Με εκπροσώπους αγροτικών φορέων της Θεσσαλίας, Βόρειας και Κεντρικής Ελλάδας συνεχίζεται αύριο, Τρίτη 20 Οκτωβρίου και ώρα 14:00, ο «Διάλογος με την παραγωγή», η πρωτοβουλία του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, για τη συστηματική επικοινωνία και συνεργασία με τους ανθρώπους του πρωτογενούς τομέα.
Η νέα συνάντηση με τους εκπροσώπους της ΠΕΜ, παρουσία και του Διοικητή της ΑΑΔΕ, Γ. Πιτσιλή, αποτελεί συνέχεια της πρωτοβουλίας που εγκαινιάστηκε την περασμένη εβδομάδα στο ΥΠΑΑΤ και έχει ως στόχο να δοθεί ο λόγος στους ίδιους τους παραγωγούς και στους εκπροσώπους τους, ώστε να καταγραφούν τα ζητήματα που τους απασχολούν, να εξεταστούν οι προτάσεις τους και να αναζητηθούν λύσεις μέσα από τη συνεργασία.
Στο επίκεντρο της συζήτησης αναμένεται να βρεθούν οι αγροτικές πληρωμές και η εφαρμογή του νέου συστήματος υποβολής δηλώσεων ΟΣΔΕ, τα ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι, καθώς και οι προκλήσεις για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής παραγωγής.
Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων για τις νέες παρατάσεις, τις συμπληρωματικές συμβάσεις και την ολοκλήρωση των υποδομών στο Φίλυρο.
Σαφείς εξηγήσεις για τις διαδοχικές καθυστερήσεις στα έργα οδικής πρόσβασης του νέου Πανεπιστημιακού Παιδιατρικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης ζητά ο Καθηγητής Μιχάλης Χουρδάκης, Βουλευτής Α΄ Θεσσαλονίκης του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, με Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων προς τους Υπουργούς Υποδομών και Μεταφορών και Υγείας.
Σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιεύματα, η ολοκλήρωση των έργων πρόσβασης μετατίθεται εκ νέου, έως τον Αύγουστο του 2027, ενώ σε προηγούμενη ενημέρωση της Βουλής το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών είχε αναφέρει ως προθεσμία την 6η Οκτωβρίου 2026 και είχε προαναγγείλει επικαιροποιημένο χρονοδιάγραμμα.
Παράλληλα, το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος ανακοίνωσε ότι η παράδοση του νέου νοσοκομείου προγραμματίζεται πλέον για τα τέλη του 2027. Οι εξελίξεις αυτές καθιστούν αναγκαίο τον έγκαιρο συντονισμό των εμπλεκόμενων φορέων, ώστε οι υποδομές πρόσβασης να είναι πλήρως λειτουργικές και ασφαλείς πριν από την υποδοχή των πρώτων ασθενών.
Με την κοινοβουλευτική παρέμβαση ζητούνται συγκεκριμένα στοιχεία για τις εκκρεμότητες που παραμένουν, τις νέες συμβατικές και οικονομικές εξελίξεις, τα ενδιάμεσα ορόσημα ολοκλήρωσης και την ύπαρξη εναλλακτικού σχεδίου ασφαλούς πρόσβασης, ιδίως για τα ασθενοφόρα και τα επείγοντα περιστατικά.
Σε δήλωσή του, ο Καθηγητής Μιχάλης Χουρδάκης επισημαίνει:
«Το νέο Παιδιατρικό Νοσοκομείο αποτελεί μια εξαιρετικά σημαντική επένδυση για την υγεία των παιδιών της Θεσσαλονίκης και ολόκληρης της Βόρειας Ελλάδας. Η επιτυχία του, όμως, δεν εξαρτάται μόνο από την ολοκλήρωση των κτιριακών εγκαταστάσεων, αλλά και από την ασφαλή, έγκαιρη και απρόσκοπτη πρόσβαση σε αυτές. Οι επανειλημμένες παρατάσεις απαιτούν πλέον συγκεκριμένες απαντήσεις. Ποιες εκκρεμότητες παραμένουν; Ποιος έχει την ευθύνη αντιμετώπισής τους; Ποιο είναι το πραγματικό χρονοδιάγραμμα και τι προβλέπεται εάν υπάρξει νέα καθυστέρηση;
Η Θεσσαλονίκη χρειάζεται έργα που ολοκληρώνονται με υπευθυνότητα, διαφάνεια και σωστό συντονισμό. Ζητούμε συγκεκριμένες δεσμεύσεις, ελέγξιμα χρονοδιαγράμματα και έγκαιρη πρόβλεψη για κάθε ενδεχόμενο. Το νέο νοσοκομείο πρέπει να ξεκινήσει τη λειτουργία του χωρίς εκκρεμότητες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την ασφάλεια των ασθενών και των εργαζομένων.»
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της Ερώτησης
ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ
Αθήνα, 19 Οκτωβρίου 2026
Προς:
Τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, κ. Χρίστο Δήμα
Τον Υπουργό Υγείας, κ. Σπυρίδωνα – Άδωνι Γεωργιάδη
Θέμα: «Νέες παρατάσεις και συμπληρωματικές συμβάσεις στα έργα πρόσβασης του Παιδιατρικού Νοσοκομείου Φιλύρου – Χρονοδιάγραμμα, λογοδοσία και ασφαλής λειτουργία»
Κύριοι Υπουργοί,
Νέα παράταση έως τις 6 Αυγούστου 2027 στην ολοκλήρωση των υποδομών πρόσβασης του Πανεπιστημιακού Παιδιατρικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης – Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος αναφέρεται σε πρόσφατα δημοσιεύματα[1], ενώ σχετικές καταχωρίσεις στο Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων (ΚΗΜΔΗΣ) αποτυπώνουν νέες συμβατικές εξελίξεις τον Οκτώβριο του 2026.
Για το ζήτημα που έχει ήδη αναδειχθεί κοινοβουλευτικά και από το ΠΑΣΟΚ, ιδιαίτερη σημασία έχει, πλέον, ο έλεγχος όσων γνωστοποίησε η Διοίκηση στη Βουλή με το υπ’ αριθ. πρωτ. 27385/17.2.2026 υπηρεσιακό έγγραφο του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, στο πλαίσιο απάντησης.
Στο έγγραφο εκείνο, η προθεσμία ολοκλήρωσης της κύριας σύμβασης και της σύμβασης προαίρεσης είχε μετατεθεί στις 6 Οκτωβρίου 2026. Ως αιτίες των καθυστερήσεων αναφέρονταν ζητήματα δασικής αδειοδότησης, μετατοπίσεις δικτύων οργανισμών κοινής ωφέλειας, ανάγκες εκτροπής της κυκλοφορίας και τροποποιήσεις μελετών. Παράλληλα, προβλεπόταν υποβολή επικαιροποιημένου χρονοδιαγράμματος μετά την έγκριση της τροποποιητικής μελέτης.
Η νέα χρονική μετάθεση καθιστά αναγκαίο να διαπιστωθεί ποιες από τις συγκεκριμένες εκκρεμότητες αντιμετωπίστηκαν, ποιες παραμένουν και κατά πόσον απέδωσαν οι διοικητικές ενέργειες που είχαν τότε γνωστοποιηθεί.
Επιπλέον, σε καταχωρίσεις του ΚΗΜΔΗΣ της 13ης και 16ης Οκτωβρίου 2026 εμφανίζονται πράξεις παράτασης και για τις δύο συμβάσεις, καθώς και πράξεις σχετικές με την έγκριση πρώτων Ανακεφαλαιωτικών Πινάκων Εργασιών (ΑΠΕ) και τη σύναψη πρώτων συμπληρωματικών συμβάσεων. Οι εξελίξεις αυτές απαιτούν αποσαφήνιση του πρόσθετου τεχνικού αντικειμένου, των οικονομικών συνεπειών και της επίδρασής τους στην ολοκλήρωση του έργου.
Παράλληλα, στην πρόσφατη ένταξη χρηματοδότησης ύψους 2.514.000 ευρώ στο ΤΠΑ Υποδομών και Μεταφορών 2026–2030 αναφέρεται μήκος οδικού έργου 4,13 χιλιομέτρων, έναντι 4,51 χιλιομέτρων σε δημοσιευμένες περιγραφές του έργου, και ημερομηνία λήξης της πράξης η 31η Δεκεμβρίου 2030. Απαιτείται, συνεπώς, να διευκρινιστούν η ακριβής οριοθέτηση του φυσικού αντικειμένου και η σχέση του χρηματοδοτικού χρονοδιαγράμματος με τις συμβατικές προθεσμίες κατασκευής.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος της 15ης Οκτωβρίου 2026, η ολοκλήρωση και παράδοση των τριών νέων νοσοκομείων, συμπεριλαμβανομένου του Παιδιατρικού Θεσσαλονίκης, προγραμματίζεται πλέον για τα τέλη του 2027. Η χρονική αυτή αλληλουχία δεν διασφαλίζει αυτομάτως ότι οι υποδομές πρόσβασης θα έχουν ολοκληρωθεί, ελεγχθεί και τεθεί σε ασφαλή λειτουργία εγκαίρως.
Ειδική μέριμνα απαιτείται για την πρόσβαση ασθενοφόρων, επειγόντων περιστατικών, μικρών ασθενών και συνοδών, καθώς και για τη νόμιμη συνέχιση των προσωρινών κυκλοφοριακών ρυθμίσεων, των οποίων η ισχύς, σύμφωνα με τις μέχρι σήμερα αναφερόμενες αποφάσεις, χρήζει επανεξέτασης ενόψει Νοεμβρίου 2026.
Για ένα νοσοκομείο που προορίζεται να εξυπηρετεί τη Θεσσαλονίκη και ευρύτερα τη Βόρεια Ελλάδα, η ασφαλής και λειτουργικά επαρκής πρόσβαση αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση έναρξης λειτουργίας και όχι δευτερεύουσα κατασκευαστική εκκρεμότητα.
