Μέσα από μια δυνατή βιωματική, περιηγητική και διαδραστική εμπειρία της Τέχνης και της Έκφρασης, μετέτρεψε, ο «Έρασμος», το απόγευμα της Τετάρτης 18 Μαρτίου 2026, κεντρικά σημεία αναφοράς του κέντρου της Βέροιας, σε ζωντανή σκηνή, αναδεικνύοντας τις δυνατότητες του δημόσιου χώρου ως τόπου συνάντησης προσώπων, ιδεών και αξιών.
Το Δημαρχείο της πόλης, το Λύκειο Ελληνίδων Βέροιας, η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη και το Υπόγειο παρκινγκ στην Πλατεία Δημαρχείου, εμβληματικοί-ιστορικοί χώροι, τοπωνύμια διαφορετικής σημασίας και συναισθηματικής φόρτισης, φιλοξένησαν με μεγάλη επιτυχία την 1η Συνάντηση των 4+1 γυναικών Εικαστικών – Performers, αφήνοντας η κάθε μια το δικό της αποτύπωμα έκφρασης, αναδεικνύοντας ζητήματα ζωτικής σημασίας για κάθε γυναίκα, κάθε εποχής, που υφίσταται την έμφυλη βία και τις συνέπειές της, από τις πιο ήπιες παραβιάσεις της προσωπικής αξιοπρέπειάς μέχρι και τη στυγερή γυναικοκτονία.
Τέσσερεις γυναίκες, που κατοικοεδρεύουν, Άννη Καλτσίδου και Στέλλα Κολυβοπούλου στη Θεσσαλονίκη, η Γεωργία Λαλέ στη Νέα Υόρκη, η Μαρία Σαλουβάρδου στο Βερολίνο και η Κατερίνα Αναστασίου στην πόλη μας, συναντήθηκαν, συνενώνοντας τις ευαισθησίες και τις χαρισματικές τους ψηλαφήσεις, κινητοποιώντας ισχυρά συναισθήματα, συνειρμούς και ευαισθητοποιώντας το κοινό σε θέματα «ταμπού» που απασχολούν έντονα τον κόσμο μας και άπτονται μιας ειδικής αντιμετώπισης όχι μόνο από τους φορείς αλλά και από την ίδια την κοινωνία.
Με αφετηρία το Λύκειο Ελληνίδων Βέροιας, η Μαρία Σαλουβάρδου στο Αρχοντικό Σαράφογλου, συνεχίζοντας η Στέλλα Κολυβοπούλου στη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη, και δια μέσου του Υπόγειου παρκινγκ η Κατερίνα Αναστασίου, καταλήγοντας στο Δημαρχείο η Άννη Καλτσίδου, στο Φουαγιέ και στην ομώνυμη Πλατεία της πόλης η Γεωργία Λαλέ, μας ξενάγησαν στον κόσμο του γυναικείου ψυχισμού με τον πλέον ευρηματικό τρόπο, δίνοντας την αίσθηση της απόλυτης εναρμόνισης – συνταύτισης έργου και χώρου!
Η Πρόεδρος του «Έρασμου» Ελένη Καζελίδου χαιρετίζοντας τα εγκαίνια της δράσης, στο Αρχοντικό Σαράφογλου, μεταξύ άλλων σημείωσε ότι μέσα από τις θεματικές δράσεις του Συλλόγου, γίνεται προσπάθεια ανάδειξης θεμάτων ζωτικής σημασίας για την γυναίκα, αξιοποιώντας την Τέχνη, ως ιδανικό μέσο προβολής του ρόλου του «Έρασμου», ως Συλλόγου Κοινωνικής Παρέμβασης στον αστικό ιστό της πόλης.
«…Επιδιώκουμε να χαρτογραφήσουμε, σε μια τέτοια προοπτική, το καλλιτεχνικό δυναμικό της πόλης μας, να κινητοποιήσουμε, να ενώσουμε ομάδες, και να επικοινωνήσουμε το έργο μας, ώστε μέσα από τη συμμετοχικότητα και τον εθελοντισμό, να παραχθεί γνώση που να συνοδεύεται από κοινωνική ευαισθησία…», είπε επί λέξει, ενώ ευχαρίστησε εγκάρδια το μέλος του ΔΣ του Συλλόγου Βίκυ Παπατζίκου, την «ψυχή» που εμπνεύστηκε και επιμελήθηκε την όλη διοργάνωση της συνάντησης των Εικαστικών.
Σύντομο χαιρετισμό απεύθυνε και η Πρόεδρος του Λυκείου Ελληνίδων Βέροιας Ελισάβετ Γεωργάκαρου, συγχαίροντας τον «Έρασμο» για τις θεματικές του δράσεις, που αφορούν τη γυναίκα και υποστηρίζουν τον τοπικό μας Πολιτισμό.
