Τι ωραίο που είναι όταν βλέπουμε δύο συντρόφους που λειτουργούν εξαιρετικά μαζί. Μοιράζονται τις υποχρεώσεις, οργανώνουν το σπίτι, φροντίζουν τα παιδιά, συνεννοούνται για τα οικονομικά, θυμούνται ποιος πρέπει να πάει πού και ποια εκκρεμότητα πρέπει να τακτοποιηθεί μέχρι το τέλος της εβδομάδας. Αν τους παρατηρούσε κάποιος απ’ έξω, πιθανότατα θα έλεγε ότι πρόκειται για μια πολύ καλά οργανωμένη ομάδα…

Μερικές φορές, όμως, οι ίδιοι οι άνθρωποι μέσα σε αυτή την ομάδα αρχίζουν να αισθάνονται ότι κάτι έχει χαθεί. Και μάλιστα χωρίς να έχει συμβεί απαραίτητα κάποιος μεγάλος καβγάς, ούτε καν να υπάρχει μια συγκεκριμένη στιγμή στην οποία μπορούν να επιστρέψουν και να πουν «από εδώ ξεκίνησε». Η σχέση εξακολουθεί να λειτουργεί, η καθημερινότητα προχωρά και οι δύο άνθρωποι μπορεί να νοιάζονται βαθιά ο ένας για τον άλλον.

Παρ’ όλα αυτά, κάπου ανάμεσα σε όλα όσα πρέπει να γίνουν, η προσωπική τους συνάντηση έχει αρχίσει να γίνεται όλο και πιο σπάνια.

Οι συζητήσεις περιστρέφονται κυρίως γύρω από πρακτικά ζητήματα. Ποιος θα πάρει τα παιδιά, τι θα μαγειρέψουμε αύριο, πότε πρέπει να πληρωθεί ένας λογαριασμός, τι ώρα θα επιστρέψεις, τι έχουμε να κάνουμε το Σαββατοκύριακο. Είναι μια επικοινωνία απαραίτητη για να λειτουργήσει η κοινή ζωή, όμως δεν είναι η μόνη επικοινωνία που χρειάζεται μια σχέση.

Κάποτε αυτοί οι δύο άνθρωποι μιλούσαν και για άλλα πράγματα…

Για όσα σκέφτονταν, για όσα φοβούνταν, για κάτι που τους συνέβη μέσα στη μέρα και ήθελαν να το μοιραστούν. Μπορεί να έμεναν με τις ώρες σε μια κουβέντα που δεν οδηγούσε πουθενά συγκεκριμένα ή να αναζητούσαν αφορμές για να βρεθούν μαζί. Με τα χρόνια, πολλά από αυτά υποχωρούν φυσιολογικά. Η ζωή αποκτά περισσότερες απαιτήσεις, η σχέση γίνεται πιο οικεία και η ένταση των πρώτων χρόνων δίνει τη θέση της σε μια διαφορετική μορφή δεσμού.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν μαζί με την ένταση χαθεί και η περιέργεια για τον άνθρωπο που έχουμε δίπλα μας. Είναι εύκολο ύστερα από χρόνια να πιστέψουμε ότι τον γνωρίζουμε. Ξέρουμε πώς σκέφτεται, τι θα απαντήσει, τι του αρέσει και τι τον ενοχλεί. Αυτή η βεβαιότητα προσφέρει ασφάλεια, μπορεί όμως να μας κάνει να ξεχνάμε κάτι βασικό: ο άνθρωπος με τον οποίο ζούμε εξακολουθεί να αλλάζει. Οι εμπειρίες τον μετακινούν, οι ηλικίες φέρνουν διαφορετικές ανάγκες, κάποια όνειρα εγκαταλείπονται και άλλα εμφανίζονται. Ακόμη και πράγματα που κάποτε θεωρούσε σημαντικά μπορεί σήμερα να τα βλέπει διαφορετικά. Αν πάψουμε να ενδιαφερόμαστε γι’ αυτές τις αλλαγές, υπάρχει περίπτωση να συνεχίσουμε να ζούμε δίπλα σε μια παλιότερη εκδοχή του συντρόφου μας, χωρίς να γνωρίζουμε αρκετά εκείνον που βρίσκεται σήμερα απέναντί μας.

