Αν στις Ηνωμένες Πολιτείες διεξάγεται τώρα ένα είδος «εμφυλίου πολέμου» ανάμεσα στους επιστήμονες και τον Ντόναλντ Τραμπ , για το … αν υπάρχει κλιματική αλλαγή κι αν έχει δίκιο η επιστήμη ή ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, αντίστοιχες διαφοροποιήσεις εμφανίζονται τώρα στους κόλπους της διεθνούς κοινότητας, όπως φάνηκε καθαρά στην τελευταία συνάντηση κορυφής για το κλίμα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών επιτίθεται στην επιστήμη της κλιματολογίας και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και χαρακτηρίζει «απατεωνιά» την κλιματική αλλαγή, συντασσόμενος με τις (χρηματοδοτούμενες μαζικά από τις βιομηχανίες ορυκτών καυσίμων) θεωρίες ότι δεν υφίσταται καμία κλιματική αλλαγή, παρά τα σχετικά συμπεράσματα της επιστήμης (αλλά και των ίδιων των εταιρειών!), αλλά και της γνώμης όλων των κρατών του κόσμου (και των ΗΠΑ προ της έλευσης Τραμπ) που έχουν υπογράψει διεθνή συμφωνία για την αντιμετώπιση της «ανύπαρκτης» κλιματικής αλλαγής!
Σε λίγο περισσότερο από ένα εξάμηνο στον Λευκό Οίκο ο κ. Τραμπ έχει καταργήσει κλιματικές ρυθμίσεις, έχει διακόψει σχέδια για καθαρή ενέργεια, έχει αποσυρθεί από την παγκόσμια συμφωνία των Παρισίων για το κλίμα και έχει ασκήσει πιέσεις σε κράτη, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, να επιτρέψουν στις εταιρείες νέες εξορύξεις πετρελαίου.
Αντίθετα η Κίνα, που τείνει σε όλα τα θέματα σχεδόν, να αναδειχθεί τώρα στο ανερχόμενο «αντίπαλο δέος» των Ηνωμένων Πολιτειών ανακοίνωσε για πρώτη φορά πολύ σοβαρά μέτρα για τη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου και γίνεται ένα είδος «υπερδύναμης της καθαρής ενέργειας».
«Είναι τραγικό αυτό που γίνεται, να επιτρέπουν οι ΗΠΑ στην Κίνα να γίνει ο παγκόσμιος ηγέτης στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης», σχολίασε από την πλευρά του ο πρώην αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Αλ Γκορ.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αυτή η στροφή της Κίνας θα δώσει και μεγάλα πολιτικά οφέλη στο Πεκίνο, δεδομένου ότι όλες οι έρευνες κοινής γνώμης δείχνουν μια ανησυχία σε όλα τα κράτη του κόσμου για την κλιματική αλλαγή και τις συνέπειές της, αλλά και γιατί η Κίνα, στο πλαίσιο συνηγορίας υπέρ της πράσινης μετάβασης, λαμβάνει και πρόνοια για να υπερασπιστεί τα ιδιαίτερα συμφέροντα των κρατών του Νότου, δηλαδή της μεγάλης πλειοψηφίας της ανθρωπότητας.
«Όποιος κοιτάει έξω από το παράθυρό του γνωρίζει ότι η κλιματική αλλαγή είναι εδώ και συμβαίνει», λέει στη βρετανική Γκάρντιαν ο Manish Bapna, επικεφαλής του Natural Resources Defense Council. Και είναι φυσικά αλήθεια (δείτε στο άρθρο του γαλλικού Reporterre, πληροφορίες και φωτογραφίες από τα πιο φονικά ακραία καιρικά φαινόμενα του φετινού καλοκαιριού σε όλο τον κόσμο: https://reporterre.net/Catastrophes-climatiques-les-images-d-un-ete-meurtrier).
«Το πραγματικό ερώτημα είναι γιατί οποιοσδήποτε υπεύθυνος ηγέτης προσπαθεί τόσο πολύ να μας πείσει ότι δεν είναι έτσι», προσθέτει ο Bapna, σχολιάζοντας, εμμέσως πλην σαφώς, την πολιτική και τα ενδεχόμενα κίνητρα του Αμερικανού Προέδρου.
Για πρώτη φορά η Κίνα ανέλαβε στη σύνοδο για το κλίμα φέτος τη δέσμευση να μειώσει κατά 7%-10% από τη μέγιστη τιμή τους τις εκπομπές αερίων έως το 2035, ζητώντας παράλληλα δια στόματος του Προέδρου της Σι Τζινπίνγκ από τα άλλα κράτη «να επιταχύνουν τις δράσεις για να πραγματοποιηθεί το όμορφο βίωμα της αρμονίας ανάμεσα στον άνθρωπο και τη φύση και να διατηρηθεί ο πλανήτης Γη».
