Μέχρι στιγμής έχουν γίνει 37 συλλήψεις σε Θεσσαλονίκη, Έδεσσα, Γιαννιτσά, Γιάννενα, Αττική και Κρήτη. Η δικογραφία, σύμφωνα με πληροφορίες, αφορά εγκληματική οργάνωση και κακουργηματική απάτη.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Η υπόθεση είχε εκφωνηθεί στις αρχές του τρέχοντος μήνα και διεκόπη για να εκκινήσει σήμερα ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θεσσαλονίκης. Ωστόσο, κατά την έναρξη της αποδεικτικής διαδικασίας, ο συνήγορος των αδελφών Ψωμιάδη επικαλέστηκε πρόβλημα υγείας στο πρόσωπο του πρώην νομάρχη, οπότε η διαδικασία διεκόπη (εκ νέου) για τις 28 Νοεμβρίου.
Τα λεγόμενα «45άρια» χρονολογούνται στην περίοδο 2007-2010. Πρόκειται, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, για έργα που κατατμήθηκαν σε πολλά μικρότερα, αξίας έως 45 χιλιάδων ευρώ, προκειμένου να δοθούν με απευθείας αναθέσεις και πρόχειρους διαγωνισμούς σε συγκεκριμένους εργολάβους. Η δικογραφία περιλαμβάνει 456 τέτοια έργα, όπως επίσης κάποιες συμβάσεις έργων υπαλλήλων, με τη ζημιά για το δημόσιο να έχει προσδιοριστεί σε 6,5 εκατ. ευρώ. Για την ίδια υπόθεση κατηγορούνται άλλα τέσσερα άτομα.
Η υπόθεση με τα συγκεκριμένα έργα δεν είναι η μόνη δικαστική περιπέτεια των δύο αδελφών, καθώς εκκρεμεί και δεύτερη δικογραφία εις βάρος τους, η οποία αφορά προσλήψεις υπαλλήλων κατά τη θητεία τους στην Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Θεσσαλονίκης. Για την περίπτωση αυτή είχαν απαλλαγεί σε προγενέστερο διάστημα, αλλά ο Άρειος Πάγος αναίρεσε την απαλλακτική απόφαση, με αποτέλεσμα να επιστρέψει στο ακροατήριο. Η δίκη εκφωνήθηκε την προηγούμενη εβδομάδα και διεκόπη για τις 21 Νοεμβρίου.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
«Οι ημερομηνίες, στην πραγματικότητα, δεν έχουν καθοριστεί, μένει να καθοριστούν, αλλά πριν από αυτό χρειάζεται προσεκτική προετοιμασία –αυτό παίρνει χρόνο», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ σε δημοσιογράφους.
Ερωτηθείς για τα σχόλια του Τραμπ που δήλωσε ότι δεν θέλει να χάσει χρόνο, ο Πεσκόφ είπε: «Κανένας δεν θέλει να χάσει χρόνο, ούτε ο πρόεδρος Τραμπ ούτε ο πρόεδρος Πούτιν».
Ο Πεσκόφ πρόσθεσε ότι υπάρχει πολλή παραπληροφόρηση, εικασίες και φήμες γύρω από τη συνάντηση κορυφής που είναι κατά βάση ψευδείς.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
«Οι γεωπολιτικές εξελίξεις είναι ραγδαίες και τα νερά στα οποία πλέουμε αχαρτογράφητα. Απαιτείται σχέδιο και στρατηγική. Δεν υπάρχει περιθώριο για επικοινωνιακούς χειρισμούς, ούτε για μικροκομματικούς υπολογισμούς. Δυστυχώς η κυβέρνηση της ΝΔ εξάντλησε το χρόνο. Αξιοποίησε προεκλογικά τους υψηλούς τόνους για εκλογικό όφελος, χωρίς όμως εθνική στρατηγική και πυξίδα, κρύβοντας το πρόβλημα κάτω από το χαλί. Κάποια στιγμή όμως το πρόβλημα σε συναντά, χωρίς να το επιλέξεις και κυρίως χωρίς μπορείς να το αποφύγεις. Και τότε χωρίς πυξίδα, κινδυνεύεις να ρίξεις τη χώρα στα βράχια. Ας κάνουμε, έστω και τώρα, ό,τι είναι δυνατόν για να αποτρέψουμε ένα τέτοιο ενδεχόμενο», σημειώνει μεταξύ άλλων ο Αλ. Τσίπρας.
«Η πρωτοβουλία ή η παρότρυνση της αμερικανικής κυβέρνησης για οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο είναι υπό προϋποθέσεις αξιοποιήσιμη. Το ερώτημα είναι τι έχει κάνει η ελληνική κυβέρνηση, εκτός από το να σπεύσει να αναγγείλει μια Διάσκεψη που δεν έχει προετοιμάσει, μόνο και μόνο για να μη φανεί ότι σέρνεται σε αυτήν; Και κυρίως ποια είναι η προεργασία της, ώστε να αποβεί επωφελής για τα εθνικά συμφέροντα;», διερωτάται και τονίζει πως «μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο αν υπάρχει συναντίληψη των ΗΠΑ με τις ελληνικές θέσεις, που άλλωστε στηρίζονται στο Διεθνές Δίκαιο».
