Αρχική Blog Σελίδα 6

“Δανεική Λάμψη” – Γράφει ο Επίσκοπος Μελιτηνής Μάξιμος Παφίλης

Ομιλία στην ευαγγελική περικοπή Ματθ. (5, 14-19)

Στις κατακόμβες δεν υπήρχαν πολυέλαιοι. Ένα λυχνάρι λαδιού μόνο, χωμένο σε σκαμμένη στον πωρόλιθο κόγχη, και πρόσωπα τριγύρω να μυρίζουν υγρασία, ψωμί, θάνατο. Αυτό ήταν όλο. Κι όμως, κανείς δεν ξέρει πώς, το ισχνό εκείνο φως ανέβαινε ως την επιφάνεια της αυτοκρατορίας και της τάραζε τον ύπνο. Με δαυλούς το αναζητούσαν οι διώκτες, και δεν το έβρισκαν, γιατί έκαιγε μέσα στους ανθρώπους. Τρεις αιώνες βάσταξε τούτο το παράδοξο, χρόνια αίματος, και τότε μάλιστα, κάτω από τα σανδάλια των εθνικών, δίχως ναό, δίχως τίτλο, μέσα στο χώμα στερεώθηκε, όσο ποτέ έκτοτε, η Εκκλησία.

Ύστερα, βγήκαμε από τις τρύπες. Ανοιγοκλείσαμε στον ήλιο τα μάτια και το πρώτο που σκεφτήκαμε ήταν να χτίσουμε ναούς λαμπρούς και ψηφιδωτά και τρούλους που συναγωνίζονταν τον ουρανό, και πλάι τους αυλές, αξιώματα, πρωτόκολλα. Σφιχταγκαλιαστήκαμε, φυσικά, σχεδόν θεόσδοτα, με την εξουσία. Εκείνη μας φόρεσε πορφύρα, εμείς της δανείσαμε ηρεμία. Σαν μεταξωτή κουβέρτα, βαριά, η βυζαντινή μεγαλοπρέπεια απλώθηκε πάνω στις χριστιανικές κοινότητες, ενώ από κάτω η κοσμική δηλητηρίαση δούλευε αθόρυβα, δίχως βιασύνη. Και σήμερα δεν άλλαξαν πολλά, μάλλον χειροτέρεψαν. Στο φως πλέον της ημέρας, η λυχνία που έλαμπε στα σκοτάδια σταθερή, άρχισε να τρεμοπαίζει.

Αμέσως, βέβαια, δεν το πρόσεξε κανείς. Μόλις έληξαν οι διωγμοί, στο σημείο όπου έλειψε το μαχαίρι του δημίου, άνοιξαν οι έριδες, φύτρωσε για τους θρόνους η διαμάχη. Τα σχίσματα, γνωρίσματα παμπάλαια της ανθρώπινης φύσης, μαζί με τη μοιρασιά της δύναμης, μπήκαν με τιμές από την κεντρική είσοδο στο σώμα της Εκκλησίας. Λάσπη γίνεται, καθώς φαίνεται, η κοσμική ισχύς και θολώνει το ύδωρ της πίστεως. Αυτό παραμένει αναλλοίωτο, κανείς δεν το άλλαξε, τον πάτο όμως δεν τον βλέπεις πια. Και όποιος διψάσει, πίνει πλέον θολό.

«Ὑμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου» (Ματθ. 5, 14). Σε ψαράδες ειπώθηκε ο λόγος αυτός, σε ανθρώπους που, χωρίς να έχουν πού να γείρουν το κεφάλι, μύριζαν αλάτι. Ούτε σύνοδος υπήρχε τότε ούτε θρόνος ξυλόγλυπτος ούτε κοσμήματα. Το βάρος της φράσης, ωστόσο, δεν το σηκώνει όποιος δεν κατάλαβε ότι φως αληθινό είναι μόνον ο Υιός του Θεού, ενώ οι μαθητές ονομάζονται λυχνίες επειδή έγιναν μέτοχοι του δικού του φωτισμού. Έγιναν κάρβουνα που άναψαν από εκείνον. Γι’ αυτό, όπως έγραψε πριν αιώνες ο Ευσέβιος Καισαρείας, η ενέργεια της φωτιάς είναι διπλή, φωτίζει τους δικαίους, κατακαίει τους παρανόμους.[1] Είναι κάρβουνα λοιπόν. Ίδια λάμψη το κάρβουνο δε διαθέτει, μονάχα τη δεκτικότητα της πυρώσεως. Για λίγο κρατά ένα κόκκινο αν κυλήσει έξω από την εστία, έπειτα γκριζάρει, μαυρίζει, κρυώνει. Μέσα στο πιο επίσημο μαγκάλι της οικουμένης μπορεί να κείτεται, στάχτη θα γίνει όμως.

Κάτω από τον μόδιο, ποιος το κρύβει σήμερα το λυχνάρι; Ενοχλεί το ερώτημα. Ο μόδιος, βλέπεις, δεν είναι πάντα το χέρι του εχθρού, συχνότερα είναι τα ίδια μας τα χέρια. Μια δερμάτινη πολυθρόνα σε πολυτελές γραφείο, ένα αξίωμα που αγαπήθηκε για τον εαυτό του, μια άψογη εκκλησιαστική ευπρέπεια που κάτω της σφαδάζει η αλήθεια ζητώντας αέρα… όλα αυτά μπορούν να γίνουν μόδιος. Αλήθεια, πιστεύει κανείς ότι ως φως θα τον επιβάλουν στη συνείδηση του κόσμου οι μεγάλοι τίτλοι, οι διαδοχικές προσφωνήσεις, τα χρυσοΰφαντα ενδύματα; Μπροστά, μάλιστα, σε Εκείνον που Είναι το φως του κόσμου; Ένστικτο αλάνθαστο διαθέτει ο κόσμος, όσο κι αν φαίνεται αφελής. Από μακριά το μυρίζεται το θολό νερό. Μια αγνή ψυχή χρειάζεται, και δύο καθαρά μάτια. Τα υπόλοιπα όλα περισσεύουν…

Υπάρχει, ωστόσο, και της περικοπής το άλλο μισό. Εκείνο που, επειδή δε διαθέτει εικόνες, βιαστικά το προσπερνούμε, ο νόμος. «Οὐκ ἦλθον καταλῦσαι ἀλλὰ πληρῶσαι» (Ματθ. 5, 17), και μαζί έρχεται η διαβεβαίωση ότι, ώσπου να παρέλθουν ουρανός και γη, «ἰῶτα ἓν ἢ μία κεραία οὐ μὴ παρέλθῃ» (Ματθ. 5, 18). Ένα ιώτα. Μια γρατζουνιά μελανιού, η ελάχιστη της γραφής μονάδα, και τη λογαριάζει ο Κύριος σαν να κρέμεται από πάνω της η δημιουργία. Αλλιώς μάθαμε εμείς να ζυγίζουμε, μεγάλα τα δείπνα, μικρές οι εντολές, ηχηρές οι διακηρύξεις, αμελητέα η καθημερινή υπακοή. Για εντολές «ελάχιστες» μιλά όμως ο Ιησούς, και ελάχιστος στη βασιλεία θα κληθεί όποιος λύσει έστω μία και έτσι διδάξει τους ανθρώπους. Από ταπείνωση τις ονομάζει ελάχιστες, για να διδάξει τη μετριοφροσύνη και σε μας, ενώ, το «ελάχιστος κληθήσεται» σημαίνει έσχατος κατά την ανάσταση, απορριμμένος.[2] Πάντοτε, εξάλλου, το «ποιήσῃ» προηγείται του «διδάξῃ», γιατί πώς να οδηγήσω άλλον σε δρόμο που ο ίδιος δεν περπάτησα; Όλη η δριμύτητα του Ευαγγελίου εδώ κρύβεται, σιωπηλή, δίχως κραυγές. Πρώτα το κάνεις. Ανοίγεις το στόμα έπειτα.

Σκέψου τώρα εκείνον που πέρασε τη ζωή του χτίζοντας το προσωπικό του μεγαλείο ως «άνθρωπος του Θεού». Φιλοφρονήσεις μάζεψε, προσφωνήσεις, φωτογραφίες με ισχυρούς. Τον κολάκευαν, τον λιβάνιζαν, ότι το όνομά του θα μείνει τάχα στην ιστορία. Άραγε θα διατηρηθεί; Αργά αλέθουν οι αιώνες και δε ρωτούν κανέναν. Πριν από τον ίδιο θα έχουν σβήσει από την ιστορία αυτοί που τον κολάκευαν, δίχως ίχνος ή υποσημείωση καν. Και εκείνος, μια μικρή σημείωση στο περιθώριο κάποιου καταλόγου στην καλύτερη περίπτωση, θα είναι ένα όνομα που προσπερνά ο μελετητής. Το οδυνηρό όμως δεν είναι αυτό. Εκεί ξεκινάει η πραγματική τραγωδία, όταν, παύοντας να έχει σημασία η λησμονιά των ανθρώπων, ανοίγει το ενδεχόμενο μιας άλλης λησμονιάς, να σε έχει ξεχάσει ο ίδιος ο Χριστός. Να ακουστεί το «οὐκ οἶδα ὑμᾶς» (Ματθ. 25, 12) για κάποιον που μια ζωή εξ ονόματός Του μιλούσε. Μπροστά σε αυτό, παιδικό παιχνίδι μοιάζει η ιστορία με τα αρχεία της.

Κι όμως, το ίδιο κείμενο που κόβει, γιατρεύει κιόλας. «Οὕτω λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων» (Ματθ. 5, 16). Ο σκοπός δηλώνεται, προκειμένου βλέποντας τα έργα, οι άνθρωποι να δοξάσουν τον Πατέρα. Διάφανη είναι η λάμψη, με άλλα λόγια, αλλιώς χάνει την ουσία της, το γνήσιο φως πέρα από τον φορέα του δείχνει πάντοτε. Όπως συμβαίνει με το τζάμι: όσο πιο καθαρό, τόσο λιγότερο το βλέπεις. Θα έρθει μια ώρα, άλλωστε, που ο ήλιος του πλανητικού μας συστήματος, αυτός που μετράει μέρες και σοδειές, θα πάψει να έχει λόγο. Και θα βρεθεί ο άνθρωπος απέναντι στον αληθινό Ήλιο, ανυπεράσπιστος, δίχως υπογραφή, δίχως βιογραφικό. Δε θεραπεύεται πια, ό,τι δε μερίμνησε ως τότε. Με λίγο λάδι έκαιγε το λυχνάρι της κατακόμβης, κι ήταν αρκετό. Το δικό μας απόθεμα πού πηγαίνει;

Επίσκοπος Μελιτηνής  Μάξιμος Παφίλης  


[1] Ευσέβιος Καισαρείας (Παμφίλου), Τὰ Εὑρισκόμενα Πάντα, στο Patrologiae Cursus Completus: Series Graeca, επιμ. J.-P. Migne, τ. 23 (Paris: J.-P. Migne, 1857), στ. 1229: «καὶ τὸ μὲν φῶς τοῖς δικαίοις ἀποχαρίζεται, ἡ δὲ καῦσις τοῖς παρανόμοις ἀφώρισται.» URL: https://www.google.co.uk/books/edition/Patrologiae_cursus_completus_series_grae/uFNFAAAAYAAJ?hl=el&gbpv=1
[2] Θεοφύλακτος Βουλγαρίας, Τὰ Εὑρισκόμενα Πάντα, στο Patrologiae Cursus Completus: Series Graeca, επιμ. J.-P. Migne, τ. 123 (Paris: J.-P. Migne, 1864), στ. 193: «Πρῶτον τὸ, ποιήσῃ, καὶ τότε τὸ, διδάξῃ· πῶς γὰρ ἄλλον ὁδηγήσω εἰς ὁδὸν ἦν οὐ διώδευσα;» URL: https://www.google.co.uk/books/edition/Patrologiae_cursus_completus_series_grae/ETURAAAAYAAJ?hl=el&gbpv=1

ΥΠΕΝ: Έμφαση στην αποθήκευση ενέργειας – Μπαταρίες 6,8 γιγαβάτ έως το 2030

Περαιτέρω συμβολή στη συγκράτηση των τιμών του ρεύματος αναμένεται με την ανάπτυξη της αποθήκευσης ενέργειας σε μπαταρίες, σε σύγκριση με τα επίπεδα που θα έφθαναν αν το σύστημα βασιζόταν σε συμβατικά καύσιμα και εισαγωγές, όπως συνέβαινε μέχρι πριν από λίγα χρόνια.

Η ισχύς των μονάδων αποθήκευσης (που ήταν μηδενική στην αρχή του χρόνου καθώς δεν είχαν ενταχθεί μπαταρίες στο σύστημα) είναι σήμερα 630 μεγαβάτ. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που έχει θέσει η κυβέρνηση, οι μπαταρίες θα πλησιάσουν το 1 γιγαβάτ στο τέλος του έτους, 1,5 γιγαβάτ στα μέσα του 2027 και 3 γιγαβάτ ως το 2028. Έκθεση του οίκου Aurora Energy για τον κλάδο της αποθήκευσης ενέργειας στην Ελλάδα έως το 2030 αναφέρει ότι στο τέλος του έτους θα λειτουργούν μπαταρίες ισχύος 900 μεγαβάτ (711 μεγαβάτ δίωρης διάρκειας έγχυσης και 189 μεγαβάτ τετράωρης) και ακολουθούν:

-333 μεγαβάτ μέσω του προγράμματος «Συστήματα Αποθήκευσης στις επιχειρήσεις»

-4,7 γιγαβάτ που θα συμμετέχουν απευθείας στην αγορά, χωρίς σχήματα στήριξης (0,9 γιγαβάτ στο δίκτυο διανομής – ΔΕΔΔΗΕ και 3,8 στο σύστημα μεταφοράς – ΑΔΜΗΕ)

-900 μεγαβάτ στο πλαίσιο της διαδικασίας που προβλέπει ο νόμος 5151/2024 για μετατροπή των αδειών παραγωγής συμβατικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής που κλείνουν, σε άδειες αποθήκευσης

Έτσι το σύνολο των μονάδων αποθήκευσης την επόμενη τετραετία ανεβαίνει στα 6,8 γιγαβάτ.

