Στην εκπομπή «Status Quo» του OPEN BEYOND με τους δημοσιογράφους Έφη Κουτσοκώστα, Αργύρη Ντινόπουλο και Γιάννη Ευσταθίου φιλοξενήθηκε το βράδυ της Τρίτης ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος και υπεύθυνος ΚΤΕ Εξωτερικών του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Δημήτρης Μάντζος.
Στον απόηχο της παρουσίας του Ντ. Τραμπ στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ο Δ. Μάντζος έκανε λόγο για έναν Αμερικανό Πρόεδρο ο οποίος «ενώ εξελέγη με την εντολή να λήξει τους πολέμους και να φέρει ειρήνη παντού, έχει ήδη έναν δικό του πόλεμο στο Ιράν και απειλεί να ανοίξει και νέο μέτωπο στην Κούβα».
Χαρακτήρισε τον πόλεμο στο Ιράν ως «αδιέξοδο» με ανυπολόγιστες συνέπειες για την ασφάλεια, την ειρήνη και την οικονομία του πλανήτη ενώ σημείωσε ότι «αυτά είναι τα επίχειρα των επιλογών της πρώτης Διοίκησης Τραμπ, που το 2018 αποφάσισε τη μονομερή αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία JCPOA που είχε επιτευχθεί από τον Πρόεδρο Ομπάμα το 2015.
Στην πραγματικότητα, είναι ένας πόλεμος φθοράς στον οποίο σύρθηκε η Αμερικανική Διοίκηση από την Κυβέρνηση Νετανιάχου του Ισραήλ. Με αποτέλεσμα το Ιράν να συνειδητοποιήσει ποιο ήταν τελικά το δικό του πυρηνικό όπλο: το Στενό του Ορμούζ, το οποίο ήταν ανοικτό πριν τον πόλεμο, έκλεισε στη συνέχεια και συζητείται πλέον να ανοίξει με διόδια και περιορισμούς.
Ο κ. Τραμπ πλέον έχει συνειδητοποιήσει ότι έχει κάνει λάθος και θέλει να αποσυρθεί από αυτόν τον πόλεμο, αφού όμως εμφανίσει μία μια “νίκη”, ιδίως τώρα που επίκεινται οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ. Αυτό το ενδεχόμενο, όμως, δεν είναι ορατό σε κανένα επίπεδο -στρατιωτικό, επιχειρησιακό, διπλωματικό, ενεργειακό, οικονομικό. Kαι γι’ αυτό πλειοδοτεί σε συνθηματολογία που φτάνει στα όρια του λεονταρισμού».
Εκτίμησε, παράλληλα, ότι για τον πόλεμο στην Ουκρανία τα πράγματα είναι ακόμη πιο δυσοίωνα, καθώς «πρόκειται για μια παγωμένη σύρραξη, χωρίς πρόοδο στο πεδίο, όπου δεν διαφαίνεται ένα άμεσο τέλος, εάν τουλάχιστον δεν υπάρξει μια σοβαρή διαμεσολαβητική πρωτοβουλία κυρίως από την ευρωπαϊκή πλευρά».
Εξέφρασε, δε, ανησυχία για τη συνεχή τάση αμφισβήτησης της διεθνούς κοινότητας που στηρίζεται σε κανόνες:
«Η εξέλιξη αυτή είναι εφιαλτική και είναι αποτέλεσμα μιας μεθοδικής συστηματικής προσπάθειας αποδόμησης και αμφισβήτησης των διεθνών οργανισμών από κυβερνήσεις των κρατών τα οποία οικοδόμησαν αυτές τις δομές. Τον ΟΗΕ τον οικοδόμησαν οι ΗΠΑ και οι ευρωπαϊκές χώρες ως τη μεγάλη πρόοδο του πλανήτη μετά τους παγκοσμίους πολέμους. Εφόσον τώρα αυτές οι χώρες, με πρώτες τις ΗΠΑ, μεθοδικά και συστηματικά αμφισβητούν τα θεμέλια της διεθνούς κοινότητας, δυστυχώς θα βλέπουμε ολοένα και μεγαλύτερη επιδείνωση της διεθνούς κατάστασης. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε η διεθνής κοινότητα να περάσει σε μια εποχή ζούγκλας και ωμής βίας.
Αυτό θα πρέπει να είναι για εμάς και κυρίως για την Ευρωπαϊκή Ένωση το κύριο καμπανάκι κινδύνου, μια κλήση αφύπνισης, ώστε να μπορέσουμε να σταθούμε στα πόδια μας και να υπερασπίσουμε εμείς αρχές και αξίες του ανθρωπισμού, της ειρήνης και της σταθερότητας».