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:
Ποιες από τις εκκρεμότητες που καταγράφηκαν στο υπ’ αριθ. πρωτ. 27385/17.2.2026 έγγραφο έχουν αντιμετωπιστεί και ποιες παραμένουν; Για κάθε εκκρεμότητα που εξακολουθεί να επηρεάζει την ολοκλήρωση, ποιος φορέας είναι αρμόδιος για την άρση της, έως πότε προβλέπεται να ενεργήσει και για ποιον λόγο οι μέχρι σήμερα παρεμβάσεις δεν απέτρεψαν τη νέα παράταση;
Ποια συγκεκριμένα, ελέγξιμα ενδιάμεσα ορόσημα θέτει πλέον το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών για την ολοκλήρωση και τη θέση σε ασφαλή κυκλοφορία των υποδομών; Πώς παρακολουθείται η τήρησή τους και ποια διορθωτικά ή συμβατικά μέτρα προβλέπονται σε περίπτωση νέων αποκλίσεων;
Ποια τεχνική και συμβατική αναγκαιότητα δικαιολογεί τους πρόσφατους ΑΠΕ και τις συμπληρωματικές συμβάσεις; Πώς επηρεάζουν το συνολικό φυσικό και οικονομικό αντικείμενο και ποια είναι η σχέση τους με τη χρηματοδοτική ένταξη στο ΤΠΑ, τη διαφορετική αναφορά μήκους 4,13 και 4,51 χιλιομέτρων και την ημερομηνία λήξης της χρηματοδοτικής πράξης το 2030;
Ποιος φορέας έχει την κεντρική ευθύνη συντονισμού των Υπουργείων, του ΕΚΑΒ και των λοιπών εμπλεκόμενων φορέων για τη λειτουργική ετοιμότητα του νοσοκομείου και των υποδομών πρόσβασης; Ποια είναι η σημερινή επίσημη εκτίμηση για την έναρξη λειτουργίας του νοσοκομείου και ποια διαδικασία ελέγχου θα διασφαλίσει προηγουμένως την ασφαλή πρόσβαση των ασθενών και των ασθενοφόρων;
Ποιο συγκεκριμένο εναλλακτικό σχέδιο προβλέπεται εάν οι υποδομές πρόσβασης δεν είναι εγκαίρως λειτουργικές; Ποιος φορέας θα εγκρίνει την ασφαλή προσωρινή πρόσβαση των ασθενοφόρων και των επειγόντων περιστατικών, εντός ποιας προθεσμίας και με ποιες ενέργειες θα διασφαλιστεί η αδιάλειπτη ισχύς των αναγκαίων κυκλοφοριακών ρυθμίσεων;
ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ
Παρακαλούνται οι αρμόδιοι Υπουργοί να καταθέσουν στη Βουλή, κατά λόγο αρμοδιότητας:
Τις αποφάσεις παράτασης της κύριας σύμβασης και της σύμβασης προαίρεσης που εκδόθηκαν μετά τη 17η Φεβρουαρίου 2026, μαζί με τις αιτιολογημένες υπηρεσιακές εισηγήσεις τους, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών πράξεων του Οκτωβρίου 2026.
Το επικαιροποιημένο χρονοδιάγραμμα που προβλεπόταν στο υπ’ αριθ. πρωτ. 27385/17.2.2026 έγγραφο, τις σχετικές εγκρίσεις τροποποιητικών μελετών και την πλέον πρόσφατη διαθέσιμη έκθεση φυσικής και οικονομικής προόδου.
Τους πρώτους ΑΠΕ, τις αποφάσεις έγκρισής τους, τις πράξεις έγκρισης ή ανάθεσης και τις τυχόν συναφθείσες πρώτες συμπληρωματικές συμβάσεις της κύριας σύμβασης και της σύμβασης προαίρεσης, όπως προκύπτουν από τις καταχωρίσεις ΚΗΜΔΗΣ της 16ης Οκτωβρίου 2026, καθώς και τον πλέον πρόσφατο συγκεντρωτικό οικονομικό απολογισμό πιστοποιήσεων και πληρωμών.
Την απόφαση ένταξης της σχετικής πράξης στο ΤΠΑ Υποδομών και Μεταφορών 2026–2030, το εγκεκριμένο τεχνικό δελτίο και το διάγραμμα ή άλλο τεχνικό στοιχείο προσδιορισμού του χρηματοδοτούμενου φυσικού αντικειμένου.
Τις ισχύουσες αποφάσεις προσωρινών κυκλοφοριακών ρυθμίσεων και τυχόν παρατάσεις τους, καθώς και τυχόν εγκεκριμένο σχέδιο προσωρινής πρόσβασης, τεχνική εκτίμηση οδικής ασφάλειας ή υφιστάμενο έγγραφο διαυπηρεσιακού συντονισμού για την πρόσβαση ασθενών και ασθενοφόρων στο νέο νοσοκομείο.
Ενισχύονται με 39 εκατ. ευρώ οι ΟΤΑ και οι καταναλωτές των περιοχών εγκατάστασης αιολικών πάρκων και άλλων ΑΠΕ. Από αυτά, πάνω από 15 εκατ. ευρώ μειώνουν τους λογαριασμούς ρεύματος των οικιακών καταναλωτών. Ανάμεσα στις πιο ευνοημένες, περιοχές με σημαντική αιολική ανάπτυξη στη νότια Εύβοια, τη Θράκη, τη Βοιωτία και την Κρήτη.
Μεγάλη είναι η ενίσχυση που προσφέρει το «ειδικό τέλος υπέρ ΟΤΑ και καταναλωτών» στους Δήμους και τους οικιακούς καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας που διαμένουν σε περιοχές (Τοπικές και Δημοτικές Κοινότητες) της Ελλάδας όπου λειτουργούν αιολικά πάρκα.
Πάρα πολλοί από τους ενισχυόμενους πληθυσμούς κατοικούν σε μικρές ορεινές ή νησιωτικές κοινότητες. Η διατήρηση του ανθρώπινου αυτού δυναμικού στους τόπους καταγωγής και μόνιμης κατοικίας τους είναι μια στρατηγική εθνικής σημασίας. Η αιολική ενέργεια συμβάλλει σε αυτή τη στρατηγική, όχι μόνο με το ειδικό τέλος που αποδίδει στις κοινότητες αλλά και μέσω των έργων υποδομής και των άλλων αναπτυξιακών ωφελειών που προσφέρει.
Τα ποσά του ειδικού τέλους παρακρατούνται, με βάση το νόμο, αυτόματα από τις πληρωμές προς τα αιολικά πάρκα με σκοπό την ενίσχυση των τοπικών Δήμων και τη μείωση των λογαριασμών ρεύματος των οικιακών καταναλωτών και αντιστοιχούν στο 3% του τζίρου των έργων. Αντίστοιχες παρακρατήσεις γίνονται από τα μικρά υδροηλεκτρικά (ΜΥΗΣ), τους σταθμούς βιοενέργειας, φωτοβολταϊκά και υβριδικά έργα.
Συγκεκριμένα, με απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχουν δημοσιοποιηθεί τα ποσά ανά κοινότητα που θα λάβουν οι Δήμοι και οι καταναλωτές για την παραγωγή Α.Π.Ε. του έτους 2025.
Το συνολικό ποσό για την παραγωγή του έτους 2025 ανέρχεται σε 38,9 εκατομμύρια ευρώ. Από αυτό:
15,6 εκατομμύρια ευρώ χρησιμοποιούνται για τη μείωση των λογαριασμών των οικιακών καταναλωτών.
23,4 εκατομμύρια ευρώ χρησιμοποιούνται για οικονομική ενίσχυση των τοπικών Δήμων.
Το 75% αυτών των ποσών, ήτοι πάνω από 29 εκατ. ευρώ, προέρχεται από τα αιολικά πάρκα.
Η διανομή των 15,6 εκατ. ευρώ στους καταναλωτές θα ξεκινήσει με την οριστικοποίηση του καταλόγου που δημοσιοποίησε το ΥΠΕΝ. Από αυτά, περί τα 12 εκατ. ευρώ προέρχονται από τα αιολικά πάρκα. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα συμπεράσματα από την επεξεργασία των αναλυτικών στοιχείων:
Τα ποσά από τα αιολικά πάρκα και λοιπές Α.Π.Ε. στους ΟΤΑ και τους καταναλωτές ρεύματος ανά Δήμο
Τα υψηλότερα συνολικά ποσά για τους ΟΤΑ και τους κατοίκους, αφορούν τους ακόλουθους Δήμους:
Καρύστου Ευβοίας (7 εκατ. ευρώ)
Θηβαίων Βοιωτίας (2,8 εκατ. ευρώ)
Κοζάνης (1,6 εκατ. ευρώ)
Τανάγρας Βοιωτίας (1,5 εκατ. ευρώ)
Αρριανών Ροδόπης (1,4 εκατ. ευρώ)
Κύμης – Αλιβερίου Ευβοίας (1,1 εκατ. ευρώ)
Αλεξανδρούπολης Έβρου (1 εκατ. ευρώ)
Εορδαίας, Κοζάνης (1 εκατ. ευρώ)
Ύδρας (840 χιλ. ευρώ)
Δελφών Φωκίδας (800 χιλ. ευρώ)
Τα ποσά από τα αιολικά πάρκα στους οικιακούς καταναλωτές ρεύματος ανά Κοινότητα
Ιδιαίτερα ευνοημένοι είναι οι κάτοικοι μικρών κοινοτήτων της Ελληνικής επαρχίας. Οι κοινότητες των οποίων οι οικιακοί καταναλωτές θα λάβουν τα μεγαλύτερα ποσά χάρη στα αιολικά πάρκα που φιλοξενούν είναι:
Η κοινότητα Κομίτου Ευβοίας (840 χιλ. ευρώ)
Η κοινότητα Ύδρας (336 χιλ. ευρώ)
Η κοινότητα ΣτουππαίωνΕυβοίας (296 χιλ. ευρώ)
Η κοινότητα Αισύμης Έβρου (288 χιλ. ευρώ)
Η κοινότητα Πλατανιστού Ευβοίας (276 χιλ. ευρώ)
Η κοινότητα Θίσβης Βοιωτίας (263 χιλ. ευρώ)
Η κοινότητα ΑμυγδαλέαςΕυβοίας (245χιλ. ευρώ)
Η κοινότητα Οργάνης Ροδόπης (234 χιλ. ευρώ)
Η κοινότητα Νέων Στύρων Ευβοίας (229 χιλ. ευρώ)
Η κοινότητα Κέχρου Ροδόπης (201 χιλ. ευρώ)
Η κοινότητα Δεσφίνας Φωκίδας (189 χιλ. ευρώ)
Οι Περιφέρειες της χώρας
Σε επίπεδο Περιφερειών, η πιο ευνοημένη περιοχή της ηπειρωτικής χώρας είναι η Στερεά Ελλάδα με 15,4 εκατ. ευρώ στους Δήμους και τους καταναλωτές των κοινοτήτων της. Ακολουθούν η Δυτική Μακεδονία και η Πελοπόννησος. Από τις νησιωτικές Περιφέρειες, η πιο ευνοημένη είναι η Κρήτη με 1,8 εκατ. ευρώ, χάρη κυρίως στα αιολικά πάρκα της ανατολικής Κρήτης.