Η απόσταση στις μακροχρόνιες σχέσεις συχνά δημιουργείται έτσι, μέσα από μικρές καθημερινές παραλείψεις που από μόνες τους μοιάζουν ασήμαντες. Μια κουβέντα που αφήσαμε για άλλη φορά, ένα άγγιγμα που έγινε μηχανικό, ένα βράδυ που καθίσαμε στον ίδιο καναπέ κοιτάζοντας δύο διαφορετικές οθόνες. Τίποτε από αυτά δεν καταστρέφει μια σχέση. Όταν όμως η επαφή αναβάλλεται συνεχώς, οι δύο άνθρωποι μπορεί κάποια στιγμή να ανακαλύψουν ότι ξέρουν πολύ καλά πώς να διαχειρίζονται τη ζωή τους μαζί, αλλά δεν θυμούνται πότε ήταν η τελευταία φορά που ένιωσαν πραγματικά κοντά.

Σε αυτό το σημείο συχνά εμφανίζεται η ιδέα ότι χρειάζεται να κάνουμε κάτι μεγάλο για να ξαναβρούμε τη σχέση. Ένα ταξίδι, ένα ρομαντικό Σαββατοκύριακο, μια σημαντική αλλαγή στην καθημερινότητα. Όλα αυτά μπορούν ασφαλώς να βοηθήσουν, η οικειότητα όμως συνήθως δεν χάνεται μέσα σε μια μεγάλη στιγμή και μάλλον δεν επιστρέφει μόνο μέσα από μία τέτοια.

Περισσότερο χτίζεται ξανά στις μικρές συναντήσεις.

• Στο ενδιαφέρον να ρωτήσουμε «πώς είσαι;» και να έχουμε πραγματικά χρόνο να ακούσουμε την απάντηση.
• Στο να θυμηθούμε κάτι που αρέσει στον άλλον και να το κάνουμε χωρίς ιδιαίτερο λόγο.
• Σε μια αγκαλιά που διαρκεί λίγο περισσότερο, σε ένα κοινό γέλιο, σε μια έξοδο οι δυο μας όπου θα προσπαθήσουμε για λίγο να μη μιλήσουμε αποκλειστικά για τα παιδιά και τις εκκρεμότητες.

Ακόμη σημαντικότερο είναι ίσως να θυμηθούμε ότι η συντροφικότητα χρειάζεται χώρο. Αν περιμένουμε να περισσέψει χρόνος αφού ολοκληρωθούν όλες οι υποχρεώσεις, υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να μην περισσέψει ποτέ. Πάντα θα υπάρχει κάτι που πρέπει να γίνει, ένα μήνυμα που πρέπει να απαντηθεί ή μια δουλειά που θα μπορούσαμε να τελειώσουμε.

Ποιό είναι λοιπόν ένα από τα πιο όμορφα χαρακτηριστικά μιας σχέσης που αντέχει στον χρόνο;

Οι δύο άνθρωποι μαθαίνουν να λειτουργούν ως συνεργάτες, ως γονείς, ως συνοδοιπόροι στις πρακτικές δυσκολίες της ζωής, χωρίς να ξεχνούν εντελώς εκείνο το πρώτο και πιο προσωπικό κομμάτι της ιστορίας τους: ότι πριν από όλα αυτά υπήρξαν δύο άνθρωποι που ενδιαφέρθηκαν ο ένας για τον άλλον.

Και τους αξίζει, κάθε τόσο, να αφήνουν για λίγο κάτω όλα όσα διαχειρίζονται μαζί και να ξανακοιτάζουν ποιον έχουν απέναντί τους. Γιατί πίσω από τον άνθρωπο που θυμήθηκε να πληρώσει τον λογαριασμό, πήγε το παιδί στο φροντιστήριο και αγόρασε όσα έλειπαν από το σπίτι, εξακολουθεί να βρίσκεται ο σύντροφος που κάποτε θελήσαμε τόσο πολύ να γνωρίσουμε.

Και πιθανότατα έχει ακόμη πράγματα να μας πει!

Γράφει ο Ψυχολόγος – Σύμβουλος Γάμου Γιάννης Ξηντάρας

Ο ύπατος αρμοστής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα Φόλκερ Τουρκ προειδοποίησε σήμερα  ότι η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ/ ΑΙ) θα μπορούσε να γίνει αρκετά ισχυρή για να απειλήσει την ανθρωπότητα και δήλωσε ότι θα καλέσει τις εταιρίες τις επόμενες ημέρες να περιορίσουν τους κινδύνους.

