Αρχική Blog Σελίδα 9

Κυρ. Μητσοτάκης: Σε μια συγκυρία που ζητούμενο είναι η ενότητα, η αντιπολίτευση ανασύρει αφορμές διχασμού

Ομιλία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην Ολομέλεια της Βουλής, στην προ Ημερησίας Διατάξεως συζήτηση, σύμφωνα με το άρθρο 143 του Κανονισμού της Βουλής, «για την κατάσταση του Κράτους Δικαίου, των Θεσμών και της λειτουργίας του Κοινοβουλίου στην Ελλάδα»

Κύριε Πρόεδρε, επιτρέψτε μου να ξεκινήσω ευχόμενος, πιστεύω διερμηνεύοντας τα αισθήματα όλου του κοινοβουλίου, θερμά περαστικά στον Γιώργο Μυλωνάκη, ο οποίος περνάει μία μεγάλη περιπέτεια υγείας. Είμαι σίγουρος ότι θα βγει νικητής και από αυτή τη δοκιμασία και σύντομα θα είναι πάλι κοντά μας.

Θέλω να ευχαριστήσω τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ο οποίος προθυμοποιήθηκε να μεταθέσουμε τη σημερινή συνεδρίαση. Αντιλαμβάνεστε ότι υπάρχει μεγάλη ψυχολογική ένταση και φόρτος, σίγουρα σε εμένα και στους συνεργάτες μας στο Μέγαρο Μαξίμου.

Όμως θεώρησα, κ. Ανδρουλάκη, επιβεβλημένο να γίνει σήμερα αυτή η συζήτηση, γιατί θα μας δοθεί μία ευκαιρία, νομίζω, να μιλήσουμε ευρύτερα για το επίπεδο του πολιτικού διαλόγου και της πολιτικής αντιπαράθεσης και τις συνέπειες που αυτή η τοξικότητα -η οποία αναδύεται συνολικά από τον δημόσιο διάλογο- μπορεί να έχει πια όχι μόνο στις πολιτικές συμπεριφορές, αλλά και στις προσωπικές ζωές όσων επιλέγουν να ασχολούνται με την πολιτική.

Κύριε Ανδρουλάκη, ανταποκρίνομαι προφανώς στο αίτημά σας γι’ αυτή τη συζήτηση, αλλά πρέπει να ξεκινήσω λέγοντας ότι λυπάμαι τόσο για το περιεχόμενο όσο και για τη συγκυρία μέσα στην οποία διεξάγεται. Διότι καθώς ο διεθνής ορίζοντας «σκοτεινιάζει» το παρόν, εσείς επιλέγετε να αξιοποιήσετε αυτό το σημαντικό εργαλείο το οποίο έχετε στη διάθεσή σας, μία προ ημερησίας διάταξης συζήτηση, για να αναμασάτε το παρελθόν.

Και όταν σήμερα ζητούμενο είναι η ενότητα, ίσως περισσότερο παρά ποτέ ενόψει των μεγάλων γεωπολιτικών προκλήσεων, εσείς ανασύρετε αφορμές διχασμού. Και σε στιγμές που η πατρίδα μας χρειάζεται σιγουριά και προοπτική, νομίζω ότι μένετε κολλημένος σε συνθήματα του χθες.

Σήμερα δεν θα έπρεπε να μιλάμε για τα θέματα του κράτους δικαίου -χωρίς να υποτιμώ καθόλου τη σημασία της σημερινής συζήτησης. Θα έπρεπε να συζητούμε για τα όσα συμβαίνουν στο Ιράν, στη Μέση Ανατολή, στον Λίβανο. Θα έπρεπε να συζητούμε για την αμυντική παρουσία της Ελλάδος στην Κύπρο.

Θα έπρεπε, πρωτίστως, να συζητούμε για τις σημαντικές, αναπόδραστες οικονομικές συνέπειες της κρίσης στην ελληνική οικονομία και το πώς μπορούν αυτές να αντιμετωπιστούν ή τουλάχιστον να μετριαστούν.

Αντί λοιπόν να συζητούμε αυτά σήμερα, τα οποία σας διαβεβαιώνω είναι τα θέματα τα οποία απασχολούν πρώτα και πάνω απ’ όλα την ελληνική κοινωνία -τα ζητήματα της ακρίβειας, των ανατιμήσεων, της κατάστασης που διαμορφώνεται στην αγορά των καυσίμων-, είμαστε εδώ ακόμα μια φορά για να δώσουμε απαντήσεις σε ερωτήματα τα οποία έχουν τεθεί, αντικρούοντας ξανά και ξανά παλιές και έωλες κατηγορίες, οι οποίες έχουν και διαψευστεί αλλά έχουν και κριθεί.

Επιμένω σε αυτή την αντίφαση, τη μεγάλη αντίφαση, του τι συζητούμε σήμερα εμείς στο κοινοβούλιο, τι συζητάει η ελληνική κοινωνία έξω από την αίθουσα αυτή, ποια είναι η πραγματική συγκυρία. Γιατί μερικές φορές έχω την εντύπωση ότι αδυνατούμε συνολικά ως Βουλή να δούμε τη χώρα μας ενταγμένη σε έναν κόσμο που αλλάζει. Και τη «φυλακίζουμε», μέσα από τις συζητήσεις και τα θέματα τα οποία επιλέγουμε να αναδεικνύουμε, σε μια πολύ στενή μικροκομματική ματιά.

Με άλλα λόγια, σε μια εποχή που οι κίνδυνοι πληθαίνουν γύρω μας, σε μία εποχή που η παγκόσμια οικονομία κλονίζεται, σε μία εποχή που οι προβλέψεις για το μέλλον της οικονομίας, σε περίπτωση περαιτέρω παράτασης αυτής της σύγκρουσης, είναι εξαιρετικά δυσοίωνες έως και ενδεχομένως τραγικές, αδυνατούμε το αυτονόητο: να διακρίνουμε τα μεγάλα και τα σοβαρά από τα μικρότερα και τα λιγότερο σοβαρά, προτάσσοντας όσα θα έπρεπε να μας ενώνουν, διαχειριζόμενοι με ωριμότητα ευαίσθητα θέματα τα οποία αφορούν την εθνική ασφάλεια και κυρίως στρέφοντας το βλέμμα προς προκλήσεις οι οποίες έρχονται και όχι σε υποθέσεις οι οποίες έχουν ήδη πάρει τη θέση τους στον χρόνο.

Αυτά ως εισαγωγή. Έρχομαι τώρα στο περιεχόμενο της πρότασης την οποία καταθέσατε, κ. Ανδρουλάκη, μια συζήτηση για την κατάσταση του κράτους δικαίου στην Ελλάδα. Νομίζω ότι θα πρέπει να ξεκινήσουμε αυτή τη συζήτηση συμφωνώντας τουλάχιστον σε κάποιους κοινούς ορισμούς για το τι εννοούμε όταν μιλάμε για κράτος δικαίου: μία εκλεγμένη κυβέρνηση, με λαϊκή νομιμοποίηση, η οποία λειτουργεί δημοκρατικά και αποτελεσματικά, ένα κοινοβούλιο το οποίο νομοθετεί κανόνες με ισότιμη εφαρμογή, μία Δικαιοσύνη η οποία δρα ανεξάρτητα, μία δικαιοσύνη η οποία απονέμεται στην ώρα της και, τέλος, ένα Δημόσιο, ένα κράτος το οποίο εξυπηρετεί τον πολίτη με διαφάνεια, με ταχύτητα και με αποτελεσματικότητα.

Κανείς σε αυτή την αίθουσα, πρώτος εγώ, δεν θα ισχυριστεί ότι στα θέματα αυτά η χώρα μας βρίσκεται στο επίπεδο το οποίο θα θέλαμε. Το ερώτημα, όμως, κ. Ανδρουλάκη, είναι: η χώρα τα τελευταία χρόνια, τα τελευταία επτά χρόνια -θα μιλήσω συνολικά για την περίοδο διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας-, η χώρα προοδεύει ή οπισθοχωρεί;

Και το ερώτημα, επίσης, το οποίο θέλω να σας θέσω είναι: ποιος τελικά είναι ο πιο αξιόπιστος κριτής της πραγματικής κατάστασης του κράτους δικαίου στη χώρα μας; Είμαστε εμείς οι ίδιοι, φορώντας ο καθένας το κομματικό του «καπέλο»; Εμείς ενδεχομένως θέλοντας να ωραιοποιήσουμε πράγματα, εσείς θέλοντας -εύλογα ίσως- να ασκήσετε αυστηρή κριτική στην κυβέρνηση;

Ο αντικειμενικός κριτής, κ. Ανδρουλάκη, της προόδου η οποία έχει συντελεστεί τα τελευταία χρόνια στο κράτος δικαίου δεν μπορεί παρά να είναι θεσμοί και οργανισμοί οι οποίοι βρίσκονται εκτός της πατρίδας μας.

Έχω εδώ την έκθεση για το κράτος δικαίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Έχετε διατελέσει ευρωβουλευτής και γνωρίζετε ότι αν υπάρχει ένα κείμενο το οποίο γίνεται αποδεκτό πανευρωπαϊκά ως το σημείο αναφοράς για την κατάσταση του κράτους δικαίου σε όλες τις χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι αυτό το κείμενο εδώ.

Φαντάζομαι το έχετε διαβάσει. Και φαντάζομαι ότι διαπιστώνετε, έχοντας διαβάσει το κείμενο αυτό, ότι η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει επιτελέσει σημαντικότατη πρόοδο στα θέματα κράτους δικαίου. Είμαστε μία κυβέρνηση η οποία συμμορφώνεται με τις επιταγές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και προσπαθούμε τις χρόνιες ατέλειές μας, χρόνο με τον χρόνο, να τις διορθώσουμε. Καταθέτω τη σχετική έκθεση στα πρακτικά της Βουλής.

Φαντάζομαι, επίσης, ότι θα συμφωνείτε μαζί μου ότι έγκυροι διεθνείς οργανισμοί δεν έχουν κάποιο λόγο ούτε να χαριστούν στην κυβέρνηση ούτε να προτάσσουν μελέτες και έρευνες με αλλότρια κριτήρια. Democracy Index του έγκυρου περιοδικού «Economist». Φαντάζομαι το γνωρίζετε, έτσι δεν είναι; Κατατάσσεται η χώρα μας ως μία από τις 25 χώρες παγκόσμια που είναι πλήρης δημοκρατία, όχι ως μερική δημοκρατία, με πολλές ευρωπαϊκές χώρες να μην βρίσκονται σε αυτή την κατάταξη.

Μπορεί τελευταία να είμαστε στις πλήρεις δημοκρατίες -και θα θέλαμε να δούμε πρόοδο στο επίπεδο αυτό- αλλά είμαστε σε πολύ καλύτερη κατάσταση σύμφωνα με το «Economist», κ. Ανδρουλάκη. Φαντάζομαι ότι δεν θεωρείτε ότι το «Economist» είναι κάποιο μέσο το οποίο είναι εξαγορασμένο από την Ελληνική Κυβέρνηση κι έχει κάποιο ιδιαίτερο λόγο να φέρεται καλά σε αυτή την κυβέρνηση. Το καταθέτω και αυτό στα πρακτικά.

Στις τελευταίες έρευνες της Διεθνούς Διαφάνειας -κατεξοχήν ένας οργανισμός ο οποίος έχει ασκήσει κριτική στη χώρα μας- πάλι δεν είμαστε στο σημείο το οποίο θα θέλαμε. Όμως η χώρα μας προοδεύει τα τελευταία χρόνια και αυτό αποτυπώνεται και στην κατάταξη της Διεθνούς Διαφάνειας. Τέλος, να κάνω μια αναφορά στην τελευταία έκθεση του ΟΟΣΑ, η οποία επίσης δημοσιεύτηκε προ ημερών και η οποία απαντά ευθέως και στα ζητήματα τα οποία συζητούμε σήμερα.

Υπογραμμίζει στο πόρισμά του ότι στον τόπο μας υλοποιείται, επιτέλους, μια «ολιστική εθνική στρατηγική κατά της διαφθοράς, η οποία έχει κεντρικό συντονισμό». Και στη συνέχεια, «το νέο πειθαρχικό δίκαιο ενισχύει τη λογοδοσία στο Δημόσιο, διασφαλίζοντας ταχύτητα και διαφάνεια».

Ενώ η Ελλάδα, από όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ, έχει τη δεύτερη καλύτερη επίδοση ως προς την πρόοδο την οποία έχει πετύχει στην υλοποίηση των συστάσεων για την αντιμετώπιση της διαφθοράς. Πάρτε και αυτή την έκθεση, κ. Ανδρουλάκη.

Το συμπέρασμα ποιο είναι; Ο ΟΟΣΑ χαιρετίζει όλα αυτά τα οποία εσείς καταγγέλλετε. Θέλω να πιστεύω ότι ο ΟΟΣΑ διαθέτει και τεχνογνωσία και αντικειμενικότητα. Εσείς έχετε την κομματική σας σκοπιμότητα. Άρα, θα εμπιστευτώ περισσότερο τη δική του αξιοπιστία παρά τις φτηνές κατηγορίες του ΠΑΣΟΚ. Κατέθεσα τα στοιχεία, παρακαλώ, διαβάστε τα.

Επικαλούμαι, όπως βλέπετε, τα πραγματικά δεδομένα, καθώς το «κράτος δικαίου», όντας μια σύνθετη έννοια, δεν μπορεί στην πρώτη ευκαιρία να γίνεται εύκολη «ταμπέλα» σε μεμονωμένα περιστατικά. Δεν μπορεί να γίνεται σύνθημα για αντιπολιτευτικά πυροτεχνήματα ή να μετατρέπεται κάθε τόσο σε επιχειρήματα τα οποία γιγαντώνουν κάποια πραγματική αδυναμία που μπορεί να εντοπίζεται στη δημόσια ζωή. Αντίθετα, ο συγκεκριμένος όρος, «κράτος δικαίου», δεν μπορεί παρά να προσεγγίζεται από τους πολλούς και παράλληλους πυλώνες που τον συγκροτούν.