Μιλώντας η Βίκυ Παπατζίκου υπογράμμισε τον καταλυτικό ρόλο της Τέχνης αναφορικά με τη δύναμη της έκφρασης και της επικοινωνίας στην προβολή και ανάδειξη σημαντικών κοινωνικών ζητημάτων, όπως της έμφυλης βίας.
Το οδοιπορικό «βήμα – βήμα»
Πιο συγκεκριμένα, στο Αρχοντικό Σαράφογλου η Μαρία Σαλουβάρδου παρουσίασε το δρώμενο “no longer hurt“, για το οποίο μίλησε η ίδια, εστιάζοντας στις Γυναικοκτονίες και προβάλλοντας την αθωότητα, την καθαρότητα και την ελπίδα της πνευματικής υπέρβασης μέσα από τη φύση του υλικού και το χρώμα που χρησιμοποίησε, κατασκευάζοντας τα σαράντα λευκά παπουτσάκια της εγκατάστασης. Το καθένα στέκεται ως σιωπηλό μνημείο για μια γυναίκα που αφαιρέθηκε από τη ζωή με βία—ένα θύμα γυναικοκτονίας.
Κόκκινα νήματα βγαίνουν μέσα από αυτά—νήματα αίματος, πόνου, ανείπωτων ιστοριών—συνδέοντας τον παρελθοντικό πόνο με το παρόν. Σαράντα παπούτσια, υποδηλώνοντας τις σαράντα ημέρες που παραδοσιακά θεωρούνται ως η πορεία της ψυχής από αυτό τον κόσμο στον αιώνιο. Ο ήχος που «ντύνει» το έργο είναι ένα ποίημα (γραμμένο από τη Νέβι Κανίνια), το οποίο διαχέεται στον χώρο — φωνή /φωνές που ψιθυρίζουν, κατηγορούν, αποκαλύπτουν σε sound design και μουσική του Αντώνη Παλάσκα.
Στη συνέχεια, στη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη της Βέροιας, παρουσιάστηκε «Το Ημερολόγιο μιας εγκυμονούσας» (εκδόσεις «ΕΠΕΚΕΙΝΑ» 2024) της Ψυχολόγου Στέλλας Κολυβοπούλου, μέσα από αποσπάσματα που διάβασε η Εικαστικός Εύη Δαμιανάκη, ενώ παράλληλα παρουσιάστηκε θεματικό video, που προέκυψε κατά τη διάρκεια της συγγραφής του βιβλίου, με την υπογραφή της Δέσποινας Τσάκωνα, που εστιάζει στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Πρόκειται για μια βιωματική παρακαταθήκη, για την οποία μίλησε η συγγραφέας, ως αναμέτρηση με όσα φοβάται να θυμηθεί… Γίνεται η φωνή κάθε γυναίκας που επιθυμεί να βιώσει τη μητρότητα, ακόμα και αν χρειαστεί να σταθεί αντιμέτωπη με το ίδιο της το σώμα.
Ακολούθως στο Υπόγειο του Parking της Πλατείας Δημαρχείου, η Εικαστικός Κατερίνα Αναστασίου παρουσίασε το video art «κατάλοιπο» και την Performance «Πλεξούδες Σιωπής», διερευνώντας την κληρονομιά των έμφυλων ρόλων και τις κοινωνικές προσδοκίες που συνοδεύουν τη γυναίκα στον χρόνο. Μέσα από την επανάληψη μιας ατέρμονης χορογραφίας σε ένα οικείο αλλά κλειστοφοβικό περιβάλλον, κάθε κλωστή γίνεται υποχρέωση και κάθε πέτρα απαίτηση. Στα άνθη και τις πέτρες ο κόπος συσσωρεύεται, ενώ η πιθανότητα αποδέσμευσης εμφανίζεται διακριτικά, σαν μία ρωγμή που επιτρέπει στο νερό να κυλήσει ελεύθερο.
Στις «Πλεξούδες Σιωπής», με ορατά σημάδια επιβολής και συλλογικής συμμετοχής στο πρόσωπο, το σώμα γίνεται πεδίο κοινωνικής κατασκευής και ελέγχου. Τα μακριά μαλλιά, σύμβολο ταυτότητας και θηλυκότητας, πλέκονται σφιχτά, παραπέμποντας στα διαχρονικά χτενίσματα, και στις αιώνιες απαιτήσεις για αξιοπρέπεια, ευπρέπεια και υποταγή των γυναικών. Μέσα από το πλέξιμο, ως χειρονομία πειθαρχίας, αποκαλύπτονται οι αόρατες κοινωνικές πιέσεις που περιορίζουν και διαμορφώνουν τη ζωή του σώματος. Στο δρώμενο συμμετείχαν οι: Αλεξάνδρα Γκίκα, Κατερίνα Γρηγοριάδου, Ελένη Ντόντου, Υακίνθη Σταμπολή, Γεωργία Ξενοφώντος, Ειρήνη Κουρκούλη και ο Βαγγέλης Τολίκας.