Όλα, τα ανωτέρω ποσά αφορούν την καταβολή στους δικαιούχους Δήμους και καταναλωτές για την παραγωγή του έτους 2025. Βεβαίως, οι καταβολές θα συνεχίζονται με την μορφή πιστώσεων στους Δήμους και μειώσεων στους λογαριασμούς κατανάλωσης για όλη τη διάρκεια λειτουργίας των αιολικών πάρκων.
Η ΕΛΕΤΑΕΝ εκφράζει την ικανοποίησή της που οι αρμόδιες υπηρεσίες και γενικότερα η Πολιτεία συνεχίζουν να υλοποιούν στην πράξη ένα σημαντικό μέτρο ενίσχυσης των τοπικών κοινωνιών. Δηλώνει ότι είναι στη διάθεση των συναδέλφων του ΥΠΕΝ να υποστηρίξει με κάθε τρόπο τις προσπάθειες για επιτάχυνση των διαδικασιών.
Στους επόμενους χάρτες φαίνονται εποπτικά όλες οι κοινότητες της Ελλάδας, της νότιας Εύβοιας, της Ροδόπης, του Έβρου και της Βοιωτίας που λαμβάνουν το ειδικό τέλος χάρη στα αιολικά πάρκα που φιλοξενούν. Τα ποσά αφορούν το σύνολο του ειδικού τέλους (υπέρ καταναλωτών και ΟΤΑ). Ακολουθούν επίσης διαγράμματα με περισσότερες πληροφορίες, όπως και ένα παράδειγμα λογαριασμού ρεύματος οικιακού καταναλωτή με την έκπτωση χάρη στο ειδικό τέλος.
Η κυβέρνηση τόσο δια του Κυβερνητικού Εκπροσώπου όσο και δια της Εκπροσώπου Τύπου της Νέας Δημοκρατίας αποδέχονται πλήρως στις δημόσιες τοποθετήσεις τους το επιχείρημα που ο κ. Μπεκίρης επιστράτευσε για το δημοσίευμα της εφημερίδας DOCUMENTO ότι την θέση του διευθυντή του Γραφείου του Πρωθυπουργού στη Βουλή την κατέχει ως εθελοντής.
Και την ίδια στιγμή, ενώ αποδέχονται τον πρωτοφανή ισχυρισμό ότι μπορεί να βρίσκεται σε μια τέτοια θέση χωρίς ΦΕΚ διορισμού, ο κ. Μαρινάκης απέφυγε να τον υπερασπιστεί στη σημερινή ενημέρωση των πολιτικών συντακτών.
Είναι ξεκάθαρο πως μετά τις αποκαλύψεις της εφημερίδας σχετικά με την έλλειψη ΦΕΚ διορισμού και την ενδεχόμενη απουσία πτυχίου, ο κ. Μπεκίρης δεν μπορεί να παραμένει Διευθυντής του Γραφείου του Πρωθυπουργού στη Βουλή.
Στο πλαίσιο της εκστρατείας «Μηδενικής ανοχής στη μη χρήση κράνους», συνεχίζονται οι στοχευμένοι τροχονομικοί έλεγχοι σε Ημαθία, Κιλκίς, Πέλλα, Πιερία, Σέρρες και Χαλκιδική, με σκοπό την καθολική συμμόρφωση των οδηγών και επιβατών δικύκλων, καθώς και των χρηστών Ε.Π.Η.Ο. (Ελαφρών Προσωπικών Ηλεκτρικών Οχημάτων).
Από τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2026 έως την Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2026, πραγματοποιήθηκαν συνολικά 795 έλεγχοι και βεβαιώθηκαν 27 παραβάσεις.
Ειδικότερα, οι παραβάσεις αφορούσαν:
15 σε οδηγούς δικύκλων και
12 σε οδηγούς Ε.Π.Η.Ο.
Υπενθυμίζεται ότι με τη θέσπιση του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (Ν. 5209/2025), η Πολιτεία δίνει σαφές μήνυμα μηδενικής ανοχής απέναντι στη μη χρήση κράνους, μέσω της αυστηροποίησης των ποινών, ως εξής:
350 ευρώ πρόστιμο και αφαίρεση της άδειας ικανότητας οδήγησης για 30 ημέρες για τον οδηγό δικύκλων. Οι ίδιες κυρώσεις ισχύουν και για τον οδηγό που δεν μεριμνά για την ασφάλεια του επιβάτη.
350 ευρώ πρόστιμο για τον επιβάτη δικύκλων.
30 ευρώ πρόστιμο για τον οδηγό Ε.Π.Η.Ο.
Σκοπός της εκστρατείας δεν είναι η βεβαίωση ή η είσπραξη προστίμων, αλλά η καθολική αποδοχή της υποχρέωσης των οδηγών και επιβατών να φορούν πιστοποιημένο κράνος, ως βασικό μέσο προφύλαξης της ζωής τους.
Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιούνται ουσιαστικοί και εντατικοί έλεγχοι, αλλά και δράσεις πρόληψης και ευαισθητοποίησης των πολιτών, με στόχο την προστασία της ίδιας της ζωής.
Η παράδοση, οι ρίζες και η πολιτιστική μας κληρονομιά είχαν ξεχωριστή θέση στον φετινό εορτασμό της απελευθέρωσης της Αλεξάνδρειας.
Θερμές ευχαριστίες στους πολιτιστικούς συλλόγους “ΕΣΤΙΑ ΡΟΥΜΛΟΥΚΙΩΤΩΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ”, “ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΕΚΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΛΟΥΤΡΟΥ”, “ΕΝΩΣΗ ΠΟΝΤΙΩΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ”, σε όλους τους χορευτές, χοροδιδασκάλους και τα μέλη τους, που με την αγάπη, την αφοσίωση, τους παραδοσιακούς χορούς, τις φορεσιές και την εθελοντική τους προσφορά, έδωσαν ξεχωριστό χρώμα στη γιορτή, τιμώντας την ιστορία και την πολιτιστική μας κληρονομιά.
Συνεχίζουμε με σεβασμό να στηρίζουμε τον πολιτισμό, να τιμούμε την ιστορία μας και να κρατάμε ζωντανές τις ρίζες και τις αξίες μας!
Γράφει ο Τρύφων Τοπαλίδης, ερευνητής τοπικής ιστορίας
Στο προηγούμενο άρθρο μας στον «Έμβολο» δημοσιεύτηκε η ανταπόκριση του Olindo Bitetti στην εφημερίδα Corriere della Sera του Μιλάνου για τη μάχη του Καρά Ασμάκ. Αναφέραμε ότι ο Ιταλός δημοσιογράφος μαζί με τους συναδέλφους του πολεμικούς ανταποκριτές G. J. Stevens της Daily Telegraph, Haworth J. Woodley του CentralNewsAgency και Κωνσταντίνο Πούπτη της Daily Chronicle, ήταν οι πρώτοι δημοσιογράφοι που έφθασαν στη σιδηροδρομική γέφυρα του Λουδία την επόμενη ημέρα της μάχης (21 Οκτωβρίου), αλλά απομακρύνθηκαν από άνδρες της Στρατονομίας της 7ης Μεραρχίας. Σε αυτό το άρθρο, μετά από μια γενική αναφορά στους πολεμικούς ανταποκριτές που κάλυψαν τις επιχειρήσεις του Ελληνικού Στρατού και στη λογοκρισία που επιβλήθηκε στον Τύπο κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων, παραθέτουμε σε ελληνική μετάφραση την ανταπόκριση του Woodley για τη μάχη του Καρά Ασμάκ, όπως δημοσιεύθηκε στις 7 Ιανουαρίου 1913 στο Journal de Genève.
Η δημοσιογραφική κάλυψη των Βαλκανικών Πολέμων
Τους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912–1913 κάλυψαν, σε όλα τα μέτωπα, περισσότεροι από 200 διαπιστευμένοι ανταποκριτές. Οι ξένοι δημοσιογράφοι ήταν Βρετανοί, Γάλλοι, Γερμανοί, Αμερικανοί, Ιταλοί, Ρώσοι, Αυστριακοί, Τσέχοι, Ούγγροι και Σκανδιναβοί. Ανάμεσά τους υπήρχαν αρκετοί φωτογράφοι και κινηματογραφιστές· οι τελευταίοι υπολογίζεται ότι παρήγαγαν περίπου 109 ταινίες ντοκιμαντέρ. Πολλές μεγάλες εφημερίδες δεν αρκέστηκαν στην αποστολή ενός μόνο ανταποκριτή, αλλά έστειλαν αρκετούς, για να καλύψουν τις εξελίξεις σε καθεμία από τις εμπόλεμες χώρες. Για παράδειγμα, οι Times και η Daily Telegraph του Λονδίνου, έστειλαν δημοσιογράφους στην Τουρκία, στην Ελλάδα, στη Βουλγαρία, τη Σερβία και στο Μαυροβούνιο.