Θέλω να είμαι σαφής, και προφανώς η κυβέρνηση σήμερα εκτός από εμένα εκπροσωπείται εδώ δια της ηγεσίας του Υπουργείου Δικαιοσύνης: κράτος δικαίου σημαίνει πρώτα απ’ όλα δικαιοσύνη, με την ανεξαρτησία της να σηματοδοτείται και για πρώτη φορά από τη συμμετοχή των ίδιων των δικαστών στην ανάδειξη της ηγεσίας τους. Έχουμε και άλλα βήματα να κάνουμε σε αυτή την κατεύθυνση -θα επανέλθω στη συνέχεια, όταν θα αναφερθώ σε ζητήματα που αφορούν στη Συνταγματική Αναθεώρηση. Έχουν γίνει βήματα, όμως, σε αυτή την κατεύθυνση.

Κράτος δικαίου σημαίνει να μην περιμένει ο πολίτης χρόνια και χρόνια προκειμένου να εκδικαστεί η υπόθεσή του στα δικαστήρια. Σήμερα, αντί για 4,5 χρόνια, ο προσδιορισμός μιας υπόθεσης στο Πρωτοδικείο της Αθήνας γίνεται σε επτά μήνες. Οι διαθήκες δημοσιεύονται σε μία εβδομάδα, ενώ χρειάζονταν 450 ημέρες.

Και βέβαια, όταν μιλάμε για κράτος δικαίου, μιλάμε για ένα κράτος το οποίο λειτουργεί τελικά υπέρ του πολίτη. Ναι, ένα δίκαιο κράτος είναι ένα ψηφιακό κράτος. Ένα δίκαιο κράτος είναι αυτό το οποίο αντιμετωπίζει τον πολίτη «απρόσωπα», χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση, με ταχύτητα, αποτελεσματικότητα και διαφάνεια.

Ναι, είναι κράτος δικαίου, κ. Ανδρουλάκη, να απονέμονται οι συντάξεις σε λίγους μήνες και όχι σε πολλά χρόνια και να μην απαιτείται καμία ανθρώπινη παρέμβαση προκειμένου κάποιος πολίτης να εξυπηρετηθεί γρηγορότερα. Είναι κράτος δικαίου το να γίνονται οι μετεγγραφές στα πανεπιστήμια με τρόπο διάφανο και αντικειμενικό, χωρίς πάλι να χρειάζεται κάποια παρέμβαση κάποιου, ο οποίος θα θέλει να εξυπηρετήσει κάποιον φίλο ή ψηφοφόρο του.

Ναι, είναι κράτος δικαίου όταν απλά ζητήματα, τα οποία όμως -ας μην κοροϊδευόμαστε, όλοι γνωριζόμαστε σε αυτή την αίθουσα καλά- αποτελούσαν παραδοσιακά αντικείμενο παρεμβάσεων, όπως το να σβήσεις μία κλήση… Επιδίδονται πια ηλεκτρονικά χωρίς να μπορεί να γίνει καμία απολύτως παρέμβαση. Όλα αυτά συνιστούν ένα δίκαιο κράτος το οποίο, όπως είπα, αντιμετωπίζει τους πολίτες φιλικά αλλά και απρόσωπα ως προς το να μην γνωρίζει το κράτος κατ’ ανάγκη ποιος είναι ο πολίτης, τι ψηφίζει και να εξυπηρετεί κάποιον εις βάρος κάποιου άλλου.

Επειδή πολύ κουβέντα έγινε και τις τελευταίες μέρες και εβδομάδες για το φαινόμενο του ρουσφετιού, λες και πρώτη φορά τα «ανακαλύψατε» όλα αυτά. Τα ρουσφέτια ξεκίνησαν, φαίνεται, στην Ελλάδα -κατά το ΠΑΣΟΚ- το 2019. Ας γελάσω. Θα επανέλθω στο ζήτημα αυτό στη συνέχεια. Και βέβαια, κράτος δικαίου συνιστούν και τα δικαιώματα, ένας τομέας στον οποίο έχουν γίνει πολύ σημαντικά βήματα τα τελευταία χρόνια. Ναι, είναι κράτος δικαίου ο Προσωπικός Βοηθός, όταν ένας πολίτης με αναπηρία μπορεί να έχει κάποιον δίπλα του για να μπορεί να τον εξυπηρετεί και να αποδεσμεύεται με αυτόν τον τρόπο η οικογένειά του.

Ναι, κράτος δικαίου είναι τα φάρμακα να πηγαίνουν στο σπίτι ενός καρκινοπαθούς και να μην χρειάζεται να περιμένει στην ουρά ενός φαρμακείου. Κράτος δικαίου είναι και η ψηφιακή κάρτα εργασίας, η οποία προστατεύει τον εργαζόμενο από τις αυθαιρεσίες των εργοδοτών.

Και βέβαια, κράτος δικαίου ως προς την προστασία των δικαιωμάτων είναι και η πολύ σημαντική τελευταία μας προσπάθεια κατά του ψηφιακού εθισμού των ανηλίκων, με την απόφαση της κυβέρνησης να απαγορεύσει από 1/1/2027 την πρόσβαση όλων των παιδιών κάτω των 15 σε συγκεκριμένες πλατφόρμες, οι οποίες προωθούν τον ψηφιακό εθισμό. Επιτρέψτε μου εδώ μία παρένθεση. Η ανακοίνωση αυτή δεν σχολιάστηκε από τα περισσότερα κόμματα της αντιπολίτευσης, ωσάν να μην έγινε.

Μου κάνει εντύπωση, κ. Ανδρουλάκη. Πιστεύετε πραγματικά ότι στα τραπέζια το Πάσχα συζητούσε ο κόσμος για τα θέματα τα οποία θα συζητήσουμε σήμερα; Ο κόσμος συζητούσε για το γεγονός ότι οι γονείς είναι απελπισμένοι από το γεγονός ότι τα παιδιά τους είναι κολλημένα στα κινητά τηλέφωνα και περιμένουν από την κυβέρνηση και από την Ευρώπη να κάνει κάτι σε αυτή την κατεύθυνση. Είστε τόσο εκτός κοινωνίας που δεν βρήκατε μία λέξη να πείτε γι’ αυτές τις σημαντικές πρωτοβουλίες, που αντιμετωπίζουν τα πραγματικά προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας σήμερα.

Και βέβαια, όσοι επικαλούνται με ευκολία το κράτος δικαίου θα πρέπει ακόμα να αθροίσουν σημαντικές μεταρρυθμίσεις που έχουν ήδη δρομολογηθεί: την επιστολική ψήφο, την ψήφο των αποδήμων, νέες πρακτικές, ένα Υπουργικό Συμβούλιο το οποίο συνεδριάζει κάθε μήνα, με στοχοθεσία, με λογοδοσία, με προγραμματισμό ετήσιο για τις δράσεις της κυβέρνησης. Με μία Εθνική Αντιπροσωπεία, κ. Πρόεδρε, η οποία, παρά την ένταση, τις μεγάλες δυσκολίες και τη σύνθεσή της, εργάζεται παραγωγικά: 650 νομοσχέδια έχουν ψηφιστεί από αυτή την κυβερνητική πλειοψηφία. Μόλις τα 10 κατατέθηκαν ως επείγοντα, και αυτά στη διάρκεια της πανδημίας.

Οι τροπολογίες της τελευταίας στιγμής έχουν εκλείψει. Τα λέω, κ. Φάμελλε, γιατί θυμόμαστε καλά τις πρακτικές των δικών σας ημερών επί ΣΥΡΙΖΑ και πώς λειτουργούσε η Βουλή. Το γεγονός ότι μπήκε μια τάξη, επιτέλους, στον χρόνο των ομιλητών, κάτι το οποίο αφορά όλους μας, και τους αρχηγούς των κομμάτων. Και βέβαια, την πολύ σημαντική μεταρρύθμιση, τη διευκόλυνση στις άρσεις ασυλίας βουλευτών, οι οποίοι πια οδηγούνται με πολύ μεγαλύτερη ευκολία στον φυσικό τους δικαστή. Πολλοί τα έλεγαν, αλλά εμείς το κάναμε.

Και πριν ξεστομίσετε -γιατί έχω ακούσει τι έχετε πει τις τελευταίες εβδομάδες- κατηγορίες εναντίον αυτής της παράταξης, να θυμάστε ότι η άρση ασυλίας δεν συνεπάγεται ενοχή. Σε αυτή τη χώρα υπάρχει ακόμα το τεκμήριο της αθωότητας. Απεναντίας, για τον βουλευτή είναι ο πιο γρήγορος δρόμος προς τη δικαίωση. Ενώ, πάλι, πριν μιλήσετε για «πλειοψηφία υποδίκων», γιατί τα ακούσαμε και αυτά, κοιταχτείτε καλύτερα στον καθρέφτη, τη δική σας Κοινοβουλευτική Ομάδα ως «μειοψηφία υποδίκων». Διότι, βλέπετε, οι περισσότεροι από τους 97 βουλευτές των οποίων η ασυλία έχει αρθεί τα τελευταία χρόνια, δεν είναι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας.

Κατά συνέπεια, κράτος δικαίου σημαίνει πολλά περισσότερα από δύο λέξεις. Όχι μόνο τα όσα προανέφερα, αλλά και τα όσα οικοδομούν συνολικά μια σύγχρονη δημοκρατία. Επιτρέψτε μου σε αυτό το σημείο να αναφερθώ λίγο στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, η οποία αποτελεί και αντικείμενο της ερώτησης την οποία έχετε κάνει και στον ρόλο και στη θέση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Μια Ευρωπαϊκή Εισαγγελία της οποίας τα πρακτικά τα έχω εδώ. Αξίζει τον κόπο να διαπιστώσετε ότι είναι ένας θεσμός εξαιρετικά ενεργός, ο οποίος ελέγχει υποθέσεις σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και είναι λάθος και ψέμα να λέτε ότι η Ελλάδα είναι πρωταγωνίστρια στους ελέγχους της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Καταθέτω τη σχετική έκθεση στα πρακτικά.

Σε κάθε περίπτωση, θέλω να σας θυμίσω ότι ο θεσμός αυτός θεσμοθετήθηκε για πρώτη φορά το 2020. Στηρίχθηκε από την κυβέρνηση αυτή. Προφανώς, δεν μπορούσε να ερευνήσει υποθέσεις που αφορούσαν άλλες περιόδους διακυβέρνησης, ωστόσο -και εδώ θέλω να είμαι σαφής- η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είναι σεβαστή και κάνει τη δουλειά της, αλλά τίποτα δεν μπορεί να αιτιολογήσει ούτε επιλεκτικές διαρροές στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, ούτε ελέγχους σε δόσεις, πολύ περισσότερο επιπόλαιες διαπιστώσεις που αμαυρώνουν πρόσωπα και γίνονται επιχειρήματα στον κομματικό ανταγωνισμό.

Το ξέρουμε πολύ καλά όλοι μας, και κυρίως όλοι όσοι εκλεγόμαστε με σταυρό: είναι άλλο το ενδιαφέρον ενός βουλευτή για έναν πολίτη ο οποίος έρχεται στο πολιτικό του γραφείο και τελείως άλλο μία αποδεδειγμένη παρανομία, πολύ περισσότερο όταν εδώ δεν έχουμε να κάνουμε σε καμία περίπτωση με πολιτικό χρήμα. Οι βουλευτές μας με θάρρος, όλοι, ζήτησαν να αρθεί η ασυλία τους -και χαιρετίζω αυτή την πρωτοβουλία τους- στην ψηφοφορία η οποία θα γίνει την επόμενη εβδομάδα. Για να κάνουν τι; Για να αποδείξουν την αθωότητά τους.

Και το μόνο το οποίο ζητώ από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είναι με ταχύτητα να προχωρήσει στην εκκαθάριση αυτών των υποθέσεων. Να αποφανθεί ποιους και με τι κατηγορίες θα στείλει τελικά στο ακροατήριο, να αποφασίσει αν πρόκειται να αρχειοθετήσει κάποιες υποθέσεις και με αυτόν τον τρόπο να δείξει έμπρακτα την ουδετερότητά της και τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να ασκεί τα καθήκοντά της.

Σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση, δια του Υπουργού Δικαιοσύνης, θα αναλάβει νομοθετική πρωτοβουλία ώστε οι διαδικασίες που αφορούν πολιτικά πρόσωπα να επιταχύνονται και αυτές οι υποθέσεις να εκκαθαρίζονται το συντομότερο δυνατόν. Διάταξη η οποία υπήρχε στον Ποινικό Κώδικα, την κατήργησε φυσικά ο ΣΥΡΙΖΑ σε αυτή την περιβόητη αναθεώρηση του Ποινικού Κώδικα, όταν κράτησαν τη Βουλή μία εβδομάδα ανοιχτή πριν πάμε στις εθνικές εκλογές.

Έρχομαι τώρα, κ. Ανδρουλάκη, στην κορωνίδα των τελευταίων ισχυρισμών σας, που δεν είναι άλλη από την υπόθεση της ΕΥΠ. Θέλω να θυμίσω ότι είναι ένα ζήτημα το οποίο δεν είναι καινούργιο, έτσι δεν είναι; Μας απασχόλησε πριν από τέσσερα χρόνια. Ήταν αντικείμενο Εξεταστικής Επιτροπής. Είναι ένα θέμα το οποίο σε πολιτικό επίπεδο κρίθηκε, σε δύο εκλογικές αναμετρήσεις. Όμως ένα ερώτημα το οποίο ανακινείται είναι η πολιτική διάσταση η οποία δίνεται σε μία περίοδο που όντως η Δικαιοσύνη ερευνά το θέμα.

