Τον Ιούλιο 2024, ο Κιρ Στάρμερ έφθανε στην Νταόυνινγκ Στριτ με την υπόσχεση να αποκαταστήσει την σταθερότητα έπειτα από το βαλς των διαδοχικών πρωθυπουργών των Τόρις. Ομως, εδώ και μήνες πληθύνονται οι προτροπές για παραίτηση σε μία νέα ένδειξη σοβαρής αναταραχής στην βρετανική πολιτική σκηνή.
Τι έχει απογίνει το περίφημο βρετανικό σλόγκαν του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου «Keep calm and carry on» (κράτα την ψυχραιμία σου και συνέχισε); Εδώ και μία δεκαετία, από το δημοψήφισμα για το Brexit, έξι πρωθυπουργοί του Ηνωμένου Βασιλείου διαδέχθηκαν ο ένας τον άλλον. Και έπειτα από τις καταστροφικές για το κυβερνών Εργατικό Κόμμα τοπικές εκλογές την περασμένη Πέμπτη, ο Κιρ Στάρμερ περιήλθε σε δεινή θέση.
Για λόγους σύγκρισης, ανάμεσα στο 1979 και το 2016, δηλαδή για μία περίοδο 37 ετών, οι Βρετανοί δεν είχαν γνωρίσει παρά πέντε πρωθυπουργούς, ανάμεσά τους την Μάργκαρετ Θάτσερ που έμεινε στην πρωθυπουργία για 11 χρόνια και τον Τόνι Μπλερ, στην πρωθυπουργία επί 10 χρόνια. Ο Κιρ Στάρμερ «δεν θα μείνει. Το μόνο ζήτημα είναι πότε θα φύγει και πώς», συνοψίζει ο Anthony Sheldon, ιστορικός, συγγραφέας βιβλίων για τους τέσσερις τελευταίους πρωθυπουργούς.
Περισσότεροι από 80 βουλευτές του Εργατικού Κόμματος επί 403 τον κάλεσαν χθες να παραιτηθεί. Τέσσερις υφυπουργοί παραιτήθηκαν σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Το Εργατικό Κόμμα είναι διχασμένο σε σχέση με το μέλλον του ηγέτη του.
Οι υποστηρικτές του έσπευσαν να λάβουν θέσεις μάχης. «Μία παρατεταμένη αποσταθεροποίηση δεν είναι προς το συμφέρον της Μεγάλης Βρετανίας», δήλωσε ο υπουργός Αμυνας Τζον Χίλι και ζήτησε όλες οι προσπάθειες να επικεντρωθούν στα προβλήματα της οικονομίας και της ασφάλειας. «Δεν είναι παιγνίδι. Η αστάθεια έχει συνέπειες στη ζωή των ανθρώπων», προειδοποίησε ο υπουργός Στέγης Στιβ Ριντ.
«Δυσανεκτικοί και ευέξαπτοι»
Για να εξηγήσει την αποσταθεροποίηση αυτή, ο Anthony Seldon κατηγορεί τους βουλευτές ότι έχουν γίνει «δυσανεκτικοί», «ευέξαπτοι». «Θέλουν άμεσα αποτελέσματα (…) είναι μονίμως κολλημένοι στις δημοσκοπήσεις», λέει.
Ο πολιτικός σχολιαστής Matthew Syed, αν και καθόλου φαν του Στάρμερ, έφθασε μέχρι να δηλώσει στο BBC ότι το Ηνωμένο Βασίλειο «γίνεται μη κυβερνήσιμο». «Πώς θέλετε να πάρει κανείς ένα αντιδημοφιλές μέτρο γνωρίζοντας ότι μέσα στις επόμενες 24 ώρες θα υπάρξει τεράστια φημολογία για την θέση του στην ηγεσία;», είπε.
Ο Tony Travers, πολιτικός επιστήμονας στο London School of Economics θεωρεί ότι η οικονομική κατάσταση στο Ηνωμένο Βασίλειο και η εξαφάνιση της οικονομικής ανάπτυξης ευθύνονται για την πολιτική αστάθεια.
«Μία οικονομική ανάπτυξη του 2,5% ετησίως επιτρέπει στις κυβερνήσεις να μειώσουν σταδιακά τους φόρους και να αυξήσουν τις δημόσιες δαπάνες. Με μία ανάπτυξη του 0% έως 1% σε ετήσια βάση, αυτό δεν είναι δυνατόν».
Ο Κιρ Στάρμερ υποσχέθηκε οικονομική ανάκαμψη, αλλά η ανάπτυξη παρέμεινε άτονη. Αλλά αυτό χρονολογείται πριν από την ανάληψη της εξουσίας από τους Εργατικούς και τον Κιρ Στάρμερ, σύμφωνα με το Tony Travers, που πάει πίσω στην τραπεζική κρίση του 2008, το Brexit και την πανδημία.
Απογοήτευση
Στους δρόμους του Λονδίνου, οι Βρετανοί απαντούν στις ερωτήσεις του AFP λέγοντας ότι ο Κιρ Στάμρερ πρέπει να φύγει. «Είναι λυπηρό, διότι είχαμε τόσους πολλούς πρωθυπουργούς αυτά τα τελευταία χρόνια, είναι γελοίο», λέει ο Κλάουντιο, ψηφοφόρος του Εργατικού Κόμματος.«Αλλά δεν βρίσκεται πλέον στο ύψος της αποστολής του».
Σύμφωνα με τον Anand Menon, διευθυντή του Changing Europe, η κατάσταση είναι «ανησυχητική». «Υπάρχει πραγματικός κίνδυνος όσο περισσότερο διαρκεί αυτή η αστάθεια, τόσο περισσότερο αυξάνονται οι πιθανότητες να βρεθούμε με μία λαϊκιστική μετά τις επόμενες εκλογές», που είναι προγραμματισμένες για το 2029.
Το κόμμα Reform UK υπό τον Νάιτζελ Φαράζ βγήκε νικητής στις τοπικές εκλογές της Πέμπτης, εξασφαλίζοντας μεγάλο αριθμό εδρών στα δημοτικά συμβούλια στην Αγγλία εις βάρος των Τόρις και των Εργατικών.
Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είναι η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα που γνωρίζει αυτήν την πολιτική αστάθεια, λέει ο Anand Menon συγκρίνοντας την κατάσταση της Βρετανίας και της Γαλλίας. «Πολλοί παράγοντες αυτής της αστάθειας είναι παρόμοιοι: πληθυσμοί απογοητευμένοι από την απουσία οικονομικής ανάπτυξης, καθώς και από τις συνέπειες της παγκοσμιοποίησης».
ΑΠΕ-ΜΠΕ
