
Σήμερα, θα περιπλανηθούμε στα γήπεδα. Στα ξερά που παλιά μάτωναν τα γόνατα, μα και στα «πράσινα χαλιά»! Με αναφορά στον αρχηγό του Ολυμπιακού, στην εποχή που η μπάλα αναζητούσε γητευτές κι όχι απλώς κάποιους που να την κλωτσάνε. Κι ο Πέτρος Ξανθόπουλος, ήταν ο «άνετος» γητευτής» της μπάλας… Ήταν και φίλος μου… Είναι φίλος μου! Κι ας αποπνέει οσμή … γαυρίλας…

Λένε πως οι μεγάλες ιστορίες ξεκινούν σιωπηλά. Στην περίπτωση του Πέτρου Ξανθόπουλου, όλα άρχισαν σε μια αλάνα, εκεί όπου το ποδόσφαιρο δεν είχε τακτικές και συστήματα, αλλά ένστικτο και χαρά. Εκεί τον είδε, παιδί ακόμη, ο Τόζα Βεσελίνοβιτς.
Δεν χρειάστηκαν πολλά. Μια κίνηση, ένας τρόπος να κοντρολάρει την μπάλα και να τη …χαλαρώσει, μια ηρεμία που δεν ταίριαζε με την ηλικία του. Ο Βεσελίνοβιτς διέκρινε κάτι που δεν διδάσκεται εύκολα: την αίσθηση του χώρου και του χρόνου. Και κυρίως, εκείνη την «άνεση» που αργότερα θα γινόταν το σήμα κατατεθέν του Πετράν!
Από εκείνη την αλάνα ξεκίνησε μια πορεία που δεν θα βασιζόταν στον θόρυβο, αλλά στη διάρκεια. Με τρόπαια. Πέντε πρωταθλήματα (1980, 1981, 1982, 1983, 1987), ένα κύπελο (1981) και δυο Σούπερ Καπ (1980, 1987).
Ο «Άνετος» γεννιέται
Το παρατσούκλι «άνετος» δεν του δόθηκε τυχαία. Ήρθε σιγά σιγά, σχεδόν αυθόρμητα, από συμπαίκτες που δεν μπορούσαν να εξηγήσουν αλλιώς τον τρόπο που κινούνταν κι ειδικά όταν χάιδευε την μπάλα. Ειδικά την ώρα που δίπλα του γινόταν… πόλεμος! Ο ίδιος θυμάται ότι «μπαμπάς» του προσωνύμιου ήταν ο συμπαίκτης του Γιώργος Τόγιας.
Μα ήταν κι άλλοι που «τρελαινόντουσαν» με την άνεση και τη μνημειώδη ψυχραιμία και νηφαλιότητά του.
«Εσύ ρε φίλε δεν αγχώνεσαι ποτέ»; του είχε πει ο Δημήτρης Σαραβάκος. Ήταν 25 Μαρτίου του 1987, στο «Ντε Κάιπ» του Ρότερνταμ, απέναντι στην πανίσχυρη Ολλανδία των Φαν Μπάστεν, Γκούλιτ, Ράικαρντ και Κούμαν. Ο Πέτρος κρατούσε τη μπάλα μαεστρικά στα πόδια του και δεν μπορούσε να του την πάρει κανένας, παιγνίδι που είχε λήξει 1-1, με γκολ του Σαραβάκου.
