Αρχική Blog

ΑΑΔΕ: Νέα διαδικασία για τις Φορολογικές Δεσμευτικές Απαντήσεις

Από
Έμβολος
-

Τη δυνατότητα να γνωρίζουν εκ των προτέρων πώς ερμηνεύει η ΑΑΔΕ τη φορολογική και τελωνειακή νομοθεσία, σε σχέση με συγκεκριμένες μελλοντικές πράξεις ή συναλλαγές τους, αποκτούν επιχειρήσεις, αλλά και πολίτες, μέσω της νέας διαδικασίας των Φορολογικών Δεσμευτικών Απαντήσεων (ΦΔΑ).

Με απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, Γιώργου Πιτσιλή, καθορίζονται οι λεπτομέρειες και οι προϋποθέσεις για την έκδοση και εφαρμογή των Φορολογικών Δεσμευτικών Απαντήσεων (Α.1204/2026).

Η νέα διαδικασία τέθηκε σε ισχύ από 1η Οκτωβρίου 2026.

Η Φορολογική Δεσμευτική Απάντηση (ΦΔΑ) παρέχει εκ των προτέρων την ερμηνευτική θέση της ΑΑΔΕ για συγκεκριμένα και επαρκώς προσδιορισμένα περιστατικά που αφορούν μελλοντικές πράξεις ή συναλλαγές.

Προϋπόθεση είναι να υπάρχει συγκεκριμένο ερμηνευτικό ζήτημα ως προς την εφαρμογή της φορολογικής ή τελωνειακής νομοθεσίας.

 Η ΦΔΑ μπορεί, μεταξύ άλλων, να αφορά και την εφαρμογή της γενικής διάταξης κατά της φοροαποφυγής, καθώς και αντικαταχρηστικών ρητρών Συμβάσεων Αποφυγής Διπλής Φορολογίας.

Δεν εκδίδεται ΦΔΑ για:

  • θέματα προέγκρισης μεθοδολογίας ενδοομιλικής τιμολόγησης,
  • ζητήματα εφαρμογής αλλοδαπού δικαίου στην Ελλάδα,
  • ζητήματα που αφορούν υποθέσεις του αιτούντος, για τις οποίες εκκρεμεί ενδικοφανής προσφυγή στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών ή ένδικο βοήθημα,
  • ζητήματα που αφορούν δεσμευτικές τελωνειακές αποφάσεις,
  • ερωτήματα που ζητούν γενικές οδηγίες χωρίς συγκεκριμένα περιστατικά,
  • αμιγώς υποθετικά ή καταχρηστικά ερωτήματα.

Ψηφιακά η υποβολή

Μέχρι την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας της ειδικής εφαρμογής, οι αιτήσεις και τα σχετικά δικαιολογητικά υποβάλλονται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση ruling@aade.gr.

Παράβολο

Για την υποβολή και εξέταση της αίτησης απαιτείται παράβολο, το οποίο κυμαίνεται από 10.000 έως 50.000 ευρώ, ανάλογα με το πλήθος και την πολυπλοκότητα των ζητημάτων για τα οποία ζητείται η ΦΔΑ, την νομική μορφή του προσώπου που υποβάλλει το ερώτημα και το τυχόν αίτημα επίσπευσης της απάντησης.

Έκδοση απάντησης σε 150 ημέρες – 90 ημέρες με επίσπευση

Η Φορολογική Δεσμευτική Απάντηση εκδίδεται από τον Διοικητή της ΑΑΔΕ, μετά από εισήγηση της αρμόδιας υπηρεσίας, εντός 150 ημερών από την παραλαβή της πλήρους αίτησης και την καταβολή του συνολικού παραβόλου.

Σε περίπτωση αιτήματος επίσπευσης και καταβολής του αντίστοιχου προσαυξημένου παραβόλου, η προθεσμία περιορίζεται σε 90 ημέρες.

Ο αιτών ενημερώνεται για κάθε στάδιο της διαδικασίας, από την παραλαβή της αίτησης και τυχόν ελλείψεις έως την έκδοση της ΦΔΑ ή την απόρριψη του αιτήματος, ενώ μπορεί να παρακολουθεί ανά πάσα στιγμή την πορεία της αίτησής του.

Ισχύς, δεσμευτικότητα και Διαφάνεια

Η Φορολογική Δεσμευτική Απάντηση είναι δεσμευτική για τη Φορολογική Διοίκηση, έναντι του προσώπου για το οποίο εκδόθηκε και με βάση τα συγκεκριμένα περιστατικά που εξετάστηκαν.

Η δεσμευτικότητα επεκτείνεται και έναντι τρίτων για όμοια περιστατικά που πραγματοποιούνται μετά τη δημοσίευση της ΦΔΑ και υπό το ίδιο νομικό πλαίσιο.

Αντίθετα, η Φορολογική Δεσμευτική Απάντηση δεν δεσμεύει τον φορολογούμενο, ο οποίος δεν υποχρεούται να ακολουθήσει την ερμηνεία που δόθηκε.

Εφόσον, όμως, ο φορολογούμενος ακολουθήσει ΦΔΑ που βρίσκεται σε ισχύ, η δήλωσή του δεν θεωρείται ανακριβής ή, κατά περίπτωση, ότι δεν υποβλήθηκε, για τη συγκεκριμένη φορολογική υποχρέωση. Η ίδια προστασία ισχύει και για το χρονικό διάστημα κατά το οποίο η ΦΔΑ ήταν σε ισχύ, ακόμη και αν στη συνέχεια έπαψε να ισχύει.

Η ΦΔΑ δεν μπορεί να προσβληθεί με διοικητική προσφυγή ή ένδικο βοήθημα.

Η ισχύς της παύει, μεταξύ άλλων, σε περίπτωση ουσιώδους μεταβολής των πραγματικών περιστατικών ή της σχετικής νομοθεσίας, καθώς και σε περίπτωση αντίθετης ερμηνευτικής κρίσης από ανώτατο δικαστήριο.

Δημοσίευση των ΦΔΑ

Για λόγους διαφάνειας και ομοιόμορφης εφαρμογής της φορολογικής και τελωνειακής νομοθεσίας, οι ΦΔΑ δημοσιεύονται στον ιστότοπο της ΑΑΔΕ, ανωνυμοποιημένες ή ψευδωνυμοποιημένες, εντός 60 ημερών από την κοινοποίησή τους στον αιτούντα.

Η δημοσίευση μπορεί, μετά από αιτιολογημένο αίτημα, να αναβληθεί έως την πραγματοποίηση των εξεταζόμενων περιστατικών και πάντως έως 12 μήνες, όταν υπάρχει κίνδυνος αποκάλυψης σχεδιαζόμενης συναλλαγής.

Παράλληλα, ο αιτών μπορεί να ζητήσει να μη δημοσιευθούν πληροφορίες που αφορούν εμπορικά, επιχειρηματικά, βιομηχανικά ή επαγγελματικά μυστικά ή εμπορική διαδικασία.

Επικοινωνία – Υποστήριξη

Για περισσότερες πληροφορίες οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στην Εξυπηρέτηση Φορολογουμένων της ΑΑΔΕ, my1521:

  • Τηλεφωνικά: Στο 1521, χωρίς χρέωση, εργάσιμες ημέρες από 7:00 έως 20:00
  • Ψηφιακά: Στο my1521 (24/7), επιλέγοντας τη θεματική που τους ενδιαφέρει.
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τουπεκτσή Λίνα: Με ποια κριτήρια κάποιοι παραγωγοί αποζημιώνονται και κάποιοι εξαιρούνται;

Από
Έμβολος
-

Η στήριξη των κερασοπαραγωγών και των παραγωγών κυδωνιών της Ημαθίας είναι αναγκαία. Όμως η αγροτική πολιτική δεν μπορεί να λειτουργεί με αποσπασματικές εντάξεις και ανεξήγητες εξαιρέσεις.