Πάμε, λοιπόν, να πούμε ορισμένα πράγματα και να επαναλάβω ζητήματα τα οποία είχα πει για πρώτη φορά το 2022. Πρώτη αλήθεια είναι ότι τότε ανελήφθη πολιτική ευθύνη. Απομακρύνθηκαν πρόσωπα, κενά στη δράση της ΕΥΠ καλύφθηκαν νομοθετικά, με δικλίδες ασφαλείας που θεσμοθετήθηκαν για πρώτη φορά. Αυτός είναι ο σχετικός νόμος ο οποίος διέπει τη λειτουργία της ΕΥΠ, πάρτε και διαβάστε τον. Αλήθεια δεύτερη είναι ότι επιχειρείται συστηματικά, εδώ και πολλά χρόνια, μια σύγχυση ανάμεσα σε νόμιμες επισυνδέσεις που κάνουν όλες οι εθνικές υπηρεσίες πληροφοριών και την ενδεχόμενη χρήση λογισμικών που απασχολούν ολόκληρο τον πλανήτη.

Η πρόσφατη εξέλιξη είναι αποτέλεσμα μιας απόφασης του Αρείου Πάγου που επέστρεψε την υπόθεση στην πρωτόδικη δικαιοσύνη και σήμερα έχουμε πράγματι μια απόφαση η οποία κατηγορεί τέσσερα πρόσωπα. Αλλά μου κάνει εντύπωση, ο Άρειος Πάγος, κ. Ανδρουλάκη, είναι καλός όταν καταδικάζει τη Χρυσή Αυγή και κακός όταν αποφαίνεται για τα θέματα των υποκλοπών; Έτσι αντιλαμβάνεστε εσείς τη δικαιοσύνη, ως α λα καρτ;  Και, εν πάση περιπτώσει, η υπόθεση αυτή ερευνάται ή όχι από τη Δικαιοσύνη; Ας αφήσουμε, λοιπόν, τη Δικαιοσύνη να κάνει τη δουλειά της με τον τρόπο τον οποίο η ίδια ξέρει. Εξάλλου, υπάρχουν ακόμα πολλά βήματα σε αυτή την υπόθεση, θα περιμένουμε να ακούσουμε την τελεσίδικη άποψή της.

Αλλά να πω και κάτι ευρύτερο, το οποίο αφορά την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών, κ. Ανδρουλάκη. Το είπα και το 2022, το επαναλαμβάνω και σήμερα: ως Πρωθυπουργός, δεν πρόκειται να επιτρέψω να υπονομευθεί το έργο της ΕΥΠ. Όχι μόνο γιατί βοήθησε και βοηθά καθοριστικά σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας, ούτε γιατί μέρα-νύχτα συνέδραμε και συνδράμει στη διαμόρφωση της εξωτερικής και αμυντικής μας πολιτικής, όσο κυρίως γιατί ειδικά σήμερα η δράση της υπό τη νέα της δομή αποκτά κρίσιμη σημασία στο ταραγμένο περιβάλλον γύρω μας. Και, επιτέλους, κάποιοι σε αυτή την αίθουσα πρέπει να αντιληφθούν ότι οι μυστικές μας υπηρεσίες μπορεί να έχουν πολλές επιτυχίες, οι οποίες πρέπει να μένουν κρυφές, διότι αυτή ακριβώς είναι η αποστολή τους.

Η προσφορά τους, συνεπώς, και η δράση τους είναι απαράδεκτο να ναρκοθετείται από ανεύθυνες συζητήσεις που μετατρέπονται και σε εμπόδιο για συνεργασία με άλλες συμμαχικές υπηρεσίες και ενίοτε και σε ένα αντεθνικό επιχείρημα δυνάμεων εκτός των συνόρων. Αυτό δεν θα το επιτρέψω να συνεχιστεί, και σταματώ εδώ. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, επειδή ο χρόνος της πρωτολογίας πιέζει, θα ήθελα στο σημείο αυτό να κάνω μία αναφορά στο θέμα με το οποίο ξεκίνησα τη συζήτησή μου. Διότι και αυτό, εν την ευρεία έννοια, αφορά τα θέματα του κράτους δικαίου και της τοξικότητας η οποία, δυστυχώς, σήμερα περιβάλλει τον δημόσιο διάλογο σε όλες του τις εκφάνσεις. Δυστυχώς, μία τοξικότητα η οποία εκπορεύεται από συγκεκριμένα κόμματα και συγκεκριμένους αρχηγούς εντός του κοινοβουλίου.

Είναι ένας δολοφονικός «βούρκος», ο οποίος πνίγει την αξιοπρέπεια. Ξέρετε, μερικές φορές οι συμπεριφορές και οι λέξεις μπορεί να γίνονται «σφαίρες» και να δημιουργείται μία «ζούγκλα» αθλιότητας που απωθεί τον καθένα από το να ασχοληθεί με την πολιτική, που εμποδίζει όμως και την κοινή γνώμη να σκέφτεται και να κρίνει. Πριν από δύο εβδομάδες, η εφημερίδα «Documento» δημοσίευσε αυτό το πρωτοσέλιδο: «Σοκ και δέος με Μυλωνάκη». «Φωτογραφίζεται μεγάλο κύκλωμα» σε Κύπρο και Ελλάδα που έχει ως κοινό παρονομαστή μυστική οργάνωση με την επωνυμία “Αδελφότητα Ροδόσταυρων”». Φέρεται «ο εξ απορρήτων του Πρωθυπουργού να μιλά για διάφορα ζητήματα και για το πώς θα καλυφθεί» μία υπόθεση απίστευτη με φερόμενες παιδεραστίες, με οικονομικά σκάνδαλα.

Είδα τον Γιώργο Μυλωνάκη αμέσως αφότου δημοσιεύτηκε αυτό το άρθρο. Είναι σκληρός άνθρωπος, τον ξέρω πολλά χρόνια, ποτέ δεν τον είδα τόσο ταραγμένο, να πρέπει να αποδείξει ότι όλα αυτά είναι άθλια ψέματα και συκοφαντίες. Τα κατάφερε και το απέδειξε με την ανάρτηση αυτή την οποία έκανε. Όμως, έχετε αναλογιστεί ποτέ εσείς -και αναφέρομαι και σε συγκεκριμένους πολιτικούς αρχηγούς, που με τόση άνεση επιτίθεστε με απαράδεκτους προσωπικούς χαρακτηρισμούς- το βάρος το ψυχολογικό στο οποίο υποβάλλετε τους πολιτικούς σας αντιπάλους και τις οικογένειές τους, για να φτάσει αυτός ο άνθρωπος σήμερα να παλεύει για τη ζωή του, με αυτές τις αθλιότητες.

Ναι, κ. Φάμελλε, το ίδιο «Documento» το οποίο «πυροβολούσε» τη γυναίκα μου, με έναν και μόνο σκοπό: να διαλύσει την οικογένειά μου, για να μπορέσετε εσείς να έχετε πολιτικό όφελος. Αυτοί είστε. Πάρτε τα αυτά στα πρακτικά. Οι ίδιες αθλιότητες με σκοπό μία παράταξη, για να χτυπηθώ εγώ προσωπικά, οι συνεργάτες μου, η οικογένειά μου, οι βουλευτές μας, όλα στον «μύλο» της πολιτικής αντιπαράθεσης, τα παιδιά μας. Η Hannah Arendt έλεγε ότι «η ηθική εξόντωση του άλλου είναι το πρώτο βήμα προς τον φασισμό». Ας μην το ξεχνάμε αυτό ποτέ και ας δράσει, επιτέλους, αυτή η μεγάλη περιπέτεια…

(Ομιλίες εκτός μικροφώνου)

Aυτοκριτική; Γιατί τα κάναμε εμείς ποτέ αυτά; Δεν ντρέπεστε λίγο; Αυτή η παράταξη χρησιμοποίησε ποτέ τέτοιους χαρακτηρισμούς;

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων: Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είναι θεσμός του κράτους Δικαίου – Δεν καταργείται με νόμο

Στα όσα ανέφερε χθες σε τηλεοπτική εκπομπή ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης για το θεσμό της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και την Ελληνίδα Ευρωπαία Εντεταλμένη Εισαγγελέα Πόπη Παπανδρέου, απαντά η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων με ανακοίνωσή της.

Αναλυτικότερα, η ΕνΔΕ μεταξύ των άλλων αναφέρει, ότι «η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είναι θεσμός του κράτους Δικαίου, διέπεται από υπερνομοθετικής ισχύος διατάξεις (Κανονισμός 2017/1939 της ΕΕ), που σημαίνει ότι δεν καταργείται με νόμο», όπως ισχυρίσθηκε χθες ο κ. Γεωργιάδης.

Συγκεκριμένα, η ανακοίνωση της ΕνΔΕ έχει ως εξής:

«Με αφορμή πρόσφατες δηλώσεις του Υπουργού Υγείας κ. Άδωνι Γεωργιάδη ο οποίος σε χθεσινή τηλεοπτική εκπομπή δήλωσε επί λέξει ότι “ο θεσμός της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας δεν είναι κανένας σοβαρός θεσμός”, ότι “είναι ένας απλός νόμος του ελληνικού κράτους. Αύριο ψηφίζουμε και τέρμα!”, ενώ στη συνέχεια κατηγόρησε δημοσίως την Ελληνίδα Ευρωπαία Εισαγγελέα ότι επεξεργάσθηκε δικογραφία που αφορά πολιτικά πρόσωπα αποστέλλοντάς την στη Βουλή “γιατί κρίνεται η ανανέωση της θητείας της και προκειμένου να εκβιάσει την ανανέωση της θητείας της” άλλως, γιατί είναι “άσχετη νομικά”, η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων οφείλει να υπενθυμίσει στον Υπουργό, ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είναι θεσμός του κράτους Δικαίου, διέπεται από υπερνομοθετικής ισχύος διατάξεις (Κανονισμός 2017/1939 της ΕΕ), που σημαίνει ότι δεν καταργείται με νόμο, το Ελληνικό Γραφείο της απαρτίζεται από Έλληνες Εισαγγελείς που θωρακίζονται συνταγματικά προκειμένου να ασκούν τα καθήκοντά τους ελεύθερα και ανεξάρτητα και χωρίς να φοβούνται ή να εντάσσονται σε πολιτικές σκοπιμότητες.

Δεν χρειάζεται να μιλήσουμε ειδικά για τη συγκεκριμένη συνάδελφο, η νομική κατάρτιση της οποίας, το ήθος, αλλά και η εμπειρία της σε σημαντικές υποθέσεις είναι και γνωστά και αδιαμφισβήτητα.

Χρειάζεται να θυμίσουμε όμως ότι η εμπιστοσύνη προς τη Δικαιοσύνη δεν μπορεί να είναι à la carte. Οι φορείς άσκησης της εκτελεστικής εξουσίας έχουν υποχρέωση με τα λόγια και τα έργα τους, να αποδεικνύουν την εμπιστοσύνη τους, απέχοντας από δηλώσεις ή ενέργειες που υπονομεύουν το κύρος των λειτουργών της.

Οι δε απειλές που εξαπέλυσε ο Υπουργός Υγείας, ως προς τη νομοθετική δυνατότητα κατάργησης ενός θεσμού που έχει παράξει σημαντικό έργο, αλλά φαίνεται πλέον να ενοχλεί, σε συνδυασμό με την επιχείρηση απόδοσης πολιτικών και προσωπικών στοχεύσεων στην αρμόδια Εισαγγελέα, συνιστούν ευθεία παρέμβαση σε δικαιοδοτικό έργο».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κυριάκος Πιερρακάκης: «Το πλεόνασμα θα είναι μεγαλύτερο από το στόχο. Η υπεραπόδοση της οικονομίας θα επιστρέψει στους πολίτες με στοχευμένη στήριξη»

«Το πλεόνασμα θα είναι μεγαλύτερο από το στόχο. Η υπεραπόδοση της οικονομίας θα επιστρέψει στους πολίτες με στοχευμένη στήριξη». Αυτό επεσήμανε, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, σε συνέντευξη που παραχώρησε, από την Ουάσιγκτον, στην τηλεόραση της ΕΡΤ και στη δημοσιογράφο Λένα Αργύρη.

Προσθέτοντας ότι «η στρατηγική της κυβέρνησης που έχουμε ακολουθήσει εδώ και καιρό ποια είναι; Από τη μία να μπορούμε να πάρουμε ρυθμιστικά μέτρα όπως το πλαφόν. Από την άλλη να μπορείς να υποστηρίζεις το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών με την πολιτική σου συνολικότερα, όχι μόνο δηλαδή με το εδώ και το τώρα, με τη διαχείριση μιας κρίσης».

Και δήλωσε, παράλληλα, ότι «θα περιμένουμε να δούμε τα τελικά στοιχεία, θα περιμένουμε να δούμε ποιος είναι ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος, θα συσχετίσουμε την αξιολόγησή μας με το τι συμβαίνει στα Στενά του Ορμούζ, με το τι συμβαίνει στις συντεταγμένες αυτής της ενεργειακής κρίσης και σίγουρα θα παρέμβουμε αναλόγως. Ανάλογα και με το ποιος θα είναι αυτός ο χώρος».