«Αν δεν υπάρχει συναντίληψη, δεν έχει νόημα η ενεργοποίηση της ελληνικής πρωτοβουλίας. Αν όμως η πρωτοβουλία, όπως παραπάνω εκτίμησα, δεν ανήκει στην ελληνική πλευρά, και δεδομένου ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει κάνει καμία σοβαρή προετοιμασία, τότε η Διάσκεψη αυτή, αν δεν ακολουθήσουμε συγκεκριμένα βήματα, μπορεί να αποβεί επικίνδυνη για τα ελληνικά συμφέροντα», προειδοποιεί.
«Κεντρικός άξονας της στρατηγικής μας πρέπει να είναι ο συντονισμός με την Κυπριακή Δημοκρατία και η αποκλειστική συμμετοχή της στη Διάσκεψη. Την ίδια στιγμή πρέπει να βρεθεί τρόπος ώστε η Διάσκεψη να συνεισφέρει στην επανεκκίνηση των συνομιλιών για δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού στη βάση του πλαισίου Γκουτέρρες, σε μία περίοδο που δημιουργούνται ελπίδες σε αυτήν την κατεύθυνση», υπογραμμίζει επίσης ο πρώην πρωθυπουργός.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Ο κ. Κώτσηρας υπογράμμισε ότι ένα μεγάλο κομμάτι της επιτυχίας της μάχης κατά της φοροδιαφυγής οφείλεται στην υιοθέτηση ψηφιακών μέσων, όπως η σύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές και το myData.
«Τα έσοδα που είχαμε από την πάταξη της φοροδιαφυγής τον προηγούμενο χρόνο ήταν σημαντικά και ευελπιστούμε ότι φέτος θα είναι ακόμη περισσότερα», ανέφερε ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και τόνισε ότι τα έσοδα αυτά επιστρέφουν στους πολίτες με μέτρα που βελτιώνουν την καθημερινότητά τους, όπως η επιδότηση ενοικίου και η ενίσχυση 250 ευρώ για τους συνταξιούχους, που θα ισχύσουν από φέτος τον Νοέμβριο.
Σε σχέση με τις ηλεκτρονικές πληρωμές, ο κ. Κώτσηρας επισήμανε ότι έχουν επεκταθεί πλέον σε όλες τις ηλικίες και μίλησε για μια αλλαγή νοοτροπίας, η οποία αποτελεί και «το σημαντικότερο κέρδος».
Ακολούθως, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αναφέρθηκε στην αξιοποίηση ψηφιακών μοντέλων ελέγχου για την αντιμετώπιση του λαθρεμπορίου, σημειώνοντας ότι σχετικές ρυθμίσεις περιλήφθηκαν στον νέο Εθνικό Τελωνειακό Κώδικα.
Σε μια εποχή που η παραβατικότητα εξελίσσεται, ιδίως σε επίπεδο οργανωμένου οικονομικού εγκλήματος, θα πρέπει να βρίσκει κανείς συνεχώς τρόπους αντιμετώπισής της, σημείωσε ο κ. Κώτσηρας και πρόσθεσε ότι η Πολιτεία στηρίζει την ΑΑΔΕ υλικοτεχνικά και οικονομικά για την αξιοποίηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής και του λαθρεμπορίου, προς όφελος των πολιτών.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Οι ερευνητές, αντί να προσπαθήσουν να μυήσουν τα παιδιά στον κόσμο των φυσικών επιστημών, επέλεξαν να φέρουν τις φυσικές επιστήμες στον κόσμο τους. Μέσα από κλασικά προσχολικά βιβλία, οι νηπιαγωγοί που εκπαιδεύτηκαν μέσω σεμιναρίων, εξήγαγαν έννοιες της φυσικής όπως η έλξη, η τριβή, η βαρύτητα κ.λπ. και στη συνέχεια καθοδήγησαν τους μικρούς μαθητές να εξερευνήσουν τις έννοιες, να πειραματιστούν και να κατασκευάσουν αυτοσχέδια και τρισδιάστατα επιστημονικά παιχνίδια με επαναχρησιμοποιούμενα καθημερινά υλικά.
«Στόχος μας ήταν να βοηθήσουμε τα παιδιά στο νηπιαγωγείο να συγκροτήσουν την επιστημονικότητα τους. Δεν θέλαμε να κάνουμε μια καρικατούρα εργαστηρίου φυσικών επιστημών μέσα στο νηπιαγωγείο. Δεν θέλαμε να φέρουμε τα παιδιά μας στον κόσμο των φυσικών επιστημών, αλλά ακριβώς το αντίθετο. Θέλαμε να φέρουμε τις φυσικές επιστήμες στο νηπιαγωγείο, μέσα σε αυτό που τα παιδιά θεωρούν ότι είναι πραγματική ζωή και είναι σημαντικό γι αυτά.