Οι μπαταρίες συμβάλουν στη συγκράτηση του κόστους της ηλεκτροπαραγωγής, καθώς αποθηκεύουν φθηνή ενέργεια σε χαμηλές, μηδενικές ή αρνητικές τιμές που παράγεται κατά τις ώρες που υπάρχει πλεόνασμα παραγωγής και αδυναμία διάθεσής της στο δίκτυο ή σε εξαγωγές. Και αποδίδουν την ενέργεια στο σύστημα όταν η ζήτηση ανεβαίνει, η παραγωγή φθίνει (π.χ. όταν μειώνεται η ηλιοφάνεια και χάνεται η παραγωγή των φωτοβολταϊκών) υποκαθιστώντας τις ακριβότερες συμβατικές μονάδες φυσικού αερίου που καλύπτουν σήμερα τις ανάγκες.

Όπως σημειώνει ο υφυπουργός Ενέργειας Νίκος Τσάφος σε σχετικές τοποθετήσεις του, κρίσιμη παράμετρο αποτελεί το γεγονός ότι η ανάπτυξη της αποθήκευσης στη χώρα μας εξελίσσεται σε περίοδο που το κόστος της τεχνολογίας μειώνεται δραστικά: από 1.474 δολάρια ανά κιλοβατώρα το 2010 σε 159 δολάρια το 2021 και 108 δολάρια το 2025. Δηλαδή το κόστος των μπαταριών καταγράφει μείωση 32% το 2025 σε σχέση με το 2021 και σωρευτικά κατά 93% από το 2010. «Αν τρέχαμε να επιδοτήσουμε τις μπαταρίες πολύ νωρίς, θα τις χρυσοπληρώναμε (όπως τα φωτοβολταϊκά πριν 15 χρόνια)», αναφέρει ο υφυπουργός.

Οι ανανεώσιμες πηγές και η σταδιακή ανάπτυξη της αποθήκευσης έχουν συμβάλει στη σχετική συγκράτηση των τιμών του ρεύματος τόσο στη χονδρική όσο και στη λιανική. Η μέση τιμή χονδρικής κατά το πρώτο 15θήμερο του Ιουλίου διαμορφώθηκε στα 111,67 ευρώ ανά μεγαβατώρα παρά την αναταραχή στις διεθνείς ενεργειακές αγορές και την αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου πάνω από τα 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Η τιμή είναι αυξημένη σε σχέση με τον Ιούνιο (ήταν 92,93 ευρώ) αλλά στο πρώτο εξάμηνο του έτους ήταν χαμηλότερη σε σχέση με το σύνολο των χωρών της Κεντρικής Ευρώπης (μεταξύ αυτών Γερμανία, Ολλανδία, Βέλγιο, Ελβετία, Πολωνία, Βουλγαρία, Ρουμανία κ.α.) και συνολικά η έκτη χαμηλότερη στο ευρωπαϊκό σύστημα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Από το κυνήγι των εκπτώσεων στις οικονομικές διακοπές: Ο νέος χάρτης της καταναλωτικής συμπεριφοράς

Με γνώμονα την εξοικονόμηση χρημάτων αλλά χωρίς να εγκαταλείπει την αναζήτηση της ποιότητας, κινείται πλέον ο Έλληνας καταναλωτής. Οι θερινές εκπτώσεις, που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, αποτελούν για πολλούς ιδανική ευκαιρία για αγορές που είχαν αναβάλει ενώ το ίδιο μοτίβο συγκρατημένων δαπανών αποτυπώνεται και στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται οι φετινές καλοκαιρινές διακοπές.

Η εκπτωτική περίοδος που ξεκίνησε τη Δευτέρα 13 Ιουλίου και θα διαρκέσει έως και τη Δευτέρα 31 Αυγούστου, δημιουργεί προσδοκίες στον εμπορικό κόσμο για τόνωση της αγοραστικής κίνησης και στήριξη των μικρομεσαίων εμπορικών επιχειρήσεων οι οποίες λειτουργούν σε ένα απαιτητικό οικονομικό περιβάλλον. Ωστόσο, ο καταναλωτής έχει αλλάξει ριζικά τα τελευταία χρόνια. Έρευνες του Τμήματος Μάρκετινγκ και Επικοινωνίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, αλλά και άλλων επιστημονικών φορέων, καταγράφουν ότι οι Έλληνες καταναλωτές εμφανίζονται πλέον περισσότερο οργανωμένοι, ενημερωμένοι και επιλεκτικοί. Συγκρίνουν τιμές, αναζητούν τις πραγματικές προσφορές και σχεδιάζουν τις αγορές τους με βάση τις ανάγκες τους και όχι τις ευκαιρίες της στιγμής. Τα στοιχεία δείχνουν ότι σημαντικό ποσοστό των νοικοκυριών έχει περιορίσει ακόμη και την κατανάλωση βασικών αγαθών και υπηρεσιών εξαιτίας των ανατιμήσεων. Ανάλογα με τον κλάδο, το ποσοστό όσων δηλώνουν ότι έχουν μειώσει τις αγορές τους κυμαίνεται από 16% έως και 56%, γεγονός που αποτυπώνει τη διαρκή πίεση που ασκεί ο πληθωρισμός στον οικογενειακό προϋπολογισμό. Η νέα πραγματικότητα αποτυπώνεται και στις επιλογές των καταναλωτών. Τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας κερδίζουν συνεχώς έδαφος, καθώς προσφέρουν χαμηλότερες τιμές και συμβάλλουν στον καλύτερο έλεγχο των δαπανών. Παράλληλα, οι καταναλωτές εμφανίζονται λιγότερο πρόθυμοι να πληρώσουν υψηλότερες τιμές μόνο για το εμπορικό σήμα ενός προϊόντος. Την ίδια ώρα, αλλάζει και η σχέση των πολιτών με τις επιχειρήσεις. Οι καταναλωτές αξιολογούν πλέον πιο αυστηρά τη στάση των εταιρειών απέναντι στην ακρίβεια και δεν διστάζουν να απομακρυνθούν από μάρκες που θεωρούν ότι επιδεικνύουν αδιαφορία, υποκρισία ή αισχροκέρδεια.

Όπως εξηγεί μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Θάνος Μαύρος, Εταίρος και Επικεφαλής Τομέα Καταναλωτικών Προϊόντων της EY Ελλάδος, η πιο πρόσφατη έκδοση της ετήσιας έρευνας της ΕΥ για τις καταναλωτικές τάσεις των Ελλήνων, EY Future Consumer Index Ελλάδα είχε αναδείξει μια μικρή, αλλά αισθητή βελτίωση του καταναλωτικού κλίματος. Για πρώτη φορά, από την έναρξη της σειράς ερευνών το 2021, οι ερωτηθέντες Έλληνες καταναλωτές έδειχναν μια συγκρατημένη διάθεση να ξοδέψουν περισσότερο, μέσα στα όρια, πάντα, των οικονομικών τους δυνατοτήτων, σε ορισμένες τουλάχιστον προϊοντικές κατηγορίες. Ωστόσο, μεσολάβησε ο πόλεμος στο Ιράν και η εκτίναξη της τιμής του πετρελαίου και της ενέργειας, που αναζωπύρωσαν τον πληθωρισμό και τις ανησυχίες των καταναλωτών. «Σε ένα τέτοιο περιβάλλον οικονομικής αβεβαιότητας και αυξημένης πίεσης στο διαθέσιμο εισόδημα, οι καταναλωτές τείνουν να κατευθύνουν μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού τους σε είδη πρώτης ανάγκης, όπως τρόφιμα, λογαριασμούς και μετακινήσεις, περιορίζοντας τις αγορές ένδυσης, υπόδησης ή άλλων διαρκών αγαθών» υποστηρίζει ο κ. Μαύρος.

Από την άλλη πλευρά, σύμφωνα με τον κύριο Μαύρο, οι εκπτώσεις αποτελούν πάντα σημαντικό κίνητρο για τους καταναλωτές, οι οποίοι επιδιώκουν να αξιοποιήσουν τις χαμηλότερες τιμές – ίσως ακόμη περισσότερο σε μια περίοδο υψηλού πληθωρισμού και οικονομικής πίεσης. Όπως αναφέρει ο ίδιος, είναι χαρακτηριστικό ότι, σε αντίστοιχη ερώτηση της έρευνας, 81% των ερωτώμενων είπαν ότι ανέβαλαν κάποιες αγορές που ήθελαν να πραγματοποιήσουν, μέχρι τα μεγάλα εκπτωτικά γεγονότα. «Το πιο πιθανό είναι ότι οι καταναλωτές θα επισκεφθούν τα καταστήματα, θα αναζητήσουν μεγάλες προσφορές, αλλά, τελικά, θα περιοριστούν σε απολύτως αναγκαίες ή προγραμματισμένες αγορές. ‘Αλλωστε, η καλοκαιρινή περίοδος έχει και άλλες καταναλωτικές δαπάνες σε προτεραιότητα, όπως αυτές των διακοπών» υπογραμμίζει ο κ. Μαύρος και συμπληρώνει: «Πρέπει να θυμόμαστε ότι οι καταναλωτές έχουν γίνει, τα τελευταία χρόνια, πιο επιλεκτικοί, πιο ‘‘ψαγμένοι”. Εμφανίζονται πιο πρόθυμοι να αλλάξουν τη μάρκα ή το κατάστημα απ’ όπου αγοράζουν, και, σε πολύ υψηλά ποσοστά, ερευνούν, συγκρίνουν και αξιολογούν πριν προχωρήσουν σε αγορά. Χαρακτηριστικά, σύμφωνα με την έρευνά μας, οι εκπτώσεις και προσφορές ήταν, για τα περισσότερα είδη, το δεύτερο σημαντικότερο κριτήριο επιλογής εμπορικής επιχείρησης, μετά την καλύτερη τιμή».

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο κ. Μαύρος και στο γεγονός ότι οι καταναλωτές, σύμφωνα με την έρευνα της EY, αναζητούν πλέον «πραγματικές εκπτώσεις». Όπως αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Οι καταναλωτές αναζητούν, τόσο από τις μάρκες, όσο και από τα καταστήματα από τα οποία αγοράζουν, διαφάνεια και ειλικρίνεια. Πρέπει, συνεπώς, οι επιχειρήσεις να επενδύσουν σε αυτό που αποτελεί το θεμέλιο της σχέσης τους με τον καταναλωτή: την εμπιστοσύνη».

Διακοπές με έλεγχο του κόστους

Μια σαφή τάση εξοικονόμησης χρημάτων των καταναλωτών στις φετινές διακοπές, μέσα από τη συστηματική προετοιμασία γευμάτων στον χώρο διαμονής, την αποφυγή εξόδων για εστίαση και την εντατική αγορά τροφίμων από σούπερ μάρκετ, φούρνους, οπωροπωλεία και άλλες τοπικές επιχειρήσεις, αποτυπώνουν τα ευρήματα έρευνας του ΙΕΛΚΑ με δείγμα 700 καταναλωτές από όλη την Ελλάδα που πραγματοποιήθηκε τον Μάιο 2026.

Σύμφωνα με την έρευνα, οι καταναλωτές φαίνεται να υιοθετούν πιο οικονομικές λύσεις, με το 41% να δηλώνει ότι μαγειρεύει συχνά στις διακοπές και το 70% να επισκέπτεται συστηματικά σούπερ μάρκετ ή μίνι μάρκετ, πιθανότατα σε μία προσπάθεια εξοικονόμησης χρημάτων από την εστίαση. Παράλληλα, το 79% επισκέπτεται φούρνους και αρτοποιεία. Μόλις το 28% δηλώνει ότι δεν μαγειρεύει ποτέ. Ιδιαίτερη σημασία έχει και το γεγονός ότι πάνω από τους μισούς (62%) δηλώνουν ότι προτιμούν να αγοράζουν τοπικά προϊόντα, στηρίζοντας την τοπική οικονομία και πιθανόν αναζητώντας αυθεντικές αλλά οικονομικά προσιτές γεύσεις. Συνολικά, διαμορφώνεται μια εικόνα διακοπών με έμφαση στον έλεγχο των εξόδων και την ενίσχυση της διατροφικής αυτάρκειας.

Το 45% του κοινού δηλώνει ότι θα μειώσει τη φετινή του δαπάνη για αγορές. Όλοι οι λόγοι καταγράφονται ιδιαίτερα ψηλά με το αυξημένο κόστος εισιτηρίων να καταγράφεται πιο επιβαρυντικό, την εστίαση ελαφρώς λιγότερο και το κόστος διαμονής ακόμα λιγότερο, πιθανότατα λόγω των επιλογών που αναφέρθηκαν παραπάνω για διαμονή σε εξοχικά και δωμάτια.

Σε σχέση με τα σημεία πώλησης, το 68% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι προμηθεύεται τρόφιμα από φούρνους και αρτοποιεία, ενώ σε υψηλά ποσοστά βρίσκονται και οι μεγάλες (66%) και μικρές (48%) αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Παράλληλα, αξιοσημείωτο είναι το 41% που προτιμά τα μίνι μάρκετ. Σε γενικές γραμμές φαίνεται το καλοκαίρι μία σημαντική παρουσία της τοπικής αγοράς στις επιλογές των καταναλωτών, σε εντονότερο βαθμό σε σχέση με τις μετρήσεις τον υπόλοιπο χρόνο.