Στην περίπτωση της Ελλάδας, το «Μητρώο Πολεμικών Ανταποκριτών» που τηρούσε το Γραφείο Τύπου του Υπουργείου Εξωτερικών (Εικόνα 1) αποκαλύπτει ότι πάνω από 50 ήταν οι διαπιστευμένοι πολεμικοί ανταποκριτές, Έλληνες και ξένοι. Από αυτούς σχεδόν οι μισοί ακολούθησαν τις επιχειρήσεις του ελληνικού στρατού στο μέτωπο της Θεσσαλίας και της Μακεδονίας και οι υπόλοιποι στο μέτωπο της Ηπείρου. Όσον αφορά ειδικότερα τη μάχη του Καρά Ασμάκ, εκτός του Bitetti και του Woodley, αξιόλογες ανταποκρίσεις και περιγραφές της μετέδωσαν στις εφημερίδες τους οι δημοσιογράφοι Γεράσιμος Θ. Βώκος (Πατρίς), Δημήτριος Γατόπουλος (Χρόνος), Γρηγόριος Βασιλάς (Νέα Ημέρα Τεργέστης), Γεώργιος Αθανασιάδης–Νόβας (Ακρόπολις), καθώς και οι έφεδροι Περικλής Π. Καλλιδόπουλος (Νέα Ημέρα Τεργέστης) και Παναγιώτης Ε. Αγγελάκης (Αστραπή, Χρονογράφος).
Εικόνα 1: Το εξώφυλλο και η πρώτη σελίδα του «Μητρώου Πολεμικών Ανταποκριτών»
που τηρούσε το Γραφείο Τύπου του Υπουργείου Εξωτερικών.
Οι περιορισμοί και η λογοκρισία των πολεμικών ανταποκριτών
Εικόνα 2: «Η ελευθερία του Τύπου». Γελοιογραφία του Bernard Partridge στο σατιρικό περιοδικό Punch του Λονδίνου
Οι ανταποκριτές, στις αναφορές των οποίων βασίζονταν οι εφημερίδες για την κάλυψη των γεγονότων, δεν έφτασαν ποτέ στην πρώτη γραμμή διεξαγωγής των πραγματικών μαχών. Όλα τα εμπόλεμα βαλκανικά κράτη επέβαλαν αυστηρούς κανόνες περιορισμών και λογοκρισίας. Ειρωνική και αιχμηρή είναι η γελοιογραφία για την «Ελευθερία του Τύπου» που δημοσίευσε στις 30 Οκτωβρίου 1912 το σατιρικό περιοδικό Punch του Λονδίνου (Εικόνα 2).
Οι δημοσιογράφοι τελούσαν υπό τον αυστηρό έλεγχο των στρατιωτικών αρχών —φαινόμενο άγνωστο σε προηγούμενες στρατιωτικές συρράξεις, όπως ο Κριμαϊκός Πόλεμος και ο Ρώσο-Ιαπωνικός Πόλεμος του 1904–1905. Η κάλυψη των πολεμικών συγκρούσεων βασίστηκε σχεδόν εξ ολοκλήρου σε μεταγενέστερες των γεγονότων μαρτυρίες και αναφορές στρατιωτικών πηγών τις οποίες οι ανταποκριτές αδυνατούσαν να διασταυρώσουν.
Οι αρχισυντάκτες των εφημερίδων βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια δύσκολη κατάσταση. Από τη μία πλευρά το αναγνωστικό τους κοινό διψούσε για λεπτομερή κάλυψη των Βαλκανικών Πολέμων και από την άλλη οι πληροφορίες που έφταναν στα γραφεία των εφημερίδων από το θέατρο των επιχειρήσεων ήταν εξαιρετικά ασαφείς. Η λονδρέζικη εφημερίδα TheTimes, η οποία από τον Οκτώβριο του 1912 μέχρι το τέλος Αυγούστου του 1913 δημοσίευσε τουλάχιστον 158 κύρια άρθρα για τους Βαλκανικούς Πολέμους, επισήμαινε ότι όλες οι ειδήσεις από τα Βαλκάνια κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων έπρεπε να αντιμετωπίζονται με προσοχή, εξαιτίας των αυστηρών μέτρων λογοκρισίας που επέβαλαν στους δημοσιογράφους τα εμπόλεμα κράτη.
Το Υπουργείο Στρατιωτικών καθόρισε αυστηρότατους κανόνες για τους πολεμικούς ανταποκριτές. Στις 9 Οκτωβρίου ο υπουργός των Στρατιωτικών Ελευθέριος Βενιζέλος γνωστοποίησε στον ομόλογό του υπουργό Εξωτερικών τα ακόλουθα: «Οι ανταποκριτές ελληνικών και ξένων εφημερίδων που επιθυμούν να παρακολουθήσουν τις πολεμικές επιχειρήσεις θα γίνονται δεκτοί στα Στρατηγεία του Στρατού Θεσσαλίας και Ηπείρου υπό τους ακόλουθους όρους: Πρέπει να έχουν πιστοποιήσει την ιδιότητά τους, προσκομίζοντας σχετικό πιστοποιητικό της εφημερίδας τους, αν πρόκειται για ελληνικές εφημερίδες, ή πιστοποιητικό της αντίστοιχης πρεσβείας στην Αθήνα, αν πρόκειται για ξένες εφημερίδες. Πρέπει να διαθέτουν άλογο ή οποιοδήποτε άλλο μεταφορικό μέσο, εφόσον τους είναι απαραίτητο, καθώς η Στρατιωτική Υπηρεσία δεν παρέχει τέτοια μέσα. Πρέπει να υποβάλουν αίτηση στο Γραφείο Τύπου, το οποίο τη διαβιβάζει, μαζί με τη γνώμη του, στην Επιτελική Υπηρεσία του Υπουργείου Στρατιωτικών. Η υπηρεσία αυτή αποφασίζει οριστικά αν θα γίνει δεκτή η αίτηση. Όταν η αίτηση του ανταποκριτή γίνει οριστικά δεκτή, το Γραφείο Τύπου τού χορηγεί δελτίο άδειας με επικολλημένη τη φωτογραφία του, το οποίο παρουσιάζει στον αρμόδιο αξιωματικό του Επιτελείου των Στρατηγείων του Στρατού Θεσσαλίας ή Ηπείρου. Οι ανταποκριτές που βρίσκονται στο θέατρο του πολέμου θα φέρουν στο στήθος τους, ως διακριτικό, λευκό σήμα με τα γράμματα ΕΦ (εφημερίδα), του οποίου οι διαστάσεις και ο τύπος έχουν καθοριστεί από το Γραφείο Τύπου.»
Ο ίδιος υπουργός, σε νεότερο έγγραφό του με ημερομηνία 12 Οκτωβρίου, διατύπωνε τους αυστηρούς κανόνες που ίσχυαν για τους πολεμικούς ανταποκριτές: «Λαμβάνουν οδηγίες από τον αρμόδιο αξιωματικό του Γενικού Επιτελείου Στρατού στον οποίο μεταβαίνουν και οφείλουν να συμμορφώνονται απόλυτα με αυτές. Κατά τις πολεμικές επιχειρήσεις το δρομολόγιό τους καθορίζεται από τον παραπάνω αξιωματικό. Δεν μπορούν να εγκαταλείπουν τη στρατιωτική μονάδα που έλαβαν άδεια να ακολουθούν και να μεταβαίνουν σε άλλη χωρίς προηγούμενη έγκριση του αρμόδιου Επιτελείου. Οφείλουν να υποβάλλουν στη λογοκριτική υπηρεσία του Επιτελείου του Αρχηγείου όλα τα τηλεγραφήματά τους και τις επιστολές που προορίζονται για δημοσίευση ασφράγιστες, όπως και τα ταχυδρομικά δέματα που αποστέλλουν. Σε περίπτωση που κάποιος πολεμικός ανταποκριτής δεν συμμορφωθεί με τις καθορισμένες διατυπώσεις, αρνηθεί να υπακούσει στις στρατιωτικές διαταγές ή παραποιήσει τα στρατιωτικά γεγονότα, του απαγορεύεται για ορισμένο χρονικό διάστημα να παρακολουθεί τις πολεμικές επιχειρήσεις ή ακόμη και απομακρύνεται από το θέατρο του πολέμου, εφόσον δεν συντρέχει περίπτωση που συνεπάγεται ποινική δίωξη. Απαγορεύεται να αναφέρουν στις ειδήσεις τους οτιδήποτε αφορά τη σύνθεση του στρατού που διεξάγει τις επιχειρήσεις, τις θέσεις που κατέχει και, γενικά, οτιδήποτε αντιβαίνει στις σχετικές ανακοινώσεις που θα τους κάνει το αρμόδιο Επιτελείο του στρατού τον οποίο ακολουθούν».
Ο Βρετανός πολεμικός ανταποκριτής HaworthJ. Woodley
Εικόνα 3: Η αίτηση του Woodley (στα γαλλικά), που κατέθεσε στο Γραφείο Τύπου του Υπουργείου Εξωτερικών, για να λάβει διαπίστευση (άδεια) πολεμικού ανταποκριτή
Ο Haworth John Woodley, Βρετανός υπήκοος γεννημένος στην Αγγλία το 1878, ήταν εγκατεστημένος ή δραστηριοποιούνταν στην Ελλάδα ήδη πριν από τους Βαλκανικούς Πολέμους, καθώς από το 1906 υπηρετούσε ως υποπρόξενος των ΗΠΑ στην Πάτρα και αναφέρεται ως έμπορος και ναυτιλιακός πράκτορας. Κατά τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο εμφανίστηκε ως πρώην αξιωματικός (υπολοχαγός) του βρετανικού στρατού, με την ιδιότητα του πολεμικού ανταποκριτή και φωτογράφου του λονδρέζικου Central News Agency.