Το παιχνίδι είναι η κυρίαρχη εκπαιδευτική δραστηριότητα στις μικρές ηλικίες, οπότε πιστέψαμε στο παιχνίδι και αυτό ήταν το μέσο με το οποίο δουλέψαμε […] Θέλαμε όμως ταυτόχρονα να αποκτάνε γνώση περιεχομένου, διαδικαστική και επιστημολογική γνώση, δηλαδή να ξέρουν και πώς να μαθαίνουν, να καταλαβαίνουν τι μαθαίνουν, να μπορούν να κάνουν τα δικά τους πειράματα, να ερμηνεύουν τα δεδομένα, να χτίζουν δηλαδή δεξιότητες φυσικών και επιστημονικού γραμματισμού κι όλα αυτά να τα συνδέουν με την πραγματικότητα και την καθημερινή τους ζωή. Δηλαδή, στόχος του προγράμματος ήταν να καταφέρει να έχει αυτή την ισορροπία», εξήγησε, παρουσιάζοντας τα αποτελέσματα από την εφαρμογή των εννοιολογικών παιχνιδόκοσμων στην τάξη, η επ. καθηγήτρια του Τμήματος Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης του ΑΠΘ Γλυκερία Φραγκιαδάκη.
Κατά τη δημιουργία επιστημονικών παιχνιδιών, όπως εξήγησε η κ. Φραγκιαδάκη, τα παιδιά δεν ασχολήθηκαν μόνο με μία σειρά εννοιών, αλλά ανέπτυξαν επίσης κατανόηση για τις επιστημονικές διαδικασίες, εφαρμόζοντας νέες επιστημονικές γνώσεις στην πρακτική καθημερινή εμπειρία. Η φαντασία και το φανταστικό παιχνίδι υπήρξαν κεντρικά στοιχεία αυτής της διαδικασίας.
Τα παιδιά ανέλαβαν ρόλο δημιουργού, αντί καταναλωτή πειραματικών υλικών (π.χ. κιτ STEM) και αυτό δημιούργησε συνθήκες για μία ολιστική μάθηση στις φυσικές επιστήμες. Η συλλογική δημιουργία επιστημονικών παιχνιδιών ενθάρρυνε την ενεργό και συμμετοχική εμπλοκή.
Τα παιδιά ανέπτυξαν την ικανότητα της μοντελοποίησης, αναγνωρίζοντας τα κρίσιμα χαρακτηριστικά και ιδιότητες του αντικειμένου που κλήθηκαν να μοντελοποιήσουν. Κάθε στάδιο της μοντελοποίησης επέτρεψε στα παιδιά να αναστοχάζονται, να κριτικάρουν και να αναδιαμορφώνουν το μοντέλο τους, επικοινωνώντας παράλληλα τις ιδέες τους με τους συμμαθητές τους. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, οι έννοιες αλλά και οι επιστημονικές πρακτικές απέκτησαν προσωπική σημασία για τα παιδιά.
Η μάθηση στις φυσικές επιστήμες, μέσω επιστημονικών παιχνιδιών, είναι μία πολυτροπική διαδικασία, επισήμανε η κ. Φραγκιαδάκη, προσθέτοντας ότι «τα παιδιά χρησιμοποιώντας πληθώρα σημειωτικών τρόπων -γλώσσα, οπτικές αναπαραστάσεις, χειρονομίες, ενσωμάτωση- επικοινώνησαν επιστημονικές έννοιες και δημιούργησαν συνδέσεις με την πραγματική ζωή και την καθημερινότητα ως μέρος του παιχνιδιού τους».
Από την πλευρά των νηπιαγωγών που συμμετείχαν στο πρόγραμμα επισημάνθηκε η ανάγκη εννοιολόγησης της εκπαίδευσης στις φυσικές επιστήμες ως διαδικασία μάθησης και ανακάλυψης για τους εκπαιδευτικούς, καθώς και της προσαρμογής της εκπαίδευσης στις φυσικές επιστήμες στις ανάγκες του νηπιαγωγείου και των εκπαιδευτικών προσχολικής ηλικίας, με μετατόπιση από προσεγγίσεις εστιασμένες στην «αυθεντία», σε προσεγγίσεις εστιασμένες στην κοινότητα και τη συλλογικότητα.
Το ερευνητικό έργο με τίτλο «Διασφαλίζοντας τον παιγνιώδη χαρακτήρα των Φυσικών Επιστημών: Ενισχύοντας τον επιστημονικό γραμματισμό των μικρών παιδιών μέσα από το παιχνίδι» (PlayProofS), υλοποιήθηκε στο πλαίσιο της δράσης του ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. «Χρηματοδότηση της Βασικής Έρευνας» του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Το σχετικό διάταγμα εστάλη στο Κοινοβούλιο προς ψήφιση από τον πρόεδρο της χώρας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με την επισήμανση ότι «η συνεχιζόμενη τρομοκρατική απειλή στις περιοχές που συνορεύουν με τα νότια χερσαία σύνορα της Τουρκίας και η μη επίτευξη μόνιμης σταθερότητας εξακολουθούν να αποτελούν κίνδυνο και απειλή για την εθνική ασφάλεια».