«Συμμερίζομαι τις ανησυχίες ανθρώπων του κλάδου ότι η προηγμένη ΑΙ μπορεί να αποτελέσει υπαρξιακό κίνδυνο για την ανθρωπότητα», δήλωσε ο Τουρκ στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ στη Γενεύη, σε ομιλία του ενόψει της έναρξης της δεύτερης θητείας του τον επόμενο μήνα.

«Καλώ εδώ, σήμερα, σε μια γενικευμένη προσπάθεια να τεθούν ισχυρές εγγυήσεις για την ασφάλεια της ΑΙ, πριν να είναι πολύ αργά».

Χωρίς να τους κατονομάζει, ο Τουρκ προειδοποίησε ότι μια χούφτα ανθρώπων κατέχουν «σχεδόν απεριόριστη δύναμη στην ΑΙ». Οι κορυφαίες εταιρίες της τεχνητής νοημοσύνης περιλαμβάνουν τις Meta, ⁠Anthropic, OpenAI και ⁠Google.

«Κατ’ ελάχιστον, χρειαζόμαστε οι χώρες που φιλοξενούν την ΑΙ και αυτές που συμμετέχουν στις εφοδιαστικές της αλυσίδες να συνασπισθούν στις συμφωνηθείσες κόκκινες γραμμές», δήλωσε.

Τα σχόλια του Τουρκ απηχούν προηγούμενες προειδοποιήσεις από ανώτατα στελέχη του κλάδου της ΑΙ για τους υπαρξιακούς κινδύνους από την τεχνητή νοημοσύνη, ανάμεσά τους ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI CEO Σαμ Αλτμαν.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η μόλυνση που προέρχεται από τις ολοένα και πιο σφοδρές πυρκαγιές και τα κύματα καύσωνα υπονομεύουν τις παγκόσμιες προσπάθειες για τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα και την προστασία της υγείας των ανθρώπων, προειδοποίησε σήμερα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Μετεωρολογίας (WMO).

Στην ετήσια έκθεσή του για την ποιότητα του αέρα, ο WMO προειδοποιεί για την αύξηση «των ακραίων δασικών πυρκαγιών» που έχουν «σοβαρές» επιπτώσεις στην υγεία εξαιτίας της τοξικότητας των καπνών τους, σύμφωνα με ανακοίνωση.

Η κλιματική αλλαγή τροφοδοτεί τα ακραία φαινόμενα: οι καύσωνες γίνονται πιο έντονοι και οι πυρκαγιές πολλαπλασιάζονται.

«Η ποιότητα του αέρα και η κλιματική αλλαγή δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζονται σαν ξεχωριστά ζητήματα. Αν το ένα χειροτερεύει, χειροτερεύει παράλληλα και το άλλο», δήλωσε ο Λορέντζο Λάμπραντορ επιστήμονας στο WMO.

Στην έκθεσή του ο WMO επικεντρώνεται κυρίως σε δύο σημαντικούς ατμοσφαιρικούς ρύπους: τα μικροσωματίδια και το τροποσφαιρικό όζον, που συνδέονται με αναπνευστικές και καρδιαγγειακές παθήσεις. Εξετάζει επίσης κάποια αερολύματα, ιδίως τον μαύρο άνθρακα και τα μικροπλαστικά.

Σύμφωνα με την υπηρεσία του ΟΗΕ, η συγκέντρωση των μικροσωματιδίων (PM2,5) ήταν το 2025 πολύ υψηλότερη από τον μέσο όρο στον βόρειο Καναδά, σε κάποιες περιοχές της Ρωσίας και την κεντροδυτική Αφρική λόγω των πυρκαγιών, ενώ και στη βορειοδυτική Ισπανία παρατηρήθηκε σημαντική άνοδος λόγω των τεράστιων πυρκαγιών που ξέσπασαν το καλοκαίρι.

Η έκθεση επικαλείται έρευνα, σύμφωνα με την οποία τα γεγονότα με ακραία έκλυση καπνού έχουν τριπλασιαστεί παγκοσμίως από τη δεκαετία του 1990 και ενδέχεται να συνέβαλαν σε σχεδόν 100.000 πλεονάζοντες θανάτους ετησίως την περίοδο από το 2010 ως το 2018.