Στις 9/22 Οκτωβρίου 1912 ο Woodley υπέβαλε αίτηση (Εικόνα 3) στο Γραφείο Τύπου του Υπουργείου Εξωτερικών, για να του χορηγηθεί διαπίστευση (άδεια) προκειμένου να παρακολουθήσει τις πολεμικές επιχειρήσεις του ελληνικού στρατού στο μέτωπο της Θεσσαλίας, προσκομίζοντας συστατική επιστολή του βρετανού πρέσβη στην Αθήνα Francis Elliot. Στις 10/23 Οκτωβρίου το Γραφείο Τύπου διαβίβασε την αίτησή του στην Επιτελική Υπηρεσία Στρατού, σημειώνοντας ότι δεν έχει δυσμενείς πληροφορίες για τον συγκεκριμένο ανταποκριτή. Στις 13/26 Οκτωβρίου η αίτηση του Woodley έγινε δεκτή από τον διευθυντή του Έμπεδου Τμήματος της Επιτελικής Υπηρεσίας Στρατού Πάτροκλο Κοντογιάννη και την ίδια ημέρα ο Woodley υπέγραψε υπεύθυνη δήλωση (Εικόνα 4), υποσχόμενος στον λόγο της τιμής του ότι δεν θα μεταδώσει, άμεσα ή έμμεσα, με τηλεγραφήματα ή άλλα μέσα, πληροφορίες που μπορούν να αποκαλύψουν τις κινήσεις του Ελληνικού Στρατού ή να βλάψουν τα συμφέροντα της χώρας.
Εικόνα 4: Η υπεύθυνη δήλωση του Woodley ότι δεν θα μεταδώσει πληροφορίες που μπορεί να αποκαλύψουν τις κινήσεις του Ελληνικού Στρατού ή να βλάψουν τα συμφέροντα της χώρας.
Οι ανταποκρίσεις και, κυρίως, οι φωτογραφίες του Woodley αποτελούν μοναδικές μαρτυρίες για την προέλαση του ελληνικού στρατού στη Μακεδονία. Μετά τη λήξη των Βαλκανικών Πολέμων συγκέντρωσε 96 φωτογραφίες του από το μέτωπο σε ένα χειροποίητο πολυτελές λεύκωμα, με δικές του χειρόγραφες σημειώσεις και επεξηγήσεις, το οποίο αφιέρωσε προσωπικά στον τότε αρχιστράτηγο (και μετέπειτα βασιλιά) Κωνσταντίνο. Το πολύτιμο αυτό λεύκωμα βρίσκεται στο Μουσείο Φωτογραφίας «Χρήστος Καλεμκερής» του Δήμου Καλαμαριάς.
Η ανταπόκριση του Woodley για τη μάχη του Καρά Ασμάκ πέρασε στις σελίδες του ευρωπαϊκού Τύπου. Εδώ παραθέτουμε σε ελληνική μετάφραση το κείμενο της ανταπόκρισής του, όπως δημοσιεύθηκε στο Journal de Genève, γαλλόφωνη ημερήσια εφημερίδα της Ελβετίας, στις 7 Ιανουαρίου 1913 (εικόνα 5).
Η ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΤΟΥ HAWORTHJ. WOODLEY
«Ο ΠΟΛΕΜΟΣ”
Η μάχη της γέφυρας του Καρά-Ασμάκ
Καρά-Ασμάκ, 10 Νοεμβρίου 1912
(Από έναν από τους ειδικούς απεσταλμένους μας στον πόλεμο)
Ενώ οι πολυαριθμότερες δυνάμεις του Ελληνικού Στρατού, υπό τη διοίκηση του Διαδόχου, προχωρούσαν προς τα βορειοανατολικά για να επιτεθούν τους Τούρκους που είχαν οχυρωθεί στα Γιαννιτσά, η 7η Μεραρχία, υπό την διοίκηση του διακεκριμένου στρατιωτικού συνταγματάρχη Κλεομένη, κινήθηκε από τα νοτιοδυτικά προς τις θέσεις που κατείχαν τα τουρκικά στρατεύματα κοντά στα χωριά Λιανοβέργι και Πλατύ. Οι θέσεις αυτές βρίσκονταν κοντά στο μεγάλο δρόμο και τη σιδηροδρομική γραμμή που οδηγούσαν στη Θεσσαλονίκη.
Εικόνα 5: Το απόκομμα της Journal de Genève, με την ανταπόκριση του Woodley για τη μάχη του Καρά Ασμάκ (7 Ιανουαρίου 1913).
Ένας πλατύς και πολύ βαθύς χείμαρρος, ο Καρά Ασμάκ, που ονομάζεται επίσης Λουδίας, χρησιμεύει ως εκβολή για τον απέραντο βάλτο της λίμνης των Γιαννιτσών. Ρέει παράλληλα με έναν άλλο ποταμό, τον Αξιό, και διασχίζεται από μια μακριά ξύλινη γέφυρα που ενώνει τα δύο τμήματα του δρόμου και, δύο μίλια πιο πέρα, από μια σιδηροδρομική γέφυρα.
Την παραμονή της μάχης είχα περάσει τη νύχτα στο χωριό Γιδάς και πολύ πριν από την αυγή ένα αυτοκίνητο με μετέφερε με μεγάλη ταχύτητα προς τις τουρκικές θέσεις. Γνωρίζοντας ότι βρίσκονταν σε κάποια απόσταση μπροστά μου, είχα τα μάτια μου ορθάνοιχτα. Καθώς προχωρούσα, προσπέρασα αρκετά πτώματα που κείτονταν στην άκρη του δρόμου.
Μια μεγάλη στήλη μαύρου καπνού που υψωνόταν μπροστά μου κατέστησε εμφανές ότι οι Τούρκοι είχαν ήδη βάλει φωτιά και πυρπολήσει την ξύλινη γέφυρα προς την οποία κατευθυνόμουν. Τότε κατάλαβα ότι η μάχη θα επικεντρωνόταν γύρω από τη γέφυρα του σιδηροδρόμου, περίπου δύο μίλια πιο πέρα, στα δεξιά του δρόμου.
Ακριβώς εκείνη τη στιγμή, τα κανόνια άρχισαν να βάλουν στην κατεύθυνση του χωριού Πλατύ, όπου οι Τούρκοι ήταν οχυρωμένοι με ισχυρές δυνάμεις. Εγκαταλείποντας το όχημά μου, έσπευσα μέσα από τα χωράφια και έφθασα στην αριστερή πτέρυγα των Ελλήνων, οι οποίοι προήλαυναν προς τις εχθρικές θέσεις που περιέβαλαν το χωριό.
Μια ελληνική πυροβολαρχία έριχνε οβίδες κατά των τουρκικών στρατευμάτων και ήδη αρκετά σπίτια του χωριού φλέγονταν, παρά τη βροχή που έπεφτε καταρρακτωδώς. Προστατευμένο από τα πυρά του πυροβολικού του, το ελληνικό πεζικό προχωρούσε με μια σειρά από σύντομα, καλά υπολογισμένα άλματα, έριχνε μερικές ομοβροντίες και μετά ξανάρχιζε την πορεία του προς τα εμπρός.
Πίσω από τις οχυρωμένες θέσεις του ή καλυμμένος από σπίτια, ο εχθρός δεν παύει να κατευθύνει σφοδρότατα πυρά· αλλά το πυροβολικό μας, με φονική ακρίβεια, ρίχνει τη μία οβίδα μετά την άλλη πάνω στους Τούρκους, οι οποίοι αρχίζουν τότε να εκκενώνουν το χωριό και να αποσύρονται πίσω από τις ισχυρότερες θέσεις τους, πιο κοντά στη γέφυρα, εγκαταλείποντας τους τραυματίες και τους νεκρούς τους.
Η προέλαση προς τη σιδηροδρομική γέφυρα συνεχίζεται. Μια τουρκική πυροβολαρχία τοποθετημένη στην άλλη πλευρά του ποταμού ρίχνει αρκετές οβίδες πολύ κοντά μας. Δύο πεδινά πυροβόλα του 3ου Συντάγματος καταφτάνουν τότε ταχύτατα, τίθενται σε θέση βολής και σύντομα επιβάλλουν σιγή στα τουρκικά κανόνια, τα οποία αποσύρονται για να καταλάβουν μια πιο προστατευμένη θέση.
Το κέντρο μας βρίσκεται τώρα περίπου δύο μίλια από τη γέφυρα, στην άλλη πλευρά της οποίας, με τη βοήθεια των κιαλιών μας, μπορούμε να διακρίνουμε τις κινήσεις των Τούρκων. Είναι εκείνη τη στιγμή που το πυροβολικό μας ρίχνει βροχή από οβίδες δεξιά και αριστερά της γέφυρας, μπροστά και πίσω της, με θαυμαστή ακρίβεια.
Ομοβροντίες πυρών εναλλάσσονται με νέα σύντομα άλματα του πεζικού προς τα εμπρός, που ακολουθούνται από νέες ομοβροντίες στις οποίες ο εχθρός απαντά με σφοδρότητα. Ένας στρατιώτης στην πρώτη γραμμή πέφτει χτυπημένος θανάσιμα, χωρίς καν να αφήσει έναν στεναγμό. Ένας αξιωματικός στα δεξιά μου πληγώνεται στο μπράτσο από μια τουρκική σφαίρα και του πέφτει το κιάλι.