Στο διάταγμα σημειώνεται ότι «η συνέχιση της παρουσίας στοιχείων του ΡΚΚ (σ.σ. της ένοπλης κουρδικής οργάνωσης) και του Ισλαμικού Κράτους στο Ιράκ, οι προσπάθειες για απόσχιση στη βάση εθνικής καταγωγής, αποτελούν άμεση απειλή για την ειρήνη, τη σταθερότητα και την ασφάλεια της χώρας μας. Στη Συρία, οι τρομοκρατικές οργανώσεις, με επικεφαλής το PKK/PYD-YPG και το Ισλαμικό Κράτος, συνεχίζουν να υφίστανται και να απειλούν τη χώρα μας, την εθνική μας ασφάλεια και τους πολίτες».
Η τουρκική Εθνοσυνέλευση ενέκρινε την παράταση της συμμετοχής της Τουρκίας στην ειρηνευτική δύναμη του ΟΗΕ στον Λίβανο, UNIFIL, για άλλα δύο χρόνια.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Η εκτόξευση του όπλου «άγνωστου τύπου» έγινε προς ανατολική κατεύθυνση, σύμφωνα με το νοτιοκορεατικό γενικό επιτελείο εθνικής άμυνας. Το επιτελείο ενημέρωσε αργότερα δημοσιογράφους μέσω SMS ότι έγιναν εκτοξεύσεις πυραύλων μικρού βεληνεκούς στις 08:10 (τοπική ώρα· στις 02:00 ώρα Ελλάδας).
Πρόκειται για τις πρώτες εκτοξεύσεις από πλευράς Πιονγκγιάνγκ αφότου ανέλαβε ο κ. Λι (κεντροαριστερά), που τάσσεται υπέρ του κατευνασμού με τη Βόρεια Κορέα και της εγκατάλειψης της σκληρής γραμμής του προκατόχου του Γιουν Σοκ-γελ (δεξιά), που οδήγησε σε ραγδαία επιδείνωση των σχέσεων. Η Πιονγκγιάνγκ είχε κάνει εκτοξεύσεις πυραύλων με βραχύ βεληνεκές στις αρχές Μαΐου.
Οι εκτοξεύσεις καταγράφονται εξάλλου καθώς πλησιάζει η σύνοδος της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC) στη νοτιοκορεάτικη πόλη Τζονγκτζού την 31η Οκτωβρίου και την 1η Νοεμβρίου, στην οποία αναμένεται να συμμετάσχει ιδίως ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.
Ο ρεπουμπλικάνος έχει πει ότι ελπίζει να συναντηθεί με τον βορειοκορεάτη ηγέτη Κιμ Γιονγκ Ουν, πιθανόν φέτος, έπειτα από τρεις συνόδους τους κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας — τον Ιούλιο του 2018 στη Σιγκαπούρη, τον Φεβρουάριο του 2019 στο Βιετνάμ, κατόπιν τον Ιούνιο της ίδιας χρονιάς στα σύνορα της Βόρειας και της Νότιας Κορέας.
Οι διαπραγματεύσεις των δυο ηγετών είχαν αποτύχει, με τις ΗΠΑ να μην καταφέρνουν να αποσπάσουν καμιά παραχώρηση από τη Βόρεια Κορέα για την εγκατάλειψη του πυρηνικού οπλοστασίου της.
Στα τέλη Σεπτεμβρίου ο Κιμ Γιονγκ Ουν είπε πως είναι διατεθειμένος να αποκαταστήσει την επαφή με την Ουάσιγκτον, προσθέτοντας πως έχει «καλές αναμνήσεις» από τον αμερικανό πρόεδρο Τραμπ. Αλλά μόνο αν η αμερικανική πλευρά εγκαταλείψει την ιδέα να στερήσει από τη χώρα του το πυρηνικό της οπλοστάσιο, ξεκαθάρισε.
Νέος πύραυλος
Η Βόρεια Κορέα συνεχίζει παράλληλα προγράμματα ανάπτυξης διαφόρων οπλικών συστημάτων.
Επίσης τον Σεπτέμβριο, ο κ. Κιμ παρακολούθησε δοκιμή κινητήρα πυραύλου με στερεό καύσιμο για πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς ικανούς να φέρουν πυρηνικές κεφαλές. Πρόκειται για τον ένατο και πιο πρόσφατο του προγράμματος αυτού, σύμφωνα με επίσημα ΜΜΕ, κάτι που άφηνε να εννοηθεί πως πιθανόν επίκεται δοκιμαστική εκτόξευση εντός μηνών. Αυτού του είδους τα όπλα είναι ευκολότερο και ταχύτερο να αναπτύσσονται και να εκτοξεύονται σε σύγκριση με πυραύλους που χρησιμοποιούν υγρά καύσιμα.
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, η Βόρεια Κορέα παρουσίασε τον «πιο ισχυρό» διηπειρωτικό βαλλιστικό πύραυλο (ICBM) που διαθέτει πλέον στο οπλοστάσιό της, κατά η διάρκεια στρατιωτικής παρέλασης στην πρωτεύουσα με παρόντες υψηλόβαθμους αξιωματούχους της Ρωσίας και της Κίνας, με την ευκαιρία της 80ής επετείου από την ίδρυση του μοναδικού κόμματος στη Βόρεια Κορέα. Ο πύραυλος αυτός, που βαφτίστηκε Hwasong-20, έχει «απεριόριστη» εμβέλεια, διατείνονται οι βορειοκορεατικές αρχές.