Την ίδια στιγμή, οι μισοί των ερωτηθέντων (50%) δεν προγραμματίζουν να κάνουν διακοπές το καλοκαίρι του 2026, με το αντίστοιχο ποσοστό το 2025 να αγγίζει το 52%. Ωστόσο, το 50% σκοπεύει να κάνει διακοπές, το 34% έστω και περιορισμένες, το 14% δηλώνει πως θα ταξιδέψει όπως κάθε χρόνο και 2% περισσότερες ημέρες. Από όσους σχεδιάζουν διακοπές, οι περισσότεροι (42%) υπολογίζουν να απουσιάσουν για 4 έως 7 ημέρες, ενώ 29% για 8 έως 14 ημέρες. Ο μέσος χρόνος διακοπών για όσους τελικά ταξιδέψουν διαμορφώνεται στις 11,4 ημέρες, στοιχείο που επιβεβαιώνει την τάση για συγκρατημένες αποδράσεις όπως και πέρυσι που ήταν 11,3 ημέρες.

Η πλειοψηφία του κοινού επιλέγει τις εξοχικές κατοικίες, είτε στις δικές τους (35%), είτε τρίτων (18%) είτε με μίσθωση. Το 35% επιλέγει διαμονή σε ενοικιαζόμενα δωμάτια με σημαντική αύξηση σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά και μόνο το 14% διαμονή σε ξενοδοχεία (10% χωρίς διατροφή και 4% με πλήρη διατροφή), κάτι που αποτελεί ένδειξη για την δυνατότητα οικονομικής ανταπόκρισης των ελληνικών νοικοκυριών στις εναλλακτικές που υπάρχουν. Το 8% επιλέγει camping και το 9% επιλέγει ταξίδι στο εξωτερικό. Οι πιο κοστοβόρες επιλογές, όπως τα ξενοδοχεία all inclusive και οι κρουαζιέρες, συγκεντρώνουν εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά.

Όσον αφορά τους προορισμούς, η ηπειρωτική Ελλάδα κοντά σε παραθαλάσσιες περιοχές συγκεντρώνει την πλειοψηφία (57%), ενώ ακολουθούν τα νησιά (38%). Η ορεινή ηπειρωτική χώρα αποτελεί επιλογή για το 11% των ταξιδιωτών, ενώ το 9% εξετάζει διακοπές στο εξωτερικό.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κυρ. Μητσοτάκης: Τα έργα είναι εκείνα που τελικά μετρούν περισσότερο από τα λόγια

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στον εβδομαδιαίο απολογισμό του κυβερνητικού έργου αναφέρθηκε στα έργα υποδομών που υλοποιεί η κυβέρνηση, σημειώνοντας ότι τα έργα είναι εκείνα που τελικά μετρούν περισσότερο από τα λόγια και τονίζει «κλείνουμε εκκρεμότητες δεκαετιών και, ταυτόχρονα, δρομολογούμε νέα, σύνθετα οδικά έργα σε πολλές περιοχές της χώρας, διευκολύνοντας τις μετακινήσεις, βελτιώνοντας την καθημερινότητα των πολιτών και ενισχύοντας την τοπική και εθνική οικονομία».

«Σε αυτήν ακριβώς την κατηγορία ανήκει ο τριπλός κόμβος Σκαραμαγκά, ένα έργο που θα συμπληρώσει ένα ημιτελές συγκοινωνιακό σύστημα περιφερειακών λεωφόρων και ανισόπεδων κόμβων στη Δυτική Αττική. Η κατασκευή του, που προβλέπεται να ολοκληρωθεί σε 36 μήνες, θα δώσει σημαντική κυκλοφοριακή ανάσα σε ολόκληρο το λεκανοπέδιο, ενώ παράλληλα θα ενισχύσει τη δυναμική του λιμανιού του Πειραιά και της ευρύτερης περιοχής του Ασπροπύργου» σημειώνει. Επίσης ο πρωθυπουργός αναφέρεται στα έργα που γίνονται στην βόρεια Εύβοια την οποία επισκέφθηκε τις προηγούμενες ημέρες.

Επιπλέον αναφέρεται στην επαγγελματική ασφάλιση υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για μια κρίσιμη μεταρρύθμιση, καθώς η χώρα μας παραμένει μία από τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες του ΟΟΣΑ στον τομέα της επαγγελματικής ασφάλισης.

Τέλος ο πρωθυπουργός αναφέρεται στη φετινή Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το κράτος δικαίου. «Η έκθεση επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα προοδεύει σταθερά και μετρήσιμα. Από το 2020 μέχρι σήμερα οι συστάσεις της επιτροπής έχουν μειωθεί από επτά σε τέσσερις, ενώ για τρίτη συνεχόμενη χρονιά καταγράφεται πρόοδος σε όλες τις συστάσεις του προηγούμενου έτους. Δέκα κράτη-μέλη έχουν φέτος περισσότερες συστάσεις από τη χώρα μας και πέντε κράτη μέλη ίδιο αριθμό συστάσεων με εμάς» σημειώνει.

«Η Ελλάδα επομένως με βάση τα πλέον επίσημα ευρωπαϊκά συγκριτικά δεδομένα δεν είναι μια «δυστοπία» κακών θεσμών και ελλειμματικού κράτους δικαίου, όπως θέλει να την παρουσιάζει η αντιπολίτευση» τονίζει ο πρωθυπουργός.

«Και επειδή μιλάμε για το κράτος δικαίου, κορυφαία αρχή του είναι το τεκμήριο αθωότητας. Δυστυχώς, η κατά τα άλλα «θεσμικά ευαίσθητη» αντιπολίτευση δεν το σεβάστηκε στην περίπτωση των στελεχών της Νέας Δημοκρατίας που ελέγχθηκαν από την ευρωπαϊκή εισαγγελία για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Η αρχειοθέτηση των 9 από τις 13 υποθέσεις αποδεικνύει ότι υπουργοί και βουλευτές της παράταξής μας στοχοποιήθηκαν και διασύρθηκαν για κομματικά οφέλη πριν ακόμη αποφανθεί η δικαιοσύνη. Το ίδιο τεκμήριο, βέβαια, ισχύει και για τα υπόλοιπα τέσσερα στελέχη, οι υποθέσεις των οποίων θα ελεγχθούν περαιτέρω για πλημμεληματικές πράξεις, με τις ταχείες διαδικασίες που εμείς θεσπίσαμε ώστε να μην υπάρχει καμία σκιά» αναφέρει.

Ακολουθεί η ανάρτηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη:

«Καλημέρα σας. Θα ξεκινήσω τη σημερινή ανασκόπηση από τις υποδομές, έναν τομέα στον οποίο από το 2019 επιλέξαμε να επενδύσουμε συστηματικά, γιατί τα έργα είναι εκείνα που τελικά μετρούν περισσότερο από τα λόγια. Κλείνουμε εκκρεμότητες δεκαετιών και, ταυτόχρονα, δρομολογούμε νέα, σύνθετα οδικά έργα σε πολλές περιοχές της χώρας, διευκολύνοντας τις μετακινήσεις, βελτιώνοντας την καθημερινότητα των πολιτών και ενισχύοντας την τοπική και εθνική οικονομία.

Σε αυτήν ακριβώς την κατηγορία ανήκει ο τριπλός κόμβος Σκαραμαγκά, ένα έργο που θα συμπληρώσει ένα ημιτελές συγκοινωνιακό σύστημα περιφερειακών λεωφόρων και ανισόπεδων κόμβων στη Δυτική Αττική. Η κατασκευή του, που προβλέπεται να ολοκληρωθεί σε 36 μήνες, θα δώσει σημαντική κυκλοφοριακή ανάσα σε ολόκληρο το λεκανοπέδιο, ενώ παράλληλα θα ενισχύσει τη δυναμική του λιμανιού του Πειραιά και της ευρύτερης περιοχής του Ασπροπύργου. Και θα επαναλάβω αυτό που είπα κατά την υπογραφή της σύμβασης: αξίζει ένα μπράβο στον Περιφερειάρχη Αττικής, Νίκο Χαρδαλιά, για την επιμονή του να εξασφαλιστούν οι αναγκαίοι εθνικοί πόροι ώστε το έργο να γίνει πράξη.

Σημαντικές παρεμβάσεις στις οδικές υποδομές υλοποιούνται, βέβαια, και εκτός λεκανοπεδίου. Πριν από λίγες ημέρες παραδώσαμε το τμήμα Ροβιές-Ήλια, έναν σύγχρονο και ασφαλή δρόμο που κάνει την πολύπαθη βόρεια Εύβοια πιο προσβάσιμη για κατοίκους και επισκέπτες. Έτσι, τηρούμε ακόμη μία δέσμευσή μας προς την τοπική κοινωνία, αντιμετωπίζοντας τα προβλήματα από τις επικίνδυνες κατολισθήσεις και βάζοντας τέλος στις χρονοβόρες εκτροπές της κυκλοφορίας.

Ο νέος δρόμος χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης, όπως και η αναβάθμιση του Κέντρου Υγείας Ιστιαίας, ενός από τα συνολικά 110 Κέντρα Υγείας που ανακαινίστηκαν σε όλη τη χώρα. Εκεί δημιουργήσαμε, επίσης, Μονάδα Τεχνητού Νεφρού με 6 μηχανήματα αιμοκάθαρσης, ώστε οι νεφροπαθείς της ευρύτερης περιοχής, αλλά και οι επισκέπτες, να μη χρειάζεται πλέον να μετακινούνται έως τη Χαλκίδα. Το Κέντρο Υγείας Ιστιαίας στελεχώνεται με 65 εργαζομένους, με 37 νέες προσλήψεις από το 2021 και ενισχύεται από δύο Κινητές Μονάδες Υγείας της 5ης Υγειονομικής Περιφέρειας Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας, ενώ στο λιμάνι των Ωρεών βρίσκεται σε 24ωρη επιχειρησιακή ετοιμότητα πλωτό ασθενοφόρο του Λιμενικού Σώματος.

Κατά την πρόσφατη επίσκεψή μου στη βόρεια Εύβοια είχα την ευκαιρία να δω από κοντά τόσο τα οδικά έργα και τη μεταμόρφωση των τοπικών υποδομών του ΕΣΥ όσο και τις παρεμβάσεις που υλοποιούνται για την αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές και την κακοκαιρία Daniel. Είμαστε παρόντες, αντιμετωπίζουμε τα προβλήματα με σχέδιο και αποτελεσματικότητα και στηρίζουμε τις τοπικές κοινωνίες στην πράξη.

Αλλάζω θέμα και περνάω στην επαγγελματική ασφάλιση. Οι νέες ρυθμίσεις που περιλαμβάνονται στο υπό διαβούλευση νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας δημιουργούν καλύτερες συνταξιοδοτικές προοπτικές για τους εργαζομένους και ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, ιδίως των μικρομεσαίων. Πρόκειται για μια κρίσιμη μεταρρύθμιση, καθώς η χώρα μας παραμένει μία από τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες του ΟΟΣΑ στον τομέα της επαγγελματικής ασφάλισης.

Σήμερα λειτουργούν 27 Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης με σχεδόν 55.000 ασφαλισμένους και μέσο ατομικό λογαριασμό περίπου 10.500 ευρώ. Τα περιουσιακά τους στοιχεία αντιστοιχούν σε λιγότερο από το 1% του ΑΕΠ, όταν στις χώρες του ΟΟΣΑ με ώριμα συστήματα επαγγελματικής ασφάλισης το αντίστοιχο ποσοστό προσεγγίζει το 50%. Γι’ αυτό θεσπίζουμε τα Ανοιχτά Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, ώστε να αποκτήσουν πρόσβαση και οι μικρότερες επιχειρήσεις και να γίνει ευκολότερη η συνταξιοδοτική αποταμίευση για τους επαγγελματίες. Οι εισφορές θα εκπίπτουν κατά 100% από το φορολογητέο εισόδημα, ενώ καθιερώνεται πλήρης φορητότητα των δικαιωμάτων, ώστε μια αλλαγή εργασίας ή επαγγελματικής κατάστασης να μη συνεπάγεται απώλεια ή αποδυνάμωση όσων έχουν κατοχυρωθεί, αλλά τη μεταφορά τους σε νέο φορέα επαγγελματικής ασφάλισης.

Μέσα στην εβδομάδα ενεργοποιήθηκαν, αμέσως μετά τη νομοθέτησή τους, και τα νέα μέτρα για τη ρύθμιση οφειλών προς την ΑΑΔΕ, τον ΕΦΚΑ και τους χρηματοδοτικούς φορείς, ώστε περισσότεροι πολίτες να μπορούν να διευθετήσουν τις εκκρεμότητές τους και να θωρακίσουν τα περιουσιακά τους στοιχεία. Δίνεται πλέον η δυνατότητα αποπληρωμής σε έως 72 δόσεις για οφειλές προς το Δημόσιο που δημιουργήθηκαν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, ενώ διευρύνεται η περίμετρος του εξωδικαστικού μηχανισμού ώστε να εντάσσονται και οφειλές από 5.000 ευρώ. Με τις συνεχείς βελτιώσεις στον μηχανισμό προστασίας της κύριας κατοικίας έχουμε φτάσει σήμερα στις 64.406 επιτυχείς ρυθμίσεις, που αντιστοιχούν σε αρχικές οφειλές ύψους 19,67 δισ. ευρώ. Μόνο τον Ιούνιο πραγματοποιήθηκαν 1.800 νέες ρυθμίσεις, με τη συμμετοχή οικονομικά ευάλωτων νοικοκυριών και ατόμων με αναπηρία να ανέρχεται στο 12,5%. Οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις αντιστοιχούν συνολικά σε αρχικές οφειλές ύψους 458,6 εκατ. ευρώ.