«Τι τύχη που είναι στο αριστερό μπράτσο», λέει με χαρακτηριστικές συσπάσεις του προσώπου του από τον πόνο. Τα βλήματα πέφτουν αδιάκοπα στο υγρό έδαφος κάνοντας πιφ… παφ…, ή περνούν βουίζοντας πάνω από τα κεφάλια μας μεταφέροντας πιο πέρα το μήνυμα του θανάτου, χωρίς όμως να σταματήσουμε να προχωράμε προς τη γέφυρα, από την οποία απέχουμε ακόμη αρκετή απόσταση. Η γραμμή μάχης προωθείται όσο το πυρ του εχθρού χαλαρώνει και ο ίδιος υποχωρεί προς το ποτάμι.
Καταφθάνουν ενισχύσεις, που μπαίνουν στη γραμμή, και ο οξύς κροταλισμός των δικών μας Μάνλιχερ ξεσπά με αναδιπλασιασμένη σφοδρότητα, εναλλασσόμενος με νέες μανιώδεις εφόδους προς τα εμπρός. Η βροχή πέφτει όλο και πιο πυκνή, αλλά τι σημασία έχει; Σερνόμαστε στο μουσκεμένο έδαφος, πολεμώντας πάνω από χαντάκια πολύ φαρδιά για να μπορέσουμε να τα υπερπηδήσουμε, μουσκεμένοι μέχρι το κόκαλο. Λίγο μας νοιάζει, όσο ακούμε εκείνη τη μαγική λέξη «Εμπρός», και όσο ο εχθρός βρίσκεται απέναντί μας.
Με κάθε κόστος πρέπει να καταλάβουμε τη γέφυρα, αν είναι δυνατόν πριν προλάβουν να την καταστρέψουν. Το πυρ επιβραδύνεται για μια στιγμή και το εκμεταλλευόμαστε για να προχωρήσουμε κι άλλο. Οι Τούρκοι αποσύρονται γρήγορα προς τη γέφυρα. Σπεύδουμε προς τα εμπρός ώσπου ένα χαλάζι από σφαίρες, που έρχεται από τις δυνάμεις τους οι οποίες είναι παραταγμένες στην αντιπέρα όχθη του ποταμού, μας αναγκάζει να ανοίξουμε πυρ ομαδόν, που τους απωθεί πιο πίσω.
Το μεσημέρι έχει περάσει εδώ και λίγη ώρα και βρισκόμαστε ακόμη μισό μίλι από τη γέφυρα, προς την οποία οι Τούρκοι κατευθύνονται βιαστικά. Την έχουν υπονομεύσει· αργότερα μπόρεσα να δω τα φορτία δυναμίτη τοποθετημένα έτσι ώστε να προκληθεί η έκρηξη μόλις θα είχε περάσει και ο τελευταίος Τούρκος.
Στο μεταξύ εξακολουθούμε να προχωρούμε, ενώ πιο κοντά στη γέφυρα βρίσκεται ο λοχαγός Μαζαράκης, αρχηγός των ανιχνευτών, ο οποίος, με μια ομάδα εθελοντών, που υποστηρίζονται από τον λοχαγό Μεταξά και μια χούφτα τακτικούς στρατιώτες, ορμά κατά των Τούρκων παρά το σφοδρό πυρ. Αυτοί διασχίζουν τη γέφυρα βιαστικά και με μεγάλη αταξία. Και από τις δύο πλευρές, Έλληνες και Τούρκοι, πολεμούν απελπισμένα. Ένα χαλάζι από σφαίρες πέφτει αναπηδώντας πάνω στα στηρίγματα και στις μεταλλικές δοκούς της γέφυρας. Οι Τούρκοι εντείνουν τις προσπάθειές τους για να ανακτήσουν το χαμένο έδαφος, αλλά μάταια.
Οι δύο αξιωματικοί τραυματίζονται και αρκετοί από τους άνδρες αυτής της γενναίας ομάδας τίθενται εκτός μάχης, αλλά κανένας Τούρκος δεν καταφέρνει να ξαναπεράσει τη γέφυρα ζωντανός· όταν την διέσχισα λίγο αργότερα, ήταν σπαρμένη με πτώματα και τραυματίες.
Η γέφυρα είχε σωθεί ακριβώς την τελευταία στιγμή. Όλα ήταν έτοιμα για να την ανατινάξουν· τα εκρηκτικά φορτία τοποθετημένα κάτω από τις δοκούς, εφοδιασμένα με πυροκροτητές και συνδεδεμένα με σύρματα, δεν περίμεναν παρά την τελική πίεση που θα προκαλούσε την ηλεκτρική εκκένωση και θα τίναζε στον αέρα τη γέφυρα και το φορτίο της από νεκρούς και τραυματίες.
Μήπως τα νεύρα του Τούρκου αξιωματικού στον οποίο είχε ανατεθεί αυτή η αποστολή τον πρόδωσαν την κρίσιμη στιγμή; Όπως και να έχει, δεν τον βρήκαν ανάμεσα στους τραυματίες και τους νεκρούς που κείτονταν γύρω από τη γέφυρα.
Η κατάληψη της γέφυρας, άθικτης, υπήρξε ένα λαμπρό και σημαντικό κατόρθωμα, αφού επέτρεψε στην 7η Μεραρχία να διασχίσει τον ποταμό και να στρατοπεδεύσει εκείνη τη νύχτα στο Κιρτζαλάρ, στην άλλη όχθη.
Οι Τούρκοι υποχωρώντας προς τα ανατολικά διέσχισαν τον Αξιό και δεν προέβαλαν πλέον σοβαρή αντίσταση στην πορεία της 7ης Μεραρχίας προς τη Θεσσαλονίκη, πρωτεύουσα της Μακεδονίας και αντικειμενικό σκοπό του ελληνικού στρατού.
Εικόνα 6: Η είσοδος των ελληνικών στρατευμάτων στη Θεσσαλονίκη (φωτογραφία του Haworth J. Woodley).
Αντί επιλόγου
Οι ανταποκρίσεις των δημοσιογράφων που κάλυψαν τους Βαλκανικούς Πολέμους αποτελούν πολύτιμες πρωτογενείς ιστορικές πηγές, οι οποίες όμως χρειάζονται κριτική αξιολόγηση και διασταύρωση. Η χρονική εγγύτητα στα γεγονότα τούς επέτρεψε να καταγράψουν λεπτομέρειες, εντυπώσεις και μαρτυρίες που συχνά απουσιάζουν από τις επίσημες στρατιωτικές αναφορές και εκθέσεις. Οι ανταποκρίσεις τους φωτίζουν πτυχές της καθημερινότητας των στρατιωτών, τις εμπειρίες των αμάχων και τις συνθήκες του πολέμου. Παράλληλα, αποκαλύπτουν πώς παρουσιάζονταν τα γεγονότα στο αναγνωστικό κοινό και πώς διαμορφωνόταν η δημόσια εικόνα των εμπόλεμων πλευρών.
Ωστόσο, η πληροφόρηση των πολεμικών ανταποκριτών περιοριζόταν από τη λογοκρισία, τις δυσκολίες μετακίνησης και επικοινωνίας και την αυστηρή επιτήρηση των στρατιωτικών αρχών. Οι εθνικές και πολιτικές συμπάθειες, τα στερεότυπα, ο ανταγωνισμός των εφημερίδων και η επιδίωξη εντυπωσιακής αφήγησης μπορούσαν να επηρεάσουν το περιεχόμενο των ανταποκρίσεών τους. Η παραστατικότητα μιας περιγραφής δεν αποδεικνύει ότι ο συντάκτης υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας.
Κάθε ανταπόκριση, επομένως, πρέπει να εξετάζεται με βάση πού και πότε συντάχθηκε, από ποιους αντλήθηκαν οι πληροφορίες και υπό ποιες συνθήκες δημοσιεύθηκε, και να αντιπαραβάλλεται με άλλες πρωτογενείς πηγές. Ακόμη και όταν περιέχει ανακρίβειες, παραμένει χρήσιμο τεκμήριο για τις αντιλήψεις, τη γλώσσα και τις δημοσιογραφικές πρακτικές της εποχής.
Πηγές
Εφημερίδα Journal de Genève, Τρίτη 7 Ιανουαρίου 1913, σελίδα 1.
Η Ελλάδα αξίζει έναν ισχυρό πρέσβη, με πρόσβαση στον Αμερικανό πρόεδρο και την πλήρη εμπιστοσύνη του, δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, υπογραμμίζοντας ότι η αλλαγή στην ηγεσία της αμερικανικής πρεσβείας στην Αθήνα δεν συνιστά υποβάθμιση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων.
Σε συνέντευξή του στον Μάθιου Μπόιλ του Breitbart News, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας χαρακτήρισε την Ελλάδα σημαντικό σύμμαχο για την ενεργειακή ανεξαρτησία, την περιφερειακή σταθερότητα και το ΝΑΤΟ. Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις δυνατότητές της να παράγει και να μεταφέρει ενέργεια μεταξύ Ευρώπης, Αφρικής και Μέσης Ανατολής, ενώ, αναφερόμενος στην ομιλία του στην Πνύκα, με φόντο την Ακρόπολη, συνέδεσε την αμερικανική εξωτερική πολιτική με την κοινή πολιτισμική κληρονομιά της Δύσης.
Αναφερόμενος στην επιλογή του διαδόχου της Κίμπερλι Γκιλφόιλ στην Αθήνα, ο κ. Ρούμπιο διευκρίνισε ότι, κατά τον χρόνο της συνέντευξης, η διαδικασία βρισκόταν ακόμη σε αρχικό στάδιο. Όπως είπε, θα απαιτηθεί χρόνος για τον εντοπισμό του κατάλληλου προσώπου και την ολοκλήρωση της διαδικασίας επικύρωσης του διορισμού του.
«Η Ελλάδα είναι μια σημαντική χώρα, πολύ σημαντική. Είναι σπουδαίος σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών», σημείωσε χαρακτηριστικά. «Μας έχει βοηθήσει με πάρα πολλούς τρόπους και είναι σημαντική για το μέλλον μας».
Υπογράμμισε ότι η Ελλάδα αποτελεί βασικό στήριγμα για σημαντικές αμερικανικές προτεραιότητες, όπως η ενεργειακή ανεξαρτησία, η περιφερειακή σταθερότητα και το ΝΑΤΟ.
