Με αφορμή πρόσφατο περιστατικό αποκλεισμού ατόμου με ψυχοκοινωνική αναπηρία από διαδικασία πρόσληψης σε ειδική προκήρυξη για άτομα με αναπηρία, αναδεικνύεται για ακόμη μία φορά ο θεσμικός μισαναπηρισμός που διαπερνά πρακτικές αξιολόγησης στο Δημόσιο.
Παρότι το άτομο πληρούσε τα τυπικά κριτήρια διορισμού σε φορέα της Κεντρικής Μακεδονίας, κρίθηκε «ακατάλληλο» λόγω ψυχικής υγείας, με γενικόλογες και αόριστες διατυπώσεις περί ανάγκης «επίβλεψης», στερούμενο ακόμη και του δικαιώματος υποψηφιότητας.
Η πρακτική αυτή εγείρει σοβαρά ζητήματα επαγγελματικής δεοντολογίας, αναλογικότητας και σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η Κοινωνική Εργασία, ως επιστήμη και επάγγελμα που θεμελιώνεται στην κοινωνική δικαιοσύνη, την ισότητα και την ενδυνάμωση, δεν μπορεί να αποδέχεται αξιολογήσεις που προδικάζουν τις δυνατότητες ενός ανθρώπου βάσει διάγνωσης ή παρελθοντικού ψυχιατρικού βιώματος. Η ψυχική κρίση δεν ταυτίζεται με μόνιμη ανικανότητα. Αντιθέτως, οφείλουμε να αναγνωρίζουμε τη δυναμική της ανάρρωσης και τον καθοριστικό ρόλο του υποστηρικτικού πλαισίου.
- Ο αποκλεισμός από την εργασία δεν αποτελεί μέτρο προστασίας, αλλά παράγοντα περαιτέρω κοινωνικού αποκλεισμού, ενισχύει το στίγμα και υπονομεύει την αυτονομία, την κοινωνική ένταξη και την αξιοπρέπεια του ατόμου. Η εργασία συνιστά θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα και βασικό πεδίο άσκησης της ιδιότητας του πολίτη.
- Οι αξιολογήσεις οφείλουν να είναι εξατομικευμένες, τεκμηριωμένες και απαλλαγμένες από προκαταλήψεις.
- Η αβεβαιότητα των προβλέψεων σχετικά με την πορεία της ψυχικής υγείας πρέπει να αναγνωρίζεται ρητά.
- Οι θεσμοί οφείλουν να προωθούν εύλογες προσαρμογές και όχι αποκλεισμούς.
- Το δικαίωμα στην εργασία και στην ισότιμη συμμετοχή δεν μπορεί να αναιρείται με αόριστες αναφορές σε «πιθανούς κινδύνους».
Η προάσπιση της αξιοπρέπειας, της αυτοδιάθεσης και της κοινωνικής ένταξης των ατόμων με ψυχοκοινωνική αναπηρία δεν αποτελεί ζήτημα φιλανθρωπίας, αλλά υποχρέωση ενός κράτους δικαίου. Αυτό που απαιτείται δεν είναι περισσότερος έλεγχος και αποκλεισμός, αλλά περισσότερη εμπιστοσύνη και ενδυνάμωση.
Εκ του Περιφερειακού Συμβουλίου
Κεντρικής Μακεδονίας του Σ.Κ.Λ.Ε