Το κείμενο της συνέντευξης έχει ως εξής:

Λένα Αργύρη: Κύριε υπουργέ, σας ευχαριστώ πάρα πολύ για αυτή τη συνέντευξη στην ΕΡΤ. Να ξεκινήσουμε με τις προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου μιας και βρισκόμαστε, εδώ, στην έδρα του Οργανισμού. Προβλέπει επιβράδυνση της ανάπτυξης στο 1,8% έναντι 2,4% που προέβλεπε ο δικός μας προϋπολογισμός. Αλλάζει αυτό κάπως τη στρατηγική του σχεδιασμού της κυβέρνησης;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Να πω, καταρχήν, ότι το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο είναι πάντα πιο συντηρητικό στις προβλέψεις του και αυτό αφορά και την ανάπτυξη, αφορά και τα στοιχεία του πληθωρισμού.

Όμως, αυτό που μπορώ, επίσης, να σας πω είναι το ότι είναι δεδομένο ότι σε αυτό το περιβάλλον, διεθνώς, κάθε χώρα, αυτή τη στιγμή, και η Ευρωζώνη συνολικά αλλά και χώρες όπως η Γερμανία για παράδειγμα, αναθεωρούν την ανάπτυξη προς τα κάτω και αναθεωρούν τον πληθωρισμό προς τα πάνω. Είναι το περιβάλλον στο οποίο βρισκόμαστε, είναι οι επιπτώσεις μιας πάρα πολύ σημαντικής κρίσης, της κρίσης που αφορά τα Στενά του Ορμούζ.

Σε ό,τι μας αφορά, το πλαίσιο στο οποίο θα κινηθούμε, είναι αυτό το οποίο έχουμε ήδη ανακοινώσει: να μπορούμε να παρέχουμε στοχευμένα μέτρα, στοχευμένη υποστήριξη στους πολίτες και να μπορούμε ταυτόχρονα με τη στρατηγική μας, όπως εκδηλώθηκε στην τελευταία ΔΕΘ, να στηρίζουμε όσους έχουν περισσότερο ανάγκη την υποστήριξη της πολιτείας ειδικά σε μια κρίση όπως αυτή.

Και αυτό που μπορώ να πω και να διαβεβαιώσω και όσους μας βλέπουν είναι ότι κάθε βήμα αυτής της κρίσης, ακόμη και αν είμαστε στα πιο δύσκολα σενάρια ή ακόμη και αν είμαστε στα πιο καλά, θα το διανύσουμε μαζί. Η ελληνική οικονομία δεν είναι αυτή που ήταν. Είμαστε πλέον σε θέση να πατάμε πολύ καλύτερα και πολύ πιο γερά στα πόδια μας.

Λένα Αργύρη: Μιας και είπατε για τον πληθωρισμό, έχουμε αύξηση στο 3,5%. Σας ανησυχεί αυτό για μια νέα πίεση στα εισοδήματα των νοικοκυριών;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Εγώ θα σας πω ότι και αυτό, όπως υπογράμμισα πριν, είναι λίγο παραπάνω από αυτό που, εν τέλει, και εμείς περιμένουμε. Αλλά, παρόλα αυτά, ο πληθωρισμός προφανώς μας ανησυχεί με την έννοια και της ορολογίας που οι πολίτες που μας βλέπουν χρησιμοποιούν, είναι αυτό που λέμε ακρίβεια. Είναι η αύξηση των τιμών.

Η στρατηγική της κυβέρνησης που έχουμε ακολουθήσει εδώ και καιρό ποια είναι; Από τη μία να μπορούμε να πάρουμε ρυθμιστικά μέτρα όπως το πλαφόν. Από την άλλη να μπορείς να υποστηρίζεις το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών με την πολιτική σου συνολικότερα, όχι μόνο δηλαδή με το εδώ και το τώρα, με τη διαχείριση μιας κρίσης. Στην τελευταία ΔΕΘ κάναμε τη μεγαλύτερη μείωση φόρων στη μεταπολίτευση.

Γιατί; Γιατί κρίναμε ότι ο καλύτερος τρόπος, ο πιο συστηματικός τρόπος για να στηρίξεις τους πολίτες είναι να αυξήσεις το διαθέσιμο εισόδημά τους. Αλλά, από εκεί και πέρα, ναι, σε μια ενεργειακή κρίση όπως αυτή, το είδαμε το 2022 μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και την ενεργειακή κρίση που ακολούθησε σε ό,τι αφορά ειδικά το φυσικό αέριο, στηρίζεις τους πολίτες και με έκτακτα μέτρα, με στοχευμένα μέτρα.

Και τώρα έχουμε και αυτή την εμπειρία του τι δούλεψε και του τι δεν δούλεψε από τότε, παγκοσμίως και πανευρωπαϊκά, για να μπορούμε να είμαστε σε θέση να κάνουμε μέτρα όπως αυτά που έχουμε ήδη ανακοινώσει: τη στήριξη του diesel, το fuel pass, τη στήριξη σε ό,τι αφορά τις τιμές των λιπασμάτων.

‘Αρα,  αν τα βάλει κανείς όλα αυτά μαζί, είναι μια συνολική στρατηγική που πατάει γερά πάνω στα θεμέλια της ανάπτυξης, της πολιτικής σταθερότητας και όλων εκείνων των κατακτήσεων της ελληνικής οικονομίας, εγώ θα πω και της ελληνικής κοινωνίας συνολικότερα.

Λένα Αργύρη: Πόσο ευάλωτη είναι η ελληνική οικονομία σε μια παρατεταμένη άνοδο των τιμών ενέργειας λόγω του πολέμου και σε αυτό το δύσκολο πλαίσιο σκέφτεστε αυτά στα οποία αναφερθήκατε να τα συνεχίσετε, επιδοτήσεις σε λιπάσματα σε καύσιμα.

Κυριάκος Πιερρακάκης: Να πω καταρχήν ότι είναι πολύ λιγότερο ευάλωτη από ό,τι ήταν στο παρελθόν. Πατάει πολύ πιο γερά στα πόδια της, όπως είπα και  πριν, η ελληνική οικονομία. Και βέβαια αν τη συγκρίνει κανείς και με άλλες ευρωπαϊκές χώρες-  αναφέρατε  τα στοιχεία της ανάπτυξης – η  ανάπτυξη είναι διπλάσια ή υπερδιπλάσια του ευρωπαϊκού μέσου όρου τα τελευταία χρόνια. Η ίδια επίδοση συντελείται και τώρα.

‘Αρα, είμαστε σε μια πολύ πιο ισχυρή συνθήκη και ταυτόχρονα έχουμε ισχυρά πλεονάσματα και πρωτογενή και συνολικά, το χρέος αποκλιμακώνεται ταχύτερα. Συνεπώς είμαστε μια άλλη οικονομία και ειδικά αν δει κανείς πώς προκύπτει αυτή η ανάπτυξη, προκύπτει με έναν πολύ συστηματικό τρόπο, με μείωση της φοροδιαφυγής, με αύξηση των επενδύσεων, με αύξηση των εξαγωγών.

Συνεπώς, να το ξαναπώ, η Ελλάδα δεν είναι αυτή που ήταν και ειδικά εδώ στον χώρο του ΔΝΤ, ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών το αισθάνεται αυτό πολύ πιο έντονα από ότι αν κάναμε αυτή τη συζήτηση 10 χρόνια πριν.

Από εκεί και πέρα, σε ό,τι αφορά στη στήριξη στους πολίτες στα δεδομένα αυτής της κρίσης, να πω ότι η κρίσιμη παράμετρος είναι μία, η λέξη διάρκεια. Έχουμε αβεβαιότητα ως προς τη διάρκεια. ‘Αλλη θα είναι αυτή η κρίση εάν διαρκέσει άλλες δύο εβδομάδες, άλλη θα είναι εάν διαρκέσει άλλους δύο ή τρεις μήνες. Σε κάθε περίπτωση και σε κάθε σενάριο θα είμαστε δίπλα σε κάθε πολίτη. Την κρίση αυτή θα την διαχειριστούμε και θα την διανύσουμε μαζί. Η ελληνική οικονομία είναι σε θέση αυτό να το κατακτήσει, είναι σε θέση αυτό να το πετύχει.

Λένα Αργύρη: Σε λίγες μέρες αναμένουμε και τα στοιχεία για το πρωτογενές πλεόνασμα. Τι προσδοκίες υπάρχουν, τι περιμένουμε και αν περνάνε τις προσδοκίες μας, υπάρχει περιθώριο για κάποια έκτακτα μέτρα στήριξης.

Κυριάκος Πιερρακάκης: Εντάξει, αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι θα υπάρξει μια αναθεώρηση προς τα πάνω. Είναι δεδομένο δηλαδή ότι η επίδοση του πρωτογενούς πλεονάσματος και του συνολικού πλεονάσματος θα είναι καλύτερη από το αναμενόμενο. Το ποια ακριβώς θα είναι αυτή θα το δούμε τις επόμενες ημέρες, γιατί μένει να έχουμε, αν θέλετε, την τελική εκδοχή των στοιχείων.

Να πω εδώ ότι ο διαθέσιμος χώρος δεν είναι ακριβώς η αύξηση που θα προκύψει στο πλεόνασμα αυτό, γιατί το ξέρετε πολύ καλά πλέον έχουμε τον κανόνα δαπανών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρέπει να συμφωνείς με τις Βρυξέλλες το ποιος ακριβώς είναι ο χώρος που είναι διαθέσιμος για να μπορέσεις να ξοδέψεις. Αλλά σε κάθε περίπτωση, το είδατε και πέρσι, το βλέπετε και σε κάθε στιγμή, σε κάθε πρωτοβουλία που λαμβάνει η ελληνική κυβέρνηση, τα χρήματα αυτά, τα οποία έρχονται με έναν συστηματικό τρόπο από την πάταξη της φοροδιαφυγής, από περισσότερη ανάπτυξη, γυρνάνε πίσω σε αυτούς που αφορούν, γυρνάνε πίσω στην ελληνική κοινωνία, γυρνάνε πίσω σε κάθε πολίτη. ‘Αρα: θα περιμένουμε να δούμε τα τελικά στοιχεία, θα περιμένουμε να δούμε ποιος είναι ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος, θα συσχετίσουμε την αξιολόγησή μας με το τι συμβαίνει στα Στενά του Ορμούζ, με το τι συμβαίνει στις συντεταγμένες αυτής της ενεργειακής κρίσης και σίγουρα θα παρέμβουμε αναλόγως. Ανάλογα και με το ποιος θα είναι αυτός ο χώρος.

Λένα Αργύρη: Μάλιστα. Σας άκουσα υπουργέ. Μιας και πολλές φορές αναφερθήκατε στην κρίση και στη διάρκεια, σας έχω ακούσει σε όλες τις παρεμβάσεις και τις συνεντεύξεις που έχετε δώσει εδώ στην Ουάσιγκτον να λέτε ότι η παγκόσμια οικονομία ενδεχομένως να βρίσκεται μπροστά στην δυσκολότερη, σοβαρότερη ενεργειακή κρίση στην ιστορία και φέρατε, για παράδειγμα, τις δύο ενεργειακές κρίσεις του ‘70 συνδυαστικά με αυτή που προέκυψε από τον πόλεμο στην Ουκρανία το ‘22. Πόσο κοντά σε ένα τόσο σοβαρό σενάριο, σε μια τόσο δύσκολη κατάσταση βρισκόμαστε και ποιες είναι οι εκτιμήσεις σας;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Είμαστε πολύ κοντά σε αυτό και αυτό το οποίο τόνισα είναι ακριβώς αυτό που τονίζει και ο Φατίχ Μπιρόλ  του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας- ποια είναι η διάσταση αυτής της κρίσης; Μπορεί δυνητικά να είναι μεγαλύτερη από τις τρεις προηγούμενες μαζί.

Αν πάρετε τις πετρελαϊκές κρίσεις του ’70, συνολικά είχαμε απώλεια 10 εκατομμύρια βαρέλια τη μέρα πετρελαίου και στις δύο αθροιστικά.  Τώρα είμαστε στα 13. Αν συγκρίνουμε σε ό,τι αφορά στο φυσικό αέριο το 2022 με το σήμερα, η πτώση σε BCM που συντελέστηκε μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία ήταν από τα 155, πέσαμε στα 80. Ήταν μείον 75. Τώρα, αν πάμε σε ετήσια βάση, αυτό το οποίο συμβαίνει, δηλαδή αν όντως μεταφραστεί σε ετήσια βάση η απώλεια, είμαστε στα  μείον 110.

‘Αρα αν τα βάλει αυτά κανείς κάτω, αθροιστικά έχεις τη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση της ιστορίας, εάν τα Στενά του Ορμούζ δεν ανοίξουν άμεσα. Βέβαια, αν ανοίξουν άμεσα, θα πρέπει να δούμε πόσο γρήγορα θα μπορέσουμε να επανέλθουμε στην προηγούμενη ισορροπία και πού θα πάει η τιμή του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.

Γιατί; Γιατί ξέρουμε ότι πάρα πολλές ενεργειακές εγκαταστάσεις στη Μέση Ανατολή, περίπου 80 ενεργειακές εγκαταστάσεις, έχουν επηρεαστεί. Περίπου 30 από αυτές έχουν πολύ σοβαρές ζημιές. Μένει να δούμε λοιπόν πόσο γρήγορα θα μπορέσουν όλα αυτά να αποκατασταθούν.

Και βέβαια από τα Στενά περνάνε και πάρα πολλά άλλα προϊόντα. Το ένα τρίτο των λιπασμάτων, επειδή αναφερθήκαμε πριν στα λιπάσματα- γι’ αυτό και πήραμε και την πρωτοβουλία της στήριξης- αλλά και πολλά άλλα παράγωγα προϊόντα, που έχουν σχέση με το πετρέλαιο, πετροχημικά.

