Δήμητρα Καρακατσάνη
Διαγωγή Κοσμιωτάτη, Αγγελάκη 2024, διηγήματα
Γράφει ο Ηλίας Τσέχος
‘’Διαγωγή Κοσμιωτάτη’’ 2024! Το δεύτερο βιβλίο της Δήμητρας Καρακατσάνη με 25 Καβαλιώτικα διηγήματα, να τα πιείς στο τάσι, μετά το πρώτο της βιβλίο ‘’ Τα Καβαλιώτικα μικρά μου Χρόνια ‘’, Αγγελάκη 2020. Η ‘’Διαγωγή Κοσμιωτάτη ‘’, κάθε διήγημα και μια ημερολογιακή ιστορική καταγραφή των καιρών, των ενθυμημάτων, ήθη και έθιμα αφορμών, εντοπιότητες, εσωστρεφή κοιτάγματα, όλων αυτών αφιερωμένα στην αφήγηση της παιδικής ηλικίας, που η γραφή να σώζει και να ισορροπεί αυριανά, ώριμη συγκίνηση, επιλεγμένη ωραία ναφθαλίνη, ταξιδεύοντας ο τόπος το χρόνο του, σώμα εμψυχώνοντας γεμάτα.
Διάβασμα είναι η ζωή και ξαναδιάβασμα αν είσαι τυχερός, ένα παιδικό παραμύθι είναι, που σέβεται αληθινά ερχόμενα, εξερχόμενα, φτύνοντας, ξεφτύνοντας να πρωταγωνιστεί. Αυτές οι βραχύτερες φόρμες, τα διηγήματα ή τα επιγράμματα, ημερολογιακών μορφών, στέκουν ιχνηλατώντας ασκήσεις, σκαρφαλώνουν το βάρος αξιών, λογοτεχνικά υπάρχουν και συμβαίνουν ανάλογες μαρτυρίες, εστιάζουν τον καθημερινό μας βίο ως αιωνιότητα, ρυθμίζοντας υπαρξιακές αιχμές εις στην απλότητα επαναλήψεων, αναστέλλοντας τα ασθενή χαρίσματα. Χαρταετοπετώντας όνειρα έναντι πράξεων, ο λόγος αναπαύεται και δρα στο πόσο κοιμάται και ξυπνά εντός μας.
Οι γειτονιές στο βιβλίο της Δήμητρας Καρακατσάνη, οι γιαγιάδες, οι μαμάδες, οι νονές, τα σόια, τα ανισόρροπα, τα δικαιώματα, τα αδικαίωτα, για κάποιο λόγο δεν αναφέρονται παππούδες, τρώγοντας σιροπιαστά, χριστουγεννιάτικα φοινίκια, πίνοντας καφέδες σαν να πίνοντας αθάνατο νερό, ράβοντας ρούχο για δύο, τρία, πέντε χρόνια, κανάρια στα κλουβιά, δεκαετίες του ’60 κι ’70 Καβαλιώτικες, τα πασχαλιάτικα αυγά και τ’ ασβεστώματα, ‘’το παιδί το λέν’ παιδί, γιατί παιδεύει’’, τα παλιά μπαούλα μ΄ ανάμεσα στα ρούχα φύλλα καρυδιάς, να μην ευδοκιμεί η βώτριδα, ασπρόμαυρες φωτογραφίες, τσιριτρά, τα χελιδόνια που αν χαλάσεις τις φωλιές τους δεν ξανάρχονται εκεί, η οικοκυρική, οι μοδίστρες βασιλεύουσες, τα κλεμμένα σύκα και τα άγουρα δαμάσκηνα στην Κατοχή, το γυμνάσιο θηλέων, πόντιες φίλες της μάνας, ο γαλατάς, οι προκοπές, τα ανεπρόκοπα, τα συγχαρούμενα και τ΄ ασυγχώρητα, ορίζουν το βιβλίο, τα 25 διηγήματά του, που όλα τελειώνουν με μία παράγραφο, μικρή ή μεγάλη δεν έχει σημασία, τόσης ποιητικής ορμής προσλαμβάνουσα, ώστε να ξεριζώνεσαι ‘’καθώς’’ Γενοκτονία…
Έτσι, πάντα ορμούν οι θάλασσες να ρίξουνε στα ψάρια αλάτι και στο αλάτι ανάλατα, προσθέτοντας, αφαιρώντας, πολλαπλασιάζοντας, διαιρώντας… όπως η Δήμητρα Καρακατσάνη, στα καλά του καθουμένου πήρε μολύβι και χαρτί κι έγινε συγγραφέας, δίχως δειλία: Διαγωγή Κοσμιωτάτη ή Κοσμία!