«Αν και οι κανονιστικές ρυθμίσεις που έχουν υιοθετηθεί στην Ευρώπη και τη βόρεια Αμερική έχουν επιτρέψει τη μείωση των μικροσωματιδίων PM2,5 που προέρχονται από τη βιομηχανία και τις μεταφορές, η έκθεση σε PM2,5 που οφείλονται στις πυρκαγιές αυξάνεται», υπογράμμισε ο WMO.

Μάλιστα τα μικροσωματίδια που εκλύονται από την καύση της βλάστησης στις δασικές πυρκαγιές «είναι πολύ πιο τοξικά» από αυτά που εκλύονται για παράδειγμα από τα αυτοκίνητα, εξήγησε ο Λάμπραντορ.

Θνησιμότητα

Αυτά τα μικροσωματίδια επηρεάζουν και την υγεία ανθρώπων που ζουν μακριά από τις περιοχές όπου μαίνονται δασικές πυρκαγιές, καθώς μεταφέρονται με τους ανέμους, πρόσθεσε, καταγγέλλοντας ότι οι τρέχουσες εκτιμήσεις των κινδύνων που συνδέονται με την ποιότητα του αέρα συχνά δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τους την αυξημένη τοξικότητα των καπνών από τις πυρκαγιές.

Επιδημιολογική έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα κλασικά μοντέλα που βασίζονται στην συγκέντρωση PM2,5 μπορεί να υποτιμούν έως και κατά 93% τη θνησιμότητα που οφείλεται στις πυρκαγιές.

Άλλη μια πηγή ατμοσφαιρικής ρύπανσης με σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία είναι το τροποσφαιρικό όζον, ο σχηματισμός του οποίου ευνοείται από τα κύματα καύσωνα, όπως αυτά που παρατηρούνται τους τελευταίους μήνες στην Ευρώπη, σημείωσε ο WMO.

Το πρόβλημα αυτό εντείνεται διότι «τα κύματα καύσωνα δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες για τον σχηματισμό αυτού του όζοντος», επεσήμανε ο Λάμπραντορ.

Η άνοδος της θερμοκρασίας, η ατμοσφαιρική στασιμότητα και η ισχυρή ηλιακή ακτινοβολία συμβάλλουν στον σχηματισμό όζοντος στο επίπεδο του εδάφους κατά τη διάρκεια των καυσώνων, όπως δείχνουν πρόσφατες μελέτες που διεξήχθησαν στις νοτιοανατολικές ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Κίνα, σύμφωνα με τον WMO.

Παρατεταμένη έκθεση στο τροποσφαιρικό όζον συνδέεται με άνοδο της θνησιμότητας, κυρίως από αναπνευστικές παθήσεις. Η αυξημένη παρουσία αυτού του ρύπου θα μπορούσε επομένως να οδηγήσει σε δεκάδες χιλιάδες επιπλέον θανάτους, προειδοποίησε ο WMO.

Η έκθεση εγείρει επίσης ανησυχίες σχετικά με τα μικροπλαστικά στην ατμόσφαιρα, η συγκέντρωση και οι επιπτώσεις των οποίων είναι δύσκολο να υπολογιστούν με ακρίβεια, καθώς και τον μαύρο άνθρακα (αιθάλη), που εκπέμπεται κυρίως από τις δασικές πυρκαγιές, ο οποίος εναποτίθεται σε χιονισμένες και παγωμένες επιφάνειες μειώνοντας την ικανότητά τους να αντανακλούν το φως και συμβάλλοντας έτσι στην υπερθέρμανση του πλανήτη.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αυτή η υπόθεση με την ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων της Θεσσαλονίκης, μεταφέρει το νου σε χρόνια που η δημιουργική φαντασία του Στέφανου Μάνου βρισκόταν στην κορύφωση της. Βεβαίως, στο σπουδαίο αυτό έργο δεν είχε ανάμειξη ο μακαρίτης κορυφαίος οραματιστής, αλλά είναι σαν να ήταν εκεί. Το ίδιο θα έλεγε κάποιος και για τον έτερο ρομαντικό της δημιουργίας, τον Αντώνη Τρίτση. Κι «επίγονοί» τους μπορούν να χαρακτηριστούν η υπουργός Πολιτισμού κι ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης.