Αμέσως μετά το κοινό οδηγήθηκε στο Φουαγιέ του Ισόγειου Χώρου του Δημαρχείου, όπου η Εικαστικός Γεωργία Λαλέ αυτοσυστήθηκε αναφερόμενη στη δημοσιότητα που πήρε το έργο της «Ροζ σημαίας», ως ενός δυνατού συμβόλου κατά της έμφυλης βίας, που έγινε σημαία κατά της γυναικοκτονίας, αλλά και αντικείμενο λογοκρισίας, με ένα μπαράζ επιθέσεων και απειλών μίσους που δέχθηκε και η ίδια προσωπικά, όπως αποκάλυψε. Ταυτόχρονα παρουσίασε την έκθεση έργων του εργαστηρίου «Λόλα Μίλα», από τις γυναίκες της Οργάνωσης «ΔΙΟΤΙΜΑ» στην Αθήνα, ενός εργαστηρίου που υλοποιήθηκε και στη Βέροια, το απόγευμα της Τρίτης στην Αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου, ως προπομπός και έναυσμα των εγκαινίων της 1ης Συνάντησης των 4+1 Εικαστικών, που σημείωσε επίσης πολύ μεγάλη επιτυχία.
Το κοινό, αμέσως μετά μετέβη στην Αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου, όπου παρακολούθησε το Video της Εικαστικού Άννης Καλτσίδου «Για μια χούφτα γης» ΄΄For a morsel of land΄΄. Ένα έργο βιντεοσκόπησης και επεξεργασίας μοντάζ του Χρήστου Βουλγαράκη, που φέρνει σε πρώτο πλάνο τις παιδικές πουέντ των κοριτσίστικων ονείρων και των πρώτων βημάτων στην ζωή και στον χορό, να βρίσκονται εξόριστες πια από τον αρχικό τους χώρο, δίπλα στο κύμα, ως παρατημένες απώλειες μιας αγωνιώδους διαδρομής. Μετά την προβολή, χαιρετισμό εκ μέρους του Δήμου Βέροιας, απεύθυνε ο Αντιδήμαρχος Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Καλλίστρατος Γρηγοριάδης.
Τέλος η διαδρομή κατέληξε στον αύλειο χώρο της πλ. Δημαρχείου, όπου παρουσιάστηκε σε video wall απέναντι από τις κερκίδες της πλατείας, το έργο «Pink Flag» (Ροζ σημαία) της Γεωργίας Λαλέ, εν είδει μνημοσύνου των θυμάτων των γυναικοκτονιών, με ονομαστικές αναφορές. Μια σημαία φτιαγμένη από χρησιμοποιημένα σεντόνια που της χάρισαν, η οποία και έχει γίνει πλέον το σύμβολο κατά των γυναικοκτονιών και της έμφυλης βίας, καθώς και το σύμβολο κατά της λογοκρισίας στην Τέχνη, Το έργο θίγει κοινωνικά ζητήματα, ενεργοποιεί τη μνήμη, ευαισθητοποιεί τον θεατή και αποτίνει φόρο τιμής στα θύματα.
Τα βιογραφικά σημειώματα των εικαστικών παρουσίασε, ανά σταθμό διαδρομής, η Ψυχολόγος του «Έρασμου» Κατερίνα Μπρούβαλη.
Καλλιτεχνική Υποστήριξη της δράσης
Το δρώμενο φωτογράφησαν, από τα Τμήματα Φωτογραφίας του ΔΗΠΕΘΕ ΒΕΡΟΙΑΣ οι: Λιάνα Γκεντσίδου – Τάσος Κουτζάμπασης – Κάτια Παπαϊωάννου – Χρυσάνθη Στάμου – Γιάννα Τεκίδου – Δάφνη Τσολάκη και Μιχάλης Χασιώτης. Από τη Λέσχη Κινηματογράφου & Πολιτισμού Δήμου Αλεξάνδρειας – «Κινηματόδρασις»: οι Ιουλία Ζωντανού – Κατερίνα Ντελιοπούλου – Σίμος Παπαδόπουλος – Χάιδω Παπαδοπούλου – Χαρίλαος Ρεθεμνιωτάκης – Δήμητρα Σιδηροπούλου – Αναστασία Σπυριδωνίδου και Βασίλης Τάτσης. Υπεύθυνος τμημάτων ο Τάσος Θώμογλου. Τη δράση πλαισίωσε μουσικά στην πλ. Δημαρχείου ο dj Θανάσης Κοκοβίτης.
Η Έκθεση των έργων στο Φουαγιέ του Δημαρχείου Βέροιας, θα παραμείνει έως και τις 25 Μαρτίου.
Η εν λόγω δράση εντάσσεται στο Πρόγραμμα «Κεντρική Μακεδονία 2021-2027″
Η πράξη συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο
