«Οι επόμενες ημέρες είναι δύσκολες, αυτή τη στιγμή τα πάντα είναι δυναμίτης»
Στον μέχρι σήμερα απολογισμό της αντιπυρικής περιόδου, στις ακραίες συνθήκες υπό τις οποίες κλήθηκε να επιχειρήσει ο μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας στις μεγάλες πυρκαγιές του καλοκαιριού, καθώς και σε μια σειρά από άλλα ζητήματα σχετικά με το Πυροσβεστικό Σώμα και την Πολιτική Προστασία, αναφέρθηκε ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελος Τουρνάς σε συνέντευξή του στον Ρ/Σ ” ΣΚΑΙ 100.3″.
Ο υπουργός τόνισε εξαρχής ότι η αντιπυρική περίοδος δεν έχει ολοκληρωθεί και ότι η χώρα βρίσκεται σε κρίσιμη φάση, καθώς, όπως είπε, στα τέλη Αυγούστου η ξηρασία είναι πλέον ιδιαίτερα έντονη, η γη, όπως προσέθεσε, έχει «στεγνώσει» και «υπάρχει πολύ μεγάλη ποσότητα διαθέσιμης καύσιμης ύλης». Παράλληλα, όπως σημείωσε, τις επόμενες ημέρες ενισχύονται οι βορειοανατολικοί άνεμοι στο Αιγαίο, επηρεάζοντας την Ανατολική Βοιωτία, την Εύβοια, την Αττική, την Ανατολική Πελοπόννησο και τα νησιά του Αιγαίου, ενώ προσέθεσε ότι ισχυροί δυτικοί-βορειοδυτικοί άνεμοι, επηρεάζουν και το Ιόνιο, όπου σήμερα ο κίνδυνος πυρκαγιάς βρίσκεται στην κατηγορία 4.
Ο κ. Τουρνάς απηύθυνε ισχυρή έκκληση προς τους πολίτες για αυξημένη προσοχή. «Οι επόμενες ημέρες είναι δύσκολες και είναι δύσκολες γιατί αυτή τη στιγμή τα πάντα είναι δυναμίτης».
«Αυξάνει ο δείκτης επικινδυνότητας και κάνω πραγματικά μία έκκληση προς όλους, να δείξουν ιδιαίτερη προσοχή. Να αποφύγουνε εργασίες οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν φωτιά, είναι καταστροφικό», σημείωσε.
3.083 πυρκαγιές – 830 μόνο μέσα στον Αύγουστο
«Μέχρι σήμερα μετράμε 3.083 πυρκαγιές από την έναρξη της αντιπυρικής. Οι 830 είναι μόνο μέσα στον Αύγουστο», σημείωσε ο κ. Τουρνάς προσθέτοντας ότι πρόκειται για έναν ιδιαίτερα μεγάλο αριθμό πυρκαγιών, ωστόσο, σε σύγκριση με προηγούμενα έτη, όπως επισήμανε, καταγράφεται μείωση της τάξης του 20%. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην προσπάθεια ενημέρωσης των πολιτών, αλλά και στη λειτουργία της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, με στόχο τόσο την πρόληψη όσο και την ενίσχυση της αποτρεπτικής λειτουργίας του ελεγκτικού μηχανισμού.
Μέχρι σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε ο κ. Τουρνάς, έχουν καεί περίπου 300.000 στρέμματα, εκ των οποίων, όπως είπε, περίπου 28.000 στρέμματα είναι δάση, ενώ οι υπόλοιπες εκτάσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, καλαμιές, βάλτους και δασικές εκτάσεις με χαμηλή θαμνώδη βλάστηση. Ιδιαίτερη σημασία έχει, όπως ανέφερε, ότι «μόλις τέσσερις πυρκαγιές αντιστοιχούν στα 2/3 των συνολικά καμένων εκτάσεων, δηλαδή περίπου σε 200.000 στρέμματα».
Οι τέσσερις μεγάλες πυρκαγιές – Η απώλεια δύο πυροσβεστών στο Ρέθυμνο
Ο υπουργός αναφέρθηκε αναλυτικά στο κρίσιμο διάστημα των μεγάλων πυρκαγιών. Όπως επισήμανε, η πρώτη μεγάλη πυρκαγιά εκδηλώθηκε στις 28 Ιουλίου στην Κρύα Βρύση, στο νότιο Ρέθυμνο, στον Δήμο Αγίου Βασιλείου, υπό θυελλώδεις ανέμους. Την επόμενη ημέρα εκδηλώθηκε δεύτερη πυρκαγιά στην περιοχή του Κουρταλιώτικου Φαραγγιού. Οι δύο πυρκαγιές, όπως εξήγησε, συνενώθηκαν και έδωσαν τελικά περίπου 50.000 στρέμματα καμένης γης.
Παράλληλα, ο υπουργός αναφέρθηκε με ιδιαίτερη φόρτιση στην απώλεια των δύο πυροσβεστών που έχασαν τη ζωή τους στην ίδια περιοχή, λέγοντας ότι επρόκειτο για «δυο εξαιρετικούς πυροσβέστες», ενώ χαρακτήρισε τον θάνατό τους «ένα πλήγμα για μας, για όλη την Πολιτική Προστασία, για το Πυροσβεστικό Σώμα».