Όταν υπάρχουν καταγεγραμμένες ζημιές από τον παγετό της άνοιξης του 2025 και σε άλλες καλλιέργειες, όπως τα μήλα, τα αχλάδια και τα ρόδια, το ερώτημα είναι εύλογο:

Με ποια ακριβώς, διαφανή και επιστημονικά τεκμηριωμένα κριτήρια επιλέχθηκαν οι καλλιέργειες που εντάσσονται στο πρόγραμμα και με ποια αιτιολόγηση εξαιρέθηκαν οι υπόλοιπες;

Οι παραγωγοί δεν ζητούν προνομιακή μεταχείριση. Ζητούν ίσους κανόνες, σαφείς απαντήσεις και δίκαιη αντιμετώπιση.

Η αναφορά σε ένα κονδύλι 50 εκατομμυρίων ευρώ δεν αρκεί από μόνη της. Χρειάζεται να γνωρίζουμε πώς υπολογίστηκε, ποιες ζημιές καλύπτει και αν ανταποκρίνεται στο πραγματικό μέγεθος των απωλειών.

Ως γεωπόνος, θεωρώ ότι η τεκμηρίωση των ζημιών και η επιστημονική αξιολόγησή τους πρέπει να αποτελούν τη βάση κάθε απόφασης και όχι να αφήνουν τους παραγωγούς αντιμέτωπους με την αβεβαιότητα.

Η δικαιοσύνη στις αποζημιώσεις δεν κρίνεται μόνο από το ποιος εντάσσεται, αλλά και από το αν μπορεί η Πολιτεία να αιτιολογήσει με διαφάνεια γιατί κάποιος μένει εκτός.

Η Ημαθία χρειάζεται απαντήσεις, όχι άλλες εκκρεμότητες.

Λινα Τουπεκτση
Γεωπόνος – Υπ.Δρ Παν.Δυτικής Μακεδονιας
Πολιτευτρια Ημαθία

Ο χάρτης των αλιευτικών καταφυγίων στη Βόρεια Ελλάδα

Από
Έμβολος
-

Περισσότερα από 2000 σκάφη επαγγελματιών ψαράδων καλούνται να εξυπηρετήσουν τα αλιευτικά καταφύγια στις περιοχές της Θεσσαλονίκης, της Χαλκιδικής, της Πιερίας, των Σερρών και της Ημαθίας, ορισμένα εκ των οποίων μάλιστα δεν είναι προς το παρόν λειτουργικά και άλλα λειτουργούν με προβλήματα.

Γενικά στις περιοχές ελλιμενισμού των αλιευτικών σκαφών υπάρχουν σοβαρά προβλήματα με τις απαμμώσεις (φερτή άμμο στα στόμια εισόδου) και τη συντήρηση των εγκαταστάσεων, λόγω ένδειας οικονομικών πόρων, όπως επισημαίνει μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο ιχθυολόγος-βιολόγος, Απόστολος Γιάντσης, τέως γενικός διευθυντής της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Όταν τα σκάφη δεν βρίσκουν αλιευτικό καταφύγιο ή άλλο λιμενικό έργο για ελιμμενισμό, σημειώνει, τότε «δένουν» αρόδο (στα ανοιχτά) ή σε φυσικούς σχηματισμούς προστατευμένους από τον αέρα και τη θαλασσοταραχή (πχ, σε μικρούς όρμους), χωρίς ωστόσο αυτό να είναι ιδανική λύση, καθώς εκεί δεν υπάρχει ουσιαστική προστασία.

Ως προς την επάμμωση, το πρόβλημα είναι πολύ έντονο στις περιοχές της Αμφίπολης και της Ασπροβάλτας, όπου ουσιαστικά οι διαθέσιμες υποδομές δεν λειτουργούν λόγω της συσσωρευμένης άμμου. Κατά τον κ.Γιάντση, η απομάκρυνση των φερτών υλικών πρέπει να γίνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα: για παράδειγμα στη Μηχανιώνα πρέπει να γίνεται κάθε πέντε ή έξι χρόνια και στον Λουδία ανά επταετία- οκταετία. Και το κόστος δεν είναι μικρό. «Π.χ., για την απάμμωση του στόμιου εισόδου  της Νέας Μηχανιώνας απαιτούνται 220.000 ευρώ, ενώ πριν από τέσσερα χρόνια πληρώθηκαν από την Περιφέρεια 800.000 ευρώ για το αντίστοιχο έργο στις εκβολές του Λουδία. Το πρόβλημα  αυτό προκαλεί τον αποκλεισμό πρόσβασης πολλών σκαφών ή ζημίες στις καρίνες τους ή ακόμη και άρση ολικής λειτουργίας, όπως στην περίπτωση της Αμφίπολης, με άμεσο κίνδυνο την ασφάλεια των σκαφών από κακοκαιρίες» εξηγεί και προσθέτει πως σοβαρό πρόβλημα υπάρχει και με τη συντήρηση των εγκαταστάσεων (προβλήτες, δέστρες, παροχές νερού και ηλεκτρικού ρεύματος, φωτισμού, καθαριότητα εκτός και εντός του  θαλάσσιου χώρου,  έλεγχος κλπ)

Το ΑΠΕ-ΜΠΕ χαρτογράφησε με τη βοήθεια του κ. Γιάντση την ακριβή τοποθεσία και τη σημερινή κατάσταση των αλιευτικών καταφυγίων της Κεντρικής Μακεδονία.

Ο στόχος των επαγγελματικών σκαφών ανά περιοχή

Πόσα ακριβώς είναι τα επαγγελματικά αλιευτικά σκάφη; Στην Κεντρική Μακεδονία υπάρχουν περίπου 2.060, εκ των οποίων τα 890 στη Θεσσαλονίκη (650 παράκτιας αλιείας, 70 μέσης και 170 οστρακοκαλλιέργειας), τα 775 στη Χαλκιδική (περίπου 760 παράκτιας και 15 μέσης αλιείας), τα 322 στην Πιερία (περίπου 270 παράκτιας, επτά μέσης και 45 οστρακοκαλλιέργειας), τα 40 στις Σέρρες (παράκτιας αλιείας) και τα 30 στην Ημαθία (επίσης παράκτιας). Υπάρχουν ακόμη περίπου 2500 σκάφη ερασιτεχνικής αλιείας και αναψυχής συνολικά στην περιοχή της Κεντρικής Μακεδονίας.

Τα δε αλιευτικά καταφύγια στην Κεντρική Μακεδονία είναι περίπου 15 και δεν λειτουργούν όλα. Τα δύο (Αμφίπολη και Ασπροβάλτα) είναι μη λειτουργικά λόγω των επαμμώσεων, ισάριθμα (Νέα Κρήνη και Νέος Μαρμαράς) είτε βρίσκονται σε φάση κατασκευής είτε τώρα πρόκειται να μπουν στην αφετηρία και η λειτουργική κατάσταση των υπόλοιπων εννέα χαρακτηρίζεται- κατά τον κ.Γιάντση- ανεκτή.

Αναλυτικότερα, τα αλιευτικά καταφύγια της Κεντρικής Μακεδονίας βρίσκονται στα εξής σημεία: Νέα Μηχανιώνα, Επανομή, Αγγελοχώρι και Νέοι Επιβάτες, Νέα Κρήνη (προχωρούν οι εργασίες), Χαλάστρα και εκβολές Λουδία, Ασπροβάλτα Θεσσαλονίκης, Στρατώνι, Νέα Πλάγια και Ποτίδαια Χαλκιδικής (δύο), Αμφίπολη Σερρών και Μεθώνη Πιερίας, ενώ σε τροχιά υλοποίησης μπαίνει το έργο του Αλιευτικού Καταφυγίου στον Νέο Μαρμαρά Χαλκιδικής. Συνολικά στη Βόρεια Ελλάδα, τα αλιευτικά καταφύγια είναι περίπου 30, αν συνυπολογιστούν και τα 16 της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Όπως εξηγεί ο κ.Γιάντσης, για να χαρακτηριστεί ένα λιμάνι ως αλιευτικό καταφύγιο, χρειάζεται να πληροί τις ακόλουθες προϋποθέσεις: να υπάρχει ζώνη λιμένος, θαλάσσια και χερσαία, και να υφίσταται φορέας διαχείρισης λιμανιού/ φορέας υλοποίησης ή λιμενικό γραφείο.