Όσον αφορά στην ομιλία του Ταγίπ Ερντογάν στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ο Δ. Μάντζος εκτίμησε ότι υπάρχει «μία προσπάθεια του Τούρκου Προέδρου να σώσει για μία ακόμη φορά το πρόσωπό του προς τη Δύση και δη προς τις ΗΠΑ, εμφανιζόμενος ως κήρυκας της ειρήνης και του διεθνούς δικαίου, χωρίς όμως να αναγνωρίζει ένα βασικό του στοιχείο, το διεθνές δίκαιο της θάλασσας.
Και μάλιστα επικαλείται και την καλή γειτονία. Και εγώ αναρωτιέμαι πώς μπορεί κανείς να μιλά για την καλή γειτονία, την ώρα που εντός ολίγων εβδομάδων αναμένεται να εισαχθεί στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση ως νομοσχέδιο η “Γαλάζια Πατρίδα”; Πώς μιλά κανείς για καλή γειτονία όταν διατηρεί απειλή πολέμου εις βάρος της Ελλάδας από το 1995; Πώς μιλά για καλή γειτονία όταν έχει προσπαθήσει να δημιουργήσει ακόμη και εκτός χωρικών υδάτων παράνομα “θαλάσσια πάρκα” στο Αιγαίο;
Πώς μιλά για καλή γειτονία όταν έχει υπογράψει το 2019 και επικαλείται διαρκώς ένα εντελώς παράνομο και νομικά ανυπόστατο μνημόνιο με τη Λιβύη που διαγράφει την Κρήτη και όλα τα νησιά του Αιγαίου; Ή όταν έχει παρεμποδίσει το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, έργο ευρωπαϊκό -όχι εθνικό-, κρίσιμο από ενεργειακής και γεωπολιτικής άποψης, το οποίο είναι καθ’ όλα δυνατό σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο να προχωρήσει, χωρίς άδειες και εγκρίσεις από παράκτια κράτη».
Ο Δ. Μάντζος συμπλήρωσε ότι: «Το casus belli αίρεται μόνο με τον τρόπο που επιβλήθηκε, δηλαδή με ψήφισμα της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης. Δεν πρέπει κατ’ ανάγκη να συνδέεται με τη στρατιωτικοποίηση των νησιών, για την οποία το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών εδώ και πάρα πολλές δεκαετίες έχει εκπονήσει ειδική νομική επιχειρηματολογία βασισμένη στις διεθνείς συνθήκες του Μοντρέ, της Λωζάννης, των Παρισίων για κάθε μία από τις νησιωτικές περιοχές.
Η τουρκική προκλητικότητα αναπτύσσεται καθημερινά. Υπάρχουν τα θαλάσσια πάρκα τα οποία παρανόμως χαρτογράφησε η Τουρκία και μένει να φανεί και στην πράξη πώς τα εννοεί. Και υπάρχει και το ζήτημα της αλιείας, διότι οι Έλληνες αλιείς και οι νησιώτες μας γνωρίζουν πώς Τούρκοι αλιείς προσβάλλουν τα κυριαρχικά μας δικαιώματα και δυστυχώς ασκούν παράνομη αλιεία εις βάρος της Ελλάδας αλλά και της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Σχετικά με το Κυπριακό Ζήτημα, ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ παρατήρησε ότι «η Τουρκία επιμένει και κεφαλαιοποιεί την επιχειρηματολογία της για διχοτόμηση του νησιού. Η διασύνδεση μάλιστα του παράνομου αιτήματος για αναγνώριση ψευδοκράτους με τη “Διάσκεψη της Ανατολικής Μεσογείου” που ανέφερε ο Τούρκος Πρόεδρος, δεν είναι αθώα, διότι η Τουρκία ζητά την κυριαρχική ισότητα και άρα και τη συμμετοχή του ψευδοκράτους σε αυτήν. Ενώ αντίστροφα, η Τουρκία δεν θα δεχτεί τη συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας σε μια τέτοια συνδιάσκεψη».
Σχολίασε, παράλληλα, και τις αναφορές του Τούρκου Προέδρου στις σχέσεις της χώρας του με την Ευρώπη, υπογραμμίζοντας:
«Ο πρόεδρος Τ. Ερντογάν για πολλοστή φορά ζητεί τη συμμετοχή της Τουρκικής Δημοκρατίας στην αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάτι το οποίο έχουμε αποκλείσει σε κάθε τόνο. Εμείς, αντιθέτως, θεωρούμε ότι έχει δημιουργηθεί το περιθώριο για τη χώρα μας, στο επόμενο διάστημα -και έχουμε ήδη χάσει πολύ χρόνο- να προκαλέσουμε τη συζήτηση για ένα νέο ευρωτουρκικό πλαίσιο σχέσεων, μέσω κυρίως της αναβάθμισης της τελωνειακής σύνδεσης Ευρωπαϊκής Ένωσης – Τουρκίας με ένα νέο νομικό κείμενο αυτοματοποιημένων κυρώσεων εις βάρος της Τουρκίας για κάθε παραβίαση του διεθνούς δικαίου και κάθε προσβολή των κυριαρχικών δικαιωμάτων Ελλάδας και Κύπρου. Ένα “Νέο Ελσίνκι”, όπως έχουμε κωδικοποιήσει αυτήν την πολιτική στο ΠΑΣΟΚ.