Θέλω τώρα να σταθώ στη φετινή Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κράτος Δικαίου. Η έκθεση επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα προοδεύει σταθερά και μετρήσιμα. Από το 2020 μέχρι σήμερα οι συστάσεις της Επιτροπής έχουν μειωθεί από επτά σε τέσσερις, ενώ για τρίτη συνεχόμενη χρονιά καταγράφεται πρόοδος σε όλες τις συστάσεις του προηγούμενου έτους. Δέκα κράτη-μέλη έχουν φέτος περισσότερες συστάσεις από τη χώρα μας και πέντε κράτη μέλη ίδιο αριθμό συστάσεων με εμάς. Η Ελλάδα επομένως με βάση τα πλέον επίσημα ευρωπαϊκά συγκριτικά δεδομένα δεν είναι μια «δυστοπία» κακών θεσμών και ελλειμματικού κράτους δικαίου, όπως θέλει να την παρουσιάζει η αντιπολίτευση. Αυτά είναι τα αντικειμενικά δεδομένα μιας συγκριτικής ευρωπαϊκής αξιολόγησης που εφαρμόζει τα ίδια κριτήρια για όλους. Και γι’ αυτό έχει μεγαλύτερη αξία από τις ισοπεδωτικές αφηγήσεις που επιμένουν να μηδενίζουν κάθε θετική εξέλιξη.

Αυτό, ασφαλώς, δεν αποτελεί λόγο εφησυχασμού. Αντίθετα, είναι κίνητρο να προχωρήσουμε ακόμη πιο γρήγορα. Η συνταγματική αναθεώρηση που προτείνουμε περιλαμβάνει σημαντικές θεσμικές αλλαγές για την ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, τη θωράκιση της λογοδοσίας, την προστασία των δημοσιογράφων και τη βελτίωση της ποιότητας της νομοθέτησης. Παράλληλα, υλοποιούμε νέες πρωτοβουλίες για την αποτελεσματικότερη καταπολέμηση της διαφθοράς, το ψηφιακό μητρώο υποθέσεων διαφθοράς, την ολοκλήρωση του πλαισίου προστασίας των δημοσιογράφων από καταχρηστικές αγωγές, την ενίσχυση του διαλόγου με τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και τη βελτίωση του πλαισίου διαφάνειας και ελέγχου του lobbying. Στόχος μας είναι η επόμενη έκθεση να περιλαμβάνει ακόμη λιγότερες συστάσεις και, έως το 2030, η Ελλάδα να συγκαταλέγεται στις 20 καλύτερες χώρες του κόσμου στην καταπολέμηση της διαφθοράς και στη λειτουργία ισχυρών, διαφανών και αποτελεσματικών θεσμών. Γιατί μια σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα δεν αρκεί να αναπτύσσεται οικονομικά πρέπει να βελτιώνεται διαρκώς και στην ποιότητα της δημοκρατίας της.

Και επειδή μιλάμε για το Κράτος Δικαίου, κορυφαία αρχή του είναι το τεκμήριο αθωότητας. Δυστυχώς, η κατά τα άλλα «θεσμικά ευαίσθητη» αντιπολίτευση δεν το σεβάστηκε στην περίπτωση των στελεχών της Νέας Δημοκρατίας που ελέγχθηκαν από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Η αρχειοθέτηση των 9 από τις 13 υποθέσεις αποδεικνύει ότι υπουργοί και βουλευτές της παράταξής μας στοχοποιήθηκαν και διασύρθηκαν για κομματικά οφέλη πριν ακόμη αποφανθεί η Δικαιοσύνη. Το ίδιο τεκμήριο, βέβαια, ισχύει και για τα υπόλοιπα τέσσερα στελέχη, οι υποθέσεις των οποίων θα ελεγχθούν περαιτέρω για πλημμεληματικές πράξεις, με τις ταχείες διαδικασίες που εμείς θεσπίσαμε ώστε να μην υπάρχει καμία σκιά. Ταυτόχρονα, θυμίζω ότι το ξερίζωμα κάθε πρακτικής που οδηγούσε σε κατάχρηση αγροτικών ενισχύσεων αποτελεί σταθερή προτεραιότητά μας. Θυμίζω ότι έχουν ασκηθεί διώξεις σε πάνω από 2.900 φυσικά πρόσωπα που με βάση τις αρχές έλαβαν παράνομες επιδοτήσεις ενώ ήδη έχουν υπάρξει και οι πρώτες καταδικαστικές αποφάσεις.

Στο μέτωπο της καταπολέμησης της οικονομικής εγκληματικότητας, μια ακόμη μεγάλη επιτυχία της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων της Ελληνικής Αστυνομίας ήταν η αποκάλυψη μιας γιγαντιαίας απάτης ΦΠΑ μέσω σύνθετου δικτύου εταιρειών σε Ελλάδα, Κύπρο, Τσεχία και Βουλγαρία. Η πολύμηνη έρευνα, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, οδήγησε στον εντοπισμό κυκλώματος που εμπορευόταν ηλεκτρονικά είδη εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς να αποδίδει τον αναλογούντα ΦΠΑ και, ταυτόχρονα, διεκδικούσε επιστροφές φόρου που δεν είχε ποτέ καταβάλει. Η ζημία για τα ελληνικά και ευρωπαϊκά ταμεία υπολογίζεται σε τουλάχιστον 71 εκατ. ευρώ. Οι αρχές προχώρησαν, επίσης, στη δέσμευση κρυπτονομισμάτων και άλλων ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων αξίας περίπου 5,5 εκατ. ευρώ, τη μεγαλύτερη τέτοια δέσμευση που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ σε εθνικό επίπεδο, χάρη στην προηγμένη ψηφιακή εγκληματολογική ανάλυση των στελεχών των αρμόδιων υπηρεσιών της Ελληνικής Αστυνομίας.

Περνάω τώρα στην προστασία του φυσικού μας πλούτου. Υπογράφηκε το Προεδρικό Διάταγμα για τη δημιουργία του Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου στις Νότιες Κυκλάδες και τις επόμενες ημέρες θα ακολουθήσει η αντίστοιχη υπογραφή για το Θαλάσσιο Πάρκο του Ιονίου. Μαζί, δημιουργούν μία από τις μεγαλύτερες προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές στη Μεσόγειο. Η Ελλάδα πετυχαίνει έτσι τους ευρωπαϊκούς στόχους νωρίτερα από το προβλεπόμενο, από τις αρχές του 2027 αντί για το 2030, και μάλιστα σε μεγαλύτερο ποσοστό, προστατεύοντας το 35% αντί για το 30% των θαλάσσιων περιοχών της. Σε συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες, τους ντόπιους αλιείς, τους επιστήμονες και διεθνείς εταίρους, θέλουμε αυτά τα πάρκα να γίνουν πραγματικά καταφύγια ζωής, προστατεύοντας τη βιοποικιλότητα και τους θαλάσσιους οικοτόπους μας. Η επιτήρησή τους θα γίνεται με ειδικά σκάφη, ένα από τα οποία, το «Σύρνα», που αποκτήθηκε με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, παραδόθηκε ήδη στον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής, ο οποίος ενισχύεται με 300 μόνιμα στελέχη.

Στο ίδιο πεδίο, έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση μια σημαντική μεταρρύθμιση για την ολιστική διαχείριση των υδάτων. Σήμερα, στη χώρα μας περισσότεροι από 735 διαφορετικοί φορείς διαχειρίζονται ζητήματα ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης, με διαφορετικά οικονομικά δεδομένα, διαφορετικές δυνατότητες και άνισο επίπεδο υπηρεσιών. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος του κατακερματισμού, στην Ιρλανδία οι αντίστοιχες αρμοδιότητες ασκούνται από έναν μόνο κεντρικό φορέα. Το σημερινό μοντέλο οδηγεί σε αλληλοεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων, αυξημένο λειτουργικό κόστος και δυσκολία υλοποίησης επενδύσεων σε δίκτυα και υποδομές. Και αυτό, με τη σειρά του, σημαίνει αναποτελεσματική διαχείριση του νερού, απώλειες και σπατάλη, αλλά και αδυναμία διαμόρφωσης ενός ενιαίου εθνικού σχεδιασμού, την ώρα που η λειψυδρία, η κλιματική αλλαγή και οι συνέπειές τους καθιστούν αυτήν την ανάγκη πιο επείγουσα από ποτέ. Με το νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, την Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα και τη χρηματοδότηση έργων υποδομής σε ολόκληρη την Ελλάδα, επιδιώκουμε να αλλάξουμε ουσιαστικά προς το καλύτερο την καθημερινότητα εκατομμυρίων συμπολιτών μας, διατηρώντας απολύτως τον δημόσιο χαρακτήρα του νερού.

Τρία χρόνια μετά τη μεγάλη πυρκαγιά στη Δαδιά, βρίσκεται σε εξέλιξη ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα αποκατάστασης των δασικών οικοσυστημάτων και πρόληψης, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 86 εκατ. ευρώ. Έχουν ολοκληρωθεί αντιδιαβρωτικές παρεμβάσεις, προχωρούν αντιπλημμυρικά έργα μεγάλης κλίμακας, έχουν πραγματοποιηθεί στοχευμένες αναδασώσεις με τη φύτευση 54.172 φυταρίων και τέθηκε σε λειτουργία το νέο Παρατηρητήριο Αρπακτικών Πτηνών. Παράλληλα, συνεχίζονται οι καθαρισμοί βλάστησης και η συντήρηση αντιπυρικών ζωνών μέσω του προγράμματος Antinero, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα ενός οικοσυστήματος μοναδικής αξίας.

Σημαντική είναι και η μεγάλη εθνική παρέμβαση για την αναγέννηση των ιστορικών πανεπιστημιακών υποδομών της χώρας, με την αξιοποίηση της δωρεάς ύψους 160 εκατ. ευρώ από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες. Επιλέξαμε η δωρεά να κατευθυνθεί στοχευμένα σε παλαιά και εμβληματικά πανεπιστημιακά κτήρια, εκεί όπου η παρέμβαση θα έχει πραγματικό και διαρκές αποτύπωμα για τους φοιτητές, τους διδάσκοντες, τις πόλεις και το δημόσιο Πανεπιστήμιο. Η κύρια χρηματοδότηση κατευθύνεται στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ενώ παρεμβάσεις θα γίνουν επίσης στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Την ίδια στιγμή, η Πολιτεία έχει ήδη δρομολογήσει σημαντικές επενδύσεις στα περισσότερα δημόσια Πανεπιστήμια, με την αναβάθμιση υφιστάμενων και τη δημιουργία νέων σύγχρονων φοιτητικών εστιών στη Θεσσαλία, την Κρήτη, τη Δυτική Μακεδονία και την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη με ενίσχυση του διδακτικού προσωπικού και με νέα προγράμματα προπτυχιακών και μεταπτυχιακών σπουδών που στοχεύουν στην εξωστρέφεια των ελληνικών Πανεπιστημίων και στην προσέλκυση νέων φοιτητών.

Μια ακόμα ενδιαφέρουσα εξέλιξη έρχεται από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το πρώτο δημόσιο ΑΕΙ της χώρας που υιοθετεί την ηλεκτρονική διενέργεια εξετάσεων μέσω tablets και ειδικού λογισμικού. Η νέα διαδικασία είναι αδιάβλητη, μειώνει σημαντικά τον χρόνο βαθμολόγησης και ανακοίνωσης των αποτελεσμάτων, περιορίζει τον διοικητικό φόρτο για το διδακτικό προσωπικό και εξοικονομεί χιλιάδες φύλλα χαρτιού. Το σύστημα έχει ήδη αξιοποιηθεί από περισσότερους από 8.000 φοιτητές, σε 27 Τμήματα και 165 προπτυχιακά μαθήματα. Ελπίζω να ακολουθήσουν και άλλα δημόσια Πανεπιστήμια, αξιοποιώντας μια ώριμη πλέον ψηφιακή πρακτική.

Ψηφιακή είναι και η συνέχεια με τη νέα πλατφόρμα «Εύμαιος», που δημιουργήθηκε για να αίρει τα εμπόδια πρόσβασης στον πολιτισμό. Πρόκειται για μια σύγχρονη ψηφιακή πύλη ενημέρωσης για άτομα με αναπηρία, άτομα με χρόνιες ή σπάνιες παθήσεις, ηλικιωμένους και, γενικότερα, για όλους τους εμποδιζόμενους συμπολίτες μας. Η πλατφόρμα παρέχει στα ελληνικά και στα αγγλικά αξιόπιστη και αναλυτική πληροφόρηση για τις συνθήκες πρόσβασης και τις διαθέσιμες υποδομές, διευκολύνοντας τον προγραμματισμό της επίσκεψης των ατόμων με αναπηρία. Μέχρι στιγμής έχουν καταγραφεί 120 αρχαιολογικοί χώροι, μουσεία και πολιτιστικά σημεία ενδιαφέροντος σε όλη τη χώρα, με την προσβασιμότητά τους πιστοποιημένη από ειδικά εκπαιδευμένους επιθεωρητές.

Αυξάνονται, παράλληλα, τα ψηφιακά έγγραφα και οι υπηρεσίες που έχουν στη διάθεσή τους οι πολίτες στο GovgrWallet. Η 13η κατά σειρά προσθήκη είναι το ελληνικό διαβατήριο, το οποίο είναι πλέον διαθέσιμο στην εφαρμογή για ταυτοποίηση και ως ταξιδιωτικό έγγραφο εντός της ελληνικής επικράτειας. Χρειάζεται απλώς η ενημέρωση της εφαρμογής σε συσκευές Android και iOS.