Η κινεζική δέσμευση έχει μεγάλη σημασία γιατί το «Μέσο Βασίλειο» είναι σήμερα, και λόγω του πληθυσμού του (1,4 δισ.) και δεκαετιών ταχύτατης εκβιομηχάνισης, ο παραγωγός των περισσότερων αερίων θερμοκηπίου στον πλανήτη, περίπου του ενός τρίτου. Να σημειώσουμε στο σημείο αυτό ότι παραδοσιακά η Κίνα θυσίασε κατά το παρελθόν σε μεγάλο βαθμό το περιβάλλον στον βωμό της οικονομικής μεγέθυνσης. Εδώ και μια δεκαετία όμως επιχειρεί μια βαθμιαία, αλλά σημαντική διόρθωση των πολιτικών της στον τομέα της οικολογίας.
Ανακοινώνοντας τις κινεζικές δεσμεύσεις στη συνάντηση του ΟΗΕ για το κλίμα, ο Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ υπογράμμισε επίσης ότι πρέπει στην υλοποίηση των κλιματικών υποχρεώσεων κάθε χώρας, και με δεδομένη την ανισότητα που χαρακτηρίζει την παγκόσμια οικονομία, να γίνεται σεβαστή η ευθύτητα, η ισότητα και το δικαίωμα των αναπτυσσόμενων χωρών να αναπτυχθούν. Τόνισε τη σημασία της διεθνούς συνεργασίας για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και υποστήριξε ότι η «παγκόσμια πράσινη μετάβαση πρέπει να μειώσει και όχι να μεγαλώσει το χάσμα Βορρά και Νότου».
Οι αναπτυγμένες χώρες οφείλουν να πρωταγωνιστήσουν στην πραγματοποίηση των υποχρεώσεων περιορισμού των εκπομπών και να δώσουν περισσότερη οικονομική και τεχνολογική υποστήριξη στις αναπτυσσόμενες χώρες, τόνισε ο κ. Σι Τζινπίνγκ σε μια έμμεση πλην σαφή κριτική της στάσης των πλούσιων κρατών του Βορρά.
Οι θέσεις αυτές της Κίνας επαναλήφθηκαν από τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτιέρες και άλλους ομιλητές στη σύνοδο, οι οποίοι υπογράμμισαν την αύξηση του κινδύνου κλιματικής καταστροφής λόγω αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας και των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Κορυφαίοι κλιματολόγοι μίλησαν επίσης στη σύνοδο κάνοντας έκκληση για στροφή από τα ορυκτά καύσιμα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Ο Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ, από την πλευρά του, τόνισε ότι η Κίνα αποσκοπεί στη δημιουργία μιας «κλιματο-προσαρμοστικής» κοινωνίας (climate-adaptive society) και για να πετύχει αυτόν τον σκοπό θα αυξήσει το ποσοστό της κατανάλωσης από μη ορυκτά καύσιμα σε πάνω από το 30% της συνολικής ενέργειας που καταναλώνει έως το 2035.
Το Πεκίνο σχεδιάζει να επεκτείνει την εγκατεστημένη ικανότητα αιολικής και ηλιακής ενέργειας ώστε να παράγει εξαπλάσια ενέργεια από αυτές τις πηγές σε σχέση με τα επίπεδα του 2020. Ο σκοπός της Κίνας είναι να παράγει από ανανεώσιμες πηγές 3.600 gigawatts το 2035. Η Κίνα θα εντατικοποιήσει επίσης την προσπάθεια εισαγωγής καινοτομιών στην παραγωγή ηλεκτρικών οχημάτων, αποσκοπώντας να τα κάνει πλειοψηφικά και αυξάνοντας ταυτόχρονα την κάλυψη από δάση της χώρας.
Ακόμα πιο «ριζοσπαστικές» ήταν οι δεσμεύσεις που ανέλαβε εκ μέρους της χώρας του ο Πρόεδρος της Βραζιλίας Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα: Μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου κατά 59%-67% έως το 2035, τερματισμός αποψίλωσης δασών περί το 2030.
Αυτά είναι όλα καλά νέα, αλλά όχι επαρκή για να αποτρέψουν την κλιματική κρίση να εξελιχθεί σε μη αντιστρέψιμη κλιματική καταστροφή. Θα χρειαζόντουσαν πολύ περισσότερα για να μπορέσουμε να σταματήσουμε αυτό που ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ έλεγε ήδη από το 2022: «Είμαστε στη λεωφόρο προς την κλιματική κόλαση και πατάμε γκάζι» (https://www.theguardian.com/environment/2022/nov/07/cop27-climate-summit-un-secretary-general-antonio-guterres).
(*) Ο Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος είναι δημοσιογράφος
ΑΠΕ-ΜΠΕ