Η Βόρεια Κορέα υφίσταται βαριές οικονομικές κυρώσεις από τον ΟΗΕ εξαιτίας των προγραμμάτων της για την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων και βαλλιστικών πυραύλων. Αλλά η Πιονγκγιάνγκ επιμένει πως είναι πλέον «αμετάκλητα» πυρηνική δύναμη και δικαιολογεί την ανάπτυξη των όπλων αυτών επικαλούμενη τις απειλές για την ασφάλειά της από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους, ιδίως τη Νότια Κορέα.
Η Βόρεια και η Νότια Κορέα παραμένουν από τεχνική άποψη σε εμπόλεμη κατάσταση, καθώς ο πόλεμος της Κορέας (1950-1953) δεν τέλειωσε με συμφωνία ειρήνης, αλλά απλή ανακωχή.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Την ερχόμενη Κυριακή 26 Οκτωβρίου, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης πρόκειται να τελέσει τα εγκαίνια στην πρώτη Έδρα Κυπριακών Σπουδών που ιδρύεται σε ελληνικό ΑΕΙ και συγκεκριμένα στη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου. Θα ακολουθήσει η Επώνυμη Έδρα με τίτλο «Αρχαία Ελληνική Ιστορία: Ο Μέγας Αλέξανδρος και η Εποχή του» στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ, το ΦΕΚ έγκρισης της οποίας δημοσιεύτηκε στις 26 Σεπτεμβρίου. Στα «σκαριά» βρίσκεται και η ίδρυση Επώνυμης Έδρας που θα αφορά τη «Μελέτη της Εκκλησιαστικής Ιστορίας της Καθ’ Ημάς Ανατολής».
Ο θεσμός των Επώνυμων Εδρών αποτέλεσε συνειδητή επιλογή για το ίδρυμα από τη νομοθετική τους πρόβλεψη κι έπειτα και η ιδιαίτερα θετική αποτίμηση του έργου τους ενισχύει περαιτέρω την διάθεση για νέες συνέργειες. Η Έδρα Εβραϊκών Σπουδών στη Φιλοσοφική Σχολή ήταν η πρώτη Επώνυμη Έδρα που λειτούργησε στο ΑΠΘ το 2014, με τη στήριξη της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης.
Η Έδρα μετεξελίχθηκε σε οργανική θέση ΔΕΠ το 2017. Από το 2016 προστέθηκαν άλλες δύο επώνυμες έδρες στη Φιλοσοφική Σχολή, με τη χρηματοδότηση του Φιλανθρωπικού Ιδρύματος «Ιβάν Σαββίδης». Πρόκειται για την Έδρα Ποντιακών Σπουδών στον Τομέα Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας του Τμήματος Ιστορίας-Αρχαιολογίας και την Επώνυμη Έδρα Ρωσικής Γλώσσας και Πολιτισμού, ενταγμένη ακαδημαϊκά στο Τμήμα Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας.
Το ακαδημαϊκό έργο των εδρών αυτών αποτυπώνεται τόσο στις ερευνητικές δημοσιεύσεις που παράγουν, όσο και στην εξωστρεφή δράση τους, κυρίως όμως αποδεικνύεται από το ενδιαφέρον των ίδιων των φοιτητών. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα μαθήματα της Έδρας Ποντιακών Σπουδών, έχουν επιλέξει μέχρι σήμερα περίπου 4.000 φοιτητές.
«Σκοπός η ενίσχυση της μελέτης της ιστορίας, του πολιτισμού, του Ελληνισμού»
«Η ίδρυση επώνυμων εδρών αποτελεί μέρος της στρατηγικής του Πανεπιστημίου και της νέας πρυτανείας, προκειμένου να ενισχυθεί η σχέση του Πανεπιστημίου με την κοινωνία αλλά και ευρύτερα με την αγορά. Και βεβαίως ο σκοπός των συγκεκριμένων εδρών είναι η ενίσχυση της μελέτης της ιστορίας, του πολιτισμού, του Ελληνισμού. Γιατί πέρα από την ερευνητική και ακαδημαϊκή διάσταση, πολύ σημαντική είναι η πολιτιστική – ιστορική διάσταση», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Ανάπτυξης, καθ. Νίκος Μαγγιώρος.
«Υπάρχει πολύ θετική ανταπόκριση από τους φοιτητές, παράγεται σημαντικό έργο και ερευνητικές δημοσιεύσεις», σημείωσε, προσθέτοντας ότι τώρα γίνονται οι διαδικασίες που αφορούν τη λειτουργία της έδρας του Μεγάλου Αλεξάνδρου, «αλλά προγραμματίζεται πολύ σύντομα να ιδρυθούν και άλλες έδρες, όπως αυτή που αφορά τη μελέτη της εκκλησιαστικής ιστορίας της καθ’ ημάς Ανατολής».
«Η ίδρυση των επώνυμων εδρών εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική εξωστρέφειας για την ποιότητα των σπουδών, για τη διεθνοποίηση, τη σύνδεση με την πόλη και βεβαίως εμπεριέχει και τα ξενόγλωσσα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα, τα βιομηχανικά διδακτορικά, που χρηματοδοτούνται από από την αγορά», τόνισε ο αντιπρύτανης.