Ο χάρτης στη Θεσσαλονίκη

Στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης σχεδόν όλα τα λιμενικά έργα διαθέτουν εγκεκριμένη  χερσαία και θαλάσσια ζώνη. Τα τέσσερα αλιευτικά καταφύγια του Δήμου Θερμαϊκού λειτουργούν υπό το  λιμενικό γραφείο  του Δήμου. Υπάρχουν, εκτός του λιμανιού της Θεσσαλονίκης (που είναι καθαρά εμπορικό), τα παρακάτω λιμενικά μορφώματα- κατασκευές:

*Στη Νέα Μηχανιώνα, υπάρχει το αλιευτικό λιμάνι, «σε ανεκτή  λειτουργική κατάσταση  για αλιευτικά παράκτιας και μέσης αλιείας (μηχανότρατες γρι-γρι), αλλά και για μικρά ή μεγάλα σκάφη αναψυχής, τουριστικά και ερασιτεχνικής αλιείας» σύμφωνα με τον κ.Γιάντση.

*Αλιευτικά καταφύγια λειτουργούν και σε Επανομή, Αγγελοχώρι και Νέους Επιβάτες. Η λειτουργική τους κατάσταση χαρακτηρίζεται ως ανεκτή για τις κατηγορίες σκαφών που ήδη αναφέρθηκαν παραπάνω.

*Στη Νέα Κρήνη της Καλαμαριάς ολοκληρώνεται η πρώτη φάση κατασκευής του αλιευτικού καταφυγίου. Σύμφωνα με παλαιότερη ανακοίνωση του αρμόδιου υπουργείου, η χωρητικότητα του καταφυγίου ανέρχεται σε περίπου 80 σκάφη (25 μεγάλα γρι-γρι μηχανότρατες και 55 παράκτια αλιευτικά).

*Στο Καλοχώρι υπάρχει υποτυπώδης λιμενική προβλήτα για παράκτια αλιευτικά και μικρά σκάφη αναψυχής ή ερασιτεχνικής αλιείας

*Στη Χαλάστρα και τις εκβολές του Λουδία υπάρχουν φυσικά αλιευτικά καταφύγια, «υποτυπωδώς λειτουργικά» για τα σκάφη οστρακοκαλλιέργειας και παράκτιας αλιείας

*Στην Ασπροβάλτα το αλιευτικό καταφύγιο είναι μη λειτουργικό, λόγω ολικής επάμμωσης.

*Στον Σταυρό υφίσταται ημιτελές απροστάτευτο  λιμάνι – λιμενικός προβλήτας για μικρά και μεγάλα σκάφη αναψυχής, τουριστικά,  εμπορικά και ερασιτεχνικής αλιείας, αλιευτικά παράκτιας και μέσης (γρι-γρι μηχανότρατες), που τα περισσότερα αγκυροβολούν αρόδο (εκτός λιμενοβραχίονα). Δεν υπάρχει ζώνη λιμένος, ούτε φορέας διαχείρισης (λιμενικό γραφείο ή Ταμείο)

*Στην Αρετσού της Καλαμαριάς υπάρχει μαρίνα για τουριστικά σκάφη και σκάφη αναψυχής, όπου μπορούν να ελλιμενίζονται και όλα τα άλλα είδη σκαφών με αντίτιμο μηνιαίο ή ετήσιο.

Στη Χαλκιδική

Στην Περιφερειακή Ενότητα Χαλκιδικής σχεδόν όλα τα λιμενικά έργα διαθέτουν εγκεκριμένη χερσαία και θαλάσσια ζώνη και λειτουργούν με λιμενικά ταμεία  (Λιμενικό Ταμείο Μουδανιών) ή λιμενικά γραφεία των Δήμων (όπως εκείνο του δήμου Αριστοτέλη). Υπάρχουν τα παρακάτω λιμενικά μορφώματα- κατασκευές:

*Σε Ολυμπάδα, Πυργαδίκια και Αμμουλιανή υπάρχουν μικρά λιμανάκια σε ανεκτή  λειτουργική κατάσταση για μικρά σκάφη αναψυχής, ερασιτεχνικής αλιείας και παράκτια αλιευτικά

*Σε Ιερισσό, Νέα Ρόδα, Συκιά, Σκιώνη και Καλλικράτεια υπάρχουν λιμάνια σε ανεκτή  λειτουργική κατάσταση, για μικρά και μεγάλα σκάφη αναψυχής, τουριστικά,  ερασιτεχνικής αλιείας και επαγγελματικά αλιευτικά παράκτιας και μέσης αλιείας (γρι-γρι Μηχανότρατες)

*Στο Στρατώνι και τα Νέα Πλάγια, τα αλιευτικά καταφύγια βρίσκονται, κατά τον κ.Γιάντση, σε ανεκτή  λειτουργική κατάσταση για επαγγελματικά σκάφη παράκτιας και μέσης αλιείας (γρι-γρι Μηχανότρατες) και συμπληρωματικά για τις βάρκες ερασιτεχνών ψαράδων και μικρά σκάφη αναψυχής

*Στην Ουρανούπολη το λιμάνι είναι ημιτελές, «σε στοιχειώδη λειτουργική κατάσταση» και εξυπηρετεί oχηματαγωγά (φέρι μποτ), μικρά και μεγάλα σκάφη αναψυχής, τουριστικά, ερασιτεχνικής αλιείας, καθώς και επαγγελματικά αλιευτικά παράκτιας και μέσης αλιείας

*Ημιτελές και σε στοιχειώδη λειτουργική κατάσταση είναι και το λιμάνι του Νέου Μαρμαρά, όπου όμως -σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά- μπαίνει σε τροχιά υλοποίησης το έργο του αλιευτικού καταφυγίου. Στις 6 Οκτωβρίου, ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, αναμένεται να υπογράψει τη σύμβαση με τον ανάδοχο, ώστε να ακολουθήσει η τελετή θεμελίωσης και έναρξης των εργασιών του έργου, συνολικού προϋπολογισμού 17,7 εκατ. ευρώ, με πόρους κυρίως από το ΕΣΠΑ 2021-2027.

*Στο Πόρτο Κουφό υπάρχει φυσικό  καταφύγιο ελλιμενισμού με στοιχειώδη λιμενική κατασκευή για μικρά και μεγάλα σκάφη αναψυχής, τουριστικά και ερασιτεχνικής και επαγγελματικής αλιείας.

*Ως ανεκτή χαρακτηρίζεται η λειτουργική κατάσταση του λιμενικού μορφώματος στη Νέα Φώκαια, το οποίο υποδέχεται επαγγελματικά παράκτια αλιευτικά, σκάφη ερασιτεχνικής αλιείας και μικρά αναψυχής.

*Στην Ποτίδαια, τα αλιευτικά καταφύγια είναι δύο: αυτό που βρίσκεται στην πλευρά προς Θερμαϊκό εξυπηρετεί μικρά σκάφη αναψυχής, ερασιτεχνικής και επαγγελματικής αλιείας, ενώ σε εκείνο προς τον Τορωναίο υπάρχει υποδομή μόνο για μικρά σκάφη αναψυχής και ερασιτεχνικής αλιείας.

*Στη Νικήτη το αμιγές τουριστικό καταφύγιο υποδέχεται μικρά και μεγάλα σκάφη αναψυχής, τουριστικά και κάποια ερασιτεχνικής αλιείας.

*Στα Νέα Μουδανιά λειτουργεί το μεγαλύτερο λιμάνι της Χαλκιδικής και το δεύτερο σε εμπορική διακίνηση στην Κεντρική Μακεδονία, έπειτα από εκείνο της Θεσσαλονίκης: είναι εμπορικό λιμάνι και έχει τμήμα τουριστικό και αλιευτικό για σκάφη όλων των ειδών.