Η αλήθεια είναι ότι οι «ήχοι» της ΔΕΘ σκέπασαν την παρουσία της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, του δημάρχου Θεσσαλονίκης Στέλιου Αγγελούδη και του διευθύνοντος συμβούλου της «Ανάπλαση δημοσίων χώρων ΑΕ» -που διενήργησε τους αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς, Χρόνη Ακριτίδη.

Όμως, παρά τούτο, το έργο παραμένει κορυφαίο και  αναδεικνύει στο έπακρο τον πολιτισμό της Θεσσαλονίκης από την αρχαιότητα.  Κι όπως ανέφερε στην ομιλία του ο Χρόνης Ακριτίδης, «υπάρχουν κάποιες στιγμές στην πορεία μιας πόλης, όπου η τεχνική ευθύνη συναντά την ιστορική μοίρα». Πόσο αληθινό, ε;

Όποιος περπατά στους δρόμους της Θεσσαλονίκης, γνωρίζει καλά ότι αυτή η πόλη δεν έχει ανάγκη από νέα αφηγήματα. Δεν χρειάζεται να της επινοήσουμε κάποιο παρελθόν. Χρειάζεται μόνο να της επιτρέψουμε να το ξανασυναντήσει. Άλλωστε, η ιστορία της δεν βρίσκεται κλεισμένη σε προθήκες,  αναπνέει κάτω από το φως του ήλιου, ψιθυρίζει μέσα από τα μνημεία της, ζει στις καθημερινές μας διαδρομές. Από τη Ρωμαϊκή Αγορά και την επιβλητική Ροτόντα, μέχρι το Γαλεριανό Συγκρότημα και τον Λευκό Πύργο, η Θεσσαλονίκη είναι γεμάτη από περγαμηνές ιστορίας.

Ωστόσο, για δεκαετίες, αυτά τα σπουδαία τεκμήρια του παρελθόντος παρέμεναν απομονωμένα. Νησίδες ιστορίας μέσα σ’ έναν ωκεανό τσιμέντου και αστικής πίεσης. Ξένα σώματα στην ίδια τους την πατρίδα.

Κι ήρθαν η Μενδώνη με τον Αγγελούδη να γράψουν ιστορία. Να σπάσουν τους τοίχους της απομόνωσης και να δώσουν στην πόλη τη χαμένη της συνέχεια. Πολλοί πέρασαν, εκείνοι το κάνουν πράξη.

Με δημιουργία αναβαθμισμένων διαδρομών, με αναπλάσεις του περιβάλλοντος χώρου των μνημείων, με επιλεγμένες πεζοδρομήσεις, εγκατάσταση οπτικής, ηχητικής και οπτικής σήμανσης, καθώς και την ενίσχυση της φύτευσης και τη δημιουργία πράσινων διαδρομών.

Τα μνημεία που συνδέονται

Και μιας και μιλάμε για ενοποίηση, πρέπει να τονιστεί η σύνδεση των μνημείων -Ρωμαϊκή Αγορά,  Αψίδα του Γαλερίου και τα νέα μουσεία στους σταθμούς του μετρό— σε ενιαίες περιπατητικές διαδρομές.

Αναφερόμαστε σε μια περιοχή που στη μελέτη ορίστηκε Ανατολικά από την οδό Αγγελάκη, Νότια από την λεωφόρο Νίκης, Δυτικά από την οδό 26ης Οκτωβρίου και Βόρεια από την οδό Ολυμπιάδος.

Εντός της περιοχής βρίσκονται επιλεγμένα μνημεία τα οποία περιλαμβάνονται υποχρεωτικά στο σχεδιασμό (ναός Αγ. Αποστόλων, Πύργος Αναγλύφου – Τοπ Χανέ, συναγωγή Μοναστηριωτών, στάση μετρό Βενιζέλου, Γιαχουντί Χαμάμ, Αρχαία Αγορά – Κρυπτή Στοά – Ωδείο – Βουλευτήριο, πλατεία Αριστοτέλους, Μπέη Χαμάμ, Αλατζά Ιμαρέτ, ναός Αγ. Δημητρίου  -Γενί Χαμάμ, στάση μετρό Αγίας Σοφίας, Αχειροποίητος, ναός Αγ. Σοφίας-κατακόμβη Αγ. Ιωάννη, Λευκός Πύργος, πλατεία Ιπποδρομίου, Ανάκτορο Γαλερίου – Οκτάγωνο, Ροτόντα – Αψίδα του Γαλερίου – Αψιδωτή Αίθουσα, ναός Αγ. Παντελεήμονος, κοιμητήρια Ευαγγελίστριας – Προτεσταντικό – Αρμένικο, Ισλαχανέ).