Πώς ιδρύονται οι Επώνυμες Έδρες
Σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο (νόμος 4957/2022), οι επώνυμες έδρες ιδρύονται με απόφαση της Συγκλήτου, κατόπιν εισήγησης της Κοσμητείας και πρότασης της Συνέλευσης του Τμήματος στο οποίο εγκαθίσταται η έδρα. Προϋπόθεση αποτελεί η δωρεά προς το ΑΕΙ από οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, της ημεδαπής ή της αλλοδαπής ή φορέα του δημόσιου τομέα, με σκοπό την κάλυψη των δαπανών της έδρας. Για την ίδρυση επώνυμης έδρας απαιτείται η σύναψη Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ του ΑΕΙ και του δωρητή, στο οποίο καθορίζονται η γνωστική περιοχή της επώνυμης έδρας, η χρονική διάρκεια λειτουργίας της, το ύψος της δωρεάς και οι επιλέξιμες δαπάνες για τη λειτουργία της έδρας.
Οι δαπάνες της έδρας καλύπτουν τη διδακτική και εν γένει επιστημονική δραστηριότητα και τα λειτουργικά έξοδά της, στα οποία περιλαμβάνονται δαπάνες εργαστηριακού εξοπλισμού και των υποδομών του Τμήματος στο οποίο εγκαθίσταται η έδρα, τη διενέργεια διαλέξεων, ημερίδων, συνεδρίων και σεμιναρίων, τη χορήγηση υποτροφιών προς τους φοιτητές του Τμήματος, την απασχόληση συνεργατών και δαπάνες που σχετίζονται με τη διδακτική και επιστημονική δραστηριότητα και τα λειτουργικά έξοδα της έδρας. Με απόφαση της Συνέλευσης του Τμήματος επιλέγεται το πρόσωπο που καταλαμβάνει την επώνυμη έδρα, το οποίο πρέπει να έχει γνωστικό αντικείμενο συναφές με την επιστημονική περιοχή της έδρας.
Η βιωσιμότητα των Επώνυμων Εδρών
Ο συνολικός χρόνος λειτουργίας της επώνυμης έδρας τελεί υπό την προϋπόθεση της επάρκειας χρηματοδότησης από τον δωρητή, χωρίς επιβάρυνση του τακτικού προϋπολογισμού του Πανεπιστημίου. Όμως, η δυναμική που δημιουργούν οι συνεργασίες και τα ερευνητικά έργα που υλοποιούνται μέσω των Επώνυμων Εδρών φαίνεται πως μπορούν να εξασφαλίσουν τη βιωσιμότητά τους.
Όπως εξήγησε, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο επ. καθηγητής της επώνυμης Έδρας Ποντιακών Σπουδών Κυριάκος Χατζηκυριακίδης, το μνημόνιο συνεργασίας για την έδρα έχει ακόμα ένα έτος μέχρι τη λήξη του και «εξακολουθεί να είναι ακόμα ενεργή η έδρα με τη χρηματοδότηση του κυρίου Σαββίδη», όμως κατά τα οκτώ έτη λειτουργίας της «έχει παραχθεί έργο σε εκπαιδευτικό και σε ερευνητικό πεδίο, σε επιστημονικές δημοσιεύσεις, σε συνέδρια, σε συνεργασίες όπως με το υπουργείο Παιδείας για έκδοση εγχειριδίου για τους εκπαιδευτικούς, διδακτικό έργο με σταθερή προσφορά μαθημάτων με γνωστικό αντικείμενο Ελληνισμό της Ανατολής στο σύνολό του, όχι μόνο Ποντιακό» και «αυτό είναι το μεγάλο αποτύπωμα της έδρας που δημιούργησε και τις συνθήκες για να έρθει το κράτος να δημιουργήσει οργανική θέση μέλους ΔΕΠ».
Ο ίδιος παρατήρησε ότι «αυτό που παρήχθη από την Έδρα Ποντιακών Σπουδών, έδειξε τον δρόμο και σε άλλες περιπτώσεις», παραπέμποντας στη δημιουργία στο ΠΑΜΑΚ αντίστοιχης έδρας για τον Μικρασιατικό Ελληνισμό. Σχετικά με το ενδιαφέρον 4.000 φοιτητών για τα μαθήματα της Έδρας Ποντιακών Σπουδών, ο κ. Χατζηκυριακίδης, υπογράμμισε ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό πως «δεν δηλώνουν τα μαθήματα αυτά μόνο φοιτητές που έχουν προσφυγική καταγωγή ή από την παρευξείνια ζώνη, η πλειοψηφία συχνά είναι ακριβώς το αντίθετο, είναι φοιτητές προερχόμενοι από περιοχές της χώρας που δεν γνώριζαν ή είχαν στρεβλή εικόνα για το γνωστικό αντικείμενο του προσφυγικού Ελληνισμού».