Ξέρετε, είναι σαφές ότι είναι μια τρομερά σημαντική αρτηρία της παγκόσμιας οικονομίας. Και η επίδραση του να είναι κλειστά τα Στενά τη βιώνει κάθε οικονομία παγκοσμίως και κάθε νοικοκυριό παγκοσμίως. ‘Αρα πρέπει να πετύχουν όλες οι πρωτοβουλίες ώστε τα Στενά να ανοίξουν άμεσα.

Και από εκεί και πέρα, εμείς ως ελληνική κυβέρνηση- εγώ θα πω και συνολικά η ευρωπαϊκή οικονομία- μελετάμε την επίδραση, θέλουμε να δούμε ποια θα είναι η πληθωριστική επίδραση και τι σημαίνει αυτό στο ράφι για τον κάθε πολίτη που μας βλέπει, όταν πηγαίνει στο σούπερ μάρκετ. Και να παρέμβουμε αντιστοίχως, γιατί καταλαβαίνουμε ότι ακόμη και αν ανοίξουν αύριο τα Στενά, κάποιες από τις επιπτώσεις έχουν έρθει για να μείνουν.

‘Αρα κάποια από τα μέτρα και κάποιες από τις παρεμβάσεις που θα κάνουμε στην πορεία θα είναι ανάλογες, για να μπορέσουμε να στηρίξουμε τον κάθε πολίτη, την κάθε οικογένεια.

Λένα Αργύρη: Δηλαδή, αν ανοίξουν και αύριο τα Στενά, δεν θα επανέλθουν τα πράγματα σύντομα στην κατάσταση που υπήρχε πριν;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Οι ειδικοί λένε ότι μπορεί να χρειαστούν κατ’ ελάχιστον δύο μήνες για να επανέλθουν τα πράγματα εκεί που ήταν, και με πολλά ερωτηματικά για το ποια είναι η κατάσταση στο πεδίο. Όπως σας είπα, η λέξη- κλειδί είναι η λέξη «αβεβαιότητα» μαζί με τη λέξη «διάρκεια».

Σε κάθε περίπτωση, εγώ υπογραμμίζω και πάλι αυτό που σας είπα πριν: η ελληνική οικονομία δεν είναι στο σημείο που ήταν πριν λίγα χρόνια. Είμαστε πραγματικά σε θέση… με τα πλεονάσματα που έχουμε, με τους ρυθμούς ανάπτυξης που έχουμε, με τη χαμηλότερη ανεργία εδώ και δεκαετίες, με το γεγονός ότι το χρέος μας αποκλιμακώνεται γρήγορα, έχουμε πετύχει πάρα πολλά. Αυτό είναι μια κατάκτηση του ελληνικού λαού. Είναι μια κατάκτηση όσων μας βλέπουν.

Θα τη διαφυλάξουμε αυτήν την κατάκτηση και θα χτίσουμε πάνω της, με στοχευμένα μέτρα, με στοχευμένη στήριξη, όπως λέει και η Κομισιόν, να πάει εκεί που πραγματικά υπάρχει η μεγαλύτερη ανάγκη: αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε, θα είμαστε εκεί σε κάθε βήμα αυτής της κρίσης.

Λένα Αργύρη: Σε ευρωπαϊκό επίπεδο υπάρχει συζήτηση για ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής ή για νέα κοινά μέτρα στήριξης. Αναφερθήκατε στο ότι παρακολουθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, φυσικά, πολύ στενά την κρίση, αλλά πώς το βλέπετε;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Κοιτάξτε, σε πρώτη φάση, αυτό που ανακοινώθηκε από την Κομισιόν είναι η περίμετρος των μέτρων, είναι τα μαθήματα του 2022, δηλαδή, τι είδους μέτρα λαμβάνεις, ποια μέτρα δουλεύουν. Γιατί αυτή η πολιτική που κάνουμε ως κυβερνήσεις είναι η δημοσιονομική πολιτική. Έχεις ταυτόχρονα και τη νομισματική πολιτική που κάνει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, που προσπαθεί να συγκρατήσει τον πληθωρισμό, να συγκρατήσει την ακρίβεια.

‘Αρα σίγουρα, τι λέμε; Καταρχήν εν πρέπει να κάνουμε ανάποδα πράγματα, πράγματα που θα υπονομεύσουν αυτή την προσπάθεια. Γι’ αυτό και η Κομισιόν μιλάει για μέτρα στοχευμένα,  για μέτρα προσωρινά , για μέτρα που είναι δημοσιονομικά υπεύθυνα για να μπορούμε να συγκρατήσουμε και να πετύχουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα, πραγματικά για εκείνους που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη.

Η ελληνική κυβέρνηση έχει λάβει τα μέτρα που έχουμε ήδη ανακοινώσει: τη στήριξη στο ντίζελ οριζόντια, γιατί θεωρήσαμε και θεωρούμε ότι το ντίζελ περνάει αυτόματα στον πληθωρισμό, γρηγορότερα στον πληθωρισμό, τη στήριξη μέσω του fuel pass στην αμόλυβδη πραγματικά για εκείνους που το έχουν περισσότερο ανάγκη και τη στήριξη σε ό,τι αφορά την τιμή των λιπασμάτων.

Θα δούμε τα βήματα τα οποία θα έχουμε μπροστά μας ως πρόκληση και ως κρίση στην πορεία ανάλογα με το αν τα Στενά θα ανοίξουν γρηγορότερα ή αργότερα και θα λάβουμε τα ανάλογα μέτρα, και ως Έλληνες και ως Ευρωπαίοι. Είναι δεδομένο ότι σε αυτή τη φάση να μην δημιουργηθεί δημοσιονομική κρίση μέσα από μια ενεργειακή κρίση.

Αλλά αν το βάθος αυτής της κρίσης αποδειχθεί μεγαλύτερο, τότε θα είναι και διαφορετική η ευρωπαϊκή αντίδραση. Όμως δεν είμαστε αυτή τη στιγμή εκεί. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για όλα τα σενάρια και να είμαστε έτοιμοι να παρέμβουμε.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Θεσσαλονίκη: Οδηγός νταλίκας συνελήφθη για μέθη μετά από τροχαίο με υλικές ζημιές

Οδηγός νταλίκας ενεπλάκη σε τροχαίο ατύχημα με υλικές ζημιές στη Θεσσαλονίκη, ενώ διαπιστώθηκε ότι βρισκόταν υπό την επήρεια μέθης.

Όπως ανακοίνωσε η ΕΛ.ΑΣ., ο 49χρονος οδηγός, υπήκοος Βόρειας Μακεδονίας, συνελήφθη για επικίνδυνη οδήγηση και οδηγείται ενώπιον της αρμόδιας εισαγγελικής αρχής.

Το τροχαίο συνέβη, χθες το μεσημέρι, στην επαρχιακή οδό Θεσσαλονίκης – Καλοχωρίου. Στο σημείο κλήθηκαν αστυνομικοί του Τμήματος Τροχαίας Αυτοκινητοδρόμων ΠΑΘΕ (Θεσσαλονίκης), που διενήργησαν έλεγχο στον 49χρονο οδηγό του βαρέως οχήματος (ελκυστήρας με επικαθήμενο.

Από την αλκοολομέτρηση που ακολούθησε διαπιστώθηκε ότι είχε καταναλώσει αλκοόλ πέραν του προβλεπόμενου ορίου και στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας (0,76 και 0,78 mg/l εκπνεόμενου αέρα, αντιστοίχως).

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Θεσσαλονίκη: Δικογραφία σε άνδρα, 61 ετών, για βιασμό και κατάχρηση ανηλίκου, με θύμα την ανιψιά του 

Την ανήλικη ανιψιά του φέρεται να κακοποιούσε σεξουαλικά επί 8 χρόνια, άνδρας, 61 ετών, εις βάρος του οποίου σχηματίστηκε δικογραφία για βιασμό και κατάχρηση ανηλίκου. 

Η υπόθεση άρχισε να ερευνάται από τις Αρχές ύστερα από καταγγελία της 14χρονης, σήμερα, παθούσας. Σύμφωνα με όσα κατέθεσε, οι καταγγελλόμενες πράξεις ξεκίνησαν όταν ήταν 5 ετών, δηλαδή από το 2017 έως το 2025. Όπως έγινε γνωστό, ο φερόμενος ως δράστης ήταν ταυτόχρονα ανάδοχος και κηδεμόνας της ανήλικης, ενώ οι γενετήσιες πράξεις που περιέγραψε η καταγγέλλουσα, λάμβαναν χώρα τόσο εντός της οικίας τους στη Θεσσαλονίκη όσο και σε εξοχική κατοικία σε περιοχή της Καβάλας.

Κατόπιν της καταγγελίας, αστυνομικοί της Υποδιεύθυνσης Προστασίας Ανηλίκων της Διεύθυνσης Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Θεσσαλονίκης διενήργησαν έρευνα που οδήγησε στο σχηματισμό δικογραφίας εναντίον του 61 ετών άνδρα. Η υπόθεση πλέον παίρνει τον δρόμο της Δικαιοσύνης, καθώς ο φάκελος θα υποβληθεί στον αρμόδιο εισαγγελέα, ο οποίος θα κληθεί να αξιολογήσει τα στοιχεία και να αποφασίσει για τις επόμενες νομικές ενέργειες.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ουκρανία: Τουλάχιστον 14 νεκροί σε ρωσικά πλήγματα σε διάφορες περιοχές της χώρας

Τουλάχιστον 14 άνθρωποι σκοτώθηκαν τη νύκτα της Τετάρτης προς Πέμπτη στην Ουκρανία από ρωσικά πλήγματα, από τους οποίους επτά στην Οδησσό, τέσσερις στο Κίεβο και τρεις στην επαρχία Ντνιπροπετρόφσκ, σύμφωνα με τις αρχές.

Από τις ρωσικές επιθέσεις με πυραύλους και drones τραυματίστηκαν επίσης δεκάδες άνθρωποι σε όλη την Ουκρανία, όπως ανακοίνωσαν οι αρχές διάφορων επαρχιών, μεταξύ των οποίων του Κιέβου, της Οδησσού, της Ντνιπροπετρόφσκ και του Χαρκόβου.

Στο Κίεβο «τέσσερις άνθρωποι σκοτώθηκαν (…) ανάμεσά τους ένα αγόρι 12 ετών», δήλωσε ο δήμαρχος της ουκρανικής πρωτεύουσας Βιτάλι Κλίτσκο, ενώ πρόσθεσε ότι «45 κάτοικοι τραυματίστηκαν», ανάμεσά τους και υγειονομικοί.

Σύμφωνα με τον Κλίτσκο, οι ρωσικές επιθέσεις εναντίον του Κιέβου συνεχίζονται και σήμερα το πρωί. «Στη συνοικία Ποντίλσκι, όπου κατέρρευσε το ισόγειο ενός ιδιωτικού κτιρίου κατοικιών, ένα παιδί διασώθηκε από τα συντρίμμια», περιέγραψε. Στην ίδια συνοικία drone που πετούσε σε χαμηλό υψόμετρο έπεσε σε πολυκατοικία 18 ορόφων, σημείωσε ο Κλίτσκο.

Στο μεταξύ στην Οδησσό, στη νότια Ουκρανία, τουλάχιστον επτά άνθρωποι σκοτώθηκαν όταν η πόλη έγινε στόχος «πολλών κυμάτων επιθέσεων με drones και πυραύλους στη διάρκεια της νύκτας», δήλωσε ο επικεφαλής της τοπικής στρατιωτικής διοίκησης Σέρχιι Λισάκ.

Εξάλλου ο κυβερνήτης της Οδησσού Όλεχ Κιπέρ σημείωσε ότι από τις ρωσικές επιθέσεις υπέστησαν ζημιές υποδομές στο λιμάνι της πόλης. Παράλληλα ζημιές σημειώθηκαν σε τουλάχιστον τρία πολυώροφα κτίρια, σε έναν κοιτώνα και σε άλλα κτίρια, ενώ προκλήθηκαν και πυρκαγιές.

Τρεις άνθρωποι σκοτώθηκαν στην επαρχία Ντνιπροπετρόφσκ σε ρωσική επίθεση, δήλωσε ο επικεφαλής της τοπικής στρατιωτικής διοίκησης Ολεξάντρ Γκάνζα. Από την πλευρά της η ουκρανική Πολεμική Αεροπορία ανακοίνωσε ότι κατέρριψε ή εξουδετέρωσε 31 ρωσικούς πυραύλους και 636 drones στη διάρκεια των τελευταίων 24 ωρών.

«Σε αυτό το διάστημα ο εχθρός εξαπέλυσε δύο κύματα συντονισμένων επιθέσεων εναντίον του ουκρανικού εδάφους χρησιμοποιώντας πυραύλους που εκτοξεύθηκαν από το έδαφος και από αέρος, καθώς και επιθετικά drones», ανέφερε σε ανακοίνωση η Πολεμική Αεροπορία. Συνολικά εντόπισε 703 ρωσικούς εναέριους στόχους.

Ενίσχυση συμμαχιών

Οι συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας υπό την αιγίδα των ΗΠΑ δεν έχουν επιτρέψει να σημειωθεί κάποια πρόοδος προς τη σύναψη ειρηνευτικής συμφωνίας. Παράλληλα ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι επιδιώκει να ενισχύσει τις συμμαχίες του, κυρίως με τους Ευρωπαίους. Χθες ανακοίνωσε από το πλευρό της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι την ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας στον τομέα της άμυνας, κυρίως στην παραγωγή drones.