Σέρρες και Πιερία

Στην Περιφερειακή Ενότητα Σερρών υπάρχει το λιμάνι της Αμφίπολης, που  διαθέτει εγκεκριμένη  χερσαία και θαλάσσια ζώνη και λειτουργούσε με τα  λιμενικά γραφεία του  Δήμου. Το λιμάνι έχει τμήμα τουριστικό και αλιευτικό για σκάφη όλων των ειδών, όμως «εδώ και αρκετά χρόνια έχει κλείσει το στόμιο εισόδου από φερτά θαλάσσια υλικά και δεν λειτουργεί. Τα υπάρχοντα αλιευτικά κλπ σκάφη προσορμίζονται σε φυσικά προστατευόμενα μέρη στα Κερδύλια» εξηγεί ο κ.Γιάντσης.

Στην Περιφερειακή Ενότητα Πιερίας τέλος, όλα τα λιμενικά έργα διαθέτουν εγκεκριμένη  χερσαία και θαλάσσια ζώνη  και λειτουργούν με λιμενικά ταμεία. Υπάρχουν τα παρακάτω λιμενικά μορφώματα- κατασκευές: το αλιευτικό καταφύγιο της Μεθώνης βρίσκεται σε ανεκτή λειτουργική κατάσταση  για τα σκάφη οστρακοκαλλιέργειας τα παράκτια αλιευτικά και μικρά σκάφη αναψυχής ή ερασιτεχνικής αλιείας. Τα λιμάνια βρίσκονται (σε ανεκτή λειτουργική κατάσταση) σε Κίτρος, Παραλίλα Κατερίνης, Πλαταμώνα και Λιτόχωρο. Σκάφη οστρακοκαλλιέργειας υποδέχεται μόνο το Κίτρος, ενώ τόσο το συγκεκριμένο λιμάνι όσο και τα υπόλοιπα φιλοξενούν ακόμη μικρά και μεγάλα σκάφη αναψυχής, τουριστικά,  ερασιτεχνικής αλιείας και επαγγελματικά παράκτιας και μέσης.

Στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη

Στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, σύμφωνα με το Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης της περιόδου 2026-2030, τα αλιευτικά καταφύγια είναι 16: Καβάλας, Καλαμίτσας και Κάργιανης Καβάλας (αλιευτικό-τουριστικό), Νέας Ηρακλείτσας (αλιευτικό-τουριστικό) και Ορφανού Καβάλας, Φαναριού Ροδόπης (εξυπηρετεί επαγγελματίες και ερασιτέχνες αλιείς), Αγίου Χαραλάμπου Μαρωνείας (εξυπηρετεί επαγγελματίες και ερασιτέχνες αλιείς και θαλαμηγούς), Ιμερου Ροδόπης (εξυπηρετεί μόνο τις ανάγκες επαγγελματιών και ερασιτεχνών αλιέων του Ιμέρου και της ευρύτερης περιοχής). Μάκρης Έβρου (εξυπηρετεί αλιευτικά σκάφη), Μαϊστρου, Έβρου, Σκάλας Καλλιράχης Θάσου (εξυπηρετεί αλιευτικά σκάφη και σκάφη αναψυχής), Σκάλας Ποταμιάς Θάσου (εξυπηρετεί αλιευτικά σκάφη και σκάφη αναψυχής). Σκάλας Παναγιάς Θάσου (εξυπηρετεί αλιευτικά σκάφη και σκάφη αναψυχής), Σκάλας Σωτήρος Θάσου (εξυπηρετεί αλιευτικά σκάφη και σκάφη αναψυχής), Σκάλας Ραχωνίου Θάσου (εξυπηρετεί αλιευτικά σκάφη και σκάφη αναψυχής) και Πευκαρίου (Ποτού) Θάσου.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στην Πιερία σήμερα ο Κυριάκος Μητσοτάκης – Το Σάββατο στη Θεσσαλονίκη η υπογραφή πρωτοκόλλου για την παράδοση-παραλαβή κειμηλίων μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας

Από
Έμβολος
-

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα μεταβεί σήμερα Παρασκευή 2 Οκτωβρίου, στην Πιερία.

Στις 11.00 ο πρωθυπουργός θα συναντηθεί με τον Δήμαρχο Πύδνας-Κολινδρού Χρήστο Κομπατσιάρη, στο δημαρχείο Πύδνας-Κολινδρού.

Στη συνέχεια ο πρωθυπουργός θα επισκεφθεί την Ιερά Μονή Αγίου Διονυσίου στον Όλυμπο.

Στις 17.00 ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα μιλήσει στην εκδήλωση για την ένταξη του Ολύμπου στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, στην έδρα της Μονάδας Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Ολύμπου, στο Λιτόχωρο.

Ακολούθως, ο πρωθυπουργός θα επισκεφθεί το πολιτιστικό κέντρο Κατερίνης και το μουσικό σχολείο Κατερίνης.

Στις 19.00 ο Πρωθυπουργός θα συναντηθεί με πολίτες στην Κατερίνη.

Το Σάββατο στις 10.30 θα πραγματοποιηθεί στη Θεσσαλονίκη, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του πρωθυπουργού της Βουλγαρίας Rumen Radev, η τελετή υπογραφής πρωτοκόλλου για την παράδοση-παραλαβή κειμηλίων μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας, στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Flydubai: Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ λέει πως υποπτεύεται το Ιράν κι απειλεί να το πλήξει «πολύ δυνατά»

Από
Έμβολος
-

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απείλησε ότι θα δώσει διαταγή να χτυπηθεί «πολύ δυνατά» αν επιβεβαιωθεί τυχόν εμπλοκή της Τεχεράνης στην επίθεση με μαχαίρι εν μέσω πτήσης του συγκυβερνήτη στον κυβερνήτη πτήσης της εταιρείας Flydubai των ΗΑΕ, ενώ το Ισραήλ υπέδειξε την «ισλαμιστική κατήχηση» του υπόπτου.

«Θα τους χτυπήσουμε πολύ δυνατά, μην ανησυχείτε», είπε ο ρεπουμπλικάνος μεγιστάνας ερωτηθείς από μια δημοσιογράφο αν οι ΗΠΑ θα αντιδράσουν σε περίπτωση που θεωρηθεί ότι έφερε ευθύνη η Τεχεράνη.

Δυο ημέρες μετά την κατεπείγουσα προσγείωση στη Σαουδική Αραβία αεροσκάφους που συνέδεε το Ντουμπάι με το Τελ Αβίβ, με 174 επιβαίνοντες, συμπεριλαμβανομένων 166 Ισραηλινών σύμφωνα με δημοσιεύματα, το προφίλ και τα κίνητρα του φερόμενου ως δράστη δεν έχουν ξεκαθαρίσει.

Σύμφωνα με αφηγήσεις επιβατών, μαχαίρωσε τον κυβερνήτη και προσπάθησε να προκαλέσει τη συντριβή του αεροσκάφους, το οποίο έχασε κάπου 5.000 μέτρα μέσα σ’ ένα λεπτό, προτού εισβάλουν στο πιλοτήριο επιβάτες και τον εξουδετερώσουν.

Χωρίς να περιμένει τα αποτελέσματα ερευνών σε εξέλιξη, η κυβέρνηση του Ισραήλ κατήγγειλε «απόπειρα τζιχαντιστικής τρομοκρατικής επίθεσης» που είχε στο στόχαστρο υπηκόους του, τα Εμιράτα και τις λεγόμενες συμφωνίες του Αβραάμ, στο πλαίσιο των οποίων εξομαλύνθηκε η σχέση των δυο κρατών το 2020.