Θέλω επίσης να αναφερθώ στην ασφάλεια των αθλητικών εγκαταστάσεων. Ολοκληρώθηκε σε χρόνο ρεκόρ ο αντισεισμικός έλεγχος σε 2.500 αθλητικά συγκροτήματα σε ολόκληρη τη χώρα από εκπαιδευμένους και πιστοποιημένους μηχανικούς, ενώ θα ακολουθήσουν επιτόπιες αυτοψίες σε περίπου 1.000 ακόμα. Η αντισεισμική θωράκιση χρηματοδοτείται με 15,5 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Για πρώτη φορά η Πολιτεία ελέγχει τις αθλητικές υποδομές συστηματικά, οργανωμένα και με ενιαία επιστημονική μεθοδολογία, στο πλαίσιο της υποχρέωσης που θεσπίσαμε για τη χορήγηση άδειας λειτουργίας και με αποκλειστικό γνώμονα την προστασία αθλητών, θεατών και εργαζομένων. Προβλέπονται, επίσης, ρητά θέσεις για άτομα με αναπηρία ανάλογα με τη χωρητικότητα κάθε εγκατάστασης. Με μία φράση: προσωρινές άδειες λειτουργίας δεν θα χορηγούνται όταν δεν πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις ασφάλειας.

Στη Λέσβο, τέσσερα ολοκληρωμένα έργα πολιτισμού αποδόθηκαν στους πολίτες και τους επισκέπτες: ο βόρειος περίβολος του Κάστρου Μυτιλήνης, οι στέγες και οι τρούλοι του Ιερού Ναού Αγίου Θεράποντα, το εκσυγχρονισμένο Μουσείο Ρητίνης και ο αποκατεστημένος μεσαιωνικός Πύργος των Γατελούζων στο Αμπελικό. Έργα που διασώθηκαν και απέκτησαν ξανά ζωή με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Είναι παρεμβάσεις που εντάσσονται στην Πολιτιστική Χάρτα Ανάπτυξης και Ευημερίας και αντιμετωπίζουν την πολιτιστική κληρονομιά όχι ως στατικό αποτύπωμα του παρελθόντος, αλλά ως ζωντανό πυλώνα ταυτότητας, συνοχής και βιώσιμης ανάπτυξης.

Κλείνω τη σημερινή ανασκόπηση με ένα πρόσωπο που αγαπήθηκε από ολόκληρη την Ελλάδα. Με συγκίνηση αποχαιρέτισα και εγώ τη Μάρω Κοντού, μια σπουδαία κυρία της «Χρυσής Εποχής» του ελληνικού κινηματογράφου και του θεάτρου, που υπηρέτησε την Τέχνη αλλά και τα κοινά, έχοντας διατελέσει βουλευτής της παράταξής μας και δημοτική σύμβουλος Αθηναίων. Θα τη θυμόμαστε όλοι με σεβασμό, τρυφερότητα και αγάπη.

Κρατάμε όσα έγιναν αυτήν την εβδομάδα, γνωρίζουμε καλά πόσα ακόμα πρέπει να γίνουν και συνεχίζουμε τη δουλειά, με σχέδιο, συνέπεια και χωρίς εφησυχασμό. Καλή συνέχεια στη μέρα σας!».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Άρθρο του Γιώργου Κώτσηρα: Προτεραιότητά μας η προστασία της ανθρώπινης ζωής – Νέοι κανόνες για ασφαλή χρήση των ηλεκτρικών πατινιών

Στην άμεση αυστηροποίηση του θεσμικού πλαισίου για τη χρήση των ηλεκτρικών πατινιών και των Ελαφρών Προσωπικών Ηλεκτρικών Οχημάτων (Ε.Π.Η.Ο.) προχωρά το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, φέρνοντας κατά προτεραιότητα στη Βουλή νέες διατάξεις με επίκεντρο την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας. Οι προωθούμενες ρυθμίσεις έρχονται να καλύψουν τα κενά της υφιστάμενης νομοθεσίας, αντιμετωπίζοντας τις επικίνδυνες οδικές συμπεριφορές και την αύξηση των τροχαίων ατυχημάτων που καταγράφονται, με συχνά θύματα παιδιά και νέους, αναφέρει σε άρθρο του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο αναπληρωτής υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Γιώργος Κώτσηρας.

Όπως επισημαίνει μεταξύ των βασικών αξόνων του νομοσχεδίου περιλαμβάνονται η απαγόρευση χρήσης και αγοράς/μίσθωσης των οχημάτων αυτών από άτομα κάτω των 17 ετών, η κατακόρυφη αύξηση των προστίμων για κίνηση σε οδούς με όριο ταχύτητας άνω των 50 χλμ/ώρα, καθώς και η καθιέρωση υποχρεωτικής ασφάλισης αστικής ευθύνης έναντι τρίτων. Παράλληλα, θεσπίζεται ηλεκτρονικό Μητρώο Ε.Π.Η.Ο. για την αποτελεσματική εποπτεία και τον έλεγχο των οχημάτων από τις αρμόδιες αρχές, σε μια προσπάθεια περαιτέρω μείωσης των τροχαίων δυστυχημάτων στη χώρα.

Ακολουθεί το πλήρες άρθρο του Αναπληρωτή Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, Γιώργου Κώτσηρα:

«Η εμφάνιση των ηλεκτρικών πατινιών και γενικότερα των Ελαφρών Προσωπικών Ηλεκτρικών Οχημάτων (Ε.Π.Η.Ο) δημιούργησε νέα δεδομένα στις αστικές μετακινήσεις και ανέδειξε την ανάγκη προσαρμογής του θεσμικού πλαισίου, καθώς η αυξανόμενη χρήση τους συνοδεύτηκε σε αρκετές περιπτώσεις από επικίνδυνες συμπεριφορές, παραβάσεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και τροχαία ατυχήματα, με θύματα, συχνά, παιδιά και νέους ανθρώπους.

Για τον λόγο αυτό, το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών φέρνει κατά προτεραιότητα στη Βουλή νέες διατάξεις που έρχονται να καλύψουν τα κενά του υφιστάμενου πλαισίου και να ενισχύσουν την οδική ασφάλεια.

Πρώτον, απαγορεύουμε τη χρήση των ηλεκτρικών πατινιών στον δρόμο σε άτομα κάτω των 17 ετών, με εξαίρεση τα οχήματα που προορίζονται για άτομα με αναπηρία. Σε περίπτωση παράβασης προβλέπεται πρόστιμο ύψους 150 ευρώ.

Δεύτερον, αυστηροποιούμε τις κυρώσεις για όσους κινούνται με ηλεκτρικά πατίνια σε οδούς με επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας άνω των 50 χμ την ώρα. Το πρόστιμο αυξάνεται από τα 30 ευρώ στα 350 ευρώ.

Τρίτον, οι οδηγοί ηλεκτρικών πατινιών υποχρεούνται να φέρουν, κατά την οδήγηση, νόμιμο έγγραφο ταυτοποίησης προσώπου και αποδεικτικό ασφάλισης.

Τέταρτον, καθίσταται υποχρεωτική η ασφάλιση γενικής αστικής ευθύνης έναντι τρίτων για την κυκλοφορία των οχημάτων αυτών. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης επιβάλλεται πρόστιμο ύψους 250 ευρώ.

Πέμπτον, απαγορεύουμε την πώληση, εκμίσθωση ή διάθεση ηλεκτρικών πατινιών σε άτομα κάτω των 17 ετών. Οι επιχειρήσεις οφείλουν να ελέγχουν την ηλικία των χρηστών μέσω ταυτοποιητικού εγγράφου, ενώ η παράβαση επισύρει πρόστιμο 1000 ευρώ.

Παράλληλα, δημιουργούμε ηλεκτρονικό Μητρώο Ε.Π.Η.Ο., όπου θα καταγράφονται τα οχήματα, οι ιδιοκτήτες και τα τεχνικά χαρακτηριστικά τους, διευκολύνοντας τους ελέγχους από τις αρμόδιες αρχές και ενισχύοντας την αποτελεσματική εποπτεία του νέου πλαισίου.

Για την κυβέρνηση και προσωπικά τον Πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, η οδική ασφάλεια αποτελεί βασική προτεραιότητα. Σε αυτή την κατεύθυνση εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια μια συγκροτημένη πολιτική με ορατά αποτελέσματα που δικαιώνουν τις επιλογές μας. Δεν είναι τυχαίο ότι το 2025 η Ελλάδα κατέγραψε τη δεύτερη καλύτερη επίδοση στην οδική ασφάλεια μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τα θανατηφόρα τροχαία να μειώνονται κατά 22%. Η βελτίωση των οδικών υποδομών, η τροποποίηση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, η 24ωρη λειτουργία των μέσων μαζικής μεταφοράς το Σάββατο, η συστηματική καλλιέργεια κουλτούρας οδικής ασφάλειας και η εντατικοποίηση των ελέγχων για τη χρήση κράνους και την οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ, συνετέλεσαν σε αυτό το ενθαρρυντικό αποτέλεσμα. Σταθερός μας στόχος είναι να μειώσουμε ακόμα περισσότερο τα τροχαία δυστυχήματα, να μειωθούν ακόμα περισσότερο οι απώλειες ανθρώπινων ζωών στην άσφαλτο.

Με την διεθνή εμπειρία να αποδεικνύει ότι η βελτίωση της οδικής ασφάλειας επιτυγχάνεται μέσα από συνδυασμό κανόνων, ελέγχων, εκπαίδευσης και υπεύθυνης συμπεριφοράς από όλους τους χρήστες του οδικού δικτύου, η νέα νομοθεσία αποσκοπεί ακριβώς σε αυτό: στη δημιουργία ενός σαφούς και λειτουργικού πλαισίου που θέτει ως απόλυτη προτεραιότητα την προστασία της ανθρώπινης ζωής και την πιο ασφαλή συνύπαρξη όλων στον δημόσιο χώρο».

ΦΩΤΟ: ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΥΠ. ΥΠΟΔΟΜΩΝ & ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ
ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΕΚΤ: Αναμένεται να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια την ερχόμενη Πέμπτη – Αβεβαιότητα για τις επόμενες κινήσεις

H Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αναμένεται να αφήσει αμετάβλητα τα βασικά της επιτόκια την ερχόμενη Πέμπτη, αλλά τα «σύννεφα» που έχουν αρχίσει να σωρεύονται στην πορεία του πληθωρισμού, μετά τις νέες εχθροπραξίες στη Μέση Ανατολή, συντηρούν την αβεβαιότητα για τις αποφάσεις της από τον Σεπτέμβριο και μετά.

Μετά την αύξηση των επιτοκίων της κατά 25 μονάδες βάσης στις 11 Ιουνίου με στόχο τη μείωση του πληθωρισμού, η ΕΚΤ κράτησε ανοικτές τις επιλογές της για τη συνέχεια, με βάση τη θέση ότι οι αποφάσεις θα λαμβάνονται σε κάθε συνεδρίαση με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία. Η Κριστίν Λαγκάρντ είχε σημειώσει μάλιστα στη συνέντευξη Τύπου ότι η συγκεκριμένη κίνηση δεν αποτελούσε την αρχή ενός νέου ανοδικού κύκλου των επιτοκίων.

Οι μελλοντικές αποφάσεις, όπως είχε τονισθεί, συνδέονταν κυρίως με την πορεία του πολέμου στο Ιράν και με τη διάρκεια που τα Στενά του Ορμούζ θα έμεναν κλειστά. Λίγες ημέρες μετά τη συνεδρίαση της ΕΚΤ ανακοινώθηκε η προσωρινή συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου, διάρκειας δύο μηνών, η οποία προέβλεπε και το σταδιακό άνοιγμα του Ορμούζ στη ναυσιπλοΐα. Πράγματι, οι διελεύσεις πλοίων από την κρίσιμη αυτή θαλάσσια δίοδο αυξήθηκαν στη συνέχεια σημαντικά, με αποτέλεσμα οι τιμές του πετρελαίου μπρεντ να κατρακυλήσουν από πάνω από 90 δολάρια το βαρέλι πριν τη συμφωνία στα 72 δολάρια, κοντά δηλαδή στα επίπεδα που κυμαίνονταν πριν την έναρξη του πολέμου στις 27 Φεβρουαρίου.

Εφόσον η προσωρινή συμφωνία τηρείτο και παράλληλα οι προβλεπόμενες διαπραγματεύσεις ΗΠΑ και Ιράν οδηγούσαν σε μία πιο διαρκή ειρήνη στην περιοχή – κάτι πάντως που από την αρχή θεωρείτο ιδιαίτερα αβέβαιο – η μείωση του πληθωρισμού στον στόχο του 2% θα διευκολυνόταν σε μεγάλο βαθμό και η ΕΚΤ θα μπορούσε να περιοριστεί σε μία νέα μικρή αύξηση των επιτοκίων ή ακόμη και να αποφύγει κάθε άλλη αύξηση.

Ωστόσο, το μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψαν ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο Ιρανός ομόλογός του, Μασούντ Πεζεσκιάν, έχει ακυρωθεί μετά τις επιθέσεις της Τεχεράνης σε πλοία που διέρχονταν από τα Στενά του Ορμούζ και τους βομβαρδισμούς ιρανικών στόχων από τις ΗΠΑ που ακολούθησαν. Οι τιμές του μπρεντ εκτινάχθηκαν τις περασμένες ημέρες στα 85 δολάρια το βαρέλι, περίπου 20% υψηλότερες σε σχέση με τις αρχές Ιουλίου.

