Ύστερα από την πρόσφατη παρουσίαση του Ψηφιακού Ιστορικού Αρχείου του ΙΣΘ στα γραφεία του συλλόγου στην Καλαμαριά, ο πρόεδρος του Νίκος Νίτσας συναντήθηκε με τον πρόεδρο της Ισραηλιτικής Κοινότητας Δαυίδ Σαλτιέλ, τον γενικό διευθυντή Β. Ναρ και την επιστημονική υπεύθυνη του Εβραϊκού Μουσείου Ξ. Ελευθερίου και ενημέρωσε για τα ιστορικά έγγραφα-ντοκουμέντα που περιλαμβάνει.
Ο κ. Νίτσας παρουσίασε άγνωστα τεκμήρια που αφορούν σε Εβραίους-μέλη του ΙΣΘ ενώ προβλήθηκε και η ψηφιακή μορφή των διασωσμένων ταυτοτήτων και ορισμένων αξιοσημείωτων -από ιστορικής άποψης- εγγράφων που βρέθηκαν στους φακέλους. Όπως είπαν κατά τη συνάντηση αναδείχθηκαν άγνωστα ντοκουμέντα τα οποία συμπληρώνουν το παζλ της ιστορικής αφήγησης της Θεσσαλονίκης και της Ελλάδας. Έχει δε συμφωνηθεί η παραχώρηση ψηφιακού υλικού όπως πχ φωτογραφίες ταυτοτήτων, εγγράφων φακέλων και καταχωρίσεις από το βιβλίο Μητρώου και ταυτόχρονα μίλησαν για κοινή διοργάνωση εκδήλωσης στην οποία θα παρουσιαστούν αναλυτικότερα όλα τα ντοκουμέντα.
Επόμενο βήμα με τον Προσφυγικό Ελληνισμό
Όπως επεσήμανε ο κ. Νίτσας «εκτός από την επικοινωνία και τη συνεργασία που έχει ήδη ξεκινήσει με την Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης προγραμματίζεται ανάλογη διασύνδεση του Ιστορικού Αρχείου ΙΣΘ με το Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού στο Δήμο Καλαμαριάς. Ήδη με πρωτοβουλία του προέδρου του ΙΣΘ η υπεύθυνη του αρχείου Μ. Κατιρλιώτου συναντήθηκε με τον αντιδήμαρχο ανάδειξης της προσφυγικής ταυτότητας Καλαμαριάς Σωτήρη Γεωργιάδη, τον ιστορικό Γεώργιο Μαυρουδή και τον αρχειονόμο Πάνο Σίσκο για τη διεύρυνση της συνέργειας στην παρουσίαση των προσφύγων ιατρών-μελών του ΙΣΘ ενώ έγινε ανταλλαγή απόψεων για προσβασιμότητα σε αυτές τις προσπαθειες από ερευνητές, εκπαιδευτικούς, φοιτητές κ.α.. Μάλιστα υπάρχει προσδοκία υλοποίησης αυτής της συνεργασίας στην ιστορική έκδοση που ετοιμάζει ο σύλλογος για την πληθυσμιακή κατανομή των μελών του στα πρώτα χρόνια της ίδρυσής του.
Συγχαρητήρια για την πρωτοπορία του ΙΣΘ
«Ο μοναδικός σύλλογος στην Ελλάδα που έχει ιστορικό αρχείο και μάλιστα πλήρες, είναι ο ΙΣΘ» είπε μεταξύ άλλων η καθηγήτρια Ιστορίας της Ιατρικής Νίκη Παπαβραμίδου, διευθύντρια του Μουσείου Ιστορίας της Ιατρικής του ΑΠΘ κατά την παρουσίασή του και την ονομασία της αίθουσας του αρχείου με το όνομα του πρώτου προέδρου του συλλόγου, Θεμιστοκλή Σακελλαρίδη. Η καθηγήτρια του ΑΠΘ αφού συνεχάρη τον πρόεδρο του ΙΣΘ Νίκο Νίτσα και τα μέλη του ΔΣ για την καινοτόμα πρωτοβουλία χαρακτήρισε το αρχείο «ανεξάντλητη πηγή πληροφοριών» για την εξέλιξη της ιατρικής ως επιστήμης στην Ελλάδα, τονίζοντας ότι πρόκειται για ιστορία βασισμένη σε πρωτογενή τεκμήρια.