Την Τρίτη ο Ζελένσκι είχε ανακοινώσει στρατηγική συμφωνία στον τομέα της άμυνας και των drones με τη Γερμανία και ενίσχυσε τη συνεργασία της Ουκρανίας με τη Νορβηγία στους ίδιους τομείς. «Χρειαζόμαστε πυραύλους αντιαεροπορικής άμυνας κάθε ημέρα – κάθε ημέρα που οι Ρώσοι συνεχίζουν τα πλήγματά τους στις πόλεις μας», έγραψε χθες στο Χ ο Ουκρανός πρόεδρος.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το YouTube κλείνει κανάλι υπέρ του Ιράν που διένειμε βίντεο με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Τραμπ σαν… Lego

Η πλατφόρμα YouTube προχώρησε στο κλείσιμο καναλιού προσκείμενου στο Ιράν το οποίο ανέβαζε βίντεο φτιαγμένα κατά τα φαινόμενα με τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) με διάφορες σκηνές στις οποίες πρωταγωνιστούσαν ήρωες με μορφές Lego, και γελοιοποιείτο ιδίως ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με ανακοίνωσή της που δημοσιοποιήθηκε χθες Τετάρτη.

Από το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν την 28η Φεβρουαρίου, η Ισλαμική Δημοκρατία διεξήγαγε εκστρατεία προπαγάνδας στο διαδίκτυο ιδίως με βίντεο ανιμέισον, συχνά με μορφές Lego, αναμιγνύοντας τον Ντόναλντ Τραμπ, τις εκτοξεύσεις πυραύλων, μαχητικά αεροσκάφη…

Το κανάλι Explosive Media, που παρουσιαζόταν ως ανεξάρτητο αλλά θεωρείται από πολλούς ότι είχε σχέση με το Ιράν, είχε γίνει πολύ γνωστό μετά το ξέσπασμα του πολέμου χάρη στα βίντεο αυτά, κάποια από τα οποία είχαν εκατομμύρια θεάσεις.

«Κλείσαμε το κανάλι αυτό για παραβίαση των κανόνων μας για τα ανεπιθύμητα ηλεκτρονικά μηνύματα, τις παραπλανητικές πρακτικές και τις απάτες», ανέφερε εκπρόσωπος της πλατφόρμας YouTube στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Η λειτουργία του καναλιού ανεστάλη την 27η Μαρτίου, πρόσθεσε χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. Το σχήμα Explosive Media συνεχίζει πάντως να παράγει βίντεο με αντιαμερικανικό περιεχόμενο που δημοσιεύει σε άλλες πλατφόρμες, όπως το X ή το Telegram.

Το Instagram, που ανήκει στη Meta, επίσης έκλεισε τον λογαριασμό του σχήματος Explosive Media, σύμφωνα με αμερικανικά ΜΜΕ. Ωστόσο άλλος λογαριασμός με αυτό το όνομα παρέμενε ενεργός χθες. Η Meta δεν απάντησε όταν της ζήτησε σχόλιο το AFP.

Το κλείσιμο του καναλιού στο YouTube δεν αναμένεται να έχει παρά περιορισμένο αντίκτυπο στην απήχηση της ομάδας: τα βίντεο που παράγει συνεχίζουν να μοιράζονται άλλοι χρήστες της πλατφόρμας.

Το περιεχόμενο αυτό –στα αγγλικά– προφανώς απευθύνεται σε κοινό εκτός Ιράν, όπου ιστότοποι κοινωνικής δικτύωσης όπως το X δεν είναι προσβάσιμοι παρά μόνο μέσω VPN εδώ και χρόνια. Η Explosive Media αρνείται πως έχει οποιαδήποτε σχέση με την κυβέρνηση του Ιράν και χαρακτηρίζει «στρέβλωση» και συκοφάντησή της την κατηγορία αυτή.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μακελειό σε σχολείο στην Τουρκία: Ο έφηβος δράστης είχε αποτίσει φόρο τιμής σε αμερικανό μισογύνη δράστη σφαγής σε πανεπιστήμιο

Ο έφηβος ο οποίος άνοιξε πυρ χθες Τετάρτη σε σχολικό ίδρυμα στη νότια Τουρκία, σκοτώνοντας εννιά ανθρώπους, ανάμεσά τους οκτώ συμμαθητές του, είχε αποτίσει φόρο τιμής στον δράστη μισογυνικής σφαγής στις ΗΠΑ, ανακοίνωσε σήμερα η τουρκική αστυνομία.

«Τα πρώτα στοιχεία της έρευνας έδειξαν ότι ο δράστης χρησιμοποιούσε στο προφίλ του στο WhatsApp εικόνα η οποία παρέπεμπε στον Έλιοτ Ρότζερ, που διέπραξε επίθεση στις ΗΠΑ το 2014», σύμφωνα με ανακοίνωση που δόθηκε στη δημοσιότητα από τη γενική διεύθυνση της τουρκικής αστυνομίας. Ο πατέρας του νεαρού–πρώην αστυνομικός επιθεωρητής– συνελήφθη και κρατείται, κατά την ίδια πηγή.

Ο Έλιοτ Ρότζερ διέπραξε σφαγή στο Ίσλα Βίστα, στην Καλιφόρνια, το 2014. Ο νεαρός είχε σκοτώσει έξι ανθρώπους σε πανεπιστημιούπολη στη Σάντα Μπάρμπαρα, προτού αυτοκτονήσει. Εξηγούσε σε βίντεο που μαγνητοσκόπησε πριν από το μακελειό πως θα διέπραττε την επίθεση εν είδει «τιμωρίας» γυναικών που τον απέρριψαν.

Ο δράστης του χθεσινού μακελειού, 14 ετών, είναι νεκρός, ανέφερε χθες ο κυβερνήτης της επαρχίας Καχραμάνμαρας, ο Μουκερέμ Ουνλιέρ, χωρίς να είναι σε θέση να διευκρινίσει αν «επρόκειτο για αυτοκτονία» ή αν ο θάνατός του οφειλόταν «στο χάος» που επικράτησε.

«Υλικό πληροφορικής που κατασχέθηκε κατά τις έρευνες στην κατοικία του δράστη και στο όχημα του πατέρα του (…) αναλύεται αυτή τη στιγμή» και «σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν, δεν διαπιστώνεται καμιά σχέση με τρομοκρατία, πρόκειται κατά τα φαινόμενα για μεμονωμένο περιστατικό», σύμφωνα με την τουρκική αστυνομία.

«Μαθητής έφθασε στο σχολείο με όπλα, κατά τα φαινόμενα του πατέρα του, στη σάκα πλάτης του», κατόπιν «μπήκε σε δυο αίθουσες κι άρχισε να ρίχνει αδιακρίτως», είπε ο κ. Ουνλιέρ, την επομένη παρόμοιας ενέργειας, με δεκαέξι τραυματίες, σε λύκειο κάπου 200 χιλιόμετρα ανατολικά από εκεί.

Αυτού του είδους τα βίαια επεισόδια είναι γενικά σπάνια στην Τουρκία, παρότι σύμφωνα με εκτιμήσεις τουρκικού ιδρύματος κυκλοφορούν δεκάδες χιλιάδες όπλα στη χώρα — τα περισσότερα αδήλωτα και παράνομα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Διυλιστήριο στις φλόγες στην Αυστραλία

Η πυροσβεστική έδινε μάχη χθες Τετάρτη για να σβήσει ακόμη ανεξέλεγκτη πυρκαγιά στο ένα από τα δυο διυλιστήρια της Αυστραλίας, που παράγει το 10% των καυσίμων που καταναλώνει η χώρα.

Πυροσβέστες κλήθηκαν να μεταβούν στην εγκατάσταση στις 23:15 (τοπική ώρα· 16:15 ώρα Ελλάδας) χθες, έπειτα από εκρήξεις και την εκδήλωση μεγάλης πυρκαγιάς στο διυλιστήριο της Viva Oil στη Τζιλόνγκ, στην πολιτεία Βικτόρια. «Η φωτιά δεν έχει ελεγχθεί ακόμη, όμως έχει περιοριστεί στο εργοστάσιο», ανακοίνωσε το πυροσβεστικό σώμα της Βικτόριας σε δελτίο Τύπου που δημοσιοποίησε, διευκρινίζοντας πως καίγονται «υγροποιημένο αέριο πετρελαίου και άλλα αέρια».

Δεν έχει αναφερθεί κανένας τραυματισμός ως αυτό το στάδιο. Η Viva Energy, στην οποία ανήκει η εγκατάσταση, διαβεβαίωσε πως δεν θα υπάρξει «καμιά άμεση συνέπεια στις παραδόσεις καυσίμων». Ο ιστότοπος της Viva Energy αναφέρει ότι το διυλιστήριο άνοιξε το 1954 και «μπορεί να επεξεργάζεται ως και 120.000 βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, παράγοντας βενζίνη, ντίζελ, υγροποιημένο αέριο πετρελαίου, καύσιμα αεροσκαφών κ.λπ. είδη.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, το διυλιστήριο παράγει «πάνω από το 50%» των καυσίμων που καταναλώνονται στην πολιτεία Βικτόρια και «το 10% των καυσίμων της Αυστραλίας» συνολικά. Η πυρκαγιά αυτή ξέσπασε μια εβδομάδα μετά την υπογραφή συμφωνίας ανάμεσα στη Viva Energy και την κυβέρνηση της Αυστραλίας για να είναι εγγυημένη η ασφάλεια των ενεργειακών πόρων, με φόντο τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ταινίες Πρώτης Προβολής: Ιαπωνικός θησαυρός και πολλά φαντάσματα

Ενθαρρυντικά ξεκινάει η τελευταία στροφή πριν από το καλοκαίρι και το άνοιγμα των θερινών σινεμά, αν και πάλι είναι ευδιάκριτη η υπερβολή σε πρεμιέρες και μάλιστα όταν οι περισσότερες έχουν αρκετό ενδιαφέρον. Από τα οχτώ νέα φιλμ, ξεχωρίζουν το ιαπωνικό «Εθνικός Θησαυρός», το αμερικάνικο «Mother Mary» με την Αν Χάθαγουεϊ, το ιρανικό «Στην Αγκαλιά του Δέντρου» και το ταϊλανδικό «Χρήσιμα Φαντάσματα».

Εθνικός Θησαυρός

(«Kokuho») Δραματική ταινία, ιαπωνικής παραγωγής του 2025, σε σκηνοθεσία Σανγκ-ιλ Λι, με τους Ρίο Γιοσιζάβα, Ριουσέι Γιοκοχάμα, Μιτσούκι Τακαχάτα, Σινόμπου Τερατζίμα, Σόγια Κουροκάβα κα.

Η εκπληκτική επιτυχία της ταινίας, σπάζοντας όλα τα ρεκόρ και κατακτώντας την πρώτη θέση στο box office όλων των εποχών στην χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου, είναι απολύτως δικαιολογημένη, καθώς το επικών διαστάσεων δράμα εποχής του Λι Σανγκ-ιλ Λι, διαθέτει τα χαρακτηριστικά και καλλιτεχνικά εχέγγυα και κυρίως, ένα ρεσιτάλ ερμηνειών από το πρωταγωνιστικό δίδυμο, αλλά και το υπόλοιπο καστ.

Βασισμένο στο πολυσέλιδο ομώνυμο μυθιστόρημα του Σουίτσι Γιόσιντα, το φιλμ αποτελεί μία επιτομή πάνω στο απαιτητικό ιαπωνικό παραδοσιακό θεατρικό είδος του καμπούκι, αλλά και μία συναρπαστική καταγραφή των σπαρακτικών θυσιών που απαιτούνται από τους ερμηνευτές για να φτάσουν στην κορυφή αυτής της μαγευτικής μορφής τέχνης, καθώς και το τίμημα που πρέπει να πληρώσουν.

Καλύπτοντας πέντε δεκαετίες από τη ζωή ενός διάσημου οναγκάτα, η τρίωρη ταινία, που έκανε πρεμιέρα στο Δεκαπενθήμερο Σκηνοθετών στις Κάννες, μας μεταφέρει στη μεταπολεμική Ιαπωνία και μας αποκαλύπτει εντυπωσιακά το θέατρο καμπούκι, ένα είδος που ξεκίνησε πριν από  περίπου 400 χρόνια και παρότι με γυναικείες ρίζες, όλοι οι ρόλοι ερμηνεύονται από άνδρες, ειδικευμένους στην υποδυόμενη θηλυκότητα.

Στο Ναγκασάκι το 1964, μετά τη δολοφονία του πατέρα του, αρχηγού μίας συμμορίας Γιακούζα, ο 14χρονος Κίκουο γίνεται προστατευόμενος ενός διάσημου ηθοποιού, του καμπούκι. Μαζί με τον Σουνσούκε, τον γιο του ηθοποιού, αποφασίζει να αφιερώσει τη ζωή του σε αυτό το παραδοσιακό θεατρικό είδος. Για δεκαετίες, οι δύο νέοι μεγαλώνουν και εξελίσσονται μαζί, από τη σχολή έως τα μεγαλύτερα θέατρα, μέσα σε σκάνδαλα και δόξα, αδερφοσύνη και προδοσίες. Ένας από τους δύο θα γίνει ο σπουδαιότερος ηθοποιός της τέχνης του καμπούκι.

Ξεδιπλώνοντας με οπερατική ένταση και σκηνοθετική δεξιοτεχνία το δυνατό και πυκνογραμμένο σενάριο, ο Λι καταφέρνει να μεταφέρει στην οθόνη ένα πολυεπίπεδο πολιτισμικό χρονικό, μια σπουδή πάνω στην κληρονομιά, την υστεροφημία, τη θυσία για την τέχνη και βεβαίως ένα δράμα χαρακτήρων.