Κατά τη διάρκεια δηλώσεών του στον Τύπο χθες στον Λευκό Οίκο, ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ είπε πως νομίζει το Ιράν είχε ανάμιξη. «Θα έλεγα ότι η απάντηση είναι ναι, με βάση όσα ακούω, αλλά το επεξεργαζόμαστε αυτή τη στιγμή», είπε.

Ενισχύσεις

Οι ΗΠΑ έχουν να προχωρήσουν σε βομβαρδισμούς στο Ιράν από την 1η Σεπτεμβρίου, μολονότι πλοία μπαίνουν συχνά στο στόχαστρο στο στενό του Ορμούζ.

Δεν διαφαίνεται καμιά διπλωματική λύση στη σύγκρουση ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη επτά και πλέον μήνες αφότου άρχισε η αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας την 28η Φεβρουαρίου.

Κατά τη διάρκεια συνέντευξης που παραχώρησε στο περιοδικό Time και δημοσιεύτηκε χθες, ο κ. Τραμπ χαρακτήρισε «πιθανό» να διατάξει νέα κλιμάκωση των επιθέσεων εναντίον του Ιράν μετά τις εκλογές του μέσου της δεύτερης θητείας του, στις αρχές Νοεμβρίου.

Σύμφωνα με αμερικανικά ΜΜΕ, το Πεντάγωνο αποφάσισε να στείλει στην περιοχή αεροπλανοφόρο και άλλα πλοία, που αναχώρησαν τις τελευταίες ημέρες και προβλέπεται να βρίσκονται εντός ακτίνας δράσης στα τέλη Νοεμβρίου. Μεταφέρουν 9 ως 10.000 επιπλέον στρατιωτικούς, ανάμεσά τους 2.000 μέλη του σώματος πεζοναυτών.

Στη Μέση Ανατολή βρίσκονται ήδη ανεπτυγμένα δυο αμερικανικά αεροπλανοφόρα με τις ομάδες κρούσης τους. Δεν είναι ξεκάθαρο αν θα γίνουν τρία, ή αυτό που πλέει προς την περιοχή θα αντικαταστήσει κάποιο από τα δύο που βρίσκονται εκεί.

Σύμφωνα με δημοσίευμα στον ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios, που επικαλείται αμερικανικές στρατιωτικές πηγές, η Ουάσιγκτον έστειλε πρόσφατα δυο επιπλέον πυροβολαρχίες του συστήματος αντιαεροπορικής άμυνας Patriot για την προστασία εγκαταστάσεων πετρελαίου και αερίου στη Σαουδική Αραβία και στο Κατάρ.

Μεταγωγή

Οι αρχές της Σαουδικής Αραβίας, που εκφράστηκαν για πρώτη φορά μετά το επεισόδιο στην πτήση της Flydubai, επιβεβαίωσαν χθες πως ο συγκυβερνήτης επιτέθηκε στον κυβερνήτη, χωρίς να προβάλουν κάποια υπόθεση για τα κίνητρά του.

Διευκρίνισαν πως ο ύποπτος μετήχθη στα ΗΑΕ, όπου ο γενικός εισαγγελέας ανακοίνωσε, σύμφωνα με κρατικό μέσο ενημέρωσης, πως διενεργείται έρευνα για να εξακριβωθεί «σε ποιο βαθμό το συμβάν συνδέεται με τρομοκρατική δράση ή πρόθεση».

Σύμφωνα με τον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, που δεν απέκλεισε την πιθανότητα ο συγκυβερνήτης, που είναι υπήκοος Ομάν, να έπασχε από ψυχιατρικά προβλήματα, το βέβαιο είναι ότι «είχε υποστεί ισλαμιστική ριζοσπαστική κατήχηση».

«Φώναξε ‘σκοτώστε με, σκοτώστε με’, σύμφωνοι. Άρα είναι καθαρό πως είχε σκοπό να αυτοκτονήσει, είναι σαφές πως σκόπευε να ρίξει το αεροπλάνο», δήλωσε στο Fox News.

Αφού έφθασαν στο Τελ Αβίβ προχθές, οι επιβάτες αναφέρθηκαν σε εφιαλτική πτήση. «Ακούγαμε κραυγές (…) κατόπιν, όταν ανοίξαμε την πόρτα του πιλοτηρίου είδαμε αίμα, κάποιος είχε μαχαιρώσει τον πιλότο», ανέφερε επιβάτισσα σε ισραηλινό τηλεοπτικό σταθμό.

Ο Γιανίβ Χαγιούν, υδραυλικός, αφηγήθηκε πως μαζί με άλλους ακινητοποίησε τον συγκυβερνήτη και τον έβγαλε έξω από το πιλοτήριο, προτού σταθεροποιήσει το αεροσκάφος, χάρη στο ότι είχε παρακολουθήσει εκπομπές στην τηλεόραση αφιερωμένες σε αεροπορικές τραγωδίες, επιτρέποντας στο δεύτερο ζευγάρι πιλότων στο σκάφος να αναλάβουν να το προσγειώσουν. Η φωτογραφία του βρισκόταν χθες τα πρωτοσέλιδα ισραηλινών εφημερίδων.

Ο κυβερνήτης, ο ινδός υπήκοος Σμιτ Μασλάρ, μεταφέρθηκε από τη Σαουδική Αραβία στα Εμιράτα, όπου είναι «καλά στην υγεία του», η «ανάρρωση» προχωρά ικανοποιητικά, ανέφερε η πρεσβεία της Ινδίας στο Αμπού Ντάμπι.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία: Η ομιλία μπορεί να αποκαλύψει τη βιολογική και γνωστική υγεία μας

Από
Έμβολος
-

Η φωνή και η ομιλία μας αποτυπώνουν το πέρασμα του χρόνου, αλλά και τη γήρανση του εγκεφάλου, τη γνωστική υγεία και τις κοινωνικές επιδράσεις που δεχόμαστε. Ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής το Trinity College του Δουβλίνου, ανέπτυξε ένα μοντέλο μηχανικής μάθησης που αναλύει την ομιλία και μπορεί να εντοπίσει τις παραπάνω πληροφορίες. Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Science Advances».

Στη μελέτη περιγράφεται η δημιουργία ενός «ρολογιού ομιλίας» (speech clock) με  μηχανική μάθηση, το οποίο μπορεί να εκτιμήσει τη χρονολογική ηλικία ενός ανθρώπου με βάση εκατοντάδες ακουστικά και γλωσσικά χαρακτηριστικά της ομιλίας του. Η διαφορά ανάμεσα στην πραγματική ηλικία ενός ανθρώπου και την ηλικία που υπολογίζεται βάσει της ομιλίας του συνδέθηκε επίσης με πολλαπλούς ανεξάρτητους δείκτες βιολογικής γήρανσης, υγείας του εγκεφάλου, γνωστικής λειτουργίας, κοινωνικών αντιξοοτήτων και άνοιας.

Η μελέτη ανέλυσε δεδομένα από 2.928 ισπανόφωνους συμμετέχοντες από την Αργεντινή, τη Χιλή, την Κολομβία, το Μεξικό και το Περού. Στο δείγμα περιλαμβάνονταν υγιείς ενήλικες, καθώς και άνθρωποι με ήπια γνωστική διαταραχή, νόσο Αλτσχάιμερ και διαφορετικές μορφές μετωποκροταφικής άνοιας.

Οι ερευνητές δεν εξέτασαν ένα μόνο χαρακτηριστικό της φωνής. Χρησιμοποίησαν αλγόριθμους μηχανικής μάθησης για να αναλύσουν εκατοντάδες χαρακτηριστικά που αφορούν τόσο στον τρόπο με τον οποίο μιλά κάποιος όσο και στο περιεχόμενο της ομιλίας του. Στην ανάλυση περιλαμβάνονταν, μεταξύ άλλων, ο ρυθμός της ομιλίας και οι παύσεις, ο τόνος της φωνής, το συναισθηματικό περιεχόμενο, το λεξιλόγιο, η σημασιολογική ακρίβεια, καθώς και η ποσότητα και η οργάνωση του προφορικού λόγου. Μοντέλα μηχανικής μάθησης συνδύασαν τα παραπάνω χαρακτηριστικά για να εκτιμήσουν τη χρονολογική ηλικία κάθε συμμετέχοντα και να υπολογίσουν τη διαφορά, η οποία προκύπτει σε σχέση με την ηλικία που υπολογίζεται με βάση τον τρόπο ομιλίας του.

