Η κυβέρνηση τόσο δια του Κυβερνητικού Εκπροσώπου όσο και δια της Εκπροσώπου Τύπου της Νέας Δημοκρατίας αποδέχονται πλήρως στις δημόσιες τοποθετήσεις τους το επιχείρημα που ο κ. Μπεκίρης επιστράτευσε για το δημοσίευμα της εφημερίδας DOCUMENTO ότι την θέση του διευθυντή του Γραφείου του Πρωθυπουργού στη Βουλή την κατέχει ως εθελοντής.
Και την ίδια στιγμή, ενώ αποδέχονται τον πρωτοφανή ισχυρισμό ότι μπορεί να βρίσκεται σε μια τέτοια θέση χωρίς ΦΕΚ διορισμού, ο κ. Μαρινάκης απέφυγε να τον υπερασπιστεί στη σημερινή ενημέρωση των πολιτικών συντακτών.
Είναι ξεκάθαρο πως μετά τις αποκαλύψεις της εφημερίδας σχετικά με την έλλειψη ΦΕΚ διορισμού και την ενδεχόμενη απουσία πτυχίου, ο κ. Μπεκίρης δεν μπορεί να παραμένει Διευθυντής του Γραφείου του Πρωθυπουργού στη Βουλή.
Στο πλαίσιο της εκστρατείας «Μηδενικής ανοχής στη μη χρήση κράνους», συνεχίζονται οι στοχευμένοι τροχονομικοί έλεγχοι σε Ημαθία, Κιλκίς, Πέλλα, Πιερία, Σέρρες και Χαλκιδική, με σκοπό την καθολική συμμόρφωση των οδηγών και επιβατών δικύκλων, καθώς και των χρηστών Ε.Π.Η.Ο. (Ελαφρών Προσωπικών Ηλεκτρικών Οχημάτων).
Από τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2026 έως την Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2026, πραγματοποιήθηκαν συνολικά 795 έλεγχοι και βεβαιώθηκαν 27 παραβάσεις.
Ειδικότερα, οι παραβάσεις αφορούσαν:
15 σε οδηγούς δικύκλων και
12 σε οδηγούς Ε.Π.Η.Ο.
Υπενθυμίζεται ότι με τη θέσπιση του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (Ν. 5209/2025), η Πολιτεία δίνει σαφές μήνυμα μηδενικής ανοχής απέναντι στη μη χρήση κράνους, μέσω της αυστηροποίησης των ποινών, ως εξής:
350 ευρώ πρόστιμο και αφαίρεση της άδειας ικανότητας οδήγησης για 30 ημέρες για τον οδηγό δικύκλων. Οι ίδιες κυρώσεις ισχύουν και για τον οδηγό που δεν μεριμνά για την ασφάλεια του επιβάτη.
350 ευρώ πρόστιμο για τον επιβάτη δικύκλων.
30 ευρώ πρόστιμο για τον οδηγό Ε.Π.Η.Ο.
Σκοπός της εκστρατείας δεν είναι η βεβαίωση ή η είσπραξη προστίμων, αλλά η καθολική αποδοχή της υποχρέωσης των οδηγών και επιβατών να φορούν πιστοποιημένο κράνος, ως βασικό μέσο προφύλαξης της ζωής τους.
Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιούνται ουσιαστικοί και εντατικοί έλεγχοι, αλλά και δράσεις πρόληψης και ευαισθητοποίησης των πολιτών, με στόχο την προστασία της ίδιας της ζωής.
Η παράδοση, οι ρίζες και η πολιτιστική μας κληρονομιά είχαν ξεχωριστή θέση στον φετινό εορτασμό της απελευθέρωσης της Αλεξάνδρειας.
Θερμές ευχαριστίες στους πολιτιστικούς συλλόγους “ΕΣΤΙΑ ΡΟΥΜΛΟΥΚΙΩΤΩΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ”, “ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΕΚΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΛΟΥΤΡΟΥ”, “ΕΝΩΣΗ ΠΟΝΤΙΩΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ”, σε όλους τους χορευτές, χοροδιδασκάλους και τα μέλη τους, που με την αγάπη, την αφοσίωση, τους παραδοσιακούς χορούς, τις φορεσιές και την εθελοντική τους προσφορά, έδωσαν ξεχωριστό χρώμα στη γιορτή, τιμώντας την ιστορία και την πολιτιστική μας κληρονομιά.
Συνεχίζουμε με σεβασμό να στηρίζουμε τον πολιτισμό, να τιμούμε την ιστορία μας και να κρατάμε ζωντανές τις ρίζες και τις αξίες μας!
Γράφει ο Τρύφων Τοπαλίδης, ερευνητής τοπικής ιστορίας
Στο προηγούμενο άρθρο μας στον «Έμβολο» δημοσιεύτηκε η ανταπόκριση του Olindo Bitetti στην εφημερίδα Corriere della Sera του Μιλάνου για τη μάχη του Καρά Ασμάκ. Αναφέραμε ότι ο Ιταλός δημοσιογράφος μαζί με τους συναδέλφους του πολεμικούς ανταποκριτές G. J. Stevens της Daily Telegraph, Haworth J. Woodley του CentralNewsAgency και Κωνσταντίνο Πούπτη της Daily Chronicle, ήταν οι πρώτοι δημοσιογράφοι που έφθασαν στη σιδηροδρομική γέφυρα του Λουδία την επόμενη ημέρα της μάχης (21 Οκτωβρίου), αλλά απομακρύνθηκαν από άνδρες της Στρατονομίας της 7ης Μεραρχίας. Σε αυτό το άρθρο, μετά από μια γενική αναφορά στους πολεμικούς ανταποκριτές που κάλυψαν τις επιχειρήσεις του Ελληνικού Στρατού και στη λογοκρισία που επιβλήθηκε στον Τύπο κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων, παραθέτουμε σε ελληνική μετάφραση την ανταπόκριση του Woodley για τη μάχη του Καρά Ασμάκ, όπως δημοσιεύθηκε στις 7 Ιανουαρίου 1913 στο Journal de Genève.
Η δημοσιογραφική κάλυψη των Βαλκανικών Πολέμων
Τους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912–1913 κάλυψαν, σε όλα τα μέτωπα, περισσότεροι από 200 διαπιστευμένοι ανταποκριτές. Οι ξένοι δημοσιογράφοι ήταν Βρετανοί, Γάλλοι, Γερμανοί, Αμερικανοί, Ιταλοί, Ρώσοι, Αυστριακοί, Τσέχοι, Ούγγροι και Σκανδιναβοί. Ανάμεσά τους υπήρχαν αρκετοί φωτογράφοι και κινηματογραφιστές· οι τελευταίοι υπολογίζεται ότι παρήγαγαν περίπου 109 ταινίες ντοκιμαντέρ. Πολλές μεγάλες εφημερίδες δεν αρκέστηκαν στην αποστολή ενός μόνο ανταποκριτή, αλλά έστειλαν αρκετούς, για να καλύψουν τις εξελίξεις σε καθεμία από τις εμπόλεμες χώρες. Για παράδειγμα, οι Times και η Daily Telegraph του Λονδίνου, έστειλαν δημοσιογράφους στην Τουρκία, στην Ελλάδα, στη Βουλγαρία, τη Σερβία και στο Μαυροβούνιο.
Στην περίπτωση της Ελλάδας, το «Μητρώο Πολεμικών Ανταποκριτών» που τηρούσε το Γραφείο Τύπου του Υπουργείου Εξωτερικών (Εικόνα 1) αποκαλύπτει ότι πάνω από 50 ήταν οι διαπιστευμένοι πολεμικοί ανταποκριτές, Έλληνες και ξένοι. Από αυτούς σχεδόν οι μισοί ακολούθησαν τις επιχειρήσεις του ελληνικού στρατού στο μέτωπο της Θεσσαλίας και της Μακεδονίας και οι υπόλοιποι στο μέτωπο της Ηπείρου. Όσον αφορά ειδικότερα τη μάχη του Καρά Ασμάκ, εκτός του Bitetti και του Woodley, αξιόλογες ανταποκρίσεις και περιγραφές της μετέδωσαν στις εφημερίδες τους οι δημοσιογράφοι Γεράσιμος Θ. Βώκος (Πατρίς), Δημήτριος Γατόπουλος (Χρόνος), Γρηγόριος Βασιλάς (Νέα Ημέρα Τεργέστης), Γεώργιος Αθανασιάδης–Νόβας (Ακρόπολις), καθώς και οι έφεδροι Περικλής Π. Καλλιδόπουλος (Νέα Ημέρα Τεργέστης) και Παναγιώτης Ε. Αγγελάκης (Αστραπή, Χρονογράφος).
Εικόνα 1: Το εξώφυλλο και η πρώτη σελίδα του «Μητρώου Πολεμικών Ανταποκριτών»
που τηρούσε το Γραφείο Τύπου του Υπουργείου Εξωτερικών.