Χωρίς να βιάζεται να φτάσει στο αναπόφευκτο συμπέρασμα και δίνοντας σημασία στις μικρές λεπτομέρειες, που διαμορφώνουν τους νεαρούς ηθοποιούς ή την κακοποιητική συμπεριφορά του μέντορα, θα μας βάλει στον πολύπλοκο και δύσκολο σύμπαν του καμπούκι, ενώ ταυτόχρονα ο πλούσιος σχεδιασμός παραγωγής, με τα έξοχα κοστούμια και τις μεταμορφώσεις των ηθοποιών πάνω στη σκηνή (υποψήφιο για Όσκαρ μακιγιάζ και κομμώσεις) και η τεράστια συμβολή του διευθυντή φωτογραφίας Σοφιάν Ελ Φανί, αναδεικνύουν το μεγαλείο της παραστατικής τέχνης και τη μεταβαλλόμενη θέση του στην ιαπωνική κουλτούρα.

Επιπλέον, μέσα από την ιστορία, που ορισμένες φορές χάνει τη συνοχή της και την ορμή της, αφήνοντας κάποια κενά, χωρίς, ωστόσο, αυτά να μειώνουν την απολαυστική της αφήγηση, ο Λι διεισδύει και στα θέματα κληρονομιάς και γενεαλογικών σχέσεων, τη σκληρή ανταγωνιστικότητα ανάμεσα στους ηθοποιούς, του μισογυνισμού και την ισχύ της πατρωνίας, αλλά και στη μετάλλαξη μίας κοινωνίας που αναπτύσσεται οικονομικά.

Ενορχηστρωμένο άψογα, το φιλμ, που συνδυάζει τους παραδοσιακούς ρυθμούς του καμπούκι και τη φρέσκια σύγχρονη κινηματογραφική ματιά, θα γνωρίσει αποτελεσματικά ακόμη και στους αμύητους το διαχρονικό μυστήριο μίας σπάνιας τέχνης αλλά και ενός λαού, που συνήθισε να ζει στις αντιφάσεις του.

Οι ερμηνείες και ειδικά των Ρίο Γιοσιζάβα και Ριουσέι Γιοκοχάμα είναι πραγματικά απολαυστικές, σε ένα τόσο απαιτητικό είδος και αποτέλεσμα σκληρής δουλειάς – χρειάστηκε να εκπαιδευτούν πάνω στην τέχνη του καμπούκι για ενάμιση χρόνο – αποδεικνύοντας ότι η υποκριτική τέχνη εκτός από ταλέντο απαιτεί και θυσίες.

ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ… Στη μεταπολεμική Ιαπωνία, μετά τον βίαιο θάνατο του πατέρα του, αρχηγού μίας συμμορίας γιαγκούζα, ο 14χρονος γιος του γίνεται ο προστατευόμενος ενός διάσημου ηθοποιού καμπούκι, σε μία τέχνη που αποφασίζει να αφιερώσει τη ζωή του.

Ξεκινήματα

(«Begyndelser») Αισθηματικό δράμα, δανικής παραγωγής του 2025, σε σκηνοθεσία Ζανέτε Νόρνταλ, με τους Τρίνε Ντίρχολμ, Ντέιβιντ Ντέντσικ, Μπιόρκ Στορμ κα.

Μια βαθιά, οικεία ανθρώπινη ιστορία, για την οικογένεια, την αγάπη και την ανθεκτικότητα, είναι τούτο δω το δράμα της Δανής σκηνοθέτιδας Ζανέτε Νόρνταλ, με το οποίο έδωσε και πάλι παρουσία στο φεστιβάλ της Βενετίας.

Στηριγμένη στη δυνατή, διεισδυτική ερμηνεία της πολυβραβευμένης ηθοποιού Τρίνε Ντίρχολμ, η Νόρνταλ, θα φέρει στο επίκεντρο μία ιστορία ξεθωριασμένης αγάπης κι ενός γάμου που οδηγείται σε διάλυση, αλλά μένει στα μισά από ένα απρόοπτο γεγονός, που θα φέρει το ζευγάρι μπροστά στις ευθύνες του, αλλά και την παραδοχή ότι κάθε τέλος μπορεί να σημάνει μία νέα αρχή.

Η Έινε, μία θαλάσσια βιολόγος και ο Τόμας, ένας κοινωνικός λειτουργός, βρίσκονται στη διαδικασία να χωρίσουν, αλλά δεν το έχουν πει ακόμη στις κόρες τους, την Κλάρα, μία έφηβη επίδοξη γυμνάστρια και τη δεκάχρονη Μαρί, καθώς περιμένουν να δουν πως θα πάνε τα πράγματα. Το μεσήλικο ζευγάρι, που δείχνει αποξενωμένο και κρύβοντας τον εκνευρισμό του, θα αναγκαστεί να παραμείνει μαζί, έπειτα από ένα εγκεφαλικό επεισόδιο της Έινε, που της άφησε μία παράλυση στην αριστερή πλευρά του σώματος. Επιστρέφοντας από το νοσοκομείο, η Έινε είναι απόμακρη, πικραμένη, θυμωμένη…

Επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον της στις μικρές στιγμές, που φανερώνουν, όμως, τη συναισθηματική φόρτιση, η Νόρνταλ θα αφηγηθεί, με οικονομία και χαμηλόφωνα μία ιστορία που επιβεβαιώνεται από τη ζωή, με φυσικό φως, απαλούς ψυχρούς χρωματισμούς και νηφάλια – αλλά και κάπως αποστειρωμένα – μία βορειοευρωπαϊκή συνθήκη, που πρέπει να αποδεχθεί το κοινό.

Στα ατού της ταινίας, φυσικά η ερμηνεία της Τρίνε Ντίρχολμ, η οποία μπαίνει στον απαιτητικό ρόλο της, ψυχικά και σωματικά, με ρεαλισμό και καταφέρνοντας να αποδείξει την ανθεκτικότητα μίας γυναίκας, που αναγνωρίζει τη σημασία του να δίνεις και να παίρνεις, την αφοσίωση και των δεσμών που υπερβαίνουν την παρακμή μίας αγάπης.

ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ… Η Έινε και ο Τόμας βρίσκονται στη μέση ενός διαζυγίου, αλλά δεν έχουν πει ακόμα τίποτα στα παιδιά τους. Ο Τόμας ετοιμάζεται να μετακομίσει για να ζήσει με τη νέα του σύντροφο, όταν η Έινε ξαφνικά παθαίνει εγκεφαλικό και αναγκάζονται να συνεχίσουν να ζουν μαζί μέχρι να αναρρώσει.

Mother Mary

(«Mother Mary») Δραματικό θρίλερ, αμερικάνικης παραγωγής του 2026, σε σκηνοθεσία Ντέιβιντ Λόουρι, με τους Άν Χάθαγουεϊ, Τζέσικα Μπράουν Φίντλεϊ, Μιχαέλα Κοελ, Χάντερ Σάφερ, Άλμπα Μπαπτίστα κα.

Εικαστικά εντυπωσιακό, το τελευταίο φιλμ του σχεδόν πάντα ενδιαφέροντα σκηνοθέτη Ντέιβιντ Λόουερι, αποτελεί μία ατραξιόν για τους φίλους της ποπ μουσικής και του ψυχολογικού θρίλερ, αλλά και για τους θαυμαστές της ξανθιάς Αν Χάθαγουεϊ, που πρωταγωνιστεί, έχοντας δίπλα της την έξοχη Μιχαέλα Κόελ.

Έχοντας στην παραγωγή την ανεξάρτητη Α24, ο Λόουρι, που γύρισε το φιλμ σχεδόν εξολοκλήρου στη Γερμανία, όπως και τις αποκαλυπτικές σκηνές σε έναν πύργο του 13ου αιώνα στην Κολωνία, στήνει θεαματικά μία ονειρώδη και περίεργη ιστορία, φέρνοντας κοντά την ποπ μυθολογία με το γοτθικό μελόδραμα.

Η Mother Mary είναι ένα παγκόσμιο ποπ είδωλο. Βρισκόμενη σε κρίση και αποφασισμένη να αποτινάξει το βάρος της περσόνας που έχτισε επί δεκαετίες, η σούπερ σταρ στρέφεται στο μόνο άτομο που εμπιστεύεται – την σχεδιάστρια μόδας και οραματίστρια φίλη που εγκατέλειψε πριν από χρόνια. Όταν η Mother Mary εμφανίζεται ξαφνικά στο εξοχικό κτήμα της Σαμ, ζητώντας ένα τελευταίο φόρεμα για την μεγαλύτερη συναυλία και εμφάνιση της ζωής της, ξεκινά μια παραισθησιακή νύχτα αντιπαράθεσης, συνεργασίας, μνήμης και επανεφεύρεσης…

Ο Ντέιβιντ Λόουερι («Πράσινος Ιππότης», «Ο Κύριος και το Όπλο», «Μείνε Δίπλα μου») δημιουργεί τον χαρακτήρα της πρωταγωνίστριας Χάθαγουεϊ, δανειζόμενος στοιχεία από τις περσόνες των Λέιντι Γκάγκα και Τέιλορ Σουίφτ, όπως υποστηρίζουν με σιγουριά και οι ειδήμονες, για να σκάψει πάνω στις πληγές μίας ποπ σταρ, αλλά και στις υπεράνω λογικής θυσίες της για την επιτυχία.

Η ονειρική ατμόσφαιρα, η μαγεία και η κορύφωσή του δράματος μια νύχτα στον αχυρώνα, καθώς και η σημασία της εικόνας και της υπαρξιακής αγωνίας, που κρύβεται πίσω απ’ αυτήν, αποδίδονται ικανοποιητικά, ορισμένες φορές και εντυπωσιακά, με πλάνα που θυμίζουν κάτι απ’ την τρέλα του «Αποκάλυψη Τώρα».

Συνδυάζοντας την ψυχεδέλεια με τον τρόμο και το μελόδραμα, ο σκηνοθέτης φανερώνει τα μυστικά που στοιχειώνουν την ηρωίδα και προχωρά ακόμη ένα βήμα παραπέρα για την ψυχοσύνθεση μίας ποπ σταρ, χωρίς, ωστόσο, την τόλμη ή την πεποίθηση ότι πρέπει να εμβαθύνει, αφήνοντας το θέαμα – κυρίως από τα φλας μπακ και τις πειστικές συναυλίες της ποπ σταρ – να κυριαρχήσει.

Η Χάθαγουεϊ, με την εμπειρία της και το ταλέντο της μεταμορφώνεται πειστικά σε ποπ σταρ, η Μιχαέλα Κόελ, παραδίδει μία στιβαρή ερμηνεία, ενώ δεν θα είναι περίεργο το σάουντρακ, που υπογράφει ο Ντάνιελ Χαρτ ή τα τραγούδια των Τζάκ Αντονοφ και Charli XCX, βρεθούν ανάμεσα στις υποψηφιότητες για τα Όσκαρ.

ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ… Παλιά, βαθιά θαμμένα τραύματα έρχονται ξανά στην επιφάνεια όταν η εμβληματική ποπ σταρ Mother Mary επανενώνεται με την αποξενωμένη καλύτερή της φίλη και πρώην σχεδιάστρια κοστουμιών της, Sam Anselm, την παραμονή της μεγάλης επιστροφής της στη σκηνή.

Στην Αγκαλιά του Δέντρου

(«Dar Aghooshe Derakht») Δραματική ταινία, ιρανικής παραγωγής του 2023, σε σκηνοθεσία Μπαμπάκ Λότφι Καζεπάσα, με τους Μαράλ Μπανιαντάμ, Τζαβάντ Γκαματί, Ρουχολάχ Ζαμανί, Αχούρα Λοτφί κα.

Ενδεικτικό δείγμα της σχολής του ιρανικού κινηματογράφου, που ποτέ δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη, ακόμη και όταν πέφτει θύμα μίας τυφλής επίθεσης στον πόλεμο προπαγάνδας ή από μία συντονισμένη απαξίωση όταν δεν έχει εμφανώς ή ακόμη και εξόφθαλμα αντικαθεστωτικά μηνύματα.

Το έξοχο φιλμ, του πρωτοεμφανιζόμενου στη χώρα μας Μπαμπάκ Λότφι Καζεπάσα, με τη δύναμη της απλότητας, της λιτής αφήγησης και το ιδιαίτερο συναισθηματικό βάθος, αλλά και τη σκηνοθετική μαεστρία, που αφήνει την ιστορία, τους χαρακτήρες, το υπέροχο φυσικό σκηνικό και το αυθεντικό φως να δίνουν πνοή στην ιστορία, θα επιβεβαιώσει για μια ακόμη φορά γιατί το ιρανικό σινεμά, έχει αποκτήσει μία αδιαμφισβήτητη φήμη, αποτελεί μία γνήσια ξεχωριστή κινηματογραφία.

Ένα σύγχρονο ιρανικό δράμα, που προσεγγίζει με τρυφερότητα και συναισθηματική ακρίβεια τη διάλυση μιας οικογένειας και φωτίζοντας τις επιπτώσεις της, στους ενήλικες και κυρίως στα παιδιά.

Η Κίμια και ο Φαρίντ, παντρεμένοι εδώ και δώδεκα χρόνια, αν και έχουν τη δική τους ανεξάρτητη ζωή, αποφασίζουν να επισημοποιήσουν τον χωρισμό τους. Αυτό που τους εμποδίζει είναι οι δυο γιοί τους. Τα δυο αδέλφια που είναι αχώριστα, περνούν τις μέρες τους, υπό το άγρυπνο βλέμμα του θείου τους Ρεζά, ενός ανεύθυνου νεαρού, που βγάζει χρήματα από τυχερά παιχνίδια, αλλά τα αγαπάει πολύ. Η διάλυση της οικογένειας απειλεί να καταστρέψει τον κόσμο των παιδιών, που μέχρι εκείνη τη στιγμή γνώριζαν μόνο καλοσύνη και ξεγνοιασιά.