Έτσι, αφ’ ενός με την ανεμπόδιστη άσκηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων, με την πόντιση του καλωδίου GSI, με την ολοκλήρωση του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού -που έχει καθυστερήσει απελπιστικά από το 2021 και ξεκίνησε μόλις το 2025 μετά την καταδίκη της χώρας από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης με αποτέλεσμα σήμερα τέσσερα ειδικά χωροταξικά πλαίσια να είναι ακόμη εκκρεμή-, και αφ’ ετέρου με μια νέα αυστηρή και ρυθμισμένη ευρωτουρκική σχέση, μπορούμε πράγματι να ακολουθήσουμε μια συνεπή, προνοητική και θαρραλέα εξωτερική πολιτική στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο».
Σχολιάζοντας τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις, ο Βουλευτής του ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής διαπίστωσε ότι «Οι πόλεμοι που εξελίσσονται αυτήν τη στιγμή οφείλουν να τερματιστούν με τη διαμεσολάβηση της Ευρώπης», προσθέτοντας πως «η ευθύνη αυτή επιρρίπτεται στην Ευρώπη από τους συμπολίτες μας. Ότι δηλαδή έπρεπε αυτά να έχουν προχωρήσει εδώ και χρόνια σε επίπεδο διπλωματικό και να μην έχουμε παγιδευτεί και εμείς σε μια παγωμένη σύρραξη στην Ουκρανία, βιώνοντας και σε οικονομικό επίπεδο τα επίχειρα αυτής της κατάστασης.
Αλλά, στις προηγούμενες δεκαετίες, δυστυχώς, συντηρητικές κυρίως κυβερνήσεις οικοδόμησαν μια Ευρωπαϊκή Ένωση ως ένωση οικονομική και νομισματική και όχι πολιτική, με αποτέλεσμα, η εξωτερική πολιτική και η πολιτική ασφάλειας και άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης να είναι πάντοτε σε μια κατάσταση υπανάπτυξης, να έχουμε απομείνει ως Ευρώπη γεωπολιτικός νάνος, ενώ υπήρξαμε οικονομικός γίγαντας.
Έστω και τώρα, επ’ αφορμή της απόστασης στις σχέσεις μεταξύ Ευρώπης και Αμερικής, τώρα που ο Ατλαντικός διευρύνεται, ίσως να είναι η τελευταία ευκαιρία για την Ευρώπη να επιτύχει την πολιτική της ολοκλήρωση και την ενίσχυση της κοινής εξωτερικής της πολιτικής».
Κλείνοντας, ο Δημήτρης Μάντζος κλήθηκε να σχολιάσει τη νίκη της Ακροδεξιάς στο Μεκλεμβούργο – Δυτική Πομερανία, σημειώνοντας:
«Η μετανάστευση είναι ο ενοποιητικός μύθος, όχι το πραγματικό πρόβλημα. Η ουσία είναι στα πραγματικά αίτια, στο κόστος ζωής, στη στέγαση, στην ενέργεια, στα πραγματικά ζητήματα της καθημερινότητας που αφορούν στους πολίτες.
Και εκεί ακριβώς έγκειται και η ουσία της πολιτικής αντίδρασης. Δημόσιες πολιτικές πρέπει να είναι η απάντηση. Για στέγαση, εργασία, κοινωνική ασφάλιση, υγεία. Τα δημοκρατικά κόμματα δεν πρέπει να υιοθετούν τη συνθηματολογία, τα αιτήματα και το ύφος της άκρας δεξιάς. Είναι κάτι το οποίο το βλέπουμε και στη χώρα μας. Και το βιώνουμε συστηματικά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Βλέπουμε πώς το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα συναγελάζεται, συνεργάζεται, υιοθετεί την πολιτική ατζέντα των ακραίων δεξιών στην ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή.
Ο κίνδυνος είναι ο λαϊκισμός αλλά είναι και ο ελιτισμός. Το να υποκρίνεσαι, δηλαδή, ότι δεν υπάρχουν όλα αυτά τα πραγματικά προβλήματα, και ότι όλα θα λυθούν ως δια μαγείας. Η απάντηση οφείλει να είναι οι προγραμματικές θέσεις, οι δημόσιες πολιτικές, η σύγκρουση με τα συμφέροντα, προς όφελος των κοινωνιών της Ευρώπης».