Οι περιορισμοί και η λογοκρισία των πολεμικών ανταποκριτών
Εικόνα 2: «Η ελευθερία του Τύπου». Γελοιογραφία του Bernard Partridge στο σατιρικό περιοδικό Punch του Λονδίνου
Οι ανταποκριτές, στις αναφορές των οποίων βασίζονταν οι εφημερίδες για την κάλυψη των γεγονότων, δεν έφτασαν ποτέ στην πρώτη γραμμή διεξαγωγής των πραγματικών μαχών. Όλα τα εμπόλεμα βαλκανικά κράτη επέβαλαν αυστηρούς κανόνες περιορισμών και λογοκρισίας. Ειρωνική και αιχμηρή είναι η γελοιογραφία για την «Ελευθερία του Τύπου» που δημοσίευσε στις 30 Οκτωβρίου 1912 το σατιρικό περιοδικό Punch του Λονδίνου (Εικόνα 2).
Οι δημοσιογράφοι τελούσαν υπό τον αυστηρό έλεγχο των στρατιωτικών αρχών —φαινόμενο άγνωστο σε προηγούμενες στρατιωτικές συρράξεις, όπως ο Κριμαϊκός Πόλεμος και ο Ρώσο-Ιαπωνικός Πόλεμος του 1904–1905. Η κάλυψη των πολεμικών συγκρούσεων βασίστηκε σχεδόν εξ ολοκλήρου σε μεταγενέστερες των γεγονότων μαρτυρίες και αναφορές στρατιωτικών πηγών τις οποίες οι ανταποκριτές αδυνατούσαν να διασταυρώσουν.
Οι αρχισυντάκτες των εφημερίδων βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια δύσκολη κατάσταση. Από τη μία πλευρά το αναγνωστικό τους κοινό διψούσε για λεπτομερή κάλυψη των Βαλκανικών Πολέμων και από την άλλη οι πληροφορίες που έφταναν στα γραφεία των εφημερίδων από το θέατρο των επιχειρήσεων ήταν εξαιρετικά ασαφείς. Η λονδρέζικη εφημερίδα TheTimes, η οποία από τον Οκτώβριο του 1912 μέχρι το τέλος Αυγούστου του 1913 δημοσίευσε τουλάχιστον 158 κύρια άρθρα για τους Βαλκανικούς Πολέμους, επισήμαινε ότι όλες οι ειδήσεις από τα Βαλκάνια κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων έπρεπε να αντιμετωπίζονται με προσοχή, εξαιτίας των αυστηρών μέτρων λογοκρισίας που επέβαλαν στους δημοσιογράφους τα εμπόλεμα κράτη.
Το Υπουργείο Στρατιωτικών καθόρισε αυστηρότατους κανόνες για τους πολεμικούς ανταποκριτές. Στις 9 Οκτωβρίου ο υπουργός των Στρατιωτικών Ελευθέριος Βενιζέλος γνωστοποίησε στον ομόλογό του υπουργό Εξωτερικών τα ακόλουθα: «Οι ανταποκριτές ελληνικών και ξένων εφημερίδων που επιθυμούν να παρακολουθήσουν τις πολεμικές επιχειρήσεις θα γίνονται δεκτοί στα Στρατηγεία του Στρατού Θεσσαλίας και Ηπείρου υπό τους ακόλουθους όρους: Πρέπει να έχουν πιστοποιήσει την ιδιότητά τους, προσκομίζοντας σχετικό πιστοποιητικό της εφημερίδας τους, αν πρόκειται για ελληνικές εφημερίδες, ή πιστοποιητικό της αντίστοιχης πρεσβείας στην Αθήνα, αν πρόκειται για ξένες εφημερίδες. Πρέπει να διαθέτουν άλογο ή οποιοδήποτε άλλο μεταφορικό μέσο, εφόσον τους είναι απαραίτητο, καθώς η Στρατιωτική Υπηρεσία δεν παρέχει τέτοια μέσα. Πρέπει να υποβάλουν αίτηση στο Γραφείο Τύπου, το οποίο τη διαβιβάζει, μαζί με τη γνώμη του, στην Επιτελική Υπηρεσία του Υπουργείου Στρατιωτικών. Η υπηρεσία αυτή αποφασίζει οριστικά αν θα γίνει δεκτή η αίτηση. Όταν η αίτηση του ανταποκριτή γίνει οριστικά δεκτή, το Γραφείο Τύπου τού χορηγεί δελτίο άδειας με επικολλημένη τη φωτογραφία του, το οποίο παρουσιάζει στον αρμόδιο αξιωματικό του Επιτελείου των Στρατηγείων του Στρατού Θεσσαλίας ή Ηπείρου. Οι ανταποκριτές που βρίσκονται στο θέατρο του πολέμου θα φέρουν στο στήθος τους, ως διακριτικό, λευκό σήμα με τα γράμματα ΕΦ (εφημερίδα), του οποίου οι διαστάσεις και ο τύπος έχουν καθοριστεί από το Γραφείο Τύπου.»
Ο ίδιος υπουργός, σε νεότερο έγγραφό του με ημερομηνία 12 Οκτωβρίου, διατύπωνε τους αυστηρούς κανόνες που ίσχυαν για τους πολεμικούς ανταποκριτές: «Λαμβάνουν οδηγίες από τον αρμόδιο αξιωματικό του Γενικού Επιτελείου Στρατού στον οποίο μεταβαίνουν και οφείλουν να συμμορφώνονται απόλυτα με αυτές. Κατά τις πολεμικές επιχειρήσεις το δρομολόγιό τους καθορίζεται από τον παραπάνω αξιωματικό. Δεν μπορούν να εγκαταλείπουν τη στρατιωτική μονάδα που έλαβαν άδεια να ακολουθούν και να μεταβαίνουν σε άλλη χωρίς προηγούμενη έγκριση του αρμόδιου Επιτελείου. Οφείλουν να υποβάλλουν στη λογοκριτική υπηρεσία του Επιτελείου του Αρχηγείου όλα τα τηλεγραφήματά τους και τις επιστολές που προορίζονται για δημοσίευση ασφράγιστες, όπως και τα ταχυδρομικά δέματα που αποστέλλουν. Σε περίπτωση που κάποιος πολεμικός ανταποκριτής δεν συμμορφωθεί με τις καθορισμένες διατυπώσεις, αρνηθεί να υπακούσει στις στρατιωτικές διαταγές ή παραποιήσει τα στρατιωτικά γεγονότα, του απαγορεύεται για ορισμένο χρονικό διάστημα να παρακολουθεί τις πολεμικές επιχειρήσεις ή ακόμη και απομακρύνεται από το θέατρο του πολέμου, εφόσον δεν συντρέχει περίπτωση που συνεπάγεται ποινική δίωξη. Απαγορεύεται να αναφέρουν στις ειδήσεις τους οτιδήποτε αφορά τη σύνθεση του στρατού που διεξάγει τις επιχειρήσεις, τις θέσεις που κατέχει και, γενικά, οτιδήποτε αντιβαίνει στις σχετικές ανακοινώσεις που θα τους κάνει το αρμόδιο Επιτελείο του στρατού τον οποίο ακολουθούν».
Ο Βρετανός πολεμικός ανταποκριτής HaworthJ. Woodley
Εικόνα 3: Η αίτηση του Woodley (στα γαλλικά), που κατέθεσε στο Γραφείο Τύπου του Υπουργείου Εξωτερικών, για να λάβει διαπίστευση (άδεια) πολεμικού ανταποκριτή
Ο Haworth John Woodley, Βρετανός υπήκοος γεννημένος στην Αγγλία το 1878, ήταν εγκατεστημένος ή δραστηριοποιούνταν στην Ελλάδα ήδη πριν από τους Βαλκανικούς Πολέμους, καθώς από το 1906 υπηρετούσε ως υποπρόξενος των ΗΠΑ στην Πάτρα και αναφέρεται ως έμπορος και ναυτιλιακός πράκτορας. Κατά τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο εμφανίστηκε ως πρώην αξιωματικός (υπολοχαγός) του βρετανικού στρατού, με την ιδιότητα του πολεμικού ανταποκριτή και φωτογράφου του λονδρέζικου Central News Agency.
Στις 9/22 Οκτωβρίου 1912 ο Woodley υπέβαλε αίτηση (Εικόνα 3) στο Γραφείο Τύπου του Υπουργείου Εξωτερικών, για να του χορηγηθεί διαπίστευση (άδεια) προκειμένου να παρακολουθήσει τις πολεμικές επιχειρήσεις του ελληνικού στρατού στο μέτωπο της Θεσσαλίας, προσκομίζοντας συστατική επιστολή του βρετανού πρέσβη στην Αθήνα Francis Elliot. Στις 10/23 Οκτωβρίου το Γραφείο Τύπου διαβίβασε την αίτησή του στην Επιτελική Υπηρεσία Στρατού, σημειώνοντας ότι δεν έχει δυσμενείς πληροφορίες για τον συγκεκριμένο ανταποκριτή. Στις 13/26 Οκτωβρίου η αίτηση του Woodley έγινε δεκτή από τον διευθυντή του Έμπεδου Τμήματος της Επιτελικής Υπηρεσίας Στρατού Πάτροκλο Κοντογιάννη και την ίδια ημέρα ο Woodley υπέγραψε υπεύθυνη δήλωση (Εικόνα 4), υποσχόμενος στον λόγο της τιμής του ότι δεν θα μεταδώσει, άμεσα ή έμμεσα, με τηλεγραφήματα ή άλλα μέσα, πληροφορίες που μπορούν να αποκαλύψουν τις κινήσεις του Ελληνικού Στρατού ή να βλάψουν τα συμφέροντα της χώρας.