Εύκολα καταλαβαίνει κάποιος, τι πρόκειται να συμβεί στη Θεσσαλονίκη. Μαζί πια με την απομάκρυνση της αυθαιρεσίας στον αστικό ιστό. Χώρια που τα μνημεία, εκτός των άλλων, θα είναι πιο κατανοητά στους πολίτες και αναβαθμίζουν ριζικά την εικόνα της πόλης στο κέντρο.

Τέλος, πρέπει να τονιστεί, ότι η ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων, αποτελεί σημαντικό όφελος για την τουριστική ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης, αφού η πόλη γίνεται κορυφαίος αρχαιολογικός προορισμός, ενώ συνδέει την πολιτισμική κληρονομιά με ένα βιώσιμο, ποιοτικό τουρισμό που ενισχύει την τοπική οικονομία.

Πρέπει να τονιστούν ακόμη δυο σοβαρά ζητήματα που αναδείχθηκαν στη ΔΕΘ:

Α. Οι αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί ολοκληρώθηκαν με διαδικασίες απόλυτης διαφάνειας και επιστημονικής αριστείας. Στη διαγωνιστική διαδικασία συμμετείχαν 15 ομάδες με 297 επιστήμονες, από τους οποίους οι 19 ήταν φοιτητές Αρχιτεκτονικής. Διεξήχθησαν μάλιστα, με

αστραπιαίες διαδικασίες, σε χρόνο ρεκόρ για το δημόσιο. Χωρίς αμφισβητήσεις και τις γνωστές ενστάσεις που «τριγυρίζουν» πέριξ αυτών των διαδικασιών.

Β. Αποτελεί ευτυχή συγκυρία για τη Θεσσαλονίκη η συναντίληψη για το σπουδαίο αυτό έργο, τόσο της κυβέρνησης  (υπουργείου Πολιτισμού και Λίνας Μενδώνη), όσο και του Δήμου των Θεσσαλονικέων και του δημάρχου Στέλιου Αγγελούδη. Μια συναντίληψη που καταδεικνύει για μια ακόμη φορά, πώς όταν οι πολιτικές δυνάμεις δεν επιδίδονται σε διενέξεις για τα δελτία ειδήσεων, μόνοι κερδισμένοι είναι οι πολίτες.

Η ουσία είναι λοιπόν, ότι μιλάμε για ένα έργο το οποίο θα οδηγεί τους πολίτες να περπατούν στη Θεσσαλονίκη και, χωρίς να αλλάζουν δρόμο, … να αλλάζουν… αιώνες.

Το λες κι εξαίσιο!

«Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει μπει πλέον δυναμικά στην καθημερινότητά μας. Όταν, όμως, μιλάμε για την Υγεία, η συζήτηση αποκτά μεγαλύτερο βάρος. Γιατί εδώ δεν έχουμε να κάνουμε απλώς με μια νέα τεχνολογία, αλλά με προσωπικά δεδομένα, κρίσιμες πληροφορίες και, τελικά, με την εμπιστοσύνη του πολίτη στο δημόσιο σύστημα Υγείας.

Αυτή ακριβώς είναι και η αφετηρία μας στην ΗΔΥΚΑ. Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ένα εργαλείο που έχει αξία όταν κάνει τη ζωή του πολίτη ευκολότερη και τη δουλειά του επαγγελματία Υγείας πιο αποτελεσματική, με ασφάλεια και σαφείς κανόνες.

Η πρόσφατη βράβευση της ΗΔΥΚΑ στα WITSA Global AI Awards 2026, στην κατηγορία «Public Policy», για τον MyHealth AI Agent και τον AI Agent for Doctors, αποτελεί μια σημαντική διεθνή αναγνώριση αυτής της προσπάθειας. Επιβεβαιώνει ότι και στην Ελλάδα μπορούμε να σχεδιάζουμε εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης εθνικής κλίμακας, με επίκεντρο τον άνθρωπο και τις πραγματικές ανάγκες του.