Η ΕΚΤ θα παρακολουθήσει πώς θα εξελιχθούν οι τιμές της ενέργειας και πώς αυτές θα επηρεάσουν τον πληθωρισμό, μέσω της διάχυσής τους στις τιμές άλλων προϊόντων και υπηρεσιών, πριν λάβει τις αποφάσεις της. Ανησυχητική είναι εν προκειμένω η προειδοποίηση του ΔΝΤ ότι εξαντλούνται οι παράγοντες που απέτρεψαν μία μεγαλύτερη έκρηξη των τιμών του πετρελαίου έως σήμερα, όπως η χρήση σε μεγάλη κλίμακα στρατηγικών αποθεμάτων, η αύξηση της παραγωγής χωρών εκτός του Περσικού Κόλπου και η συγκράτηση της ζήτησης από την Κίνα.

Σε κάθε περίπτωση, κρίσιμη σημασία έχουν τα στοιχεία για τον πληθωρισμό του Ιουλίου, που θα ανακοινωθούν από την Eurostat στο τέλος του μήνα και για τον πληθωρισμό του Αυγούστου, τα οποία αναμένονται την 1η Σεπτεμβρίου, λίγες ημέρες πριν τη συνεδρίαση της ΕΚΤ στις 10 Σεπτεμβρίου. Η ΕΚΤ θα λάβει επίσης υπόψη τα προκαταρκτικά στοιχεία για το ΑΕΠ στην Ευρωζώνη το β’ τρίμηνο, τα οποία θα ανακοινωθούν στις 30 Ιουλίου και τα οποία σταθμίζονται πάντα στις αποφάσεις για τα επιτόκια. Το ΑΕΠ της Ευρωζώνης είχε μειωθεί κατά 0,2% το α’ τρίμηνο σε σύγκριση με το δ’ τρίμηνο του 2025, λόγω της μεγάλης συρρίκνωσης που σημειώθηκε στην Ιρλανδία (χωρίς την Ιρλανδία, το ΑΕΠ αυξήθηκε 0,1%).

Η Φρανκφούρτη είναι σε επιφυλακή, με τον τόνο να τον δίνει ο πρόεδρος της Bundesbank, Γιόαχιμ Νάγκελ, την περασμένη Τετάρτη. Αν και υπονόησε ότι δεν χρειάζεται νέα αύξηση των επιτοκίων αυτό τον μήνα, λέγοντας ότι αυτά είναι «σε κατάλληλο επίπεδο», πρόσθεσε: «Το νέο ξέσπασμα στρατιωτικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή και η νέα αύξηση στις τιμές του πετρελαίου υπογραμμίζουν ότι η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ευμετάβλητη και η αβεβαιότητα είναι αντίστοιχα υψηλή. Παραμένει σκόπιμο να αντιδράσουμε με προσοχή, αλλά να δράσουμε αποφασιστικά, αν χρειαστεί… Η εξέλιξη των τιμών ενέργειας αποτελεί αποφασιστικό παράγοντα για τον καθορισμό των προοπτικών του πληθωρισμού. Η νομισματική πολιτική θα διατηρήσει τη στάση επιφυλακής της».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η διπλή όψη της Τεχνητής Νοημοσύνης στην υγεία: Πολύτιμο εργαλείο αλλά και πολλαπλασιαστής της παραπληροφόρησης

Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει μπει δυναμικά στην καθημερινότητά μας. Αλλάζει με ταχύτατους ρυθμούς τον τρόπο με τον οποίο αναζητούμε, παράγουμε και διακινούμε πληροφορίες, επηρεάζοντας πλέον και τον χώρο της υγείας.

Οι εφαρμογές της μπορούν να υποστηρίξουν στη διάγνωση του νοσήματος και στην αντιμετώπισή του, στην επικοινωνία του επαγγελματία με το κοινό, να εξηγήσει δύσκολες έννοιες με απλό τρόπο και να υποστηρίξει εκστρατείες ενημέρωσης.

Ωστόσο, η ίδια τεχνολογία εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους, καθώς μπορεί να μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για κάτι πολύ επικίνδυνο: την παραγωγή και διάδοση ψευδών ή παραπλανητικών πληροφοριών για θέματα υγείας, με άμεσες συνέπειες για τη δημόσια υγεία, αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, παθολόγος Θεοδώρα Ψαλτοπούλου.

Αλλάζει το τοπίο της παραπληροφόρησης στην υγεία

Σύμφωνα με συστηματική ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο έγκριτο περιοδικό BMC Public Health, η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει το τοπίο της παραπληροφόρησης στην υγεία, γιατί κάνει πιο εύκολη, πιο γρήγορη και πιο πειστική τη δημιουργία ψευδών ιστοριών.

«Ένα ψευδές κείμενο για μια θεραπεία, ένα εμβόλιο ή μια ασθένεια μπορεί πλέον να γραφτεί με ύφος “επιστημονικό”, να περιλαμβάνει ψεύτικες αναφορές, να φαίνεται καλοδομημένο και να μοιάζει αξιόπιστο. Αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό, γιατί πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να ξεχωρίσουν αν ένα κείμενο έχει γραφτεί από άνθρωπο ή από AI, αλλά και αν οι πληροφορίες που περιέχει είναι σωστές», εξηγεί η κ. Ψαλτοπούλου.

Τονίζει ότι η ανασκόπηση δείχνει επίσης ότι τα υπάρχοντα συστήματα εντοπισμού τέτοιου περιεχομένου δεν είναι ακόμη αρκετά αξιόπιστα. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι η ψευδής πληροφορία παράγεται εύκολα, αλλά και ότι μπορεί να εμφανιστεί με τη μορφή άρθρου, ανάρτησης, εικόνας ή ακόμη και βίντεο που δείχνει αληθοφανές.

Σύμφωνα με την ίδια, το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Εκεί, οι πληροφορίες δεν διαδίδονται πάντα επειδή είναι σωστές, αλλά επειδή προκαλούν φόβο, θυμό, εντύπωση ή αίσθηση επείγοντος.  Ένα ψευδές μήνυμα για την υγεία μπορεί να κοινοποιηθεί χιλιάδες φορές πριν προλάβει κάποιος ειδικός να το ελέγξει.

«Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να παράγει πολλές παραλλαγές του ίδιου ψευδούς ισχυρισμού, προσαρμοσμένες σε διαφορετικές ομάδες ανθρώπων: γονείς, ηλικιωμένους, άτομα με χρόνια νοσήματα ή ανθρώπους που ήδη δυσπιστούν απέναντι στους θεσμούς. Έτσι, η παραπληροφόρηση γίνεται πιο «προσωπική» και, γι’ αυτό, πιο πειστική. Ένα μήνυμα που απευθύνεται σε έναν νέο γονέα μπορεί να δίνει έμφαση στον φόβο για την ασφάλεια του παιδιού, ενώ ένα άλλο, προς ηλικιωμένους, μπορεί να εκμεταλλεύεται την αγωνία για παρενέργειες ή χρόνιες παθήσεις».

Χαρακτηριστικό πεδίο παραπληροφόρησης ο εμβολιασμός

Όπως αναφέρει η κ. Ψαλτοπούλου στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο εμβολιασμός είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά πεδία όπου η παραπληροφόρηση μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες.

«Τα εμβόλια έχουν συμβάλει στον έλεγχο ή ακόμη και στην εξάλειψη σοβαρών ασθενειών, όπως η ευλογιά, η πολιομυελίτιδα και η ιλαρά. Παρ’ όλα αυτά, οι ψευδείς ισχυρισμοί για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητά τους συνεχίζουν να επηρεάζουν αποφάσεις. Όταν κάποιος διαβάζει επανειλημμένα ότι ένα εμβόλιο είναι “επικίνδυνο”, “πειραματικό” ή “κρύβει συμφέροντα”, μπορεί να αρχίσει να αμφιβάλλει, ακόμη κι αν οι ισχυρισμοί αυτοί δεν στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα. Η επανάληψη παίζει σημαντικό ρόλο: όσο πιο συχνά συναντάμε έναν ισχυρισμό, τόσο πιο οικείος και αληθοφανής μπορεί να μας φαίνεται. Αυτή η διστακτικότητα δεν επηρεάζει μόνο το άτομο, αλλά και την κοινότητα, γιατί μειώνει τη συλλογική προστασία» .

Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει και μέρος της λύσης

Παρόλα αυτά, μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Vaccine δείχνει ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι μόνο μέρος του προβλήματος, αλλά μπορεί να αποτελέσει και μέρος της λύσης.

Η μελέτη εξέτασε αν μηνύματα που δημιουργούνται με τη βοήθεια AI μπορούν να διορθώσουν λανθασμένες πεποιθήσεις για τα εμβόλια. Σε πείραμα με 1.435 ενήλικες στις ΗΠΑ, βρέθηκε ότι ορισμένα διορθωτικά μηνύματα που δημιουργήθηκαν από το ΑΙ μείωσαν τις λανθασμένες πεποιθήσεις, ειδικά όταν ήταν προσαρμοσμένα σε χαρακτηριστικά προσωπικότητας, όπως η εξωστρέφεια.

Αυτό σημαίνει ότι η σωστή ενημέρωση μπορεί να γίνει πιο αποτελεσματική όταν λαμβάνει υπόψη το κοινό στο οποίο απευθύνεται. Ωστόσο, τα μηνύματα που στόχευαν άτομα με έντονες ψευδοεπιστημονικές πεποιθήσεις δεν ήταν πάντα αποτελεσματικά και σε κάποιες περιπτώσεις μπορούσαν να έχουν αντίθετο αποτέλεσμα, εξηγεί η καθηγήτρια του ΕΚΠΑ.

«Αυτό μας δείχνει ότι ο τρόπος που επικοινωνούμε έχει μεγάλη σημασία. Ένα μήνυμα που ακούγεται επιθετικό, ειρωνικό ή περιφρονητικό μπορεί να κάνει έναν άνθρωπο να κλειστεί περισσότερο στις απόψεις του. Αντίθετα, ένα μήνυμα που αναγνωρίζει τις ανησυχίες του, μιλά με σεβασμό και εξηγεί καθαρά τα δεδομένα έχει περισσότερες πιθανότητες να βοηθήσει. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η δημόσια υγεία δεν χρειάζεται μόνο επιστημονική ακρίβεια, αλλά και επικοινωνιακή ευαισθησία. Οι άνθρωποι συχνά δεν απορρίπτουν τα εμβόλια επειδή “δεν θέλουν να μάθουν”, αλλά επειδή φοβούνται, μπερδεύονται ή δεν εμπιστεύονται τις πηγές πληροφόρησης», τονίζει η κ. Ψαλτοπούλου.

Καταλήγει ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη, λοιπόν, είναι ένα ισχυρό εργαλείο. Μπορεί να πολλαπλασιάσει την παραπληροφόρηση, αλλά μπορεί και να συμβάλει στη σωστή ενημέρωση, αρκεί να χρησιμοποιείται με έλεγχο, διαφάνεια και ανθρώπινη επίβλεψη. «Στον χώρο της υγείας, και ιδιαίτερα στον εμβολιασμό, το ζητούμενο δεν είναι να φοβηθούμε την τεχνολογία, αλλά να τη χρησιμοποιήσουμε υπεύθυνα, με στόχο την προστασία της εμπιστοσύνης και της δημόσιας υγείας. Σίγουρα η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να είναι συμπαραστάτης και όχι αντικαταστάτης του επαγγελματία υγείας, αφού δεν μπορεί να διενεργήσει την κλινική εξέταση, ούτε να συνταγογραφήσει και να υπογράψει για την φαρμακευτική ή άλλη αγωγή, αναλαμβάνοντας και την αντίστοιχη νομική ευθύνη».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Όγδοη συναπτή νύχτα βομβαρδισμών των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν, μετά τους θανάτους δυο Αμερικανών στρατιωτικών στην Ιορδανία

Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν τις πρώτες πρωινές ώρες πως άρχισαν να διεξάγουν νέα σειρά βομβαρδισμών εναντίον του Ιράν, για να «τιμωρήσουν» τους Φρουρούς της Επανάστασης, μετά τους θανάτους δυο αμερικανών στρατιωτικών στην Ιορδανία προχθές Παρασκευή.

«Οι (ένοπλες) δυνάμεις των ΗΠΑ άρχισαν να εξαπολύουν νέα αεροπορικά πλήγματα εναντίον του Ιράν κατά διαταγή του ανωτάτου διοικητή τους», του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε μέσω X το μεικτό διοικητήριό τους που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση»).

Οι επιχειρήσεις, σύμφωνα με την ίδια πηγή, άρχισαν χθες στις 18:00 (σ.σ. ώρα Ουάσιγκτον· 01:00 ώρα Ελλάδας).

«Τα πλήγματα αυτά είναι σχεδιασμένα για να φθείρουν περαιτέρω τη δυνατότητα του Ιράν να απειλεί την εμπορική ναυσιπλοΐα στο στενό του Ορμούζ και για να τιμωρηθεί άμεσα το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, που εξαπέλυσε επιθέσεις εναντίον του αμερικανικού στρατιωτικού προσωπικού στην Ιορδανία χθες βράδυ», πρόσθεσε.

Ιρανικά πρακτορεία ειδήσεων, τα MEHR και Tasnim, μετέδωσαν κατά τη διάρκεια της νύχτας πως έγιναν αμερικανικοί βομβαρδισμοί στη Σιρίκ, πόλη όπου βρίσκεται λιμάνι στο στενό του Ορμούζ, στο νότιο τμήμα της χώρας. Το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων IRNA έκανε λόγο για «επίθεση του αμερικανού εχθρού κοντά στη Χατζαμπάντ», στην ίδια νότια επαρχία, την Ορμουζγκάν.