Εικόνα 4: Η υπεύθυνη δήλωση του Woodley ότι δεν θα μεταδώσει πληροφορίες που μπορεί να αποκαλύψουν τις κινήσεις του Ελληνικού Στρατού ή να βλάψουν τα συμφέροντα της χώρας.
Οι ανταποκρίσεις και, κυρίως, οι φωτογραφίες του Woodley αποτελούν μοναδικές μαρτυρίες για την προέλαση του ελληνικού στρατού στη Μακεδονία. Μετά τη λήξη των Βαλκανικών Πολέμων συγκέντρωσε 96 φωτογραφίες του από το μέτωπο σε ένα χειροποίητο πολυτελές λεύκωμα, με δικές του χειρόγραφες σημειώσεις και επεξηγήσεις, το οποίο αφιέρωσε προσωπικά στον τότε αρχιστράτηγο (και μετέπειτα βασιλιά) Κωνσταντίνο. Το πολύτιμο αυτό λεύκωμα βρίσκεται στο Μουσείο Φωτογραφίας «Χρήστος Καλεμκερής» του Δήμου Καλαμαριάς.
Η ανταπόκριση του Woodley για τη μάχη του Καρά Ασμάκ πέρασε στις σελίδες του ευρωπαϊκού Τύπου. Εδώ παραθέτουμε σε ελληνική μετάφραση το κείμενο της ανταπόκρισής του, όπως δημοσιεύθηκε στο Journal de Genève, γαλλόφωνη ημερήσια εφημερίδα της Ελβετίας, στις 7 Ιανουαρίου 1913 (εικόνα 5).
Η ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΤΟΥ HAWORTHJ. WOODLEY
«Ο ΠΟΛΕΜΟΣ”
Η μάχη της γέφυρας του Καρά-Ασμάκ
Καρά-Ασμάκ, 10 Νοεμβρίου 1912
(Από έναν από τους ειδικούς απεσταλμένους μας στον πόλεμο)
Ενώ οι πολυαριθμότερες δυνάμεις του Ελληνικού Στρατού, υπό τη διοίκηση του Διαδόχου, προχωρούσαν προς τα βορειοανατολικά για να επιτεθούν τους Τούρκους που είχαν οχυρωθεί στα Γιαννιτσά, η 7η Μεραρχία, υπό την διοίκηση του διακεκριμένου στρατιωτικού συνταγματάρχη Κλεομένη, κινήθηκε από τα νοτιοδυτικά προς τις θέσεις που κατείχαν τα τουρκικά στρατεύματα κοντά στα χωριά Λιανοβέργι και Πλατύ. Οι θέσεις αυτές βρίσκονταν κοντά στο μεγάλο δρόμο και τη σιδηροδρομική γραμμή που οδηγούσαν στη Θεσσαλονίκη.
Εικόνα 5: Το απόκομμα της Journal de Genève, με την ανταπόκριση του Woodley για τη μάχη του Καρά Ασμάκ (7 Ιανουαρίου 1913).
Ένας πλατύς και πολύ βαθύς χείμαρρος, ο Καρά Ασμάκ, που ονομάζεται επίσης Λουδίας, χρησιμεύει ως εκβολή για τον απέραντο βάλτο της λίμνης των Γιαννιτσών. Ρέει παράλληλα με έναν άλλο ποταμό, τον Αξιό, και διασχίζεται από μια μακριά ξύλινη γέφυρα που ενώνει τα δύο τμήματα του δρόμου και, δύο μίλια πιο πέρα, από μια σιδηροδρομική γέφυρα.
Την παραμονή της μάχης είχα περάσει τη νύχτα στο χωριό Γιδάς και πολύ πριν από την αυγή ένα αυτοκίνητο με μετέφερε με μεγάλη ταχύτητα προς τις τουρκικές θέσεις. Γνωρίζοντας ότι βρίσκονταν σε κάποια απόσταση μπροστά μου, είχα τα μάτια μου ορθάνοιχτα. Καθώς προχωρούσα, προσπέρασα αρκετά πτώματα που κείτονταν στην άκρη του δρόμου.
Μια μεγάλη στήλη μαύρου καπνού που υψωνόταν μπροστά μου κατέστησε εμφανές ότι οι Τούρκοι είχαν ήδη βάλει φωτιά και πυρπολήσει την ξύλινη γέφυρα προς την οποία κατευθυνόμουν. Τότε κατάλαβα ότι η μάχη θα επικεντρωνόταν γύρω από τη γέφυρα του σιδηροδρόμου, περίπου δύο μίλια πιο πέρα, στα δεξιά του δρόμου.
Ακριβώς εκείνη τη στιγμή, τα κανόνια άρχισαν να βάλουν στην κατεύθυνση του χωριού Πλατύ, όπου οι Τούρκοι ήταν οχυρωμένοι με ισχυρές δυνάμεις. Εγκαταλείποντας το όχημά μου, έσπευσα μέσα από τα χωράφια και έφθασα στην αριστερή πτέρυγα των Ελλήνων, οι οποίοι προήλαυναν προς τις εχθρικές θέσεις που περιέβαλαν το χωριό.
Μια ελληνική πυροβολαρχία έριχνε οβίδες κατά των τουρκικών στρατευμάτων και ήδη αρκετά σπίτια του χωριού φλέγονταν, παρά τη βροχή που έπεφτε καταρρακτωδώς. Προστατευμένο από τα πυρά του πυροβολικού του, το ελληνικό πεζικό προχωρούσε με μια σειρά από σύντομα, καλά υπολογισμένα άλματα, έριχνε μερικές ομοβροντίες και μετά ξανάρχιζε την πορεία του προς τα εμπρός.
Πίσω από τις οχυρωμένες θέσεις του ή καλυμμένος από σπίτια, ο εχθρός δεν παύει να κατευθύνει σφοδρότατα πυρά· αλλά το πυροβολικό μας, με φονική ακρίβεια, ρίχνει τη μία οβίδα μετά την άλλη πάνω στους Τούρκους, οι οποίοι αρχίζουν τότε να εκκενώνουν το χωριό και να αποσύρονται πίσω από τις ισχυρότερες θέσεις τους, πιο κοντά στη γέφυρα, εγκαταλείποντας τους τραυματίες και τους νεκρούς τους.
Η προέλαση προς τη σιδηροδρομική γέφυρα συνεχίζεται. Μια τουρκική πυροβολαρχία τοποθετημένη στην άλλη πλευρά του ποταμού ρίχνει αρκετές οβίδες πολύ κοντά μας. Δύο πεδινά πυροβόλα του 3ου Συντάγματος καταφτάνουν τότε ταχύτατα, τίθενται σε θέση βολής και σύντομα επιβάλλουν σιγή στα τουρκικά κανόνια, τα οποία αποσύρονται για να καταλάβουν μια πιο προστατευμένη θέση.
Το κέντρο μας βρίσκεται τώρα περίπου δύο μίλια από τη γέφυρα, στην άλλη πλευρά της οποίας, με τη βοήθεια των κιαλιών μας, μπορούμε να διακρίνουμε τις κινήσεις των Τούρκων. Είναι εκείνη τη στιγμή που το πυροβολικό μας ρίχνει βροχή από οβίδες δεξιά και αριστερά της γέφυρας, μπροστά και πίσω της, με θαυμαστή ακρίβεια.
Ομοβροντίες πυρών εναλλάσσονται με νέα σύντομα άλματα του πεζικού προς τα εμπρός, που ακολουθούνται από νέες ομοβροντίες στις οποίες ο εχθρός απαντά με σφοδρότητα. Ένας στρατιώτης στην πρώτη γραμμή πέφτει χτυπημένος θανάσιμα, χωρίς καν να αφήσει έναν στεναγμό. Ένας αξιωματικός στα δεξιά μου πληγώνεται στο μπράτσο από μια τουρκική σφαίρα και του πέφτει το κιάλι.
«Τι τύχη που είναι στο αριστερό μπράτσο», λέει με χαρακτηριστικές συσπάσεις του προσώπου του από τον πόνο. Τα βλήματα πέφτουν αδιάκοπα στο υγρό έδαφος κάνοντας πιφ… παφ…, ή περνούν βουίζοντας πάνω από τα κεφάλια μας μεταφέροντας πιο πέρα το μήνυμα του θανάτου, χωρίς όμως να σταματήσουμε να προχωράμε προς τη γέφυρα, από την οποία απέχουμε ακόμη αρκετή απόσταση. Η γραμμή μάχης προωθείται όσο το πυρ του εχθρού χαλαρώνει και ο ίδιος υποχωρεί προς το ποτάμι.