Για την ιστορία, ο Ξανθόπουλος είχε απαντήσει στην ερώτηση του Σαραβάκου μετά το παιγνίδι: «Αγχώνομαι, μα γιατί να τους το δείξω»;…
Σ’ ένα άλλο παιγνίδι του Ολυμπιακού με τον Παναθηναϊκό, 8 Ιανουαρίου 1984, οι ερυθρόλευκοι έπαιζαν άμυνα 90 λεπτά, ειδικά μετά την αποβολή του Νορβηγού Άλμπερτσεν, από το 30ο λεπτό. Ο Παναθηναϊκός ήταν εγκατεστημένος μέσα στην περιοχή των Πειραιωτών, που έμοιαζε «κολαστήριο». Σέντρες από τη μια μεριά, «πράσινες» διεισδύσεις από την άλλη, σουτ, πάσες, ασταμάτητο τρέξιμο απ’ όλους… Η αδρεναλίνη είχε σκορπίσει παντού στο γήπεδο κι ο Ξανθόπουλος ατσαλάκωτος καθάριζε όλες τις φάσεις, όρθιος, επιβλητικός σαν πρίγκιπας. Κάποια στιγμή που βρέθηκε δίπλα του ο συμπαίκτης του Τάκης Λεμονής, τον ρώτησε: «Ρε συ, τρέχεις -τρέχεις συνεχώς και δεν έχεις ιδρώσει»; «Ιδρώνω μέσα μου», του είχε απαντήσει ο Ξανθόπουλος…
Αυτός ήταν ο Πέτρος. Ήταν η επιτομή του παίκτη που δεν κυνηγούσε το παιχνίδι — το κατανοούσε.
Κι έτσι, σ’ όλη του την καριέρα δεν υπήρξε απλώς ένας ποδοσφαιριστής που φόρεσε τη φανέλα του Ολυμπιακού, του Εθνικού και του Πανιωνίου. Υπήρξε μια μορφή που ξεπέρασε τα όρια του γηπέδου, ένας άνθρωπος που μετέτρεψε το παιχνίδι σε έκφραση χαρακτήρα και το ποδόσφαιρο σε καθρέφτη ψυχής.
Τον φώναζαν «άνετο». Όχι επιφανειακά, όχι μόνο για την γοητεία που ασκούσε στη μπάλα. Μα και για την ολοφάνερη εσωτερική κι εγκεφαλική του ισορροπία.
Μέγας πολυθεσίτης!
Στο ποδόσφαιρο, γενικά, συνηθίζεται ένας ποδοσφαιριστής να «κατεβαίνει» θέσεις όσο μεγαλώνει. Επί παραδείγματι, έχουμε δει ακραίους επιθετικούς να μετατρέπονται σε αμυντικούς. Έχουμε δει παίκτες του κέντρου να μετατρέπονται σε πλάγιους ή κεντρικούς αμυντικούς. Μα δεν έχουμε δει ποτέ αμυντικούς παίκτες να μετατρέπονται σε σέντερ φορ ή σε επιτελικούς μέσους. Χώρια που σπάνια βλέπουμε έναν παίκτη να παίζει σε όλες τις θέσεις της ενδεκάδας.
Ο Πέτρος Ξανθόπουλος ήταν ένας εξ αυτών. Ενώ τα πολλά χρόνια της καριέρας του ήταν δεξιό μπακ, προς το τέλος της καριέρας του έγινε κεντρικό χαφ, έγινε δεξί χαφ, έγινε σέντερ φορ.