Χθες Σάββατο, η CENTCOM ανακοίνωσε τον θάνατο δυο αμερικανών στρατιωτικών, των πρώτων γνωστών απωλειών των ΗΠΑ αφότου ξανάρχισαν οι εχθροπραξίες την 7η Ιουλίου και ότι αγνοείται τρίτος έπειτα από «επίθεση ιρανικών πυραύλων και drones» την Παρασκευή στην Ιορδανία.

Κατά τις επίσημες ανακοινώσεις της Ουάσιγκτον, ο αριθμός των αμερικανών στρατιωτικών που έχουν σκοτωθεί από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή την 28η Φεβρουαρίου ανέρχεται πλέον σε 16.

Οι εχθροπραξίες, που ξανάρχισαν αυτόν τον μήνα, έπειτα από επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων στον Κόλπο, αποδοθείσες στο Ιράν, είναι οι πιο εκτεταμένες μετά την κήρυξη κατάπαυσης του πυρός τον Απρίλιο κι υπονομεύουν τις διπλωματικές προσπάθειες με σκοπό να τερματιστεί η ένοπλη σύρραξη.

«Αξέχαστα μαθήματα»

«Τώρα που ο αμερικανός εχθρός επιδιώκει» να ξαναρχίσει τον «πόλεμο (…) πρέπει να ξέρει ότι το αγαπητό ιρανικό έθνος και το μέτωπο της αντίστασης έχουν να του δώσουν αξέχαστα μαθήματα», διεμήνυσε ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ, σε γραπτό μήνυμά του που αναμεταδόθηκε χθες από την κρατική τηλεόραση.

Οι «επανειλημμένες παραβιάσεις» του μνημονίου κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, της καταρχήν συμφωνίας που υπογράφτηκε από τους προέδρους των δυο κρατών τη 17η Ιουνίου, κι είχε σκοπό να σιγήσουν τα όπλα, από αμερικανικής πλευράς, «έδειξαν για ακόμη μια φορά ότι η υπογραφή του αμερικανού προέδρου δεν έχει καμιά αξία», έκρινε.

Σύμφωνα με απολογισμό του ιρανικού υπουργείου Υγείας, από την 27η Ιουνίου οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί έχουν στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 50 ανθρώπους κι έχουν τραυματίσει άλλους 500 και πλέον.

Χθες, η Τεχεράνη ανακοίνωσε πως έπληξε αεροπορική βάση που χρησιμοποιείται από τις ΗΠΑ στην Ιορδανία, καθώς και στρατιωτικές εγκαταστάσεις και πολιτικές υποδομές στο Κουβέιτ. Το Μπαχρέιν, όπου φιλοξενείται το αρχηγείο του αμερικανικού 5ου στόλου και βρίσκονται καίριας σημασίας υποδομές, μπήκε επίσης στο στόχαστρο.

Ζημιές στο Κουβέιτ

Σύμφωνα με τις αρχές του Κουβέιτ, τα ιρανικά πλήγματα προκάλεσαν σοβαρές ζημιές σε πετρελαϊκή εγκατάσταση «ζωτικής» σημασίας και έθεσαν εκτός λειτουργίας μονάδα αφαλάτωσης νερού και παραγωγής ηλεκτρισμού. Ήδη, άλλη τέτοια εγκατάσταση στο εμιράτο μπήκε στο στόχαστρο του Ιράν την προηγουμένη.

Με τη θερμοκρασία να φτάνει τους 47° Κελσίου καταδίκασαν την στοχοποίηση από τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις «απαραίτητων υποδομών». Το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου (ΣΣΚ), περιφερειακός οργανισμός των πετρομοναρχιών του Κόλπου, κατήγγειλε πως πρόκειται για «εγκλήματα πολέμου».

«Ο φόβος για διακοπές της ηλεκτροδότησης είναι προφανής, με δεδομένες τις γενικές εκκλήσεις να μειωθεί η κατανάλωση και να τεθούν εκτός λειτουργίας συσκευές που δεν είναι απόλυτα απαραίτητες», τόνισε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Αλί Μαχμούντ, 46χρονος Αιγύπτιος ο οποίος εργάζεται σε εταιρεία ηλεκτρισμού στο Κουβέιτ. Αναφέρθηκε στην «ανησυχία» του πληθυσμού μπροστά στην «εξάπλωση του πολέμου».

Στο Ιράν, οι αρχές στην επαρχία Ορμουζγκάν ανέφεραν ότι αμερικανοί βομβαρδισμοί «κατέστρεψαν ολοσχερώς» σταθμό άντλησης θαλασσινού νερού και ηλεκτρικό μετασχηματιστή σε μονάδα αφαλάτωσης.

Παράλληλα με τους βομβαρδισμούς, τα επεισόδια στη θάλασσα διαδέχονται το ένα το άλλο στο στενό του Ορμούζ. Το άνοιγμά του ήταν το κυριότερο κεκτημένο της συμφωνίας της 17ης Ιουνίου, όμως η κίνηση των εμπορικών πλοίων έχει πλέον σταματήσει σχεδόν τελείως και πάλι.

Οι Φρουροί της Επανάστασης, ο ιδεολογικός στρατός της Ισλαμικής Δημοκρατίας, προειδοποίησαν πως τα πλήγματά τους θα «συνεχίζονται» ωσότου «επανέλθει η ηρεμία στις νότιες (ιρανικές) ακτές και στο στενό του Ορμούζ».

Χονδρικά το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται σε παγκόσμια κλίμακα περνούσε από το στενό προπολεμικά.

Μετά το νέο κλείσιμό του οι ΗΠΑ επέβαλαν ξανά, εν είδει αντιποίνων, τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, μερικές ημέρες έπειτα από την άρση του δυνάμει του μνημονίου κατανόησης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Έδεσσα: Ψηφιακό σύστημα διαχείρισης αιτήσεων για κοινωνικές υπηρεσίες ανέπτυξε νεοφυής επιχείρηση από την Έδεσσα

Μέσα σε λίγα λεπτά, διαδικτυακά και χωρίς να χρειάζεται να διανύσουν μια απόσταση 25 χιλιομέτρων για να πάνε ως τα Γιαννιτσά και να γυρίσουν, θα μπορούν σε λίγο καιρό να ανανεώσουν την αίτησή τους για το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα οι δικαιούχοι του, μέλη ευάλωτων κοινωνικά ομάδων από τον δήμο Πέλλας. Εκεί θα εφαρμοστεί πιλοτικά ένα ψηφιακό σύστημα διαχείρισης αιτήσεων που ανέπτυξε μια νεοφυής επιχείρηση με έδρα την Έδεσσα, σε μια προσπάθεια να έρθουν πιο κοντά οι υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας απευθείας στον τόπο της κατοικίας των πολιτών, επιτρέποντας και στους δήμους να διαχειρίζονται αυτόνομα τόσο το προνοιακό πρόγραμμα «Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα» όσο και τοπικά προγράμματα κοινωνικής στήριξης.

citizen portal

«Όταν κάποιος ανήκει σε μια ευάλωτη κοινωνικά ομάδα, δεν του είναι εύκολο να οδηγήσει 25 χιλιόμετρα για να πάρει το ελάχιστο εισόδημα», επισημαίνει, μιλώντας στο ΑΠΕ–ΜΠΕ, ο Αντώνης Καραντώνης, συνιδρυτής της ODL Systems που δημιούργησε το σύστημα. Διευκρινίζει, δε, ότι οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να συνδέονται με αυτό και να κάνουν τις αιτήσεις τους ηλεκτρονικά όχι μόνο για την συγκεκριμένη υπηρεσία αλλά και για οποιαδήποτε κοινωνική δράση προσφέρει ένας δήμος ή μια περιφέρεια στους πολίτες. «Η ιστοσελίδα είναι πολύ εύκολα προσβάσιμη, δίγλωσση και βοηθάει τον πολίτη να συμπληρώσει την αίτησή του αλλά και να λαμβάνει ενημερώσεις κατά την πορεία διεκπεραίωσής της», προσθέτει. Παράλληλα αναφέρει ότι κάτι τέτοιο δεν ήταν εφικτό νωρίτερα, λόγω της χειρόγραφης συμπλήρωσης των αιτήσεων, ενώ οι πολίτες έπρεπε να καλέσουν στον τηλεφωνικό αριθμό της υπηρεσίας για να μάθουν τι έχει γίνει ή να την επισκεφθούν διά ζώσης.

civfacing1

«Όλα αυτά τα έχουμε ψηφιοποιήσει σε μια πλατφόρμα και από την πλευρά του δήμου κάνουμε έλεγχο δικαιολογητικών και γνησιότητας των στοιχείων που απαιτούνται», λέει, ενώ γνωστοποιεί ότι με τον τρόπο αυτό εξοικονομούνται 3,5 με 4 εργατοώρες ανά ωφελούμενο, σύμφωνα με τα δεδομένα του δήμου Πέλλας.

Το πιο σημαντικό, ωστόσο, που -όπως επισημαίνει- διαπιστώθηκε στην πράξη, ενώ δεν είχε προβλεφθεί εκ των προτέρων, είναι το γεγονός ότι όταν επισκέπτονται οι υπάλληλοι του δήμου τους δικαιούχους του προγράμματος «Βοήθεια στο σπίτι», έχουν τη δυνατότητα να τους ενημερώνουν για τα προγράμματα από τα οποία μπορούν να επωφεληθούν. «Για παράδειγμα, υπάρχει σύστημα που καταγράφει τα φάρμακα που λαμβάνουν οι πολίτες ή τις βοήθειες που τους παρέχονται. Έτσι, ο υπάλληλος ανοίγοντας την καρτέλα ενός ωφελούμενου μπορεί να διαπιστώσει ότι πληροί τις προϋποθέσεις να λάβει και κάποιο άλλο επίδομα, το οποίο αυτή τη στιγμή δεν παίρνει», τονίζει ο κ. Καραντώνης.

civfacing2

Ο ίδιος σημειώνει ότι η επιχείρηση που δραστηριοποιείται στο χώρο της πληροφορικής και του σχεδιασμού λογισμικού έχει αναπτύξει εφαρμογές που αφορούν τομείς από τη λήψη παραγγελιών στο χώρο της εστίασης μέχρι τη λειτουργία των δημόσιων ποδηλάτων. Ωστόσο, θεωρεί ότι είναι πολύ σημαντική η δημιουργία ενός συστήματος με κοινωνικό πρόσημο, το οποίο μάλιστα μπορεί να εφαρμοστεί και σε άλλους δήμους της χώρας.

panel stats

Για το περιστατικό, μάλιστα, που στάθηκε αφορμή για την ανάπτυξη του συστήματος σχολιάζει: «Βρέθηκα κάποια στιγμή, παραμονή Χριστουγέννων, στον δήμο Πέλλας, όπου ο διευθυντής σε κάποια υπηρεσία ανησυχούσε καθώς ήταν 23 Δεκεμβρίου και έπρεπε να βρει μέσα στο αρχείο του δήμου όλους τους ωφελούμενους των κοινωνικών υπηρεσιών, προκειμένου να στείλει τις αναφορές στο υπουργείο. Έτσι, προέκυψε η ιδέα για την ανάπτυξη αυτού του συστήματος, το οποίο μπορεί επίσης να εφαρμοστεί σε περιπτώσεις κοινωνικών φαρμακείων ή κοινωνικών παντοπωλείων, ψάχνοντας μάλιστα με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης για τις χαμηλότερες τιμές σε προϊόντα ή φάρμακα, ώστε να γίνονται ταχύτατα οι προμήθειες, εξοικονομώντας πολλά χρήματα τα οποία θα διατίθενται από τις κοινωνικές υπηρεσίες είτε για περισσότερες προμήθειες είτε για άλλους ουσιαστικούς σκοπούς». Επιπλέον, στις εργατοώρες που εξοικονομούνται μπορούν οι υπάλληλοι και οι εθελοντές να παρέχουν βοήθεια σε έναν ηλικιωμένο που δυσκολεύεται να ανεβεί τις σκάλες ή να μιλήσουν με κάποιον που θέλει να εξυπηρετηθεί.

Common orders

Σε επόμενο στάδιο θα μπορούσαν να ενταχθούν και άλλες υπηρεσίες στο ίδιο πλέγμα λειτουργίας του συστήματος, όχι μόνο για τους δημότες που ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες αλλά και γι’ αυτούς που επιθυμούν να κάνουν μια δωρεά ή μια χορηγία και αντιμετωπίζουν θεσμικές δυσκολίες.

Σημειώνεται ότι το εν λόγω σύστημα της ODL Systems αναφέρεται ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ψηφιακής εφαρμογής αποκεντρωμένης φροντίδας σε ανακοίνωση του One Stop Liaison Office του Μηχανισμού Υποστήριξης Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Σύμφωνα με τον μηχανισμό, οι νέες τεχνολογίες δείχνουν πώς μπορεί να διαμορφωθεί ένα πιο άμεσο, προσβάσιμο και ανθρωποκεντρικό μοντέλο φροντίδας στην Κεντρική Μακεδονία. «Με τη βοήθεια της έξυπνης τεχνολογίας που ελέγχει αυτόματα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, ο Δήμος απαλλάσσεται από τον τεράστιο όγκο γραφειοκρατίας, ενώ, παράλληλα, ο πολίτης απολαμβάνει ταχύτατη εξυπηρέτηση και διαφανή ενημέρωση για την αίτησή του, χωρίς να χρειάζεται να μετακινηθεί σε κεντρικές υπηρεσίες» υπογραμμίζεται χαρακτηριστικά.

municipality side dashboard

Επιπλέον το One Stop Liaison Office της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας δημοσιοποιεί την 6η Αναφορά Τάσεων, η οποία προκύπτει από μια συστηματική διαδικασία παρακολούθησης νέων τεχνολογιών, ερευνητικών αποτελεσμάτων και καινοτόμων ιδεών από όλο τον κόσμο (https://horizonscanning.io/). Στην αναφορά αυτήν παρουσιάζονται οι νέες τεχνολογίες και δυναμικές στις υπηρεσίες υγείας και ιατρικής φροντίδας και συγκεκριμένα τρόποι παροχής ιατρικής φροντίδας πιο κοντά στον πολίτη, συσκευές που θα διαγιγνώσκουν τη νεφρική δυσλειτουργία ή τη νόσο Alzhemer, έξυπνα ρολόγια που θα ενισχύουν τη μνήμη, ρομποτικά ζωάκια συντροφιάς για την ψυχική υγεία, ρομποτ – νοσηλευτές, μέθοδοι εξ αποστάσεως χειρουργικής και τρόποι πρόγνωσης της εμφάνισης ασθενειών από το εμβρυικό στάδιο.