Εντοπίστηκε ότι οι άνθρωποι των οποίων η ομιλία έδειχνε πιο γερασμένη από το αναμενόμενο για τη χρονολογική τους ηλικία εμφάνιζαν επίσης ενδείξεις επιταχυνόμενης γήρανσης σε διάφορα βιολογικά και κλινικά συστήματα. Επιπλέον, η μεγαλύτερη αύξηση της ηλικίας της ομιλίας συνδέθηκε με χαμηλότερες επιδόσεις στη συνολική γνωστική λειτουργία, τις εκτελεστικές λειτουργίες, τις καθημερινές λειτουργικές ικανότητες και διάφορες μορφές μνήμης. Είναι σημαντικό ότι οι συσχετίσεις αυτές δεν περιορίζονταν στα γλωσσικά τεστ. Η ηλικία της ομιλίας συνδέθηκε και με την απόδοση σε μη γλωσσικές γνωστικές δοκιμασίες.

Το μοντέλο μηχανικής μάθησης μπορούσε επίσης να διακρίνει τους υγιείς συμμετέχοντες από τους ανθρώπους με άνοια. Οι υγιείς συμμετέχοντες παρουσίαζαν τις μικρότερες αποκλίσεις μεταξύ χρονολογικής ηλικίας και ηλικίας της ομιλίας, ενώ το χάσμα αυξανόταν προοδευτικά στους συμμετέχοντες με νόσο Αλτσχάιμερ και στις διάφορες μορφές μετωποκροταφικής άνοιας.

Η ομιλία «κουβαλά» και κοινωνικό αποτύπωμα

Η ομιλία μας μεταφέρει επίσης και ένα κοινωνικό αποτύπωμα, όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές. Τόσο στους υγιείς συμμετέχοντες όσο και στους ανθρώπους με Αλτσχάιμερ ή άλλες μορφές άνοιας, η επιταχυνόμενη γήρανση της ομιλίας συνδεόταν με ένα δυσμενέστερο σύνολο παραγόντων που διατρέχουν όλη τη ζωή του ατόμου, όπως το επίπεδο εκπαίδευσης, οι οικονομικές συνθήκες, η επισιτιστική ανασφάλεια, η πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη και οι εμπειρίες κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής.

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η καταγραφή της ομιλίας είναι εύκολη, χωρίς επεμβατικές διαδικασίες και με πολύ χαμηλό κόστος, σε αντίθεση με τις τρέχουσες μεθόδους μέτρησης της βιολογικής γήρανσης που απαιτούν μαγνητικούς τομογράφους, δείγματα αίματος, μοριακές αναλύσεις ή εξειδικευμένες κλινικές αξιολογήσεις.

Οι ερευνητές, ωστόσο, διευκρινίζουν ότι το «ρολόι ομιλίας» δεν αποτελεί ακόμη διαγνωστικό τεστ για την άνοια. Η μελέτη εξέτασε τους συμμετέχοντες σε ένα συγκεκριμένο χρονικό σημείο, οπότε δεν μπορεί να αποδείξει εάν ένα προφίλ ομιλίας που εμφανίζεται γηραιότερο μπορεί να προβλέψει ποιοι άνθρωποι θα εμφανίσουν στη συνέχεια γνωστική έκπτωση ή άνοια. Για την πιθανή κλινική αξιοποίηση του εργαλείου θα χρειαστούν μελέτες που θα παρακολουθούν τους συμμετέχοντες σε βάθος χρόνου, επικύρωση σε περισσότερες γλώσσες και πολιτισμικά περιβάλλοντα, καθώς και δοκιμές σε πιο φυσικές συνθήκες ομιλίας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου

ΣΕΑΟΠ: Τρείς στους δέκα Έλληνες δεν κατανάλωσαν αλκοόλ το 2025 σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat

Από
Έμβολος
-

Το 33,7% του πληθυσμού ηλικίας 18 ετών και άνω στην Ελλάδα είτε δεν έχει καταναλώσει ποτέ αλκοόλ είτε δεν ήπιε κατά το 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, τα οποία δημοσίευσε ο Σύνδεσμος Ελλήνων Παραγωγών Αποσταγμάτων και Αλκοολούχων Ποτών (ΣΕΑΟΠ).

Καθημερινή κατανάλωση δήλωσε το 3,8%, εβδομαδιαία το 18%, μηνιαία το 26,1%, ενώ το 18,4% ανέφερε ότι καταναλώνει αλκοόλ λιγότερο από μία φορά τον μήνα.

Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, τα ποσοστά διαφοροποιούνται ανά φύλο. Το 40,7% των γυναικών δεν κατανάλωσε αλκοόλ ή δεν ήπιε κατά τον τελευταίο χρόνο, έναντι 26,2% των ανδρών. Εβδομαδιαία κατανάλωση δήλωσε το 24,6% των ανδρών και το 11,9% των γυναικών, ενώ καθημερινή το 5% και το 2,7%, αντίστοιχα.

Η αποχή καταγράφεται συχνότερα στις ηλικίες 65 ετών και άνω, όπου φτάνει το 46,7%. Στην ίδια ηλικιακή ομάδα, το 11,8% καταναλώνει αλκοόλ κάθε εβδομάδα.

Το υψηλότερο ποσοστό εβδομαδιαίας κατανάλωσης, 24,9%, εμφανίζεται στις ηλικίες 25 έως 34 ετών, όπου το 27,9% δεν ήπιε καθόλου ή δεν κατανάλωσε αλκοόλ κατά το 2025.

Τέλος, στις ηλικίες 35 έως 49 ετών, το μεγαλύτερο ποσοστό αφορά τη μηνιαία κατανάλωση, με 31,7%. Αντίστοιχα, στις ηλικίες 50 έως 64 ετών το 30,6% δήλωσε ότι καταναλώνει αλκοόλ κάθε μήνα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η τήξη των παγετώνων της Ελβετίας (–20% σε 5 χρόνια) συνεχίζεται την τρέχουσα «καταστροφική» χρονιά (μελέτη)

Από
Έμβολος
-

Η τρέχουσα χρονιά είναι «καταστροφική» για τους ελβετικούς παγετώνες, με τον ετήσιο απολογισμό της απώλειας του όγκου τους να είναι η δεύτερη χειρότερη από το 2020, αυξάνοντας σχεδόν στο 20% την απώλεια του όγκου τους μέσα σε πέντε χρόνια, αποκαλύπτει έκθεση που δίνεται στη δημοσιότητα σήμερα.

Σύμφωνα με τα δεδομένα που δημοσιοποιεί το δίκτυο παρακολούθησης των παγετώνων της Ελβετίας (GLAMOS), χάθηκε ακόμη 5,5% του όγκου τους αυτή τη χρονιά, έπειτα από το θερμότερο καλοκαίρι στα χρονικά κι έναν χειμώνα συγκριτικά φτωχό σε χιονοπτώσεις. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη απώλεια όγκου των παγετώνων από το 1950.

Πάνω σε παγετώνα, σε ύψος σχεδόν 3.000 μέτρων, ο Ματίας Χους, ο επικεφαλής του GLAMOS, παρατηρεί με εμφανή θλίψη το τοπίο: «αυτός ο παγετώνας οδεύει να εξαφανιστεί (…) Μπορεί να μην υπάρχει καθόλου πάγος εδώ σε δέκα ως δεκαπέντε χρόνια».