Καταφθάνουν ενισχύσεις, που μπαίνουν στη γραμμή, και ο οξύς κροταλισμός των δικών μας Μάνλιχερ ξεσπά με αναδιπλασιασμένη σφοδρότητα, εναλλασσόμενος με νέες μανιώδεις εφόδους προς τα εμπρός. Η βροχή πέφτει όλο και πιο πυκνή, αλλά τι σημασία έχει; Σερνόμαστε στο μουσκεμένο έδαφος, πολεμώντας πάνω από χαντάκια πολύ φαρδιά για να μπορέσουμε να τα υπερπηδήσουμε, μουσκεμένοι μέχρι το κόκαλο. Λίγο μας νοιάζει, όσο ακούμε εκείνη τη μαγική λέξη «Εμπρός», και όσο ο εχθρός βρίσκεται απέναντί μας.
Με κάθε κόστος πρέπει να καταλάβουμε τη γέφυρα, αν είναι δυνατόν πριν προλάβουν να την καταστρέψουν. Το πυρ επιβραδύνεται για μια στιγμή και το εκμεταλλευόμαστε για να προχωρήσουμε κι άλλο. Οι Τούρκοι αποσύρονται γρήγορα προς τη γέφυρα. Σπεύδουμε προς τα εμπρός ώσπου ένα χαλάζι από σφαίρες, που έρχεται από τις δυνάμεις τους οι οποίες είναι παραταγμένες στην αντιπέρα όχθη του ποταμού, μας αναγκάζει να ανοίξουμε πυρ ομαδόν, που τους απωθεί πιο πίσω.
Το μεσημέρι έχει περάσει εδώ και λίγη ώρα και βρισκόμαστε ακόμη μισό μίλι από τη γέφυρα, προς την οποία οι Τούρκοι κατευθύνονται βιαστικά. Την έχουν υπονομεύσει· αργότερα μπόρεσα να δω τα φορτία δυναμίτη τοποθετημένα έτσι ώστε να προκληθεί η έκρηξη μόλις θα είχε περάσει και ο τελευταίος Τούρκος.
Στο μεταξύ εξακολουθούμε να προχωρούμε, ενώ πιο κοντά στη γέφυρα βρίσκεται ο λοχαγός Μαζαράκης, αρχηγός των ανιχνευτών, ο οποίος, με μια ομάδα εθελοντών, που υποστηρίζονται από τον λοχαγό Μεταξά και μια χούφτα τακτικούς στρατιώτες, ορμά κατά των Τούρκων παρά το σφοδρό πυρ. Αυτοί διασχίζουν τη γέφυρα βιαστικά και με μεγάλη αταξία. Και από τις δύο πλευρές, Έλληνες και Τούρκοι, πολεμούν απελπισμένα. Ένα χαλάζι από σφαίρες πέφτει αναπηδώντας πάνω στα στηρίγματα και στις μεταλλικές δοκούς της γέφυρας. Οι Τούρκοι εντείνουν τις προσπάθειές τους για να ανακτήσουν το χαμένο έδαφος, αλλά μάταια.
Οι δύο αξιωματικοί τραυματίζονται και αρκετοί από τους άνδρες αυτής της γενναίας ομάδας τίθενται εκτός μάχης, αλλά κανένας Τούρκος δεν καταφέρνει να ξαναπεράσει τη γέφυρα ζωντανός· όταν την διέσχισα λίγο αργότερα, ήταν σπαρμένη με πτώματα και τραυματίες.
Η γέφυρα είχε σωθεί ακριβώς την τελευταία στιγμή. Όλα ήταν έτοιμα για να την ανατινάξουν· τα εκρηκτικά φορτία τοποθετημένα κάτω από τις δοκούς, εφοδιασμένα με πυροκροτητές και συνδεδεμένα με σύρματα, δεν περίμεναν παρά την τελική πίεση που θα προκαλούσε την ηλεκτρική εκκένωση και θα τίναζε στον αέρα τη γέφυρα και το φορτίο της από νεκρούς και τραυματίες.
Μήπως τα νεύρα του Τούρκου αξιωματικού στον οποίο είχε ανατεθεί αυτή η αποστολή τον πρόδωσαν την κρίσιμη στιγμή; Όπως και να έχει, δεν τον βρήκαν ανάμεσα στους τραυματίες και τους νεκρούς που κείτονταν γύρω από τη γέφυρα.
Η κατάληψη της γέφυρας, άθικτης, υπήρξε ένα λαμπρό και σημαντικό κατόρθωμα, αφού επέτρεψε στην 7η Μεραρχία να διασχίσει τον ποταμό και να στρατοπεδεύσει εκείνη τη νύχτα στο Κιρτζαλάρ, στην άλλη όχθη.
Οι Τούρκοι υποχωρώντας προς τα ανατολικά διέσχισαν τον Αξιό και δεν προέβαλαν πλέον σοβαρή αντίσταση στην πορεία της 7ης Μεραρχίας προς τη Θεσσαλονίκη, πρωτεύουσα της Μακεδονίας και αντικειμενικό σκοπό του ελληνικού στρατού.
Εικόνα 6: Η είσοδος των ελληνικών στρατευμάτων στη Θεσσαλονίκη (φωτογραφία του Haworth J. Woodley).
Αντί επιλόγου
Οι ανταποκρίσεις των δημοσιογράφων που κάλυψαν τους Βαλκανικούς Πολέμους αποτελούν πολύτιμες πρωτογενείς ιστορικές πηγές, οι οποίες όμως χρειάζονται κριτική αξιολόγηση και διασταύρωση. Η χρονική εγγύτητα στα γεγονότα τούς επέτρεψε να καταγράψουν λεπτομέρειες, εντυπώσεις και μαρτυρίες που συχνά απουσιάζουν από τις επίσημες στρατιωτικές αναφορές και εκθέσεις. Οι ανταποκρίσεις τους φωτίζουν πτυχές της καθημερινότητας των στρατιωτών, τις εμπειρίες των αμάχων και τις συνθήκες του πολέμου. Παράλληλα, αποκαλύπτουν πώς παρουσιάζονταν τα γεγονότα στο αναγνωστικό κοινό και πώς διαμορφωνόταν η δημόσια εικόνα των εμπόλεμων πλευρών.
Ωστόσο, η πληροφόρηση των πολεμικών ανταποκριτών περιοριζόταν από τη λογοκρισία, τις δυσκολίες μετακίνησης και επικοινωνίας και την αυστηρή επιτήρηση των στρατιωτικών αρχών. Οι εθνικές και πολιτικές συμπάθειες, τα στερεότυπα, ο ανταγωνισμός των εφημερίδων και η επιδίωξη εντυπωσιακής αφήγησης μπορούσαν να επηρεάσουν το περιεχόμενο των ανταποκρίσεών τους. Η παραστατικότητα μιας περιγραφής δεν αποδεικνύει ότι ο συντάκτης υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας.
Κάθε ανταπόκριση, επομένως, πρέπει να εξετάζεται με βάση πού και πότε συντάχθηκε, από ποιους αντλήθηκαν οι πληροφορίες και υπό ποιες συνθήκες δημοσιεύθηκε, και να αντιπαραβάλλεται με άλλες πρωτογενείς πηγές. Ακόμη και όταν περιέχει ανακρίβειες, παραμένει χρήσιμο τεκμήριο για τις αντιλήψεις, τη γλώσσα και τις δημοσιογραφικές πρακτικές της εποχής.
Πηγές
Εφημερίδα Journal de Genève, Τρίτη 7 Ιανουαρίου 1913, σελίδα 1.
Η Ελλάδα αξίζει έναν ισχυρό πρέσβη, με πρόσβαση στον Αμερικανό πρόεδρο και την πλήρη εμπιστοσύνη του, δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, υπογραμμίζοντας ότι η αλλαγή στην ηγεσία της αμερικανικής πρεσβείας στην Αθήνα δεν συνιστά υποβάθμιση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων.
Σε συνέντευξή του στον Μάθιου Μπόιλ του Breitbart News, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας χαρακτήρισε την Ελλάδα σημαντικό σύμμαχο για την ενεργειακή ανεξαρτησία, την περιφερειακή σταθερότητα και το ΝΑΤΟ. Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις δυνατότητές της να παράγει και να μεταφέρει ενέργεια μεταξύ Ευρώπης, Αφρικής και Μέσης Ανατολής, ενώ, αναφερόμενος στην ομιλία του στην Πνύκα, με φόντο την Ακρόπολη, συνέδεσε την αμερικανική εξωτερική πολιτική με την κοινή πολιτισμική κληρονομιά της Δύσης.
Αναφερόμενος στην επιλογή του διαδόχου της Κίμπερλι Γκιλφόιλ στην Αθήνα, ο κ. Ρούμπιο διευκρίνισε ότι, κατά τον χρόνο της συνέντευξης, η διαδικασία βρισκόταν ακόμη σε αρχικό στάδιο. Όπως είπε, θα απαιτηθεί χρόνος για τον εντοπισμό του κατάλληλου προσώπου και την ολοκλήρωση της διαδικασίας επικύρωσης του διορισμού του.
