Κοινή ανακοίνωση του Τομέα Ψυχικής Υγείας και της Ράνιας Θρασκιά, Βουλευτή Α’ Θεσσαλονίκης και Υπεύθυνης Κ.Τ.Ε. Ψυχικής Υγείας του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, σχετικά με την τραγωδία στην Ηλιούπολη
Η τραγωδία στην Ηλιούπολη μάς συγκλονίζει βαθιά. Μπροστά στην απώλεια μιας 17χρονης και στον αγώνα μιας ακόμη έφηβης για τη ζωή, προέχει ο απόλυτος σεβασμός στις οικογένειες, στους συμμαθητές, στους εκπαιδευτικούς και στην τοπική κοινωνία που βιώνουν ένα ανείπωτο σοκ.
Με αίσθημα ευθύνης απέναντι στους ανηλίκους και στη δημόσια συζήτηση γύρω από την αυτοκτονικότητα, δεν θα αναπαράγουμε λεπτομέρειες της τραγωδίας. Η ενημέρωση για τέτοια περιστατικά οφείλει να γίνεται με αυστηρούς κανόνες προστασίας, χωρίς επικίνδυνες περιγραφές που μπορούν να λειτουργήσουν επιβαρυντικά για ευάλωτους νέους ανθρώπους.
Οφείλουμε όμως να μιλήσουμε καθαρά για τις διαχρονικές ανεπάρκειες της Πολιτείας. Για όσα το κράτος γνώριζε ότι έπρεπε να έχει ήδη οργανώσει: την πρόληψη, την έγκαιρη παρέμβαση, τη συνέχεια της φροντίδας και τη συστηματική στήριξη παιδιών, οικογενειών και σχολικών κοινοτήτων. Η αύξηση των ποσοστών αυτοκτονικότητας στους νέους αποτυπώνει μια σύνθετη κρίση δημόσιας υγείας, ψυχικής υγείας και κοινωνικής συνοχής. Ταυτόχρονα, όμως, αποκαλύπτεται και η αποτυχία ενός κράτους που, ενώ γνώριζε τα κενά του συστήματος, καθυστέρησε να διαμορφώσει ένα ολοκληρωμένο και λειτουργικό πλαίσιο πρόληψης και παρέμβασης.
Η κυβέρνηση αυτή τη φορά δεν μπορεί να επικαλεστεί άγνοια. Τα προβλήματα δεν αποτελούν πολιτική εκτίμηση της αντιπολίτευσης· είναι επίσημα καταγεγραμμένα. Ήδη από το 2023, ευρωπαϊκή έκθεση για την Ελλάδα, στο πλαίσιο της Κοινής Δράσης JA ImpleMENTAL για την ψυχική υγεία, κατέγραφε ότι η χώρα μας δεν διαθέτει εγκεκριμένη Εθνική Στρατηγική για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας. Παρά τον ευρωπαϊκό κύκλο εργασίας 2021–2024 και τα σχετικά παραδοτέα, η Ελλάδα εξακολουθεί να στερείται ενός εγκεκριμένου, χρηματοδοτημένου και δεσμευτικού σχεδίου εφαρμογής.
Όταν τα κενά είναι γνωστά εδώ και χρόνια, η αδράνεια δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως δυσκολία διαχείρισης. Είναι πολιτική ευθύνη και απαιτεί λογοδοσία. Την ίδια στιγμή, ενώ δεκάδες εκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης κατευθύνονται σε επιμέρους δράσεις, πλατφόρμες, σεμινάρια και πιλοτικά προγράμματα, η κυβέρνηση δεν μπορεί να βαφτίζει την επικοινωνιακή διαχείριση «μεταρρύθμιση». Δεν αρκεί να εκπαιδεύεις επαγγελματίες να αναγνωρίζουν μια κρίση, όταν δεν υπάρχει επαρκές δημόσιο σύστημα για να τη διαχειριστεί.
Χωρίς μόνιμες δημόσιες δομές, χωρίς σχολικούς ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς σε σταθερή βάση, χωρίς επαρκείς παιδοψυχιατρικές υπηρεσίες, χωρίς ενιαία πρωτόκολλα παρακολούθησης και συνέχεια στη φροντίδα, η ευθύνη μεταφέρεται τελικά στους ανθρώπους της πρώτης γραμμής και στις ίδιες τις οικογένειες.
Η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει ξεκάθαρα:
• Πότε θα εγκριθεί και θα χρηματοδοτηθεί η Εθνική Στρατηγική για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας;
• Τι από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης μετατράπηκε σε μόνιμη δημόσια υποδομή;
• Πόσες μόνιμες θέσεις δημιουργήθηκαν στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας παιδιών και εφήβων;
• Ποιο πρωτόκολλο διασφαλίζει τη συνέχεια της φροντίδας μετά από απόπειρα ή σοβαρό αυτοτραυματισμό;
• Ποιος στηρίζει οργανωμένα την οικογένεια και τη σχολική κοινότητα μετά την κρίση;
Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, ζητά άμεσα μια εγκεκριμένη, χρηματοδοτημένη και δεσμευτική Εθνική Στρατηγική για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας, με μόνιμες δημόσιες δομές, ενιαία πρωτόκολλα, αξιόπιστη καταγραφή δεδομένων, συνέχεια στη φροντίδα και ουσιαστική διασύνδεση σχολείου, οικογένειας, υγείας και κοινωνικών υπηρεσιών.
Με σαφείς ευθύνες, χρονοδιάγραμμα εφαρμογής, μετρήσιμους δείκτες και δημόσια λογοδοσία.
Η προστασία της ψυχικής υγείας των παιδιών δεν μπορεί να παραμένει υπόσχεση χωρίς αντίκρισμα.
Κάθε κενό στις δημόσιες δομές, κάθε καθυστέρηση στην πρόληψη και στη φροντίδα, είναι μια πολιτική ευθύνη που πλέον δεν μπορεί να κρυφτεί πίσω από δικαιολογίες.