Αποσύρει αλουμινένια βέργα τεσσάρων μέτρων που είχε εγκαταστήσει το GLAMOS στον παγετώνα. Στα τέλη Ιουλίου, μετά βίας διακρινόταν στην επιφάνεια. Σήμερα, το διακριτό τμήμα της ξεπερνά τα τρία μέτρα. «Δεν εκπλησσόμαστε, γνωρίζουμε πόσο γρήγορα λιώνουν οι παγετώνες. Αλλά το να βλέπεις αυτά τα βουνά χωρίς χιόνι, γυμνά (…) είναι αληθινά κάτι άλλο, είναι απίστευτο», σχολιάζει ο επιστήμονας.

Μεταξύ του 2022 και του 2026, οι ελβετικοί παγετώνες έλιωσαν με ρυθμό ταχύτερο από όλη την προηγούμενη πενταετία, έχασαν το 20% του όγκου τους από το 2021. Και η τήξη τους επιταχύνεται: τα χρόνια του 1990 χάθηκε το 10% του όγκου του πάγου, τη δεκαετία 2016-2026 χάθηκε το 27%, δείχνουν μετρήσεις σε περίπου είκοσι παγετώνες, που θεωρούνται αντιπροσωπευτικοί για το σύνολο των σχεδόν 1.300 που μετρά ακόμη η Ελβετία.

«Καμιά πιθανότητα επιβίωσης»

Η αύξηση της θερμοκρασίας στη χώρα είναι διπλάσια από τον παγκόσμιο μέσο όρο, σύμφωνα με τη MétéoSuisse, την ελβετική μετεωρολογική υπηρεσία. Οι μήνες από τον Ιούνιο ως τον Αύγουστο ήταν οι πιο θερμοί στα χρονικά, από την έναρξη των καταγραφών το 1864. Η θερμοκρασία κατέρριψε το ρεκόρ του καλοκαιριού του 2023, όταν η χώρα δοκιμάστηκε από καύσωνα.

«Το μελλοντικό καλοκαίρι σ’ έναν κόσμο στους +3 βαθμούς θα είναι περίπου 3,6° Κελσίου πιο ζεστό από την περίοδο αναφοράς 1991-2020. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2026, η διαφορά ανήλθε σε 3,4° Κελσίου», τόνισε η MétéoSuisse, προσθέτοντας πως «το καλοκαίρι του 2026 θα είναι ο μέσος όρος» αν επιβεβαιωθεί η πρόβλεψη για αύξηση της θερμοκρασίας κατά 3 βαθμούς Κελσίου στον πλανήτη.

Στα ελβετικά βουνά, οι μετρήσεις είναι τρομακτικές. Το χιόνι που προστάτευε τους παγετώνες είχε ήδη λιώσει από τον Ιούνιο κι είχε εξαφανιστεί τον Σεπτέμβριο, ακόμη και σε υψόμετρο 3.500 μέτρων. «Σε τέτοιες συνθήκες, οι αλπικοί παγετώνες δεν έχουν καμιά πιθανότητα επιβίωσης μακροπρόθεσμα», προειδοποιεί το GLAMOS.

Εξαιτίας της μεγάλης τήξης φέτος, οι ερευνητές χρειάστηκε να εγκαταστήσουν ξανά πασσάλους μέτρησης, ακόμη και σε υψηλότερα σημεία, καθώς ο πάγος γύρω τους απλά έλιωσε. Το μέσο πάχος του πάγου σε κάποιους από τους παγετώνες μειώθηκε από 2,5 ως 4 μέτρα, ενώ σε κάποιες από τις λεγόμενες «γλώσσες» των παγετώνων η συρρίκνωση έφτασε ακόμα και τα 10 μέτρα το καλοκαίρι.

Αν και οι θερμοκρασίες ήταν πιο υψηλές φέτος, πάντως, οι απώλειες δεν ξεπέρασαν εκείνες του 2022, καθώς πολλοί από τους παγετώνες είχαν καλυφθεί από λίγο περισσότερο χιόνι απ’ ό,τι πριν από τέσσερα χρόνια. Επιπλέον, έφτασε λιγότερη σκόνη από τη Σαχάρα, κι ο πάγος αντανακλούσε το ηλιακό φως περισσότερο, κάτι που έστειλε την ενέργεια αυτή στην ατμόσφαιρα, δεν την απορρόφησε το χιόνι.

Ωστόσο, τέσσερις παγετώνες υπέστησαν φέτος τη μεγαλύτερη τήξη παρά ποτέ, ιδίως αυτός του Ρον, από τους πιο εμβληματικούς, και αυτός του Αλέτς — ο μεγαλύτερος των Άλπεων. Καθώς οι παγετώνες λιώνουν, οι επιστήμονες ανησυχούν για τη μελλοντική διαθεσιμότητα υδάτινων πόρων.

Μεταξύ του Ιουλίου και του Σεπτεμβρίου, οι παγετώνες απώλεσαν συνολικά κάπου 2,2 τρισεκατομμύρια λίτρα νερού, επισημαίνει δελτίο Τύπου που συνοδεύει την έκθεση. «Είναι δύσκολο να το φανταστούμε»: η ποσότητα αυτή «είναι τετραπλάσια από την ετήσια κατανάλωση νερού των ελβετικών νοικοκυριών», συνοψίζει ο κ. Χους.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μείωση γεννήσεων κατά 4,2% και θανάτων κατά 4% το 2025 σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ

Από
Έμβολος
-

Κατά 56.223 άτομα μίκρυνε περαιτέρω ο πληθυσμός της χώρας πέρυσι, με τις γεννήσεις να μειώνονται 4,2% σε σχέση με το 2024 και τους θανάτους να μειώνονται 4%.

Ειδικότερα, σύμφωνα τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αναφορικά με την εξέλιξη των δημογραφικών μεγεθών στη χώρα, οι γεννήσεις το 2025 ανήλθαν σε 65.618 γεννήσεις (33.633 αγόρια και 31.985 κορίτσια), καταγράφοντας μείωση 4,2% σε σχέση με το 2024 που ήταν 68.467 γεννήσεις (35.216 αγόρια και 33.251 κορίτσια). Στις γεννήσεις δεν συμπεριλαμβάνονται οι γεννήσεις νεκρών, οι οποίες ανήλθαν σε 422, μειωμένες 7% σε σχέση με το 2024 που ήταν 454.

Από την άλλη πλευρά, οι θάνατοι ανήλθαν σε 121.841 θανάτους (61.644 άνδρες και 60.197 γυναίκες), καταγράφοντας μείωση 4% σε σχέση με το 2024 που ήταν 126.916 θάνατοι (64.144 άνδρες και 62.772 γυναίκες). Οι θάνατοι βρεφών ηλικίας κάτω του έτους ανήλθαν σε 208, μειώνοντας τον δείκτη βρεφικής θνησιμότητας (θάνατοι βρεφών ηλικίας κάτω του έτους ανά 1.000 γεννήσεις ζώντων) από 3,8 το 2024 σε 3,2 το 2025.

Οι γάμοι ανήλθαν σε 36.810 γάμους (20.868 θρησκευτικοί και 15.942 πολιτικοί), παρουσιάζοντας οριακή αύξηση 0,4% σε σχέση με το 2024, κατά το οποίο είχαν πραγματοποιηθεί 36.649 γάμοι (19.695 θρησκευτικοί και 16.954 πολιτικοί). Τα σύμφωνα συμβίωσης ανήλθαν σε 16.627, παρουσιάζοντας αύξηση 14,8% σε σύγκριση με το 2024 που ήταν 14.486. Στους γάμους του 2025 περιλαμβάνονται 100 γάμοι μεταξύ ανδρών και 95 μεταξύ γυναικών. Αντίστοιχα, στα σύμφωνα συμβίωσης περιλαμβάνονται 178 σύμφωνα συμβίωσης μεταξύ ανδρών και 98 μεταξύ γυναικών.