Τα γνωστικά αντικείμενα των Επώνυμων Εδρών του ΑΠΘ
Η Έδρα Κυπριακών Σπουδών
Η Έδρα Κυπριακών Σπουδών χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από την Κυπριακή Δημοκρατία. Αποσκοπεί στη μελέτη του Κυπριακού Ζητήματος και των συνεπειών της τουρκικής εισβολής και κατοχής, στην προώθηση και καλλιέργεια της ελληνοκυπριακής διαλέκτου και λογοτεχνίας, στην έρευνα θεμάτων Κυπριακών Σπουδών και την προβολή της ιστορίας, του πολιτισμού και της κοινωνίας της Κύπρου, καθώς και στη συνεργασία με τα ΑΕΙ της Κύπρου και τις διπλωματικές αποστολές της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η Νομική Σχολή έχει εντάξει στο πρόγραμμά της τα μαθήματα «Κυπριακή Ιστορία» και «Κυπριακό Ζήτημα», τα οποία θα είναι ανοικτά σε όλους τους φοιτητές και τις φοιτήτριες του Αριστοτελείου από το ερχόμενο εξάμηνο.
«Αρχαία Ελληνική Ιστορία: Ο Μέγας Αλέξανδρος και η Εποχή του»
Η ίδρυση της Έδρας εγκρίθηκε με αποφάσεις της Συνέλευσης του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας, της Κοσμητείας της Φιλοσοφικής Σχολής και της Συγκλήτου του ΑΠΘ (27/8/2025). Τη χρηματοδότησή της ανέλαβαν μέσω του μνημονίου συνεργασίας που υπέγραψαν με το ΑΠΘ ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Ελλάδος (ΣΒΕ), ο Σύνδεσμος Εξαγωγέων Ελλάδος (ΣΕΒΕ), το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης (ΕΒΕΘ), το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης (ΕΕΘ) και το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης (ΒΕΘ). Οι φορείς, σε συνεργασία με το Υπουργείο Εσωτερικών, αναλαμβάνουν τη δωρεά ύψους 48.000 ευρώ ετησίως για τα επόμενα τρία χρόνια, με δυνατότητα αναπροσαρμογής του ποσού.
Οι βασικοί στόχοι της Έδρας «Αρχαία Ελληνική Ιστορία: Ο Μέγας Αλέξανδρος και η Εποχή του» εδράζονται στη συστηματική και τεκμηριωμένη έρευνα της ιστορίας του Μεγάλου Αλεξάνδρου, την υποστήριξη της διεπιστημονικής έρευνας του γνωστικού πεδίου μέσω της συνεργασίας της Αρχαίας Ιστορίας με τις λοιπές αρχαιογνωστικές και ανθρωπιστικές επιστήμες (Αρχαιολογία, Κλασική Φιλολογία, Επιγραφική, Νομισματική, Παπυρολογία, Πολιτικές Επιστήμες, Διεθνείς Σχέσεις, Οικονομία, Αρχές Διοίκησης και Οργάνωσης κ.λπ.), την υποστήριξη της διαχρονικής έρευνας του γνωστικού αντικειμένου μέσω της μελέτης της επίδρασης ή της πρόσληψης του Μεγάλου Αλεξάνδρου σε μεταγενέστερες ιστορικές περιόδους, αλλά και στην προβολή του ρόλου της προσωπικότητας στην Ιστορία διαχρονικά.
Η Έδρα Ποντιακών Σπουδών
Η Έδρα Ποντιακών Σπουδών ΑΠΘ ιδρύθηκε τον Μάιο του 2017, μετά την υπογραφή μνημονίου συνεργασίας μεταξύ του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και του Φιλανθρωπικού Ιδρύματος «Ιβάν Σαββίδης». Ανήκει διοικητικά στην Κοσμητεία της Φιλοσοφικής Σχολής και είναι ενταγμένη στον Τομέα Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας του Τμήματος Ιστορίας-Αρχαιολογίας. Το επιστημονικό πεδίο-αντικείμενο των μαθημάτων είναι σχετικό όχι μόνο με τον Πόντο αλλά με όλον τον Ελληνισμό της καθ’ ημάς Ανατολής, από την Άλωση της Πόλης και την κατάλυση της Αυτοκρατορίας των Κομνηνών μέχρι το 1922.
Οι φοιτητές μαθαίνουν για τον πολιτισμό και την ιστορία των Ελλήνων του Πόντου και όλης της Ανατολής, έρχονται σε επαφή με τις ιστορικές πηγές, εκπονούν εργασίες, επισκέπτονται αρχεία και μουσεία, εφοδιάζονται με όλες τις απαραίτητες γνώσεις και μυούνται σε όλα τα είδη των πηγών, είτε για μεταπτυχιακές σπουδές είτε για την καλύτερη κατάρτισή τους στη β/θμια εκπαίδευση.
