Στις διαχρονικές παθογένειες του συστήματος διαχείρισης των αγροτικών ενισχύσεων και στις μεταρρυθμίσεις που προωθεί η κυβέρνηση για την αναδιοργάνωση του ΟΠΕΚΕΠΕ αναφέρθηκε από το βήμα της Βουλής ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας, κατά τη συζήτηση των πορισμάτων της Εξεταστικής Επιτροπής.
Ο Υπουργός τόνισε ότι η πολύμηνη κοινοβουλευτική διερεύνηση ανέδειξε τις δομικές αδυναμίες του συστήματος, επισημαίνοντας παράλληλα την ανάγκη θεσμικών αλλαγών ώστε να διασφαλιστεί η αξιοπιστία των αγροτικών πληρωμών και η προστασία των πραγματικών παραγωγών.
Ειδικότερα, υπογράμμισε ότι το θέμα αφορά την αξιοπιστία του συστήματος αγροτικών πληρωμών και τη σχέση εμπιστοσύνης με τους παραγωγούς, σημειώνοντας ότι «η εμπιστοσύνη αυτή είναι το πιο σημαντικό κεφάλαιο που οφείλουμε να προστατεύσουμε». Αναφερόμενος στην ίδια τη λειτουργία της Εξεταστικής Επιτροπής, ο Υπουργός τόνισε ότι η έρευνα ήταν πλήρης και σε βάθος: «Η Εξεταστική Επιτροπή λειτούργησε για πέντε μήνες. Πραγματοποιήθηκαν δεκάδες συνεδριάσεις. Καταγράφηκαν περισσότερες από 350 ώρες εργασιών. Εξετάστηκαν 76 μάρτυρες. Κατατέθηκαν χιλιάδες σελίδες εγγράφων».
Στο πλαίσιο αυτό απέρριψε τις κατηγορίες περί συγκάλυψης, επισημαίνοντας ότι «όταν ακούω να επαναλαμβάνεται η λέξη “συγκάλυψη”, οφείλω να πω ότι δεν ανταποκρίνεται στα πραγματικά δεδομένα». Όπως ανέφερε, «η συγκάλυψη έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά: περιορισμό της έρευνας, περιορισμό των μαρτύρων, περιορισμό των στοιχείων. Στην περίπτωση της Εξεταστικής Επιτροπής συνέβη ακριβώς το αντίθετο».
Ο Υπουργός υπογράμμισε ακόμη ότι η έρευνα της Επιτροπής ανέδειξε τον διαχρονικό χαρακτήρα των προβλημάτων του οργανισμού, σημειώνοντας πως «τα προβλήματα του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν είναι συγκυριακά» και πως «πρόκειται για παθογένειες που έχουν διαμορφωθεί μέσα σε βάθος χρόνου».
Στην ομιλία του αναφέρθηκε επίσης στην προσπάθεια της αντιπολίτευσης να παρουσιάσει την υπόθεση ως ζήτημα ποινικών ευθυνών συγκεκριμένων προσώπων, υπογραμμίζοντας ότι η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη: «Ο κ. Ανδρουλάκης προσπάθησε να παρουσιάσει το ζήτημα ως μια υπόθεση που περιορίζεται σε συγκεκριμένα πολιτικά πρόσωπα. Αλλά η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη από αυτή την εικόνα».
Ο Κώστας Τσιάρας στάθηκε ιδιαίτερα στα συμπεράσματα που προέκυψαν από τη διαδικασία της Εξεταστικής Επιτροπής, επισημαίνοντας ότι δεν προέκυψαν στοιχεία που να τεκμηριώνουν ποινικές ευθύνες υπουργών. Παράλληλα, σημείωσε ότι από τις μαρτυρίες επιβεβαιώθηκε πως η λεγόμενη «τεχνική λύση» αποτελούσε γνωστή πρακτική στο σύστημα αγροτικών ενισχύσεων. Μιλώντας, δε, για τις μεταρρυθμίσεις που προωθεί η κυβέρνηση, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης τόνισε ότι η κυβέρνηση επέλεξε να αντιμετωπίσει το ζήτημα ως θεσμικό πρόβλημα που απαιτεί ουσιαστικές λύσεις. Όπως είπε: «Η κυβέρνηση δεν αντιμετώπισε το θέμα του ΟΠΕΚΕΠΕ ως μια συγκυριακή πολιτική κρίση. Το αντιμετώπισε ως ένα θεσμικό πρόβλημα που απαιτεί λύσεις».
Αναφερόμενος στην πολιτική εντολή που έλαβε κατά την ανάληψη των καθηκόντων του, σημείωσε ότι έλαβε μια σαφή εντολή από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη: «να εξετάσω σε βάθος τη λειτουργία του Οργανισμού και να προχωρήσουμε στις απαραίτητες διορθωτικές παρεμβάσεις». Ο Υπουργός υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση προχώρησε σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις για την αναδιοργάνωση του ΟΠΕΚΕΠΕ, επιλέγοντας – όπως είπε – «τον δύσκολο δρόμο της μεταρρύθμισης».
Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε στο ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης που βρίσκεται σε εξέλιξη, το οποίο περιλαμβάνει ενίσχυση των ελέγχων, βελτίωση των διαδικασιών πληρωμών και αναβάθμιση των πληροφοριακών συστημάτων, ενώ επεσήμανε ότι προχωρούν και θεσμικές αλλαγές με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας, μεταξύ των οποίων και «η μεταφορά του Οργανισμού στην ΑΑΔΕ». Όπως τόνισε, ο στόχος των παρεμβάσεων είναι «να διασφαλίσουμε ότι κάθε ευρώ ευρωπαϊκής ενίσχυσης φτάνει στους πραγματικούς παραγωγούς».
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο Υπουργός αναφέρθηκε και στο ευρύτερο θεσμικό ζήτημα της διερεύνησης ποινικών ευθυνών πολιτικών προσώπων, σημειώνοντας ότι η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει την ανάγκη θεσμικών αλλαγών. Όπως υπογράμμισε, «ήδη με πρόταση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο πλαίσιο της επόμενης συνταγματικής αναθεώρησης εξετάζεται η τροποποίηση του άρθρου 86 του Συντάγματος, ώστε τέτοιες υποθέσεις να αντιμετωπίζονται με ενισχυμένο ρόλο της Δικαιοσύνης».
