Για τους Πόντιους η λύρα δεν είναι απλώς ένα μουσικό όργανο. Είναι ο ήχος της μνήμης, η φωνή των προγόνων, οι αφηγήσεις των πατρίδων που χάθηκαν αλλά δεν ξεχάστηκαν. Στις χορδές της κουβαλά τραγούδια, θρήνους, χαρές και ιστορίες γενεών που διατήρησαν ζωντανή την ταυτότητά τους, μακριά από τη γη των προγόνων τους.
Αυτό το διαχρονικό σύμβολο του Ποντιακού Ελληνισμού παίρνει πλέον υλική μορφή στη Λευκόπετρα Ξάνθης, όπου βρίσκεται στα τελευταία στάδια κατασκευής ένα νέο μνημείο Ποντίων, στην είσοδο της βόρειας πλευράς της κεντρικής πλατείας του χωριού. Πρόκειται για ένα ξεχωριστό έργο μνήμης και τιμής, που γεννήθηκε από την πρωτοβουλία του Πολιτιστικού Συλλόγου Ποντίων Λευκόπετρας Ξάνθης «Οι Σταυραετοί του Πόντου» και φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τις επόμενες γενιές.
Ο σύλλογος, που για αρκετά χρόνια παρέμενε ανενεργός, απέκτησε ξανά ζωή, όταν μια ομάδα νέων και δραστήριων ανθρώπων αποφάσισε να τον επαναδραστηριοποιήσει, δίνοντας νέα πνοή στις πολιτιστικές δράσεις του χωριού. «Μια ομάδα νέων ανθρώπων θελήσαμε να δώσουμε και πάλι ζωή στον σύλλογο. Μέσα στις δράσεις που αποφασίσαμε ήταν και η κατασκευή ενός μνημείου αφιερωμένου στους προγόνους μας και στην Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού», αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η πρόεδρος του συλλόγου, Κωνσταντίνα Ναβροζίδου.
Η ίδια εξηγεί ότι η Λευκόπετρα είναι ένα προσφυγικό χωριό, που δημιουργήθηκε από οικογένειες, οι οποίες εγκαταστάθηκαν στην περιοχή μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και την ανταλλαγή των πληθυσμών. Σήμερα αριθμεί περίπου 700 κατοίκους και αποτελεί ένα μεικτό χωριό, όπου χριστιανοί και μουσουλμάνοι συμβιώνουν αρμονικά, διατηρώντας ζωντανή την ιστορική και πολιτιστική ταυτότητα του τόπου.
Η ιδέα για την ανέγερση του μνημείου ανήκε στο μέλος του συλλόγου Βασιλική Κυριακίδου και γρήγορα αγκαλιάστηκε από το διοικητικό συμβούλιο. Για να γίνει πραγματικότητα, τα μέλη συγκέντρωσαν οικονομικούς πόρους, εξασφάλισαν τη συνδρομή του δήμου Αβδήρων και προσέφεραν πολλές ώρες προσωπικής και εθελοντικής εργασίας, τόσο για την κατασκευή του μνημείου όσο και για την διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου.
Ένα έργο με έντονο συμβολισμό και καλλιτεχνική υπογραφή
Την συνολική καλλιτεχνική σύλληψη και την εποπτεία του έργου έχει ο καλλιτέχνης και συγγραφέας Δημήτρης Αβούρης από τη Ζάκυνθο. Η μπρούντζινη λύρα σχεδιάστηκε από τον γλύπτη Ιορδάνη Ποιμενίδη, ενώ ο Δημήτρης Αβούρης φιλοτέχνησε το μαρμάρινο βάθρο, χρησιμοποιώντας λευκό ακατέργαστο μάρμαρο θαλάσσης, το οποίο επεξεργάστηκε εξ ολοκλήρου στο χέρι ώστε να αποκτήσει τη σημερινή του μορφή.
Το μνημείο έχει κυκλική μορφή και περιμετρικά του κοσμείται από τέσσερις ποντιακές λύρες, ενώ στην κορυφή δεσπόζει η μεγάλη λύρα από χυτό μπρούντζο, ύψους περίπου 1,30 μέτρων. Ο σχεδιασμός του αποτυπώνει τον άρρηκτο δεσμό των Ποντίων με τη μουσική, την ιστορία και την πολιτιστική τους κληρονομιά.
«Η ποντιακή λύρα είναι κάτι περισσότερο από ένα μουσικό όργανο. Είναι παράδοση, μνήμες, ήθη, έθιμα και εικόνες από τις πατρίδες που άφησαν πίσω τους οι πρόγονοί μας», τονίζει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ η κ. Ναβροζίδου, υπογραμμίζοντας ότι για κάθε Πόντιο μπορεί να συμβολίζει κάτι διαφορετικό, με κοινό όμως παρονομαστή την διατήρηση της ιστορικής μνήμης.
Οι εργασίες βρίσκονται πλέον στην τελική ευθεία και, σύμφωνα με την πρόεδρο του συλλόγου, στόχος είναι μέχρι το τέλος του καλοκαιριού να έχει ολοκληρωθεί τόσο το μνημείο όσο και ο περιβάλλον χώρος, ο οποίος διαμορφώνεται επίσης χάρη στην προσωπική εργασία των μελών του διοικητικού συμβουλίου.
Όταν το έργο παραδοθεί, δεν θα αποτελεί μόνο ένα τοπόσημο για την Λευκόπετρα. Θα είναι ένα σημείο μνήμης και περισυλλογής, ένας διαχρονικός φόρος τιμής στις γενιές των προσφύγων που μετέφεραν από τον Πόντο τις μνήμες, την πίστη και τις παραδόσεις τους. Παράλληλα, θα είναι και μια υπενθύμιση προς τις νεότερες γενιές ότι η ιστορική μνήμη διατηρείται ζωντανή όταν γίνεται μέρος της καθημερινότητας μιας τοπικής κοινωνίας.
- Τις φωτογραφίες παραχώρησε η Κωνσταντίνα Ναβροζίδου
ΑΠΕ-ΜΠΕ