«Η Ελλάδα αξίζει έναν ισχυρό και καλό πρέσβη, ο οποίος να έχει πρόσβαση στον πρόεδρο και την εμπιστοσύνη του», τόνισε, διαβεβαιώνοντας ότι στο μεσοδιάστημα η Ουάσιγκτον θα μεριμνήσει για την παρουσία κατάλληλης ομάδας στην πρεσβεία.
«Σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει οτιδήποτε από αυτά να θεωρηθεί υποβάθμιση της σχέσης με την Ελλάδα. Αντιθέτως, θεωρώ ότι είναι τόσο σημαντική για εμάς, ώστε είναι απαραίτητο το πρόσωπο που βρίσκεται εκεί να έχει την πλήρη στήριξη και εμπιστοσύνη του προέδρου», δήλωσε.
Εξήγησε ότι στόχος είναι να επιλεγεί πρέσβης αντάξιος της Ελλάδας και της σημασίας της διμερούς σχέσης.
Ο ενεργειακός ρόλος της Ελλάδας
Ο κ. Ρούμπιο στάθηκε τόσο στη γεωγραφική θέση της Ελλάδας όσο και στη θετική στάση της απέναντι στις ενεργειακές έρευνες, εκτιμώντας ότι ο συνδυασμός αυτός δημιουργεί σημαντικές δυνατότητες.
«Πιστεύω ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα ξεχωριστή θέση, τόσο γεωγραφικά όσο και πολιτικά», ανέφερε. Όπως είπε, η χώρα είναι ανοικτή στις ενεργειακές έρευνες, τις αντιμετωπίζει με ενθουσιασμό και φαίνεται να υπάρχει υποστήριξη και από τον πληθυσμό.
Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία της ως διαδρόμου για την κατασκευή αγωγών και υποδομών μεταφοράς ενέργειας, επισημαίνοντας ότι η αξιοποίηση της ενέργειας εξαρτάται από τη δυνατότητα μεταφοράς της, είτε πρόκειται για πετρέλαιο και φυσικό αέριο είτε για ηλεκτρική ενέργεια.
«Ανέκαθεν αποτελούσε τον συνδετικό κρίκο μεταξύ Ευρώπης, Αφρικής και Μέσης Ανατολής», σημείωσε για την Ελλάδα. «Πέρα από την παραγωγή ενέργειας, μπορεί να συμβάλει στη μεταφορά της προς τον βορρά, στην Ευρώπη, και προς τον νότο, στο Ισραήλ, στη Μέση Ανατολή και ευρύτερα».
Κατά τον ίδιο, η γεωγραφία προσφέρει σήμερα στην Ελλάδα πλεονεκτήματα στον ενεργειακό τομέα, όπως συνέβαινε διαχρονικά με το εμπόριο και άλλες οικονομικές δραστηριότητες.
Κριτική στην Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Πολιτική
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι η διεθνής κρίση υπενθύμισε τον καθοριστικό ρόλο της ενέργειας στην καθημερινή ζωή, τη βιομηχανία και την άμυνα. ‘Ασκησε κριτική στις πολιτικές περιορισμού της χρήσης ορυκτών καυσίμων μέσω της αύξησης του κόστους τους και στην ανεπαρκή ανάπτυξη εγχώριων πηγών ενέργειας στην Ευρώπη.
Υπενθύμισε τις προειδοποιήσεις του Ντόναλντ Τραμπ, κατά την πρώτη προεδρική του θητεία, για την εξάρτηση της Γερμανίας από τη ρωσική ενέργεια και υποστήριξε ότι η εξάρτηση αυτή επηρέασε τους υπολογισμούς της Μόσχας πριν από την εισβολή στην Ουκρανία.
«Η εξάρτησή τους από τη ρωσική ενέργεια είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους ο Πούτιν εισέβαλε στην Ουκρανία, επειδή πίστευε ότι μπορούσε να το κάνει, επειδή πίστευε ότι η Ευρώπη δεν θα έκανε τίποτε γι’ αυτό», ανέφερε.
Εκτίμησε επίσης ότι οι ευρωπαϊκές χώρες αρχίζουν να αντλούν συμπεράσματα, αλλά θα χρειαστούν χρόνο για να ανατρέψουν ενεργειακές επιλογές δύο δεκαετιών. Συνέδεσε επίσης το υψηλό κόστος ηλεκτρισμού και μεταφορών με την οικονομική στασιμότητα σε πολλές από αυτές.
Η Ομιλία στην Πνύκα και η Δυτική Κληρονομιά
Αναφερόμενος στην ομιλία του στην Πνύκα, ο κ. Ρούμπιο δήλωσε ότι το μήνυμά της βρίσκεται στον πυρήνα της προσέγγισης που επιδιώκει να ενσωματώσει η αμερικανική κυβέρνηση στην εξωτερική της πολιτική.
«Είμαστε οι κληρονόμοι. Κληρονομήσαμε από την Ελλάδα και τη Ρώμη, και τελικά μέσω της Ευρώπης, πολλές από τις αξίες στις οποίες στηρίζεται σήμερα η χώρα μας», ανέφερε.
Υποστήριξε ότι οι αμερικανικοί θεσμοί και αξίες αποτελούν προϊόν ιστορικής διαδρομής χιλιάδων ετών και ότι η αναγνώριση αυτής της κληρονομιάς δεν συνιστά επίθεση σε άλλους πολιτισμούς.
«Κάθε πολιτισμός θα πρέπει να είναι υπερήφανος για τον εαυτό του», είπε, προσθέτοντας ότι, κατά την άποψή του, η Δύση εμφανίζεται απολογητική για την ιστορία και τα επιτεύγματά της, με συνέπειες και στην εξωτερική πολιτική.
Για όσα οι Αμερικανοί θεωρούν σήμερα δεδομένα, από την ευημερία έως το πολίτευμά τους, σημείωσε: «Προέρχονται από μια κοινή ιστορία, την οποία πρέπει να ανακαλύψουμε ξανά και να ενστερνιστούμε. Αυτό κάνουμε εδώ, σε αυτή τη χώρα, υπό τον πρόεδρο Τραμπ. Θέλουμε περισσότεροι δυτικοί ηγέτες να κάνουν το ίδιο».
Ο ίδιος υποστήριξε ότι διαπιστώνει αυξανόμενη ανταπόκριση από άλλους ηγέτες, ιδίως σε ιδιωτικές συνομιλίες. Εκτίμησε, ωστόσο, ότι η μετατροπή αυτής της στάσης σε πολιτική απαιτεί χρόνο, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν φόβοι για κριτική από την άκρα Αριστερά, τα μέσα ενημέρωσης, την ακαδημαϊκή κοινότητα και την εδραιωμένη γραφειοκρατία.
Προέβλεψε ότι περισσότεροι ηγέτες θα εκφράζουν δημοσίως αυτές τις απόψεις και θα εκλέγονται, επηρεάζοντας έτσι τη στάση των χωρών τους απέναντι στα κοινά συμφέροντα της Δύσης.
Ρωσικό Ντίζελ και Αμερικανικό Συμφέρον
Για την Ουκρανία και τη Ρωσία, ο κ. Ρούμπιο υπερασπίστηκε την προσωρινή χαλάρωση των κυρώσεων για το ρωσικό ντίζελ, προκειμένου να αυξηθεί η προσφορά του στην παγκόσμια αγορά.
Όπως εξήγησε, η απόφαση αποσκοπεί στην εξυπηρέτηση των αναγκών της αμερικανικής οικονομίας, αν και μπορεί να ωφελήσει και άλλες χώρες.
«Αν υπάρξει σύγκρουση ανάμεσα σε αυτό που είναι καλό για εκείνους και σε αυτό που είναι καλό για εμάς, πρέπει πάντοτε να επιλέγουμε αυτό που είναι καλό για εμάς», δήλωσε, αναφερόμενος στην προτεραιότητα του αμερικανικού εθνικού συμφέροντος.
Η απόφαση, πρόσθεσε, ελήφθη «όχι επειδή είναι κακό για την Ουκρανία ή καλό για τη Ρωσία, αλλά επειδή είναι καλό και σημαντικό για την Αμερική».
Ως προς τις προοπτικές τερματισμού του πολέμου, παρουσίασε τη διαφωνία για τον έλεγχο του Ντονέτσκ ως βασικό εμπόδιο στις διαπραγματεύσεις. Ανέφερε ότι η Ρωσία απαιτεί το σύνολο της περιοχής, ενώ η Ουκρανία θεωρεί την αμυντική γραμμή που διατηρεί εκεί κρίσιμη για την ασφάλειά της.
Δήλωσε ότι οι ΗΠΑ παραμένουν έτοιμες να μεσολαβήσουν για μια συμφωνία, αναγνωρίζοντας όμως τις δυσκολίες. «Θα θέλαμε να τελειώσει ο πόλεμος, αλλά έχουμε και άλλες προτεραιότητες ανά τον κόσμο στις οποίες επικεντρωνόμαστε», σημείωσε.
Ερωτηθείς για τη διεξαγωγή εκλογών στην Ουκρανία, ανέφερε ότι το ζήτημα δεν είναι άνευ σημασίας, αλλά δεν αποτελεί τον βασικό λόγο για τον οποίο συνεχίζεται ο πόλεμος.
Παράλληλα, εξέφρασε δυσαρέσκεια για ουκρανικά πλήγματα σε πλοία στη Μαύρη Θάλασσα που, όπως είπε, μετέφεραν πετρέλαιο αμερικανικών εταιρειών, διευκρινίζοντας ότι δεν θεωρεί πως η Ουκρανία τα στοχοποίησε σκόπιμα. Πρόσθεσε ότι ο πρόεδρος Τραμπ δυσανασχετεί επίσης με τις ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις που πλήττουν κατοικίες και σκοτώνουν αμάχους στο Κίεβο.