Δίνοντας έμφαση στην εσωτερικότητα των χαρακτήρων, ο σκηνοθέτης εστιάζει στον άνθρωπο και στις ηθικές του επιλογές, ξεδιπλώνοντας την ιστορία του μέσα από τα μάτια των παιδιών και αναδεικνύοντας ένα βαθύ ανθρώπινο δράμα, για την οικογένεια, τη σιωπή και τις αόρατες ρωγμές των σχέσεων.

Η ταινία, που βρίθει συμβολισμών, είναι γυρισμένη σε φυσικούς χώρους, στην ιρανική ύπαιθρο, σε ιχθυοτροφεία και λουλουδιασμένα λιβάδια, σε πολύβουους δρόμους και πολυσύχναστες αγορές, ενώ τα δέντρα, με τις βαθιές ρίζες, αγκαλιάζουν τους χαρακτήρες. Ο Καζεπάσα, αποφεύγοντας να τραβήξει πάνω στη σκηνοθεσία του τη ματιά του θεατή, απεικονίζει με απλότητα και δημιουργικά τη φύση, με το λαμπερό φως του ήλιου να συμβολίζει τον αθώο και συναισθηματικό πλούτο των δυο παιδιών, αφήνοντας το μυστικό της μάνας, που θεωρείται και η βασική αιτία του χωρισμού, να εξελίσσεται με φυσικότητα, χωρίς θεαματικούς περισπασμούς.

Χωρίς δραματουργικές υπερβολές και μέσα από την οπτική των παιδιών, τα οποία λειτουργούν ως σιωπηλοί μάρτυρες μιας πραγματικότητας, που δεν μπορούν να κατανοήσουν πλήρως, αλλά βιώνουν με ένταση, ο Καπεζάσα αναδεικνύει τη διαχρονική ικανότητα του ιρανικού σινεμά να μετατρέπει το καθημερινό σε βαθιά υπαρξιακή εμπειρία.

ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ… Η κρίση στη σχέση της Κίμια και του Φαρίντ, ενός ζευγαριού παντρεμένου εδώ και δώδεκα χρόνια, διαταράσσει βίαια την οικογενειακή ισορροπία και απειλεί να καταστρέψει τον κόσμο των παιδιών τους.

Χρήσιμα Φαντάσματα

(«Pee Chai Dai Ka») Κωμωδία φαντασίας, ταϊλανδικής παραγωγής του 2025, σε σκηνοθεσία Ρατσαπούμ Μπουνμπουντσατσόκε, με τους Νταβίκα Χουρν, Γουίτσαρουτ Χιμμαράτ, Απασίρι Νιτιμπόν κα.

Είναι τόσο παράλογο το θέμα της ταινίας του πρωτοεμφανιζόμενου Ρατσαπούμ Μπουνμπουντσατσόκε που μπορεί να ξενίσει ή και αρχικά να απογοητεύσει. Ωστόσο, θα χρειαστεί μόνο λίγα λεπτά ο θεατής για να μπει στην ταινία και να απολαύσει μία εξόχως πρωτότυπη μαύρη σάτιρα, που ξεπερνά κάθε φαντασία. Ένα πολυεπίπεδο απαιτητικό, όσο και ελκυστικό φιλμ, που δικαίως κέρδισε το Μεγάλο Βραβείο στην Εβδομάδα Κριτικής στο Φεστιβάλ Καννών.

Με ανατρεπτική, αυθάδικη διάθεση και με ανατολίτικη γοητεία, ο σκηνοθέτης ξετυλίγει ένα παραμύθι, που ξέρει να αιχμαλωτίζει με το διακριτό ύφος του, υπονομεύοντας ταυτόχρονα την ταϊλανδική παράδοση των ταινιών τρόμου και μελοδράματος. Να μιλήσει για πολλά, μεταξύ άλλων και για τα φαντάσματα, της πρόσφατης ιστορίας της ασιατικής χώρας, τους νεκρούς διαδηλωτές που πυροβόλησε η αστυνομία στις μεγάλες διαδηλώσεις του 2010 στην Μπανγκόκ.

Μην αντέχοντας άλλο τη σκόνη που τον περιβάλλει ένας νεαρός αγοράζει μια ηλεκτρική σκούπα, αλλά το βράδυ ξυπνά από τον… βήχα της. Ο τεχνίτης που καταφτάνει άμεσα στο σπίτι του νεαρού, για να την επισκευάσει, αποδίδει την αλλόκοτη συμπεριφορά της στην κατάληψή της από ένα φάντασμα και αρχίζει να του διηγείται μία σχετική ιστορία για έναν νεκρό εργάτη που εκδικείται το εργοστάσιο. Όμως, μέσα από την ηλεκτρική σκούπα, ο νεαρός έρχεται αντιμέτωπος με την απρόσμενη επιστροφή του πνεύματος της νεκρής συζύγου του. Καθώς πασχίζει να διατηρήσει ζωντανό τον δεσμό τους, συγκρούεται με την οικογένειά του και με μια κοινωνία που αρνούνται να αποδεχτούν την παρουσία της, αντιδρώντας με φόβο και χλευασμό.

Όλα ξεκινούν από την σκόνη – χαρακτηριστικό στοιχείο της ραγδαίας οικονομικής ανάπτυξης στην Ταϊλάνδη (γκρεμίζω-χτίζω), αλλά και της ατμοσφαιρικής ρύπανσης που πλήττει τη χώρα. Ο σκηνοθέτης, αναμειγνύοντας διαφορετικά είδη, χρωματικές παλέτες και μοτίβα, βρίσκει μέσα από το αναζωογονητικό βλέμμα του, τη δική του φόρμα, για να στήσει μία συναρπαστική, θελκτική ιστορία μυστηρίου.

Συνδέοντας με μαεστρία, τον έρωτα, το οικογενειακό δράμα, το σεξ, τον τρόμο, την κωμωδία και τη σάτιρα, θα φέρει στο επίκεντρο την κοινωνικοπολιτική του κριτική, τις υπαρξιακές του αγωνίες, τη σημασία της συνύπαρξης και το δίλημμα μεταξύ επιθυμιών και της θυσίας της ψυχής.

Ο πειραματισμός στη φόρμα, με τις παράλληλες αφηγηματικές γραμμές, το δέσιμο ρεαλισμού και φαντασίας, αλλά και η ιδιοσυγκρασιακή, πολυεπίπεδη αφήγηση, λειτουργούν άψογα, για έναν στοχαστικό σκηνοθέτη, έναν δημιουργό που αφήνει μεγάλες υποσχέσεις και καταδεικνύει ότι το μέλλον είναι δικό του.

ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ… Ένας άντρας έρχεται αντιμέτωπος με την απροσδόκητη επιστροφή της νεκρής συζύγου του ως πνεύμα μέσα σε μια ηλεκτρική σκούπα. Καθώς πασχίζει να διατηρήσει ζωντανό τον δεσμό τους, συγκρούεται με την οικογένειά του και με μια κοινωνία που αντιδρά με φόβο και χλευασμό.

Enzo

(«Enzo») Δραματική ταινία, γαλλικής παραγωγής του 2025, σε σκηνοθεσία Ρόμπιν Καμπιγιό, με τους Ελόι Ποού, Μάξιμ Σλιβίνσκι, Πιεφραντσέσκο Φαβίνο, Ελοντί Μπουσέ, Νέιθαν Ζάπι, Μαλού Κεμπίζι κα.

Ο Λοράν Καντέ, ένας από τους πλέον ενδιαφέροντες Γάλλους σκηνοθέτες, με πολιτική στοχαστική ματιά και σημαντικό έργο στο κοινωνικό σινεμά, τιμημένος με τον Χρυσό Φοίνικα για το έξοχο «Ανάμεσα στους Τοίχους», έγραψε το σενάριο, άρχισε την προεργασία, έφτασε και στην επιλογή των ηθοποιών, μέχρι που το 2024 τον πρόλαβε ο καρκίνος. Έτσι, θα αφήσει το ανολοκλήρωτο έργο του, στα χέρια τού στενού συνεργάτη του Ρόμπιν Καμπιγιό, για να το προχωρήσει και να το ολοκληρώσει τον επόμενο χρόνο, κάνοντας την πρεμιέρα του στις Κάννες.

Ένα δράμα ενηλικίωσης, για έναν έφηβο, που νιώθει να πνίγεται στις συμβάσεις της ζωής, αναζητά τον δρόμο του και την ταυτότητά του και που δεν αγωνιά για το μέλλον του, αλλά για το παρόν, που μοιάζει να εγκλωβίζεται στην ειδυλλιακή βίλα των καλοσυνάτων και ανεχτικών γονιών του.

Ο Ένζο, ένας 16χρονος έφηβος, που απορρίπτει τις προσδοκίες των ευκατάστατων γονιών του, όπως και το εκπαιδευτικό σύστημα, εγκαταλείπει το σχολείο για να μαθητεύσει ως κτίστης. Χωρίς να τα πολυκαταφέρνει στην οικοδομή, άμαθος και χωρίς να είναι σκληραγωγημένος και παρά τις εκκλήσεις του πατέρα του για να σπουδάσει κάτι που θα του δώσει προοπτικές στη ζωή του – η μητέρα του πιο συμβατική στις προτιμήσεις του – επιμένει να δουλεύει δίπλα στους οικοδόμους. Εκεί, θα έρθει κοντά και με έναν Ουκρανό εργάτη, τον Βλαντ, που δεν θέλει να πάει να πολεμήσει για την πατρίδα του, όπως του ζητά ο αδελφός του, καθώς πιστεύει ότι πλέον είναι Γάλλος.

Αν και αρχικά ο Ένζο, θυμίζει περισσότερο ένα κακομαθημένο πλουσιόπαιδο, όπως τον χαρακτηρίζει κάποια στιγμή και ο πατέρας του, σιγά σιγά μας αποκαλύπτει τον σύνθετο χαρακτήρα ενός έφηβου, που έχει γνωρίσει την απόρριψη του στερεοτυπικού εκπαιδευτικού συστήματος, αλλά και την κοινωνική αρτηριοσκλήρυνση και θέλει να πάρει τη ζωή στα χέρια του, ακόμη και αν κάνει λάθος. Παράλληλα, δείχνει αναποφάσιστος για την ερωτική του φύση, καθώς, παρότι θα δοκιμάσει μία πρόσκαιρη σχέση με ένα κοριτσόπουλο, ελκύεται περισσότερο από τον γεροδεμένο ψημένο νεαρό άντρα, τον Βλαντ, που του δείχνει τη φιλία του, αλλά απορρίπτει την εφηβική ερωτική του έξαψη.

Έχοντας ως φόντο τον γαλλικό νότο, το καλοκαιρινό φως και τη θάλασσα, ο Καμπιγιό, με τη λεπτεπίλεπτη, ορισμένες φορές και χλιαρή, αφήγησή του, προσεγγίζει άλλες φορές πειστικά και άλλες όχι και τόσο το μυστήριο της εφηβείας, αλλά και τα σύγχρονα αδιέξοδα της νεότητας.

Στα όρια του κοινωνικού ρεαλισμού κι ενός υπαρξιστικού οικογενειακού μελοδράματος, το φιλμ, αν και κάποιες φορές δείχνει άτολμο και να χάνει την ουσία, θα φωτίσει ακόμη μία πλευρά της εφηβείας, μίας μεταβατικής περιόδου στη ζωή του ανθρώπου, που πλέον έχει αποκτήσει άγρια ή ακόμη και θλιβερά χαρακτηριστικά, ως αποτέλεσμα της κοινωνίας των ενηλίκων και των στενόμυαλων πλαισίων που βάζει.

ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ… Ο Ένζο, ένας έφηβος που απορρίπτει τις προσδοκίες των πλούσιων γονιών του, κάνει μια μαθητεία σε ένα εργοτάξιο όπου ερωτεύεται τον Βλαντ, έναν Ουκρανό χτίστη που δυσκολεύεται να αποφασίσει αν θα πολεμήσει στον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο.

Προβάλλονται ακόμη οι ταινίες:

Η Μούμια από τον Λι Κρόνιν

(«Lee Cronin’s The Mummy») Αμερικάνικη ταινία τρόμου (2026) από τον Ιρλανδό μάστορα του είδους Λι Κρόνιν, ο οποίος έκανε τεράστια επιτυχία με την «Τρύπα» και το «Evil Dead Rise», που θα ενθουσιάσει τους λάτρεις του κινηματογραφικού horror. Ένα ζευγάρι έρχεται αντιμέτωπο με τον απόλυτο εφιάλτη όταν η κόρη τους, που είχε εξαφανιστεί πριν από οχτώ χρόνια, εντοπίζεται μέσα σε μια αιγυπτιακή σαρκοφάγο, τυλιγμένη σαν μούμια και την παίρνουν κοντά τους για την επανένωση της οικογένειάς τους. Πρωταγωνιστούν οι Τζάκ Ρέινορ, Λάια Κόστα, Νάταλι Γκρέις και Βερόνικα Φάλκον.

Η Έλι και η Παρέα των Φαντασμάτων

(«Elli and the Ghostly Ghost Train») Το απαραίτητο animation της εβδομάδας, από τους Πιετ Ντε Ρίκερ, Γιενς Μόλερ και Γιέσπερ Μόλερ (γερμανοκαναδικής παραγωγής 2024). Μια οικογενειακή περιπέτεια που θέλει την Έλι να ανεβαίνει σε ένα μυστηριώδες στοιχειωμένο τρένο και να την ταξιδεύει σε έναν κόσμο γεμάτο κρυμμένα μυστικά και αναπάντεχες αποκαλύψεις. Το φιλμ προβάλλεται μεταγλωττισμένο στα ελληνικά.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Χάρης Αναγνωστάκης