Ο πόλεμος στην Μέση Ανατολή, ο εμπορικός ανταγωνισμός με πλανητικές συνέπειες, ο φόβος για εκτροπή της Τεχνητής Νοημοσύνης: τα διακυβεύματα στην σχέση ανάμεσα στην Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι κολοσσιαία.
Τα θέματα συζητήθηκαν από τους Ντόναλντ Τραμπ και Σι Τζινπίνγκ κατά την διάρκεια των συναντήσεών τους χθες, αλλά ακροθιγώς. Αυτό που έμεινε στην ιστορία είναι η μεγαλοπρεπής υποδοχή και φιλοξενία που επιφυλάχθηκε από τον Λευκό Οίκο στον πρόεδρο της Κίνας.
Με μπάντες και λάβαρα
Ο Ντόναλντ και η Μελάνια Τραμπ έκαναν ό,τι μπορούσαν για να ανταποδώσουν τα μεγαλεία που τους είχαν επιφυλάξει ο Σι και η σύζυγός του Πενγκ Λιγιουάν όταν τους υποδέχθηκαν στον Μάιο: τους υποδέχθηκαν αυτοπροσώπως στο αεροδρόμιο, τρομπέτες και λάβαρα επιστρατεύθηκαν για την υποδοχή τους τον Λευκό Οίκο, επίσημο δείπνο παρατέθηκε με περισσότερους από 130 συνδαιτημόνες, ανάμεσά τους η αφρόκρεμα της αμερικανικής βιομηχανίας και πρόσκληση που παρουσιάσθηκε ως «ειδική χάρη» απευθύνθηκε στην κινεζική αντιπροσωπεία για ξενάγηση στο εργοτάξιο της αίθουσας χορού του Λευκού Οίκου.
Ο Τραμπ μίλησε πάλι για μια «πραγματικά μεγάλη φιλία». Ο Σι περιορίστηκε να κάνει λόγο μάλλον για «προσωπική σχέση». Πέραν της «σχέσης», επέμεινε στην ανάγκη «ειρηνικής συνύπαρξης» των δύο χωρών παρά τις διαφορές. Επανέλαβε την προειδοποίηση με την «παγίδα του Θουκυδίδη», τον κίνδυνο πολεμικής σύγκρουσης ανάμεσα σε μία καθιερωμένη και μία αναδυόμενη δύναμη. Παρουσίασε επίσης την Κίνα ως ισότιμο συνομιλητή των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Η χλιδή ήταν η ιδέα», δηλώνει ο Ryan Hass του think-tank Brookings: «Το μήνυμα είναι ότι οι δύο ηγέτες είναι ικανοί να διαχειρισθούν αποτελεσματικά στις σινο-αμερικανικές σχέσεις εντός ανεκτών ορίων ανταγωνισμού. Κανένας από τους δύο δεν περίμενε και πολλά πράγματα από τον άλλο». Συγκεκριμένα, ο Σι υποσχέθηκε να προσκαλέσει 100.000 νέους Αμερικανούς στην Κίνα στο πλαίσιο των ανταλλαγών σε μία περίοδο πέντε ετών και να δανείσει δύο πάντα στον ζωολογικό κήπο της Ατλάντα.
Ταϊβάν, κόκκινη γραμμή
Μετά τις αβρότητες, ο Σι έθεσε κατά την διάρκεια των συνομιλιών του με τον Τραμπ δύο σημαντικές ανησυχίες. Εξέφρασε την ελπίδα ότι οι ΗΠΑ θα αντιμετωπίσουν «με σύνεση» το θέμα της Ταϊβάν, μετέδωσε το πρακτορείο Xinhua. Και ζήτησε ανοικτά από την Ουάσινγκτον «να αντιταχθεί» στην ανεξαρτησία της Ταϊβάν και να απομακρυνθεί από την ιστορική θέση των ΗΠΑ που είναι ότι «δεν την υποστηρίζουν».
Ο Bates Gill, ερευνητής στο National Bureau of Asian Research, δεν πιστεύει ότι θα υπάρξει μεταβολή της αμερικανικής θέσης: «Ο πρόεδρος Τραμπ μπορεί θαυμάσια να κάνει δηλώσεις που θα έρχονται σε αντίθεση με την παραδοσιακή αμερικανική πολιτική, αλλά αυτό δεν θα μεταφρασθεί υποχρεωτικά σε πραγματική μεταβολή θέσης».
Ο Σι ήλπιζε επίσης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν θα έρθουν σε συνεννόηση «το συντομότερο δυνατόν» μέσω διαπραγματεύσεων. Η Κίνα, σύμμαχος κλειδί του Ιράν, ήταν πάντοτε αντίθετη με τον πόλεμο που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά του Ιράν, τις συνέπειες του οποίου υφίσταται το Πεκίνο. Η Ουάσινγκτον θα ήθελε το Πεκίνο να πείσει την Τεχεράνη να υποχωρήσει.
Τεχνητή Νοημοσύνη
Αντιπαλότητα χωρίζει τις ΗΠΑ και την Κίνα στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης. «Οι δύο χώρες έχουν την ευθύνη να αναπτύξουν και να διαχειρισθούν την Τεχνητή Νοημοσύνη για το κοινό καλό και να φροντίσουν ώστε η ανάπτυξή της θα παραμείνει πάντοτε υπό τον ανθρώπινο έλεγχο», δήλωσε ο Σι. Αντίθετα ο Τραμπ δήλωσε με ανάρτηση στο Truth Social ότι «θα παραμείνει στο σημερινό στάδιο ως προς την ρύθμιση» της Τεχνητής Νοημοσύνης.
«Είναι σύμφωνοι για τους κινδύνους που συνδέονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά όχι για τον τρόπο διαχείρισής της», σημειώνει ο Dylan Loh του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου της Ναγιάνγκ της Σιγκαπούρης. «H βαθιά καχυποψία και o αυξημένος ανταγωνισμός» για την AI δεν αφήνουν πιθανότητες για την διαχείρισή της, προσθέτει.
Εμπορική ανακωχή
Η παράταση της ανακωχής στον εμπορικό πόλεμο που έπληξε την παγκόσμια οικονομία το 2025 ήταν ένα από τα βασικά θέματα της σινοαμερικανικής συνάντησης κορυφής. Ο αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ ανακοίνωσε πριν από την άφιξη του Σι ότι ο στόχος επετεύχθη, αλλά μόνο μέχρι τις 10 Ιανουαρίου. Ο Σι χαιρέτισε την επίτευξη «μίας διευθέτησης», μετέδωσε το κινεζικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua, χωρίς λεπτομέρειες.
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι αυτό επιτρέπει στον Τραμπ να ξεπεράσει τον σκόπελο των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Ορισμένοι στην αμερικανική κυβέρνηση επιδιώκουν «την σταθεροποίηση των σχέσεων προς το παρόν, μέχρι οι ΗΠΑ να μειώσουν τα τρωτά τους σημεία απέναντι στο Πεκίνο», λέει ο Jared Mondschein, διευθυντής έρευνας στο United States Studies Centre του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ, ο οποίος ωστόσο δεν πιστεύει ότι θα υπάρξει μία «εις βάθος μεταβολή της δομικής δυναμικής που διέπει την στρατηγική αντιπαλότητα» ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κίνα.
«Οι Κινέζοι ήλπιζαν ενδεχομένως σε μία πιο μακροχρόνια ανακωχή, αλλά επίσης είναι και ρεαλιστές», σχολιάζει ο Dylan Loh του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου της Ναγιάνγκ
ΑΠΕ-ΜΠΕ