Ιράν και Ασφάλεια της Ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ
Για το Ιράν, ο κ. Ρούμπιο υποστήριξε ότι οι αμερικανικές επιχειρήσεις αποδυνάμωσαν τις συμβατικές στρατιωτικές δυνατότητες που, κατά την εκτίμησή του, η Τεχεράνη επιδίωκε να χρησιμοποιήσει ως ασπίδα για την ανάπτυξη πυρηνικού όπλου.
Ανέφερε ότι η αμερικανική στρατιωτική παρουσία επικεντρώνεται πλέον στην προστασία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, ενώ συνεχίζονται οι κυρώσεις και ο αποκλεισμός κατά του Ιράν.
Σύμφωνα με τον ίδιο, κατά τις δέκα ημέρες που προηγήθηκαν της συνέντευξης διέρχονταν από τα Στενά κατά μέσο όρο περίπου 13 έως 14 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, με τις αμερικανικές δυνάμεις να συνοδεύουν και να προστατεύουν πλοία από επιθέσεις.
Ο κ. Ρούμπιο αναγνώρισε ότι το Ιράν εξακολουθεί να βάλλει εναντίον πλοίων, αλλά υποστήριξε ότι έχει αποκατασταθεί σε σημαντικό βαθμό η ροή πετρελαίου προς τη διεθνή αγορά. Υποστήριξε επίσης ότι, λόγω του αποκλεισμού, το Ιράν είναι η μόνη χώρα που δεν μπορεί να διοχετεύσει ούτε ένα βαρέλι πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Πρόσθεσε ότι η οικονομική πίεση περιορίζει τους πόρους που μπορεί να διαθέσει η Τεχεράνη για τις ένοπλες δυνάμεις της και για οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ και η Χαμάς.
Ευρύτερα για τη Μέση Ανατολή, χαρακτήρισε το ιρανικό καθεστώς βασικό παράγοντα πολέμου και αστάθειας στην περιοχή. Αναγνώρισε τη σημασία του Παλαιστινιακού, υποστήριξε όμως ότι η αντιμετώπιση του ρόλου της Τεχεράνης αποτελεί κεντρική προϋπόθεση για την επίλυση των περιφερειακών συγκρούσεων.
Αποδυναμωμένη, η Γαλλική κυβέρνηση προσπαθεί να αντιμετωπίσει την οργή και τις ανησυχίες που έχουν δημιουργηθεί από τον τρόπο με τον οποίο έχει διαχειριστεί μέχρι στιγμής τις διαδηλώσεις για το κόστος ζωής στο πλαίσιο των οποίων σημειώθηκαν ταραχές πρωτοφανούς κλίμακας το Σάββατο και εξελίσσονται σε πολιτική κρίση.
Έξι μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές, η κυβέρνηση του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν δεσμεύθηκε να αντιμετωπίσει με αυστηρότητα τις σκηνές χάους που εκτυλίχθηκαν σε πολλές γαλλικές πόλεις το Σάββατο και πραγματοποιεί σειρά υπουργικών συνεδριάσεων σήμερα.
Οι διαδηλώσεις για το κόστος ζωής προστίθενται στις κινητοποιήσεις των μαθητών, οι οποίοι εδώ και έναν μήνα διεκδικούν καλύτερες συνθήκες μάθησης, καθώς και στις δυσκολίες για την έγκριση του προϋπολογισμού, και όλα αυτά την ώρα που το δημόσιο χρέος της Γαλλίας εκτινάσσεται – παράγοντες που ρίχνουν βαριά σκιά στους τελευταίους μήνες της δεύτερης θητείας του Μακρόν.
Ο Μακρόν, που σπάει ρεκόρ αντιδημοφιλίας έπειτα από 10 χρόνια στην εξουσία, απευθύνθηκε χθες, Κυριακή, το βράδυ στους Γάλλους χωρίς ωστόσο να ανακοινώσει κάποιο συγκεκριμένο μέτρο, αλλά δηλώνοντας ότι αισθάνεται «οργή, ντροπή». «Όσοι επιδίωξαν να πλήξουν τη Δημοκρατία θα λογοδοτήσουν», υπογράμμισε.
Το Σάββατο πραγματοποιήθηκαν σε όλη τη Γαλλία σχεδόν 2.400 προσαγωγές, ενώ σχεδόν 1.000 μέλη των δυνάμεων της τάξης τραυματίστηκαν, σύμφωνα με τις αρχές.
Ταραχές ξέσπασαν ξανά χθες, Κυριακή: συγκρούσεις και λεηλασίες στο Παρίσι, όπου περισσότερα καταστήματα έγιναν στόχος επιδρομών, καθώς και απόπειρες διαρρήξεων στη Λυών, τη Μασσαλία και κοντά στη Νάντη.
«Αφήνει την κρίση να διογκώνεται»
Συνηθισμένη στις μεγάλες κινητοποιήσεις, η Γαλλία έχει βιώσει και στο παρελθόν επεισόδια βίας —όπως κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων των «Κίτρινων Γιλέκων» το 2018-2019 ή των διαδηλώσεων κατά της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης το 2023— ωστόσο το Σάββατο θεωρήθηκε από πολλούς ως σημείο καμπής.
Δημαρχεία έγιναν στόχος επιθέσεων, καταστήματα λεηλατήθηκαν, δρόμοι γέμισαν συντρίμμια… Τα βίαια επεισόδια, που εκδηλώθηκαν στον απόηχο μιας εθνικής κινητοποίησης εκατοντάδων χιλιάδων Γάλλων με αφορμή το κόστος ζωής, έχει αφήσει πολλούς σε κατάσταση σοκ.
Η επικεφαλής του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού Μαρίν Λεπέν, που εμφανίζεται πρώτη στην πρόθεση ψήφου στις προεδρικές εκλογές, έκανε λόγο για μια «βαθιά κρίση εμπιστοσύνης η οποία απειλεί τη δημοκρατία».
Ο βασικός αντίπαλός της για την προεδρία και επικεφαλής της ριζοσπαστικής αριστεράς Ζαν- Λικ Μελανσόν, του κόμματος Ανυπότακτη Γαλλία, κατηγόρησε τον Μακρόν ότι «αφήνει την κρίση να διογκώνεται».
Η κατάσταση στη Γαλλία δεν έχει περάσει απαρατήρητη στο εξωτερικό: ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ σχολίασε ότι «η Γαλλία φλέγεται», εκτιμώντας ότι «η μετανάστευση (…) έχει διαλύσει αυτή την κάποτε σπουδαία χώρα».
Στο μεταξύ ο Γάλλος πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί έχει συγκαλέσει σήμερα το πρωί μια διυπουργική ομάδα διαχείρισης κρίσεων, η οποία θα εστιάσει σε τρεις τομείς: «οικονομία και εμπόριο», «ασφάλιση» και «δικαστική επιτήρηση», σύμφωνα με το γραφείο του.
Παράλληλα ο Μακρόν ανέθεσε στον Λεκορνί να συναντηθεί σύντομα με κόμματα, βουλευτές, συνδικάτα και συλλογικότητες.
«Σκηνές φρίκης»
Μια άλλη σύσκεψη είναι προγραμματισμένη σήμερα στο υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών προκειμένου να καταγραφούν οι υλικές ζημιές που προκλήθηκαν από τα επεισόδια, καθώς περίπου 1.500 καταστήματα έγιναν στόχος των διαδηλωτών το Σάββατο.
«Είδαμε καταστήματα να λεηλατούνται, τις αρχές επιβολής της τάξης να είναι ανήμπορες — ήταν πραγματικά μια σκηνή φρίκης για εμάς, ως ιδιοκτήτες επιχειρήσεων· είναι κάτι απολύτως τρομερό», δήλωσε με απόγνωση η Εστέλ Πιρόν, διευθύντρια κοσμηματοπωλείου που λεηλατήθηκε στο Μπορντό μιλώντας στο AFP.
«Όσοι προκάλεσαν καταστροφές πρέπει να πληρώσουν, όσοι λεηλάτησαν πρέπει να καταβάλουν αποζημιώσεις (…) Θα είμαστε αμετακίνητοι», υπογράμμισε ο Μακρόν στο χθεσινό διάγγελμά του.
Ο Γάλλος πρόεδρος, ο οποίος δεν ακύρωσε την περιοδεία του στις χώρες του Κόλπου που ξεκινά σήμερα, δεσμεύθηκε επίσης ότι θα υπάρξει «διαφάνεια» αναφορικά με τις αμφιλεγόμενες μεθόδους τις οποίες ακολούθησαν οι δυνάμεις επιβολής της τάξης το Σάββατο.
Συγκεκριμένα ζήτησε από τον υπουργό Εσωτερικών Λοράν Νουνιές «να λάβει όλα τα μέτρα προκειμένου να υπάρξει διαφάνεια αναφορικά με τις αστοχίες στην πρόβλεψη και τις πληροφορίες, οι οποίες οδήγησαν στη βία», τονίζοντας ότι αναμένει «ξεκάθαρες απαντήσεις».
Πολλά μέλη της αντιπολίτευσης, κυρίως της άκρας δεξιάς, ζήτησαν χθες Κυριακή την παραίτηση του Νουνιές. Ο ίδιος υπέβαλε την παραίτησή του στον Μακρόν, όμως αυτή δεν έγινε δεκτή «δεδομένης της ανάγκης για συνεχή διοίκηση των δυνάμεων της τάξης στην τρέχουσα συγκυρία», όπως ανακοίνωσε το Μέγαρο των Ηλυσίων.
Το Σάββατο πολλοί διαδηλωτές κατήγγειλαν ότι περικυκλώθηκαν από την αστυνομία και στη συνέχεια τους έριξαν δακρυγόνα, ενώ κάποιοι από αυτούς τραυματίστηκαν σοβαρά.
Η αριστερά έχει ήδη κάνει λόγο για υπερβολική χρήση βίας από την αστυνομία στη διάρκεια των κινητοποιήσεων των μαθητών.