Ο MyHealth AI Agent δίνει τη δυνατότητα στον πολίτη να αναζητά, με απλό τρόπο και σε φυσική ελληνική γλώσσα, πληροφορίες από τον προσωπικό του ηλεκτρονικό φάκελο: συνταγές, διαγνώσεις, παραπεμπτικά, αποτελέσματα εξετάσεων, εμβολιασμούς και ραντεβού. Αντίστοιχα, ο AI Agent for Doctors βοηθά τον γιατρό να έχει ταχύτερη πρόσβαση στην πληροφορία που χρειάζεται μέσα στην καθημερινή κλινική πρακτική.

Υπάρχει, όμως, μια αρχή που για εμάς είναι αδιαπραγμάτευτη: η Τεχνητή Νοημοσύνη υποστηρίζει τον γιατρό, δεν τον υποκαθιστά. Μπορεί να οργανώνει, να εξηγεί και να συνοψίζει πληροφορίες. Δεν κάνει αυτόνομη διάγνωση, δεν προτείνει θεραπεία και δεν αντικαθιστά την επιστημονική και κλινική κρίση.

Το ίδιο καθαρή πρέπει να είναι η στάση μας και απέναντι στην προστασία των δεδομένων. Στην Υγεία, η ασφάλεια δεν μπορεί να έρχεται εκ των υστέρων. Πρέπει να αποτελεί μέρος του σχεδιασμού από την πρώτη στιγμή. Τα ευαίσθητα δεδομένα παραμένουν μέσα στο ασφαλές και ελεγχόμενο περιβάλλον του δημόσιου συστήματος και δεν χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση των μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης.

Και όλα αυτά αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν αναλογιστούμε την κλίμακα. Τα συστήματα της ΗΔΥΚΑ καλύπτουν περισσότερους από 10,4 εκατομμύρια πολίτες, διασυνδέοντας 127 δημόσια νοσοκομεία, 312 Κέντρα Υγείας, περισσότερους από 60.000 γιατρούς, 12.000 φαρμακεία και πάνω από 3.000 διαγνωστικά εργαστήρια.

Η προσπάθεια αυτή εντάσσεται στη συνολική στρατηγική ψηφιακού μετασχηματισμού της Υγείας, υπό την εποπτεία και με τη στήριξη των συναρμόδιων Υπουργείων Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Υγείας.

Η πραγματική πρόκληση, λοιπόν, δεν είναι να δημιουργούμε συνεχώς νέες εφαρμογές επειδή η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι η μεγάλη τεχνολογική συζήτηση της εποχής. Είναι να επιλέγουμε πού μπορεί πραγματικά να προσφέρει αξία.

Η επιτυχία θα κριθεί από το αν ο πολίτης βρίσκει ευκολότερα την πληροφορία που χρειάζεται, αν ο γιατρός κερδίζει πολύτιμο χρόνο και αν οι δημόσιες ψηφιακές υπηρεσίες γίνονται πιο απλές, πιο ασφαλείς και πιο αποτελεσματικές.

Η διεθνής αυτή διάκριση είναι ασφαλώς λόγος ικανοποίησης για την ΗΔΥΚΑ και τους ανθρώπους της. Είναι, όμως, ταυτόχρονα και μια μεγαλύτερη ευθύνη: να συνεχίσουμε να μετατρέπουμε την τεχνολογική πρόοδο σε πραγματικό όφελος για τον πολίτη.

Γιατί τελικά αυτό είναι το ζητούμενο. Όχι περισσότερη τεχνολογία για την τεχνολογία, αλλά καλύτερη δημόσια Υγεία με τη βοήθεια της τεχνολογίας».

*Η Νίκη Τσούμα είναι Διευθύνουσα Σύμβουλος της ΗΔΥΚΑ ΜΑΕ

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ας λέμε τα πράγματα με το όνομά τους: Ο Μητσοτάκης στη ΔΕΘ, δεν ανέφερε την παραμικρή παροχή που δεν είναι «μετρημένη» κι  ότι την αντέχει ο κρατικός κορβανάς χωρίς να απαιτηθούν νέοι φόροι.  Ήταν ένας συντηρητικός και κυρίως σοβαρός πρωθυπουργός που γνωρίζει μέχρι πού μπορεί να φτάσει, χωρίς να βάλει σε νέες περιπέτειες τους Έλληνες.

Ταυτοχρόνως όμως, ήταν κι εξόχως καινοτόμος και προοδευτικός. Ο αποταμιευτικός κουμπαράς που ανακοίνωσε για κάθε παιδί, μπορεί να λειτουργήσει και ως δημογραφικό κίνητρο, με συμμετοχή τόσο των γονέων, όσο και του κράτους. Ένα μέτρο, κατά το οποίο το παιδί μπορεί να λαμβάνει ως κι 60 χιλιάδες ευρώ, μόλις ενηλικιωθεί.