Ξέρετε πολλούς τέτοιους παίκτες; Και δη με εξαιρετική απόδοση παντού;
Το βράδυ της ανατροπής
Ήταν ένα παιχνίδι στο παλιό Καραϊσκάκη απέναντι στον Παναθηναϊκό, στα τέλη της δεκαετίας του ’80. Ο Ολυμπιακός έχανε 0-1 και τίποτα δεν λειτουργούσε. Ο Δημήτρης Σαραβάκος είχε ήδη «παστελώσει» και η εξέδρα βούιζε από αδημονία κι ανησυχία. Στο 60ο λεπτό περίπου, ο Ξανθόπουλος πλησίασε τον Νίκο Αναστόπουλο. Μόνο ένα άγγιγμα στον ώμο και μια φράση: «Μείνε εκεί, θα έρθει, θα σε βρω»… Λίγα λεπτά μετά, μια φαινομενικά απλή ανάπτυξη. Ο Ξανθόπουλος κράτησε την μπάλα περισσότερο απ’ όσο «έπρεπε». Οι βιαστικοί στις εξέδρες έσκουζαν, γκρίνιαζαν, κάποιοι ξεσκόνιζαν και τα γαλλικά τους. Μα ο Πέτρος ατάραχος! Κοίταξε τη μπάλα, κοίταξε δεξιά, αριστερά κι ύστερα τη χάιδεψε. Εκείνη έφυγε με ταχύτητα κάθετα, μπροστά, έξυσε τον ασβέστη από τη γραμμή και πήγε μπροστά από τον Αναστόπουλο που είχε αρχίσει να τρέχει. Τη βρήκε… λουκούμι, της έβαλε δύναμη κι ισοφάρισε. Οι βιαστικοί με τα γαλλικά από την εξέδρα, κατάπιαν τη γλώσσα τους και πανηγύριζαν με τους άλλους. Που δεν ήξεραν γαλλικά…
Λίγο μετά, πάλι ο Πέτρος ξεκίνησε την επίθεση κι ο Αναστό έδωσε νέο ραντεβού με το πλεκτό, 2-1 κι αντάριασε ο Σαρωνικός δίπλα στο Καραϊσκάκη…
ΠΑΟΚ -Τούμπα – Βιετνάμ
Το σύνθημα ήταν χαρακτηριστικό. Η Τούμπα πάντα ήταν το γήπεδο που είχε ατμόσφαιρα «πολέμου», ειδικά στα παιγνίδια με τον Ολυμπιακό.
Κι εκείνο το απόγευμα, η Τούμπα έβραζε. Ο Ολυμπιακός δεχόταν πίεση, τα λάθη διαδέχονταν το ένα το άλλο. Ο Νίκος Βαμβακούλας είχε μόλις διώξει άτσαλα και οι αποδοκιμασίες έπεφταν σαν χαλάζι. Ο Ξανθόπουλος πήρε την μπάλα από τον Ανδρέα Μπονόβα. Δεν την έδωσε αμέσως, στάθηκε με τη θεά ανάμεσα στα πόδια του. Ένα δευτερόλεπτο. Κοίταξε δεξιά τον Τάκη Λεμονή, αριστερά τον Νικολούδη, μπροστά του τον Κουσουλάκη. Και μετά προχώρησε. Δεν έτρεχε, σχεδόν περπατούσε. Με μια ψυχραιμία που εκνεύριζε τους αντιπάλους. Έσπασε την πίεση μόνος του. Η Τούμπα βουβάθηκε κι αμέσως μετά ακούστηκε ένα επιφώνημα θαυμασμού. Αυτή δεν ήταν απλώς μια φάση. Ήταν δήλωση χαρακτήρα, προσωπικότητας! Η Τούμπα υποκλίθηκε!
Μικρές στιγμές, μεγάλα αποτυπώματα
Σε έναν αγώνα Κυπέλλου απέναντι στην ΑΕΚ, με τον Θωμά Μαύρο απέναντί του, ο Ξανθόπουλος δεν μπήκε ποτέ σε μονομαχία με ένταση. Τον διάβαζε. Του έκοβε/έκλεινε τον χώρο πριν καν κινηθεί. Ο Μαύρος, σε μια στιγμή εκνευρισμού, του είπε: «Παίζεις ή προλαβαίνεις;» Κι εκείνος απάντησε ήρεμα: «Σε περιμένω»…
Σε ένα άλλο παιχνίδι με τον ΟΦΗ του Ευγένιου Γκέραρντ, κι ενώ ο ρυθμός είχε γίνει χαοτικός, ο Ξανθόπουλος κατέβασε την μπάλα με το στήθος και αντί να επιταχύνει, την «πάγωσε», την κόλλησε στο πόδι του με τη χαρακτηριστική του άνεση. Ο κόσμος περίμενε την επινόησή του, οι συμπαίκτες του τον κοίταζαν. «Ηρεμήστε», τους είπε. Κι ύστερα ήρθε η ξαφνική κάθετη που η μπάλα χρειάστηκε ένα άγγιγμα από τον Μητρόπουλο, για να σπαρταρήσει στο πλεκτό! Με τον Πέτρο να πνίγεται στις αγκαλιές όλης της ομάδας…