«Η Ελλάδα είναι μια σημαντική χώρα, πολύ σημαντική. Είναι σπουδαίος σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών», σημείωσε χαρακτηριστικά. «Μας έχει βοηθήσει με πάρα πολλούς τρόπους και είναι σημαντική για το μέλλον μας».
Υπογράμμισε ότι η Ελλάδα αποτελεί βασικό στήριγμα για σημαντικές αμερικανικές προτεραιότητες, όπως η ενεργειακή ανεξαρτησία, η περιφερειακή σταθερότητα και το ΝΑΤΟ.
«Η Ελλάδα αξίζει έναν ισχυρό και καλό πρέσβη, ο οποίος να έχει πρόσβαση στον πρόεδρο και την εμπιστοσύνη του», τόνισε, διαβεβαιώνοντας ότι στο μεσοδιάστημα η Ουάσιγκτον θα μεριμνήσει για την παρουσία κατάλληλης ομάδας στην πρεσβεία.
«Σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει οτιδήποτε από αυτά να θεωρηθεί υποβάθμιση της σχέσης με την Ελλάδα. Αντιθέτως, θεωρώ ότι είναι τόσο σημαντική για εμάς, ώστε είναι απαραίτητο το πρόσωπο που βρίσκεται εκεί να έχει την πλήρη στήριξη και εμπιστοσύνη του προέδρου», δήλωσε.
Εξήγησε ότι στόχος είναι να επιλεγεί πρέσβης αντάξιος της Ελλάδας και της σημασίας της διμερούς σχέσης.
Ο ενεργειακός ρόλος της Ελλάδας
Ο κ. Ρούμπιο στάθηκε τόσο στη γεωγραφική θέση της Ελλάδας όσο και στη θετική στάση της απέναντι στις ενεργειακές έρευνες, εκτιμώντας ότι ο συνδυασμός αυτός δημιουργεί σημαντικές δυνατότητες.
«Πιστεύω ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα ξεχωριστή θέση, τόσο γεωγραφικά όσο και πολιτικά», ανέφερε. Όπως είπε, η χώρα είναι ανοικτή στις ενεργειακές έρευνες, τις αντιμετωπίζει με ενθουσιασμό και φαίνεται να υπάρχει υποστήριξη και από τον πληθυσμό.
Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία της ως διαδρόμου για την κατασκευή αγωγών και υποδομών μεταφοράς ενέργειας, επισημαίνοντας ότι η αξιοποίηση της ενέργειας εξαρτάται από τη δυνατότητα μεταφοράς της, είτε πρόκειται για πετρέλαιο και φυσικό αέριο είτε για ηλεκτρική ενέργεια.
«Ανέκαθεν αποτελούσε τον συνδετικό κρίκο μεταξύ Ευρώπης, Αφρικής και Μέσης Ανατολής», σημείωσε για την Ελλάδα. «Πέρα από την παραγωγή ενέργειας, μπορεί να συμβάλει στη μεταφορά της προς τον βορρά, στην Ευρώπη, και προς τον νότο, στο Ισραήλ, στη Μέση Ανατολή και ευρύτερα».
Κατά τον ίδιο, η γεωγραφία προσφέρει σήμερα στην Ελλάδα πλεονεκτήματα στον ενεργειακό τομέα, όπως συνέβαινε διαχρονικά με το εμπόριο και άλλες οικονομικές δραστηριότητες.
Κριτική στην Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Πολιτική
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι η διεθνής κρίση υπενθύμισε τον καθοριστικό ρόλο της ενέργειας στην καθημερινή ζωή, τη βιομηχανία και την άμυνα. ‘Ασκησε κριτική στις πολιτικές περιορισμού της χρήσης ορυκτών καυσίμων μέσω της αύξησης του κόστους τους και στην ανεπαρκή ανάπτυξη εγχώριων πηγών ενέργειας στην Ευρώπη.
Υπενθύμισε τις προειδοποιήσεις του Ντόναλντ Τραμπ, κατά την πρώτη προεδρική του θητεία, για την εξάρτηση της Γερμανίας από τη ρωσική ενέργεια και υποστήριξε ότι η εξάρτηση αυτή επηρέασε τους υπολογισμούς της Μόσχας πριν από την εισβολή στην Ουκρανία.
«Η εξάρτησή τους από τη ρωσική ενέργεια είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους ο Πούτιν εισέβαλε στην Ουκρανία, επειδή πίστευε ότι μπορούσε να το κάνει, επειδή πίστευε ότι η Ευρώπη δεν θα έκανε τίποτε γι’ αυτό», ανέφερε.
Εκτίμησε επίσης ότι οι ευρωπαϊκές χώρες αρχίζουν να αντλούν συμπεράσματα, αλλά θα χρειαστούν χρόνο για να ανατρέψουν ενεργειακές επιλογές δύο δεκαετιών. Συνέδεσε επίσης το υψηλό κόστος ηλεκτρισμού και μεταφορών με την οικονομική στασιμότητα σε πολλές από αυτές.
Η Ομιλία στην Πνύκα και η Δυτική Κληρονομιά
Αναφερόμενος στην ομιλία του στην Πνύκα, ο κ. Ρούμπιο δήλωσε ότι το μήνυμά της βρίσκεται στον πυρήνα της προσέγγισης που επιδιώκει να ενσωματώσει η αμερικανική κυβέρνηση στην εξωτερική της πολιτική.
«Είμαστε οι κληρονόμοι. Κληρονομήσαμε από την Ελλάδα και τη Ρώμη, και τελικά μέσω της Ευρώπης, πολλές από τις αξίες στις οποίες στηρίζεται σήμερα η χώρα μας», ανέφερε.
Υποστήριξε ότι οι αμερικανικοί θεσμοί και αξίες αποτελούν προϊόν ιστορικής διαδρομής χιλιάδων ετών και ότι η αναγνώριση αυτής της κληρονομιάς δεν συνιστά επίθεση σε άλλους πολιτισμούς.
«Κάθε πολιτισμός θα πρέπει να είναι υπερήφανος για τον εαυτό του», είπε, προσθέτοντας ότι, κατά την άποψή του, η Δύση εμφανίζεται απολογητική για την ιστορία και τα επιτεύγματά της, με συνέπειες και στην εξωτερική πολιτική.
Για όσα οι Αμερικανοί θεωρούν σήμερα δεδομένα, από την ευημερία έως το πολίτευμά τους, σημείωσε: «Προέρχονται από μια κοινή ιστορία, την οποία πρέπει να ανακαλύψουμε ξανά και να ενστερνιστούμε. Αυτό κάνουμε εδώ, σε αυτή τη χώρα, υπό τον πρόεδρο Τραμπ. Θέλουμε περισσότεροι δυτικοί ηγέτες να κάνουν το ίδιο».
Ο ίδιος υποστήριξε ότι διαπιστώνει αυξανόμενη ανταπόκριση από άλλους ηγέτες, ιδίως σε ιδιωτικές συνομιλίες. Εκτίμησε, ωστόσο, ότι η μετατροπή αυτής της στάσης σε πολιτική απαιτεί χρόνο, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν φόβοι για κριτική από την άκρα Αριστερά, τα μέσα ενημέρωσης, την ακαδημαϊκή κοινότητα και την εδραιωμένη γραφειοκρατία.
Προέβλεψε ότι περισσότεροι ηγέτες θα εκφράζουν δημοσίως αυτές τις απόψεις και θα εκλέγονται, επηρεάζοντας έτσι τη στάση των χωρών τους απέναντι στα κοινά συμφέροντα της Δύσης.
Ρωσικό Ντίζελ και Αμερικανικό Συμφέρον
Για την Ουκρανία και τη Ρωσία, ο κ. Ρούμπιο υπερασπίστηκε την προσωρινή χαλάρωση των κυρώσεων για το ρωσικό ντίζελ, προκειμένου να αυξηθεί η προσφορά του στην παγκόσμια αγορά.
Όπως εξήγησε, η απόφαση αποσκοπεί στην εξυπηρέτηση των αναγκών της αμερικανικής οικονομίας, αν και μπορεί να ωφελήσει και άλλες χώρες.
«Αν υπάρξει σύγκρουση ανάμεσα σε αυτό που είναι καλό για εκείνους και σε αυτό που είναι καλό για εμάς, πρέπει πάντοτε να επιλέγουμε αυτό που είναι καλό για εμάς», δήλωσε, αναφερόμενος στην προτεραιότητα του αμερικανικού εθνικού συμφέροντος.
Η απόφαση, πρόσθεσε, ελήφθη «όχι επειδή είναι κακό για την Ουκρανία ή καλό για τη Ρωσία, αλλά επειδή είναι καλό και σημαντικό για την Αμερική».
Ως προς τις προοπτικές τερματισμού του πολέμου, παρουσίασε τη διαφωνία για τον έλεγχο του Ντονέτσκ ως βασικό εμπόδιο στις διαπραγματεύσεις. Ανέφερε ότι η Ρωσία απαιτεί το σύνολο της περιοχής, ενώ η Ουκρανία θεωρεί την αμυντική γραμμή που διατηρεί εκεί κρίσιμη για την ασφάλειά της.