Σημαντικό μέτρο του Μητσοτάκη, αποτελεί η κλιμάκωση της κατώτατης αμοιβής στα 1000 ευρώ καθαρά. Κι είναι σημαντικό, επειδή είναι αδιανόητο γεγονός να διαθέτει η Ελλάδα τόσους πολλούς εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα, με αμοιβές κάτω των χιλίων ευρώ. Σε τελική ανάλυση, αν μια επιχείρηση δεν μπορεί να πληρώσει 17 χιλιάδες ευρώ (το πλήρες κόστος ενός εργαζομένου για να του μείνουν 14 χιλιάδες καθαρά), ας βρει τρόπους να διορθώσει τη δομή της.

Εξίσου σημαντικό μέτρο, που δεν έτυχε ιδιαίτερης προσοχής από ΜΜΕ κι αναλυτές, αποτελεί η μείωση του χρόνου απόσβεσης σε 6 από 10 χρόνια, όλων των επιχειρηματικών επενδύσεων. Αυτό αλλάζει την αποδοτικότητα των επενδύσεων κι εναρμονίζει την Ελλάδα με τα πιο επιτυχημένα υποδείγματα, άλλων κρατών.

Θετικότατο, επίσης, μέτρο, αποτελεί η ένταξη στην τυπική/τακτική φορολογία εισοδήματος, των εξιδεικευμένων αμοιβών που προσφέρουν πολλές επιχειρήσεις στους εργαζομένους τους, Όπως η δωρεάν διανομή μετοχών (άρα μέσω του αναλογούντος μερίσματος, φορολογούται ΜΟΝΟ με 5%). Αυτό πια, θα το πληρώνουν κανονικά στην εφορία τους και δεν θα γίνεται εις βάρος όλων των άλλων φορολογουμένων.

Θετικό μέτρο αποτελεί η αύξηση της φορολογίας σε όσους αλλοδαπούς αποκτούν ακίνητα στην Ελλάδα και πιο πολύ σε όσους προέρχονται από τρίτες χώρες. Ειδικά για κάποιους (Τούρκους, Ρώσους, Σέρβους, Βουλγάρους κλπ), η απόκτηση ακίνητης περιουσίας στη χώρα μας αποτελεί … το νέο Ντουμπάι στο ξέπλυμα μαύρου χρήματος! Η αύξηση της φορολογίας λοιπόν, αποτελεί σημαντικό μέτρο ανάσχεσης αυτού του κύματος.

Είναι κι άλλα θετικά απ’ όσα εξήγγειλε ο Μητσοτάκης στη ΔΕΘ. Το κυριότερο, ξαναλέμε, είναι ότι γι’ αυτά δεν θα χρειαστεί να μπουν νέοι φόροι.

Το βέβαιο είναι ότι η εφετινή παρουσία του Μητσοτάκη στη ΔΕΘ δεν ήταν μια άσκηση εντυπωσιασμού. Ήταν μια προσπάθεια να συνδυαστούν οι φορολογικές ελαφρύνσεις με τη δημοσιονομική σοβαρότητα και, ταυτοχρόνως, με μέτρα που επιχειρούν να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο αποταμιεύουν οι οικογένειες, αμείβονται οι εργαζόμενοι και επενδύουν οι επιχειρήσεις.

Αυτή ακριβώς είναι και μια μεγάλη διαφορά με τους πολιτικούς του αντιπάλους. Ότι οι εξαγγελίες κι οι παροχές του δεν διακυβεύουν τη δημοσιονομική σταθερότητα, ούτε προκαλούν ιλαρότητα.

Εν κατακλείδι: Στην εφετινή ΔΕΘ, ο Μητσοτάκης έστειλε τρία μηνύματα που πρέπει να καταγραφούν:

Η ανάπτυξη μπορεί να υπάρξει χωρίς την εύκολη λύση των νέων φόρων ή των φόρων γενικά.

Οι παροχές του δεν οδηγούν σε δημοσιονομικό εκτροχιασμό.

Ο ίδιος πατά με ευκολία τόσο στη βάρκα του συντηρητισμού, όσο και σ’ αυτή της προόδου.