*Φωτ.: Α. Καραντώνης
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τα πέντε μεγάλα έργα κατά της λειψυδρίας – Τι λένε οι δήμαρχοι για την επίλυση προβλημάτων 10ετιών

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται ο κυβερνητικός σχεδιασμός για την ολιστική διαχείριση του νερού και την αντιμετώπιση της λειψυδρίας, με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να προωθεί ένα ευρύ πρόγραμμα έργων ύδρευσης, άρδευσης, αφαλάτωσης και εκσυγχρονισμού δικτύων σε ολόκληρη τη χώρα. Ήδη έχουν υπογραφεί 103 έργα σε 63 δήμους, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 142 εκατ. ευρώ, με στόχο τη βελτίωση των υποδομών ύδρευσης και την αποτελεσματικότερη διαχείριση των υδατικών πόρων.

Τα έργα αφορούν τόσο νησιωτικές όσο και ηπειρωτικές περιοχές, καλύπτοντας δήμους στην Κεντρική Μακεδονία, την Ήπειρο, τη Θεσσαλία, τη Στερεά Ελλάδα, τα Δωδεκάνησα, τις Κυκλάδες, τα Επτάνησα και την Πελοπόννησο. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, σχεδόν ένας στους πέντε δήμους της χώρας έχει ήδη επωφεληθεί ή πρόκειται να επωφεληθεί από τις παρεμβάσεις, ενώ το επόμενο διάστημα αναμένεται να δρομολογηθούν επιπλέον έργα ύψους 50 εκατ. ευρώ.

Όπως επισημαίνει το ΥΠΕΝ, οι παρεμβάσεις εντάσσονται σε έναν ευρύτερο εθνικό σχεδιασμό για τη διαχείριση των υδάτων, ο οποίος καλύπτει το σύνολο του κύκλου του νερού, από την ύδρευση και την άρδευση έως την αποχέτευση. Στο πλαίσιο αυτό, τέθηκε πρόσφατα σε δημόσια διαβούλευση η πρώτη Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα, η οποία φιλοδοξεί να αποτελέσει τον βασικό οδηγό για τη βιώσιμη διαχείριση των υδατικών πόρων τα επόμενα χρόνια.

Το υπουργείο προωθεί επίσης, τη μεγαλύτερη θεσμική μεταρρύθμιση που έχει γίνει μέχρι σήμερα στον τομέα της ύδρευσης και της αποχέτευσης.

Με το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ, συνενώνονται οι δυνάμεις 70 παρόχων υπηρεσιών ύδατος σε δύο (ΕΥΔΑΠ -ΕΥΑΘ). Σήμερα, οι φορείς συνολικά στην Ελλάδα ξεπερνούν τους 735, με συνέπεια τον κατακερματισμό και τη μεγάλη σπατάλη νερού. Στόχος είναι ένα πιο οργανωμένο, ανθεκτικό και δίκαιο σύστημα, που θα παρέχει καλύτερες υπηρεσίες και θα διασφαλίζει ποιοτικό, ασφαλές και οικονομικά προσιτό νερό.

Παράλληλα, προχωρά με λύσεις στα προβλήματα των τοπικών κοινωνιών. Χαρακτηριστικά παραδείγματα των έργων που χρηματοδοτούνται αποτελούν η κατασκευή νέου εξωτερικού δικτύου ύδρευσης στον Δήμο Πυλαίας-Χορτιάτη, προϋπολογισμού σχεδόν 13 εκατ. ευρώ, το οποίο θα εξασφαλίσει επιπλέον 20.000 κυβικά μέτρα νερού ημερησίως και θα καταργήσει τη χρήση γεωτρήσεων. Στον Δήμο Μεσσήνης υλοποιείται έργο αντικατάστασης του εξωτερικού δικτύου ύδρευσης του Αγίου Φλώρου, ύψους 5,6 εκατ. ευρώ, ενώ στον Δήμο Νοτίου Πηλίου προβλέπεται η κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού ύδρευσης προς το Νέο Παλαιό Τρίκερι, προϋπολογισμού 2 εκατ. ευρώ.

Σημαντικές παρεμβάσεις προωθούνται και στα νησιά, με τη Λέρο να αποκτά δύο νέες μονάδες αφαλάτωσης συνολικής δυναμικότητας 2.000 κυβικών μέτρων ημερησίως, καθώς και νέους αγωγούς μεταφοράς πόσιμου νερού, μέσω έργου ύψους 4 εκατ. ευρώ. Αντίστοιχα, στον Δήμο Κιλελέρ υλοποιείται έργο διαχωρισμού του δικτύου ύδρευσης στην κοινότητα Νίκαιας, προϋπολογισμού 5,4 εκατ. ευρώ, με στόχο τη σημαντική εξοικονόμηση πόσιμου νερού και τη μείωση των απωλειών στο δίκτυο.

Το Αθηναϊκό και Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων μίλησε με τους δημάρχους πέντε περιοχών που εξασφάλισαν σημαντικές χρηματοδοτήσεις για μεγάλα έργα.

Ο Δήμαρχος Πυλαίας – Χορτιάτη και Πρόεδρος της Ένωσης Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας, Ιγνάτιος Καϊτεζίδης τόνισε: «Πριν από λίγες μέρες, ζήσαμε στο Δημαρχείο Πανοράματος μια πραγματικά ιστορική στιγμή. Μετά από αγώνες 50 ετών της τοπικής μας κοινωνίας “έπεσαν” οι υπογραφές για τις περιοχές του Φιλύρου, του Ασβεστοχωρίου, της Εξοχής και του Χορτιάτη, για τη σύνδεσή τους με το δίκτυο ύδρευσης της ΕΥΑΘ. Έγινε πράξη ένα έργο που η τοπική κοινωνία διεκδικούσε δεκαετίες για πρόσβαση σε ποιοτικό πόσιμο νερό. Ένα έργο που εξασφαλίζει με 20.000 κυβικά νερού, ποσότητα ικανή να καλύψει τις ανάγκες πληθυσμού πάνω από 40.000 κατοίκους, αλλά και τις ανάγκες του σύγχρονου Παιδιατρικού Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου / Ίδρυμα “Σταύρος Νιάρχος” που ολοκληρώνεται στο Φίλυρο. Στο πλαίσιο αυτό δρομολογούνται πολύ σημαντικά έργα, τα οποία χρηματοδοτεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και η ΕΥΑΘ με περίπου 13 εκατ. ευρώ. Οι παρεμβάσεις υλοποιούνται χάρη στην καλή συνεργασία πολλών φορέων και πάνω απ’ όλα της πολιτικής βούλησης της κυβέρνησης και του ίδιου του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, κάτι που σηματοδότησε η παρουσία του ΥΠΕΝ Σταύρου Παπασταύρου.

Με αυτή την εξέλιξη, το Φίλυρο, το Ασβεστοχώρι, η Εξοχή και ο Χορτιάτης γίνονται μέρος της μεγάλης μεταρρύθμισης του Κράτους που ενώνει δυνάμεις ώστε να υπάρξει ολιστική και ορθολογική διαχείριση των υδάτων. Πρέπει να πω ότι με τις υπογραφές αυτές αποκαθίστανται ανορθογραφίες δεκαετιών. Ο “ελέφαντας στο δωμάτιο” για τις τοπικές κοινωνίες είναι ο εφιάλτης της λειψυδρίας που τροφοδοτείται από την ακούσια κατασπατάληση του νερού. Ήρθε η ώρα για τη συνολική διαχείριση του νερού όπως γίνεται σε όλη την Ευρώπη. Γιατί εν κατακλείδι, το αύριο του νερού γράφεται σήμερα. Οι δικές μας αποφάσεις καθορίζουν το μέλλον των παιδιών μας».

Ο Δήμαρχος Μεσσήνης, Γεώργιος Αθανασόπουλος τόνισε: «Είμαι ιδιαίτερα ικανοποιημένος για την ένταξη στο τομεακό πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΥΠΕΝ, ενός από τα πιο κρίσιμα έργα υποδομής, που θα διασφαλίσει την υδροδότηση της Μεσσήνης για τα επόμενα 50 χρόνια. Πρόκειται για το έργο κατασκευής εξωτερικού δικτύου ύδρευσης από πηγές Αγίου Φλώρου έως τη Μεσσήνη, προϋπολογισμού 5,6 εκατ. ευρώ. Αφορά αγωγό μήκους 16.745 μ. που θα εξυπηρετεί τους οικισμούς Βαλύρας, Λάμπαινας, Αριστοδημείου, Εύας, Αμφιθέας, έως τη δεξαμενή Μεσσήνης. Το έργο έχει διττό χαρακτήρα, αναπτυξιακό και περιβαλλοντικό: βελτιώνει σημαντικά την ποιότητα του πόσιμου νερού, περιορίζει τις νέες γεωτρήσεις και τις απώλειες, προστατεύοντας τους υδάτινους πόρους, σε μία εποχή που η λειψυδρία αποτελεί σημαντική επίπτωση της κλιματικής κρίσης. Γι’ αυτό, ο σχεδιασμός ολιστικής διαχείρισης και αξιοποίησης των υδάτινων πόρων που προωθεί ήδη το ΥΠΕΝ με μέριμνα του υπουργού Σταύρου Παπασταύρου, καθίσταται αναγκαίος για ένα βιώσιμο μέλλον».

Ο Δήμαρχος Λέρου, Τιμόθεος Κωττάκης, από την πλευρά του δήλωσε: «Ένα μεγάλο ευχαριστώ εκ μέρους του συνόλου της κοινωνίας της Λέρου και εμού προσωπικά για την αμεσότητα με την οποία ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου έλυσε ένα πολύ σημαντικό πρόβλημα για το νησί μας, αυτό της λειψυδρίας. Αιτηθήκαμε ένα τεράστιο έργο πολύ υψηλής χρηματοδότησης, ύψους 5,3 εκατ. ευρώ το οποίο και εντάχθηκε στο πρόγραμμα του υπουργείου: αφορά σε δύο μονάδες αφαλάτωσης, με παραγωγή 1000 κυβικών μέτρων ανά 24ωρο η κάθε μία, και στην κατασκευή ενός κεντρικού αγωγού ύδρευσης του νησιού μήκους 17,4 χιλιομέτρων. Με την ολοκλήρωση του έργου αυτού όλες οι παροχές ύδρευσης του νησιού θα έχουν αφαλατωμένο, πόσιμο νερό. Αυτό το όνειρο που θα ζήσουμε σε περίπου έναν χρόνο έγινε επί κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Υπουργού κ. Παπασταύρου. Η πατρίδα μας χρειάζεται ένα ολιστικό πρόγραμμα για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας».

Ο Δήμαρχος Κιλελέρ, Αθανάσιος Γ. Νασιακόπουλος ανέφερε: «Η αντικατάσταση του παλιού δικτύου ύδρευσης και ο διαχωρισμός του δικτύου σε 2 επιμέρους δίκτυα ύδρευσης και άρδευσης στη Νίκαια αποτελεί ένα πρωτοποριακό έργο όχι μόνο σε επίπεδο Δήμου αλλά και χώρας. Πρόκειται για μια παρέμβαση που αντιμετωπίζει προβλήματα πολλών ετών περιορίζοντας τις διαρροές, ενισχύει την επάρκεια του πόσιμου νερού και εξοικονομεί τις ποσότητες που έως τώρα χρησιμοποιούνταν για πότισμα πράσινων κοινόχρηστων χώρων και ιδιωτικών κήπων και καθαριότητα. Η Δημοτική Αρχή Κιλελέρ συνεχίζει να επενδύει σε έργα υποδομής που βελτιώνουν την καθημερινότητα και προστατεύουν το πολύτιμο δημόσιο αγαθό του νερού.

Θερμές ευχαριστίες στον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Παπασταύρου, τον Γ.Γ. κ. Βαρελίδη, τη ΔΕΥΑ Κιλελέρ, τις υπηρεσίες του Δήμου και όλους τους συνεργαζόμενους φορείς για τη συμβολή τους».

Ο Δήμαρχος Νοτίου Πηλίου, Μιχαήλ Μιτζικός υπογράμμισε: «Με την καθοριστική συνδρομή του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα υλοποιηθεί άμεσα το έργο κατασκευής του υποθαλάσσιου αγωγού ύδρευσης από τον Αλογόπορο Τρικερίου στο Νησί Παλαιό Τρίκερι και να συνδεθεί το Νησί με το κεντρικό δίκτυο ύδρευσης του Δήμου μας, λύνοντας ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της επάρκειας νερού και συμβάλλοντας παράλληλα στην πυρασφάλεια του Νησιού. Η Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου Νοτίου, στο πλαίσιο της ολιστικής διαχείρισης και σχεδιασμού των υδάτινων πόρων του Δήμου, προέβη στις απαραίτητες μελέτες και προχωρεί άμεσα στη δημοπράτηση και υλοποίηση του έργου, ενός έργου ορόσημο για τον Δήμο μας».

ΑΠΕ-ΜΠΕ