Η παρουσίαση του αρχείου, που περιλαμβάνει 8.100 τεκμήρια από το 1924 πραγματοποιήθηκε στα γραφεία του ΙΣΘ στην Καλαμαριά και αποτέλεσε την επισφράγιση μιας προσπάθειας που ξεκίνησε πριν από δύο χρόνια με τη συμπλήρωση εκατό χρόνων της ίδρυσης του ΙΣΘ. Όπως επεσήμανε ο πρόεδρος Νίκος Νίτσας «δεν πρόκειται για μια απλή αρχειοθέτηση, αλλά για τη διαφύλαξη της ιστορικής συνέχειας, διότι το υλικό δεν καταγράφει μόνο γεγονότα, αλλά ολόκληρες εποχές, κρίσεις, κοινωνικές μεταβάσεις και τον τρόπο με τον οποίο η ιατρική κοινότητα ανταποκρίθηκε σε αυτές, αγγίζοντας παράλληλα την ιστορία της ίδιας της Θεσσαλονίκης, της Μακεδονίας και της χώρας»
Ψηφιοποιημένα και τεκμηριωμένα
Η ιστορικός και υπεύθυνη του αρχείου Μ. Κατιρλιώτου, παρουσίασε αποσπάσματα από το περιεχόμενο 53 βιβλίων πρακτικών Γενικών Συνελεύσεων, Διοικητικών και Πειθαρχικών Συμβουλίων, φακέλους μελών, εκθέσεις, ετήσιες εισφορές και μητρώα. Τα έγγραφα, που διασώθηκαν παρά τις φθορές του χρόνου, ψηφιοποιήθηκαν με τη συνεργασία διεπιστημονικής ομάδας και του Ερευνητικού Κέντρου ΑΘΗΝΑ ενώ το φυσικό υλικό φυλάσσεται πλέον στην ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα «Θεμιστοκλή Σακελλαρίδη» προς τιμήν του πρώτου Προέδρου του Συλλόγου (1924-1926).
Ανάμεσα στα πολύτιμα τεκμήρια που αναδείχθηκαν ξεχωρίζουν ιστορικές «φωτογραφίες» της εποχής η ρεκλάμα του 1954 σε εφημερίδα της Θεσσαλονίκης για πλαστικές εγχειρήσεις από ΩΡΛ γιατρό που είχε εξειδικευτεί στην Αμερική, η οποία προκάλεσε άμεση επιστολή επιπλήξεως του ΙΣΘ για παραβίαση της ιατρικής δεοντολογίας, η υπηρεσιακή αλληλογραφία του 1961 για την ανανέωση άδειας οδήγησης της πνευμονολόγου Αρίστης Ευνουχίδου-Παγιατάκη, της πρώτης γυναίκας δημοτικής συμβούλου στη Θεσσαλονίκη και… παρ΄ολίγον δημάρχου, η βεβαίωση του 1945 για την επαναλειτουργία της παιδιατρικής κλινικής της Μαρίας Ζωγραφίδου μετά τη λεηλασία της από τους Γερμανούς κατά την Κατοχή, ενώ η ίδια είχε φυλακιστεί για την περίθαλψη Άγγλων αιχμαλώτων αλλά και πρακτικά του Διοικητικού Συμβουλίου που αποτυπώνουν την αλληλεγγύη του ιατρικού κόσμου σε κοινωνικές κρίσεις, όπως η ενίσχυση δημοτικών συσσιτίων το 1932, η υποστήριξη στην απεργία ιατρών ΙΚΑ το 1950 και η διαμαρτυρία στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας το 1955 για την καταδίκη Κύπριου αγωνιστή.
Όπως τόνισε και ο Γενικός Γραμματέας του ΙΣΘ Νίκος Μπάτζιος που συντόνισε την εκδήλωση «Με τη ψηφιοποίηση και την οργάνωση του αρχείου, ο Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης δεν διασώζει απλώς το παρελθόν του, το μετατρέπει σε ζώσα, προσβάσιμη πηγή γνώσης για ερευνητές, ιστορικούς και την ευρύτερη ιατρική κοινότητα, προσφέροντας ένα μοναδικό παράδειγμα για όλη την Ελλάδα». Όπως εξήγησαν η Δέσποινα Τσιαφάκη και η Μελπομένη Καρτά από το Κέντρο Αθηνά, το ψηφιακό αποθετήριο περιλαμβάνει πλέον χιλιάδες ψηφιοποιημένες εγγραφές με πλήρη μεταδεδομένα, προσφέροντας εύκολη πρόσβαση σε ερευνητές.
Οι ομιλητές κλείνοντας την εκδήλωση συμφώνησαν ότι το αρχείο του ΙΣΘ αποτελεί πρότυπο καλής πρακτικής για τη διαφύλαξη ιστορικής γνώσης σε όλη την Ελλάδα ενώ ο πρόεδρος Νίκος Νίτσας επανέλαβε ότι δεν καταγράφει μόνο γεγονότα αλλά εποχές, κρίσεις, μεταβάσεις, κοινωνικές μεταβολές αποσπώντας το θερμό χειροκρότημα των συναδέλφων – μελών του ΙΣΘ καθώς και προσκεκλημένων στην εκδήλωση.
ΔΕΙΤΕ εδώ ολόκληρη την εκδήλωση και τις σύντομες ομιλίες των ειδικών για τη δημιουργία του αρχείου.