Δήλωσε ότι οι ΗΠΑ παραμένουν έτοιμες να μεσολαβήσουν για μια συμφωνία, αναγνωρίζοντας όμως τις δυσκολίες. «Θα θέλαμε να τελειώσει ο πόλεμος, αλλά έχουμε και άλλες προτεραιότητες ανά τον κόσμο στις οποίες επικεντρωνόμαστε», σημείωσε.
Ερωτηθείς για τη διεξαγωγή εκλογών στην Ουκρανία, ανέφερε ότι το ζήτημα δεν είναι άνευ σημασίας, αλλά δεν αποτελεί τον βασικό λόγο για τον οποίο συνεχίζεται ο πόλεμος.
Παράλληλα, εξέφρασε δυσαρέσκεια για ουκρανικά πλήγματα σε πλοία στη Μαύρη Θάλασσα που, όπως είπε, μετέφεραν πετρέλαιο αμερικανικών εταιρειών, διευκρινίζοντας ότι δεν θεωρεί πως η Ουκρανία τα στοχοποίησε σκόπιμα. Πρόσθεσε ότι ο πρόεδρος Τραμπ δυσανασχετεί επίσης με τις ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις που πλήττουν κατοικίες και σκοτώνουν αμάχους στο Κίεβο.
Ιράν και Ασφάλεια της Ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ
Για το Ιράν, ο κ. Ρούμπιο υποστήριξε ότι οι αμερικανικές επιχειρήσεις αποδυνάμωσαν τις συμβατικές στρατιωτικές δυνατότητες που, κατά την εκτίμησή του, η Τεχεράνη επιδίωκε να χρησιμοποιήσει ως ασπίδα για την ανάπτυξη πυρηνικού όπλου.
Ανέφερε ότι η αμερικανική στρατιωτική παρουσία επικεντρώνεται πλέον στην προστασία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, ενώ συνεχίζονται οι κυρώσεις και ο αποκλεισμός κατά του Ιράν.
Σύμφωνα με τον ίδιο, κατά τις δέκα ημέρες που προηγήθηκαν της συνέντευξης διέρχονταν από τα Στενά κατά μέσο όρο περίπου 13 έως 14 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, με τις αμερικανικές δυνάμεις να συνοδεύουν και να προστατεύουν πλοία από επιθέσεις.
Ο κ. Ρούμπιο αναγνώρισε ότι το Ιράν εξακολουθεί να βάλλει εναντίον πλοίων, αλλά υποστήριξε ότι έχει αποκατασταθεί σε σημαντικό βαθμό η ροή πετρελαίου προς τη διεθνή αγορά. Υποστήριξε επίσης ότι, λόγω του αποκλεισμού, το Ιράν είναι η μόνη χώρα που δεν μπορεί να διοχετεύσει ούτε ένα βαρέλι πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Πρόσθεσε ότι η οικονομική πίεση περιορίζει τους πόρους που μπορεί να διαθέσει η Τεχεράνη για τις ένοπλες δυνάμεις της και για οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ και η Χαμάς.
Ευρύτερα για τη Μέση Ανατολή, χαρακτήρισε το ιρανικό καθεστώς βασικό παράγοντα πολέμου και αστάθειας στην περιοχή. Αναγνώρισε τη σημασία του Παλαιστινιακού, υποστήριξε όμως ότι η αντιμετώπιση του ρόλου της Τεχεράνης αποτελεί κεντρική προϋπόθεση για την επίλυση των περιφερειακών συγκρούσεων.
Αποδυναμωμένη, η Γαλλική κυβέρνηση προσπαθεί να αντιμετωπίσει την οργή και τις ανησυχίες που έχουν δημιουργηθεί από τον τρόπο με τον οποίο έχει διαχειριστεί μέχρι στιγμής τις διαδηλώσεις για το κόστος ζωής στο πλαίσιο των οποίων σημειώθηκαν ταραχές πρωτοφανούς κλίμακας το Σάββατο και εξελίσσονται σε πολιτική κρίση.
Έξι μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές, η κυβέρνηση του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν δεσμεύθηκε να αντιμετωπίσει με αυστηρότητα τις σκηνές χάους που εκτυλίχθηκαν σε πολλές γαλλικές πόλεις το Σάββατο και πραγματοποιεί σειρά υπουργικών συνεδριάσεων σήμερα.
Οι διαδηλώσεις για το κόστος ζωής προστίθενται στις κινητοποιήσεις των μαθητών, οι οποίοι εδώ και έναν μήνα διεκδικούν καλύτερες συνθήκες μάθησης, καθώς και στις δυσκολίες για την έγκριση του προϋπολογισμού, και όλα αυτά την ώρα που το δημόσιο χρέος της Γαλλίας εκτινάσσεται – παράγοντες που ρίχνουν βαριά σκιά στους τελευταίους μήνες της δεύτερης θητείας του Μακρόν.
Ο Μακρόν, που σπάει ρεκόρ αντιδημοφιλίας έπειτα από 10 χρόνια στην εξουσία, απευθύνθηκε χθες, Κυριακή, το βράδυ στους Γάλλους χωρίς ωστόσο να ανακοινώσει κάποιο συγκεκριμένο μέτρο, αλλά δηλώνοντας ότι αισθάνεται «οργή, ντροπή». «Όσοι επιδίωξαν να πλήξουν τη Δημοκρατία θα λογοδοτήσουν», υπογράμμισε.
Το Σάββατο πραγματοποιήθηκαν σε όλη τη Γαλλία σχεδόν 2.400 προσαγωγές, ενώ σχεδόν 1.000 μέλη των δυνάμεων της τάξης τραυματίστηκαν, σύμφωνα με τις αρχές.
Ταραχές ξέσπασαν ξανά χθες, Κυριακή: συγκρούσεις και λεηλασίες στο Παρίσι, όπου περισσότερα καταστήματα έγιναν στόχος επιδρομών, καθώς και απόπειρες διαρρήξεων στη Λυών, τη Μασσαλία και κοντά στη Νάντη.
«Αφήνει την κρίση να διογκώνεται»
Συνηθισμένη στις μεγάλες κινητοποιήσεις, η Γαλλία έχει βιώσει και στο παρελθόν επεισόδια βίας —όπως κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων των «Κίτρινων Γιλέκων» το 2018-2019 ή των διαδηλώσεων κατά της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης το 2023— ωστόσο το Σάββατο θεωρήθηκε από πολλούς ως σημείο καμπής.
Δημαρχεία έγιναν στόχος επιθέσεων, καταστήματα λεηλατήθηκαν, δρόμοι γέμισαν συντρίμμια… Τα βίαια επεισόδια, που εκδηλώθηκαν στον απόηχο μιας εθνικής κινητοποίησης εκατοντάδων χιλιάδων Γάλλων με αφορμή το κόστος ζωής, έχει αφήσει πολλούς σε κατάσταση σοκ.
Η επικεφαλής του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού Μαρίν Λεπέν, που εμφανίζεται πρώτη στην πρόθεση ψήφου στις προεδρικές εκλογές, έκανε λόγο για μια «βαθιά κρίση εμπιστοσύνης η οποία απειλεί τη δημοκρατία».
Ο βασικός αντίπαλός της για την προεδρία και επικεφαλής της ριζοσπαστικής αριστεράς Ζαν- Λικ Μελανσόν, του κόμματος Ανυπότακτη Γαλλία, κατηγόρησε τον Μακρόν ότι «αφήνει την κρίση να διογκώνεται».
Η κατάσταση στη Γαλλία δεν έχει περάσει απαρατήρητη στο εξωτερικό: ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ σχολίασε ότι «η Γαλλία φλέγεται», εκτιμώντας ότι «η μετανάστευση (…) έχει διαλύσει αυτή την κάποτε σπουδαία χώρα».
Στο μεταξύ ο Γάλλος πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί έχει συγκαλέσει σήμερα το πρωί μια διυπουργική ομάδα διαχείρισης κρίσεων, η οποία θα εστιάσει σε τρεις τομείς: «οικονομία και εμπόριο», «ασφάλιση» και «δικαστική επιτήρηση», σύμφωνα με το γραφείο του.
Παράλληλα ο Μακρόν ανέθεσε στον Λεκορνί να συναντηθεί σύντομα με κόμματα, βουλευτές, συνδικάτα και συλλογικότητες.
«Σκηνές φρίκης»
Μια άλλη σύσκεψη είναι προγραμματισμένη σήμερα στο υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών προκειμένου να καταγραφούν οι υλικές ζημιές που προκλήθηκαν από τα επεισόδια, καθώς περίπου 1.500 καταστήματα έγιναν στόχος των διαδηλωτών το Σάββατο.
«Είδαμε καταστήματα να λεηλατούνται, τις αρχές επιβολής της τάξης να είναι ανήμπορες — ήταν πραγματικά μια σκηνή φρίκης για εμάς, ως ιδιοκτήτες επιχειρήσεων· είναι κάτι απολύτως τρομερό», δήλωσε με απόγνωση η Εστέλ Πιρόν, διευθύντρια κοσμηματοπωλείου που λεηλατήθηκε στο Μπορντό μιλώντας στο AFP.