Είναι κι εκείνο το σπουδαίο παιγνίδι του Ολυμπιακού με τον Εθνικό, στους 16 του κυπέλλου. Ήταν Τετάρτη 4 Απριλίου του 1984. Στο πρώτο παιγνίδι με γηπεδούχο τον Εθνικό, δεν υπήρχε σκορ. Στο δεύτερο ο Ξανθόπουλος έκανε όργια. Έπαιζε μόνος του τον Εθνικό αν και χρησιμοποιήθηκε ως… αριστερός μπακ!! Δίπλα του ο Νόιμαν, ο Κουσουλάκης, ο Μητρόπουλος, ο Μίχος, ο Γούναρης, του έδιναν συνεχώς τη μπάλα για να τη γοητεύει, να τη μαγεύει, να την υποτάσσει. Σε μια τέτοια στιγμή, κάρφωσε τον Μουκέα, λίγο πριν λήξει το Α’ ημίχρονο. Μαγικό γκολ, επιστέγασμα υψηλής κλάσης και τεχνικής. Κι όλο το παιγνίδι Ολυμπιακός και Ξανθόπουλος έκαναν επίδειξη δύναμης, έστω κι αν ο Εθνικός έπαιζε και με παίκτη λιγότερο (αποβολή Καμπόλη) σχεδόν για 60 λεπτά.
Μέχρι το 91ο λεπτό, που ο Εθνικός κερδίζει φάουλ στο κέντρο του γηπέδου. Το κτυπά με γέμισμα ο Ιωακειμίδης, σηκώνονται μέσα στην «κόκκινη» περιοχή οι πάντες, μα πιο ψηλά ο Φώτης Παπαδόπουλος που με στριφτή κεφαλιά «ματώνει» το πλεκτό του Σαργκάνη και δίνει την πρόκριση στον Εθνικό. Μιλάμε για κλάμα και οδυρμό στο γήπεδο από την συντριπτική ερυθρόλευκη πλειοψηφία. Πλην ενός. Του Πέτρου Ξανθόπουλου, που όρθιος έδινε κουράγιο στους πάντες. Αρχηγός με τα όλα του…
Σε μια από τις σπάνιες συνεντεύξεις του είχε πει: «στο ποδόσφαιρο δεν αρκεί να τρέχεις πιο γρήγορα. Το σημαντικότερο είναι να σκέφτεσαι πιο νωρίς τι θα κάνεις με τη μπάλα».
Και σε άλλη: «Ο αρχηγός δεν είναι αυτός που φωνάζει. Είναι αυτός που δεν χρειάζεται να φωνάξει.» Και ίσως η πιο χαρακτηριστική: «Αν αγχωθείς, η μπάλα βαραίνει.»
Η σκιά, η αποχώρηση, ο Εθνικός
Δεν έλειψαν όμως και οι σκιές. Η εποχή του Κοσκωτά άλλαξε τα πάντα. Ο Ξανθόπουλος, άνθρωπος χαμηλών τόνων, δεν ταίριαζε σε εκείνη τη νέα πραγματικότητα. Ούτε στον Ολυμπιακό που δημιουργήθηκε. Η νέα κατάσταση τον περιθωριοποίησε. Κι ο ίδιος πιέστηκε. Μια μπότα πάτησε την ελευθερία της ψυχής του. Σπρώχτηκε προς την έξοδο. Εκβιάστηκε! Και τελικά έφυγε. «Ή στον Εθνικό ή κόβεις τη μπάλα», του είπαν»…
Στον Εθνικό δεν πήγε για να αποδείξει κάτι. Πήγε για να συνεχίσει αυτό που λάτρεψε, το ποδόσφαιρο. Κι εκεί, χωρίς φώτα, χωρίς θόρυβο, έδειξε ίσως την πιο καθαρή εκδοχή του εαυτού του. Ίδιος. Σταθερός, άνετος. Οι νεότεροι τον κοιτούσαν σαν δάσκαλο. Όχι γιατί τους το επέβαλε. Αλλά γιατί η προσωπικότητά του ήταν καταλυτική. Μαζί με το κύρος του. Ακόμη θυμάμαι ένα γκολ που είχε βάλει στον Βόλο. Με πλασέ πίσω από τη σέντρα… με τελικό σκορ 1-1… Δεν πίστευα στα μάτια μου… Ακόμη δεν πιστεύω τι γκολ είχε βάλει…
Η Εθνική Ομάδα
Η παρουσία του Πέτρου Ξανθόπουλου στην Εθνική δεν συνοδεύτηκε από θόρυβο — όπως ακριβώς και όλη του η καριέρα. Δεν ήταν από εκείνους που θα γίνονταν πρωτοσέλιδο. Ήταν όμως από εκείνους που εμπιστεύονταν οι προπονητές.