Τα διαζύγια ανήλθαν σε 15.853, παρουσιάζοντας αύξηση 2,1% σε σχέση με το 2024 (15.532 διαζύγια). Αναφορικά με τον τύπο διαζυγίου, εκδόθηκαν 13.127 συναινετικά (82,8%) και 1.926 κατ’ αντιδικία διαζύγια (12,1%), ενώ για 800 διαζύγια (5%) δεν δηλώθηκε ο τύπος διαζυγίου. Το 67,6% των διαζυγίων που εκδόθηκαν το 2025 αφορά σε γάμους που διήρκησαν 10 και πλέον έτη (10.722 διαζύγια).

Τέλος, η αναλογία διαζυγίων ανά 100 γάμους το 2025 ήταν 43,1 έναντι των 42,4 το 2024, των 37,5 το 2023, των 33,4 το 2022 και των 34,2 το 2021.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Social media κάτω των 15: Τι αλλάζει – Οι 10 βασικές ερωτήσεις και απαντήσεις – Emvolos/team

Από
Έμβολος
-

Από την 1η Ιανουαρίου 2027 αναμένεται να αλλάξει το τοπίο για την πρόσβαση των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς το ελληνικό σχέδιο νόμου θέτει ως ελάχιστο όριο ηλικίας τα 15 έτη.

Ταυτοχρόνως, σε ευρωπαϊκό επίπεδο βρίσκεται σε εξέλιξη η νομοθετική διαδικασία για το EU KIDS Act, την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που επιχειρεί να δημιουργήσει ένα ευρύτερο πλαίσιο προστασίας των παιδιών στο ψηφιακό περιβάλλον, καλύπτοντας όχι μόνο τα social media αλλά και πλατφόρμες βίντεο, διαδικτυακά παιχνίδια, app stores και υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης.

Τι θα ισχύσει στην Ελλάδα, πώς θα γίνεται η επαλήθευση της ηλικίας και τι αλλάζει με την ευρωπαϊκή πρόταση;

  1. Τι προβλέπει το ελληνικό σχέδιο νόμου;

Η ελληνική ρύθμιση θέτει ως ελάχιστο όριο ηλικίας για την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τα 15 έτη. Αφορά υπηρεσίες στις οποίες οι χρήστες δημιουργούν προφίλ, δημοσιεύουν περιεχόμενο και αλληλεπιδρούν με άλλους χρήστες. Δεν περιλαμβάνει υπηρεσίες ιδιωτικής επικοινωνίας.

  1. Από πότε θα ισχύσει;

Οι σχετικές διατάξεις του ελληνικού σχεδίου προβλέπεται να τεθούν σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2027, ώστε να δοθεί χρόνος στις πλατφόρμες να προσαρμόσουν τα συστήματά τους.

  1. Πώς θα υπολογίζεται η ηλικία;

Για τις ανάγκες της συγκεκριμένης ρύθμισης, τα παιδιά που έχουν γεννηθεί το ίδιο ημερολογιακό έτος θα θεωρείται ότι συμπληρώνουν το σχετικό ηλικιακό όριο την 1η Ιανουαρίου. Στόχος είναι τα παιδιά της ίδιας ηλικιακής και σχολικής ομάδας να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο, ανεξάρτητα από την ακριβή ημερομηνία γέννησής τους.

  1. Πώς θα ελέγχεται η ηλικία;

Την κύρια ευθύνη θα έχουν οι ίδιες οι πλατφόρμες, οι οποίες θα πρέπει να χρησιμοποιούν αξιόπιστους μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας. Οι λύσεις θα πρέπει να είναι αποτελεσματικές και αναλογικές, να περιορίζουν στο ελάχιστο τα προσωπικά δεδομένα που συλλέγονται και να προστατεύουν την ιδιωτικότητα των χρηστών.

  1. Θα είναι υποχρεωτικό το Kids.gov.gr Wallet;

Όχι. Το ελληνικό σχέδιο νόμου δεν επιβάλλει μία συγκεκριμένη μέθοδο επαλήθευσης της ηλικίας. Το Kids.gov.gr Wallet και το Gov.gr Wallet αναφέρονται ως ενδεδειγμένα παραδείγματα λύσεων, χωρίς όμως να καθίστανται υποχρεωτικά. Οι πλατφόρμες θα μπορούν να χρησιμοποιούν και άλλες ισοδύναμες λύσεις, εφόσον πληρούν τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις ως προς την αξιοπιστία και την προστασία της ιδιωτικής ζωής.

  1. Τι επιπλέον προβλέπει το EU KIDS Act;

Η ευρωπαϊκή πρόταση έχει πολύ ευρύτερο πεδίο εφαρμογής.

Εκτός από τα social media, καλύπτει πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο, διαδικτυακά παιχνίδια, καταστήματα εφαρμογών, AI companions και chatbots.

Προβλέπει επίσης κανόνες «ασφαλούς σχεδιασμού», όπως περιορισμούς σε χαρακτηριστικά που ενθαρρύνουν την υπερβολική χρήση, αυξημένη προστασία από ανεπιθύμητες επαφές και ασφαλέστερες προεπιλεγμένες ρυθμίσεις για τους ανήλικους χρήστες.

  1. Θα μπορεί ένας γονέας να ανοίξει κανονικό λογαριασμό social media για παιδί κάτω των 15;

Όχι. Η πρόταση του EU KIDS Act προβλέπει ότι παιδιά ηλικίας 13 έως κάτω των 15 ετών θα μπορούν να χρησιμοποιούν social media μόνο μέσω ειδικού, περιορισμένου λογαριασμού που θα δημιουργείται και θα εποπτεύεται από γονέα ή κηδεμόνα. Από τα 15 και μετά θα μπορούν να δημιουργούν αυτόνομο λογαριασμό χωρίς γονική έγκριση. Κάτω από τα 13 δεν θα επιτρέπεται προσωπικός λογαριασμός σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης.

  1. Τι περιορισμούς θα έχει ο λογαριασμός για παιδιά 13-14 ετών;

Τα λεγόμενα «mini accounts» θα λειτουργούν υπό γονικό έλεγχο και με αυστηρά περιορισμένες δυνατότητες. Η ευρωπαϊκή πρόταση προβλέπει, μεταξύ άλλων, περιορισμένο αριθμό επαφών με συνομηλίκους, χρήση των social media έως μία ώρα την ημέρα και δυνατότητα των γονέων ή κηδεμόνων να παρακολουθούν και να ελέγχουν τη χρήση μέσω ειδικών εργαλείων.

  1. Ποιος θα είναι υπεύθυνος για την εφαρμογή των κανόνων;

Η κύρια ευθύνη παραμένει στις ίδιες τις πλατφόρμες. Στην Ελλάδα, η εποπτεία θα ασκείται από τις ήδη αρμόδιες αρχές, ενώ η ΕΕΤΤ, ως Συντονιστής Ψηφιακών Υπηρεσιών, θα μπορεί να διαβιβάζει υποθέσεις στην αρμόδια αρχή του κράτους-μέλους όπου είναι εγκατεστημένη μια πλατφόρμα. Για τις πολύ μεγάλες online πλατφόρμες, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις αρμόδια για την έρευνα και την επιβολή κυρώσεων είναι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Στο EU KIDS Act, οι πολύ μεγάλες πλατφόρμες θα έχουν επιπλέον υποχρεώσεις: θα πρέπει να παρουσιάζουν σχέδιο συμμόρφωσης και να αποδεικνύουν, μέσω ανεξάρτητων ελέγχων με δική τους δαπάνη, ότι τηρούν τις απαιτήσεις του κανονισμού.

  1. Είναι ήδη νόμος το EU KIDS Act;

Όχι. Το EU KIDS Act είναι πρόταση κανονισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία παρουσιάστηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2026 και πρέπει να περάσει από τη συνήθη ευρωπαϊκή νομοθετική διαδικασία, με τη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, πριν αποκτήσει δεσμευτική ισχύ.

Όταν ο ευρωπαϊκός κανονισμός γίνει δεσμευτικός, η ελληνική νομοθεσία θα πρέπει να προσαρμοστεί όπου απαιτείται.

123...18,341Σελίδα 1 από 18,341