«Όσοι προκάλεσαν καταστροφές πρέπει να πληρώσουν, όσοι λεηλάτησαν πρέπει να καταβάλουν αποζημιώσεις (…) Θα είμαστε αμετακίνητοι», υπογράμμισε ο Μακρόν στο χθεσινό διάγγελμά του.
Ο Γάλλος πρόεδρος, ο οποίος δεν ακύρωσε την περιοδεία του στις χώρες του Κόλπου που ξεκινά σήμερα, δεσμεύθηκε επίσης ότι θα υπάρξει «διαφάνεια» αναφορικά με τις αμφιλεγόμενες μεθόδους τις οποίες ακολούθησαν οι δυνάμεις επιβολής της τάξης το Σάββατο.
Συγκεκριμένα ζήτησε από τον υπουργό Εσωτερικών Λοράν Νουνιές «να λάβει όλα τα μέτρα προκειμένου να υπάρξει διαφάνεια αναφορικά με τις αστοχίες στην πρόβλεψη και τις πληροφορίες, οι οποίες οδήγησαν στη βία», τονίζοντας ότι αναμένει «ξεκάθαρες απαντήσεις».
Πολλά μέλη της αντιπολίτευσης, κυρίως της άκρας δεξιάς, ζήτησαν χθες Κυριακή την παραίτηση του Νουνιές. Ο ίδιος υπέβαλε την παραίτησή του στον Μακρόν, όμως αυτή δεν έγινε δεκτή «δεδομένης της ανάγκης για συνεχή διοίκηση των δυνάμεων της τάξης στην τρέχουσα συγκυρία», όπως ανακοίνωσε το Μέγαρο των Ηλυσίων.
Το Σάββατο πολλοί διαδηλωτές κατήγγειλαν ότι περικυκλώθηκαν από την αστυνομία και στη συνέχεια τους έριξαν δακρυγόνα, ενώ κάποιοι από αυτούς τραυματίστηκαν σοβαρά.
Η αριστερά έχει ήδη κάνει λόγο για υπερβολική χρήση βίας από την αστυνομία στη διάρκεια των κινητοποιήσεων των μαθητών.
Η Δ.Ε.Υ.Α Αλεξάνδρειας ανακοινώνει ότι σήμερα στις 19/10/2026 ημέρα Δευτέρα και ώρα από 10:30 π.μ έως και 11:30 π.μ η Δ.Κ Ξεχασμένης δεν θα έχει νερό λόγω έκτακτης αποκατάστασης βλάβης στο δίκτυο ύδρευσης από τα τεχνικά συνεργεία της επιχείρησης.
Η ερώτηση μπορεί να έρθει την πιο ανύποπτη στιγμή. Στο αυτοκίνητο, λίγο πριν από τον ύπνο ή την ώρα που η μαμά κρατάει αγκαλιά το μικρότερο παιδί.
Γράφει ο Ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας
«Μαμά, ποιον αγαπάς περισσότερο; Εμένα ή τον αδελφό μου;»
Οι περισσότεροι γονείς θα σπεύσουν να απαντήσουν ότι αγαπούν όλα τα παιδιά τους το ίδιο. Και φυσικά, αυτή είναι μια απάντηση που έχει σημασία. Μόνο που πίσω από την ερώτηση μπορεί να κρύβεται κάτι περισσότερο από μια απλή περιέργεια.
Μπορεί το παιδί να προσπαθεί να καταλάβει αν εξακολουθεί να έχει την ίδια θέση στην καρδιά των γονιών του. Αν η αγάπη που μέχρι πρότινος αισθανόταν ότι του ανήκε ολόκληρη χρειάζεται τώρα να μοιραστεί. Αν το γεγονός ότι η μαμά ασχολείται περισσότερο με το μωρό σημαίνει ότι εκείνο έγινε λιγότερο σημαντικό.
Η ζήλια ανάμεσα στα αδέλφια είναι μια πολύ συνηθισμένη εμπειρία μέσα στην οικογένεια. Παρ’ όλα αυτά, αρκετοί γονείς δυσκολεύονται να τη διαχειριστούν, ιδιαίτερα όταν εκφράζεται με θυμό, γκρίνια, επιθετικότητα ή με μια συμπεριφορά που μοιάζει να πηγαίνει το παιδί πίσω σε προηγούμενα αναπτυξιακά στάδια.
Ένα παιδί που είχε αρχίσει να γίνεται πιο ανεξάρτητο μπορεί ξαφνικά να ζητά να το ταΐζουν, να θέλει συνεχώς αγκαλιά ή να διαμαρτύρεται κάθε φορά που οι γονείς ασχολούνται με το αδελφάκι του.
Και κάπου εκεί μπορεί να ακούσει:
«Μα καλά, ζηλεύεις το μωρό; Εσύ είσαι μεγάλος τώρα!»
Ας προσπαθήσουμε όμως να δούμε για λίγο την κατάσταση από τη δική του πλευρά.
Φανταστείτε ότι ένας άνθρωπος που αγαπάτε πολύ, και που μέχρι σήμερα είχε μια ιδιαίτερη σχέση μαζί σας, σας ανακοινώνει ότι από εδώ και πέρα θα υπάρχει στη ζωή του και κάποιος άλλος που θα χρειάζεται μεγάλο μέρος από τον χρόνο και την προσοχή του. Μάλιστα, επειδή ο καινούργιος άνθρωπος είναι πιο ευάλωτος, θα προηγείται συχνά στις καθημερινές ανάγκες.
Είναι πιθανό να καταλαβαίνατε λογικά την κατάσταση και παρ’ όλα αυτά να αισθανόσασταν κάποια ανασφάλεια.
Για ένα μικρό παιδί, που ακόμη μαθαίνει να αναγνωρίζει και να διαχειρίζεται τα συναισθήματά του, αυτή η αλλαγή μπορεί να είναι ακόμη δυσκολότερη.
Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι κάθε παιδί ζηλεύει το αδελφάκι του με τον ίδιο τρόπο ή στον ίδιο βαθμό. Υπάρχουν παιδιά που προσαρμόζονται σχετικά εύκολα, άλλα που εκφράζουν ανοιχτά τη δυσφορία τους και άλλα που δείχνουν προς τα έξω πολύ συνεργάσιμα, ενώ μέσα τους μπορεί να αισθάνονται παραμερισμένα.
Η ζήλια επίσης δεν εμφανίζεται μόνο με τη γέννηση ενός δεύτερου παιδιού. Μπορεί να εκδηλωθεί αρκετά αργότερα, όταν τα αδέλφια αρχίζουν να συγκρίνουν τις επιδόσεις, τις ελευθερίες, τις παρέες ή την προσοχή που δέχεται το καθένα.
Εδώ υπάρχει κάτι που αξίζει να προσέξουμε.
Πολλές φορές, στην προσπάθειά μας να καθησυχάσουμε τα παιδιά, καταλήγουμε να τους λέμε πώς θα έπρεπε να αισθάνονται.
«Δεν υπάρχει λόγος να ζηλεύεις.»
«Αφού ξέρεις ότι σας αγαπάμε το ίδιο.»
«Πρέπει να αγαπάς τον αδελφό σου.»
Μόνο που τα συναισθήματα δεν υπακούουν τόσο εύκολα στις οδηγίες μας. Ένα παιδί μπορεί να αγαπά το αδελφάκι του και ταυτόχρονα να ζηλεύει την προσοχή που εκείνο δέχεται. Μπορεί να θέλει να παίξουν μαζί και λίγο αργότερα να θυμώνει επειδή το μικρότερο παιδί πήρε ένα παιχνίδι του.
Αυτές οι αντιφατικές εμπειρίες είναι μέρος της ανθρώπινης συναισθηματικής ζωής και δεν αποτελούν από μόνες τους ένδειξη ότι κάτι δεν πηγαίνει καλά.
Αντί λοιπόν να προσπαθούμε να εξαφανίσουμε τη ζήλια, μπορούμε να βοηθήσουμε το παιδί να την καταλάβει.
«Μου φαίνεται ότι σε στενοχώρησε που ασχολήθηκα τόση ώρα με το μωρό. Μπορώ να καταλάβω ότι θα ήθελες να είμαστε λίγο περισσότερο μαζί.»
Μια τέτοια αναγνώριση μπορεί να βοηθήσει το παιδί να αισθανθεί ότι το καταλαβαίνουμε. Δεν χρειάζεται να συμφωνήσουμε με κάθε συμπεριφορά του για να αναγνωρίσουμε το συναίσθημα που βρίσκεται πίσω της.
Αν, για παράδειγμα, χτυπήσει το αδελφάκι του, το όριο χρειάζεται να είναι ξεκάθαρο. Μπορούμε να σταματήσουμε τη συμπεριφορά, να προστατεύσουμε το άλλο παιδί και ταυτόχρονα να αναγνωρίσουμε τον θυμό του.