Οι συμμετοχές του δεν ήταν πολλές σε αριθμό — κινήθηκαν σε χαμηλά επίπεδα, μόλις 19. Ούτως ή άλλως τότε δεν υπήρχαν και πολλά παιγνίδια ή συνεχείς διοργανώσεις. Όμως η ουσία είναι ότι κάθε φορά που καλούνταν, ήταν παρών με τον ίδιο τρόπο: ήρεμος, μετρημένος, ουσιαστικός.
Θυμάμαι χαρακτηριστικά ένα παιγνίδι. Με τη Ρουμανία στο Βουκουρέστι. Ήταν αρχές Οκτωβρίου του 1987, προπονητής Μίλτος Παπαποστόλου. Τελικό σκορ 2-2 με δικά μας γκολ από τους Αναστόπουλο και Ξανθόπουλο. Μα δεν ήταν μόνο το γκολ. Ήταν όλη η εμφάνιση του Πέτρου. Ειδικά στα δύσκολα, όταν η Ρουμανία μετά το δικό μας 0-2, άρχισε να πιέζει και να παίζει σκληρά. Τότε ήταν που ο Ξανθόπουλος άρχισε να ζητά στα πόδια του τη μπάλα. Να «παγώνει» το παιγνίδι, να το ηρεμεί, να βάζει τάξη στην οργάνωση. Μ’ ένα κοντρόλ, ένα χάδι στη μπάλα, με την παροιμιώδη νηφαλιότητά του. Παιγνίδι με το μοναδικό του γκολ στην Εθνική, μα και τη μοναδική αποβολή στην καριέρα του, λίγα λεπτά πριν το τέλος. Υπήρχε κι άλλη μια, σε παιγνίδι ανάμεσα σε Παναθηναϊκό και Ολυμπιακό. Όπου, αποβλήθηκε μαζί με τον Καρούλια. Η συναισθηματική φόρτιση ήταν απίστευτη ένθεν -κακείθεν, μα όλες οι εφημερίδες έγραψαν πόσο άδικη ήταν η αποβολή του Ξανθόπουλου. Εξ ου και ξέσπασε σε κλάματα…
Το ήθος ως παρακαταθήκη
Δεν ήταν ο πιο θορυβώδης. Δεν ήταν ο πιο προβεβλημένος. Ίσως ήταν ο αρχηγός του Ολυμπιακού που αρνήθηκε όσο κανένας τη δημοσιότητα. Βλέπετε, ένιωθε πάντα, ότι πρέπει να προστατεύει την οικογένειά του…
Ήταν όμως από εκείνους που μένουν. Γιατί δεν έπαιζε απλώς ποδόσφαιρο. Έδειχνε πώς να είσαι, πώς να υπάρχεις μέσα σ’ αυτό.
Ο Πέτρος Ξανθόπουλος δεν άφησε πίσω του μόνο καριέρα και στιγμές. Άφησε τρόπο. Κι αυτός ο τρόπος είχε ένα όνομα: Άνετος!
Κι ομολογώ ότι νιώθω χαρά που είναι φίλος μου τόσα χρόνια…