Η Επώνυμη Έδρα Ρωσικής Γλώσσας και Πολιτισμού
Η επίσημη έναρξη λειτουργίας της Επώνυμης Έδρας Ρωσικής Γλώσσας και Πολιτισμού της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ έγινε τον Οκτώβριο του 2017. Η Έδρα λειτουργεί με την υποστήριξη του «Φιλανθρωπικού Ιδρύματος Ιβάν Σαββίδης». Βασικοί στόχοι της είναι η ανάπτυξη διδακτικού και ερευνητικού έργου για τη μελέτη και τη διδασκαλία της ρωσικής γλώσσας, της ιστορίας και του πολιτισμού, καθώς και η ενίσχυση των δεσμών της Ελλάδας με τη Ρωσία. Το 2021 αποφασίστηκε η παράταση της λειτουργίας της, καθώς την πρώτη τετραετία λειτουργίας της ανά ακαδημαϊκό εξάμηνο παρακολούθησαν τα μαθήματα της Έδρας περίπου 250 φοιτητές κατά μέσο όρο, αριθμός που ξεπέρασε και τις πιο αισιόδοξες προβλέψεις για μια νεοσύστατη Έδρα που δέχεται φοιτητές από όλα τα Τμήματα του ΑΠΘ και το αντικείμενό της δεν έχει άμεση σχέση με κάποιο συγκεκριμένο Τμήμα.
Έδρα Εβραϊκών Σπουδών
Η ίδρυση έδρας Εβραϊκών Σπουδών στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης το 2014 είχε ξεχωριστή σημασία την αποκατάσταση της ιστορικής μνήμης και την παραγωγή και μετάδοση της επιστημονικής γνώσης στον τομέα της ιστορίας και του εβραϊκού πολιτισμού. Η Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης ανέλαβε να χρηματοδοτήσει τον πρώτο χρόνο λειτουργίας της.
Στο ΑΠΘ λειτουργούν, τέλος, οι επώνυμες έδρες: Έδρα Jean Monnet (Tμήμα Νομικής, Τμήμα Δημοσιογραφίας), Έδρα Unesco.
ΑΠΕ-ΜΠΕ/Σμαρώ Αβραμίδου
Στόχος της πρωτοβουλίας είναι να διασφαλιστεί μεγαλύτερη σταθερότητα στη στρατιωτική συνεργασία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Κύπρου, χωρίς να απαιτείται ετήσια ανανέωση της σχετικής εξαίρεσης από το εμπάργκο.
Η ψηφοφορία στην Επιτροπή Διεθνών Σχέσεων της Γερουσίας έχει προγραμματιστεί για την Τετάρτη 22 Οκτωβρίου. Αν και απαιτείται η τελική έγκριση από την Ολομέλεια της Γερουσίας, μια θετική ψήφος στην Επιτροπή αναμένεται να δώσει σημαντική ώθηση στη νομοθετική πορεία της ρύθμισης.
Η Σύνδεση με τη Βουλή των Αντιπροσώπων
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα με τις εργασίες στη Βουλή των Αντιπροσώπων, όπου ο ομογενής βουλευτής Κρις Πάππας έχει εντάξει αντίστοιχη διάταξη στο State Department Reauthorization Act, το ετήσιο νομοσχέδιο που καθορίζει τις πολιτικές και προτεραιότητες της αμερικανικής διπλωματίας.
Ωστόσο, στη Γερουσία δεν υπάρχει αντίστοιχη εκδοχή του νομοσχεδίου. Αυτό σημαίνει ότι, για να προχωρήσει στην πράξη η άρση του εμπάργκο, το νομοσχέδιο θα πρέπει είτε να ακολουθήσει μια αυτόνομη πορεία και να εγκριθεί από την ολομέλεια της Βουλή και της Γερουσία ως αυτοτελές νομοσχέδιο είτε να ενσωματωθεί ως τροπολογία στο Νομοσχέδιο Εθνικής ‘Αμυνας (NDAA), που καθορίζει τον ετήσιο αμυντικό προϋπολογισμό των Ηνωμένων Πολιτειών.
Αν τελικά το νομοσχέδιο Μπούκερ-Μόραν λάβει την Τετάρτη το «πράσινο φως» από την Επιτροπή Διεθνών Σχέσεων της Γερουσίας, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η πρόταση έχει ήδη εγκριθεί από την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλή μέσω του State Reauthorization Act, τότε θα ενισχυθούν σημαντικά οι πιθανότητες να συμπεριληφθεί στο τελικό κείμενο του NDAA.
Τι Προβλέπει το Νομοσχέδιο Μπούκερ-Μόραν
Το νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Γερουσία τροποποιεί δύο βασικές νομοθεσίες που περιλαμβάνουν αναφορές στην ανάγκη ανανέωσης της άρσης του εμπάργκο την Κύπρο.
Ειδικότερα, τροποποιείται το άρθρο 205 του Νόμου για την Εταιρική Σχέση στην Ασφάλεια και την Ενέργεια στην Ανατολική Μεσόγειο (EastMed Act) του 2019, καθώς και το άρθρο 1250Α του Νόμου για τον Αμυντικό Προϋπολογισμό (NDAA) του 2020.
Και στις δύο περιπτώσεις, το νομοσχέδιο αντικαθιστά τη φράση «ένα δημοσιονομικό έτος» με «πέντε δημοσιονομικά έτη». Με την αλλαγή αυτή, η άρση του εμπάργκο δεν θα χρειάζεται ετήσια επανέγκριση από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, αλλά θα ισχύει για πέντε χρόνια πριν απαιτηθεί επανεξέταση.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