«Καταλαβαίνω ότι θύμωσες πολύ. Δεν θα σε αφήσω όμως να τον χτυπήσεις.»
Αυτή η διάκριση βοηθά τα παιδιά να μάθουν ότι όλα τα συναισθήματα μπορούν να έχουν θέση μέσα σε μια σχέση, αλλά δεν είναι όλοι οι τρόποι έκφρασής τους αποδεκτοί.
Εξίσου σημαντικό είναι να προσέχουμε τις συγκρίσεις που κάνουμε, συχνά χωρίς καν να το συνειδητοποιούμε.
«Κοίτα πόσο ήσυχα κάθεται η αδελφή σου.»
«Ο αδελφός σου στην ηλικία σου τα κατάφερνε καλύτερα.»
«Εσύ είσαι ο μεγάλος, πρέπει να δίνεις το καλό παράδειγμα.»
Τέτοιες φράσεις μπορεί να καλλιεργήσουν την αίσθηση ότι τα παιδιά ανταγωνίζονται μεταξύ τους για την αποδοχή των γονιών τους. Ιδιαίτερα το μεγαλύτερο παιδί μπορεί να αισθανθεί ότι, επειδή μεγάλωσε, έχασε το δικαίωμα να χρειάζεται φροντίδα, επιείκεια ή λίγη περισσότερη προσοχή.
Η δικαιοσύνη μέσα στην οικογένεια δεν σημαίνει απαραίτητα ότι προσφέρουμε σε όλα τα παιδιά ακριβώς τα ίδια πράγματα. Ένα μωρό έχει διαφορετικές ανάγκες από ένα παιδί οκτώ ετών και ένας έφηβος χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση από ένα παιδί του δημοτικού.
Εκείνο που έχει σημασία είναι να μπορεί κάθε παιδί να αισθάνεται ότι το βλέπουμε ως ξεχωριστό άνθρωπο, με τις δικές του ανάγκες, δυσκολίες και επιθυμίες.
Μερικές φορές βοηθούν πολύ και οι μικρές στιγμές αποκλειστικής επαφής. Λίγος χρόνος με τον έναν γονιό, μια βόλτα οι δυο τους, μια συζήτηση χωρίς την παρουσία των άλλων παιδιών. Αυτές οι στιγμές μπορούν να υπενθυμίζουν στο παιδί ότι η ιδιαίτερη σχέση του με τον γονιό εξακολουθεί να υπάρχει.
Και κάτι ακόμη: δεν χρειάζεται να πιέζουμε τα αδέλφια να είναι διαρκώς αγαπημένα και ενωμένα. Όπως συμβαίνει σε κάθε στενή ανθρώπινη σχέση, έτσι και ανάμεσα στα αδέλφια θα υπάρξουν διαφωνίες, ανταγωνισμός, θυμός και στιγμές που το ένα δεν θα θέλει την παρέα του άλλου.
Η σχέση τους θα διαμορφωθεί μέσα στον χρόνο, μέσα από τις κοινές εμπειρίες αλλά και μέσα από τις διαφορές τους.
Αν η ζήλια γίνεται πολύ έντονη, συνοδεύεται από επαναλαμβανόμενη επιθετικότητα ή επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα ενός παιδιού, αξίζει να αναζητήσουμε περισσότερη υποστήριξη για να καταλάβουμε τι συμβαίνει.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, όμως, η ζήλια μάς προσφέρει μια ευκαιρία να ακούσουμε κάτι που το παιδί δεν ξέρει ακόμη πώς να εκφράσει διαφορετικά.
Πίσω από το «τον αγαπάς περισσότερο» μπορεί να βρίσκεται η ανάγκη να αισθανθεί ξανά σημαντικό, ορατό και ασφαλές μέσα στην οικογένειά του.
Και η απάντηση σε αυτή την ανάγκη δεν βρίσκεται μόνο στα λόγια με τα οποία θα το καθησυχάσουμε. Βρίσκεται κυρίως στις καθημερινές εμπειρίες μέσα από τις οποίες θα συνεχίσει να ανακαλύπτει ότι έχει τη δική του, αναντικατάστατη θέση στη ζωή μας.
Υγιείς ενήλικες που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες υπερεπεξεργασμένων τροφίμων, όπως συσκευασμένα σνακ, δημητριακά πρωινού με ζάχαρη, αναψυκτικά, στιγμιαία ζυμαρικά και έτοιμα κατεψυγμένα γεύματα, είναι πιθανότερο να εμφανίζουν ενδείξεις εγκεφαλικής βλάβης, οι οποίες ενδέχεται να αυξήσουν τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου και μελλοντικών προβλημάτων μνήμης.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής το καναδικό ερευνητικό ινστιτούτο «Population Health Research Institute» του Πανεπιστημίου McMaster και του υγειονομικού συστήματος περίθαλψης «Hamilton Health Sciences«, χρησιμοποίησαν μαγνητική τομογραφία (MRI) για να εξετάσουν τον εγκέφαλο σχεδόν 9.000 ανθρώπων ηλικίας 35-69 ετών χωρίς ιστορικό καρδιακών παθήσεων από όλον τον Καναδά. Επίσης, οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν αναλυτικά ερωτηματολόγια σχετικά με τη διατροφή τους. Οι εξετάσεις αξιολογήθηκαν από νευρολόγους που δεν γνώριζαν τις διατροφικές συνήθειές τους.
Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα αντιστοιχούσαν κατά μέσο όρο περίπου στο 25% των ημερήσιων μερίδων φαγητού των συμμετεχόντων. Για όσους κατανάλωναν τις μεγαλύτερες ποσότητες, το ποσοστό έφτανε στο 45% του συνόλου των τροφίμων που έτρωγαν, ενώ για εκείνους με τη χαμηλότερη κατανάλωση περιοριζόταν μόλις στο 16%.
Οι επιστήμονες εντόπισαν μικρές εστίες βλάβης συχνότερα σε όσους κατανάλωναν τις μεγαλύτερες ποσότητες υπερεπεξεργασμένων τροφίμων, σε σύγκριση με εκείνους που κατανάλωναν τις μικρότερες. Οι συμμετέχοντες με την υψηλότερη κατανάλωση είχαν κατά 40% μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίζουν αυτές τις αλλοιώσεις. Πρόκειται για αλλαγές που δεν προκαλούν εμφανή συμπτώματα, αλλά θεωρούνται πρώιμα προειδοποιητικά σημάδια, τα οποία μπορεί να εμφανιστούν χρόνια πριν από ένα εγκεφαλικό επεισόδιο ή την εκδήλωση προβλημάτων μνήμης.
Κατά τη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «JAMA Network Open», διαπιστώθηκε, ακόμη, ότι οι συμμετέχοντες που κατανάλωναν τις μεγαλύτερες ποσότητες υπερεπεξεργασμένων τροφίμων είχαν επίσης περισσότερο σωματικό λίπος και μεγαλύτερη συσσώρευση σπλαχνικού λίπους, σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν τις μικρότερες ποσότητες. Σημειώνεται ότι αυτός ο τύπος κοιλιακού λίπους συνδέεται με φλεγμονή και βλάβες στα αιμοφόρα αγγεία, οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν και τον εγκέφαλο.
Η συσχέτιση ανάμεσα στην κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και τις εγκεφαλικές βλάβες φάνηκε να είναι ισχυρότερη στις γυναίκες. Όσες ανήκαν στην ομάδα με την υψηλότερη κατανάλωση είχαν σχεδόν διπλάσιες πιθανότητες να εμφανίζουν ενδείξεις εγκεφαλικής βλάβης σε σύγκριση με εκείνες που κατανάλωναν τις μικρότερες ποσότητες.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν, επίσης, ότι όσο αυξανόταν η κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων τόσο μειωνόταν η κατανάλωση μη επεξεργασμένων ή ελάχιστα επεξεργασμένων τροφίμων. Τα φρούτα, τα λαχανικά, τα δημητριακά και άλλα τρόφιμα που έχουν υποστεί ελάχιστη επεξεργασία αποτελούσαν το 41% των ημερήσιων μερίδων στην ομάδα με την υψηλότερη κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων, έναντι 68% στην ομάδα με τη χαμηλότερη κατανάλωση.
Τα ευρήματα υποδεικνύουν συσχέτιση μεταξύ της κατανάλωσης υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και των ενδείξεων εγκεφαλικών αλλοιώσεων. Ωστόσο, διευκρινίζεται ότι επειδή οι συμμετέχοντες αξιολογήθηκαν μόνο μία φορά και δεν παρακολουθήθηκαν σε βάθος χρόνου, οι ερευνητές δεν μπόρεσαν να διαπιστώσουν εάν τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα προκαλούν άμεσα αυτές τις αλλοιώσεις. Η έρευνα αναδεικνύει την ανάγκη για διεξαγωγή μελετών μεγαλύτερης διάρκειας, όπου οι άνθρωποι θα παρακολουθούνται διαχρονικά και θα υποβάλλονται επανειλημμένα σε μαγνητικές τομογραφίες.