Στη συνέχεια ο υπουργός μίλησε για τις άλλες δύο μεγάλες πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν στις 31 Ιουλίου στη Βοιωτία σε Ξηρονομή, και ‘Αγιο Βασίλειο, στον Κιθαιρώνα, η οποία επεκτάθηκε στη συνέχεια προς το Πόρτο Γερμενό.
Συνολικά, όπως ανέφερε ο υπουργός, οι τέσσερις αυτές πυρκαγιές έδωσαν περίπου 200.000 στρέμματα καμένης γης.
Απαντώντας σε ερώτημα για την επάρκεια της αεροπυρόσβεσης, ο κ. Τουρνάς υπογράμμισε ότι η Ελλάδα διαθέτει αναλογικά τον μεγαλύτερο στόλο στην Ευρώπη.
«Το πρόβλημά μας δεν ήταν στην επάρκεια των μέσων, το πρόβλημά μας ήταν εκεί που δεν μπορούσαν να πετάξουν και να πραγματοποιήσουν υδροληψία», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Περιγράφοντας αναλυτικά την εξέλιξη της πυρκαγιάς στον Κιθαιρώνα, ο υπουργός εξήγησε ότι τα επίγεια μέσα δυσκολεύονταν να προσεγγίσουν την αρχική εστία, καθώς, όπως τόνισε, αυτή βρισκόταν σε πλαγιά, σε απόκρημνο σημείο χωρίς πρόσβαση. Σε τέτοιες περιπτώσεις, όπως σημείωσε, ο ρόλος των εναέριων μέσων είναι κρίσιμος, καθώς, όπως προσέθεσε, επιβραδύνουν την πυρκαγιά και δίνουν τον απαραίτητο χρόνο στις επίγειες δυνάμεις για να αναπτυχθούν και να προσεγγίσουν το μέτωπο.
Όπως επισήμανε ο κ. Τουρνάς, όταν εκδηλώθηκε η πυρκαγιά στον ‘Αγιο Βασίλειο, εναέρια μέσα που είχαν ήδη απογειωθεί και κατευθύνονταν προς την Ξηρονομή εκτράπηκαν από το Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο προς τον Κιθαιρώνα. Παράλληλα, όπως είπε, δόθηκε εκτροπή και στα Air Tractor που περιπολούσαν στην Αττική συμπληρώνοντας ότι όταν όμως « έφτασαν στην περιοχή, οι άνεμοι ξεπερνούσαν τα 100 χιλιόμετρα την ώρα, οι αναταράξεις ήταν ισχυρές, με αποτέλεσμα τα εναέρια μέσα να μην μπορούν να κατέβουν κάτω από τα 1.000 πόδια, ούτε να πραγματοποιήσουν υδροληψία ή αποτελεσματική ρίψη». Παράλληλα, ο υπουργός προσέθεσε ότι η πυρκαγιά εξαπλώθηκε γρήγορα προς τη νότια πλευρά του Κιθαιρώνα και το Πόρτο Γερμενό. Τα ξημερώματα, όπως ανέφερε ο υπουργός, βρέθηκε και ο ίδιος στην περιοχή, μαζί με τον Δήμαρχο και ανώτατα στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος, όπου είχε αναπτυχθεί πολύ μεγάλη δύναμη πυροσβεστικών οχημάτων, εθελοντών και δασοκομάντος σε γραμμή άμυνας. Οι άνεμοι όμως , όπως επισήμανε, δεν υποχώρησαν ούτε κατά τη διάρκεια της νύχτας, συνεχίζοντας να πνέουν με ταχύτητες της τάξης των 90-100 χιλιομέτρων την ώρα.
Ο υπουργός περιέγραψε ένα «οριζόντιο καυτό νέφος» πάνω από την περιοχή, ενώ τα ξημερώματα, όπως είπε, η κατάσταση έγινε εξαιρετικά δύσκολη. «Έβρεξε πραγματικά φωτιά σε όλο το Πόρτο Γερμενό, μέχρι και απέναντι», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σχετικά με τον εκσυγχρονισμό του εθνικού στόλου των Canadair ο υπουργός σημείωσε, ότι η Ελλάδα θα είναι η πρώτη χώρα που θα παραλάβει τα νέα αεροσκάφη. Συνολικά, όπως είπε, θα αποκτηθούν επτά νέα Canadair CL-515, εκ των οποίων το πρώτο θα είναι έτοιμο το 2028 και μέχρι το 2031 θα έχουν παραληφθεί και τα επτά.
Ο κ. Τουρνάς διευκρίνισε ότι η παραλαβή του πρώτου Canadair το 2028 δεν σημαίνει αυτόματα και άμεση επιχειρησιακή ένταξη. Για κάθε νέο αεροπορικό σύστημα, όπως υπογράμμισε, απαιτείται περίοδος εκπαίδευσης και αφομοίωσης από πιλότους και μηχανικούς, η οποία μπορεί να ξεπεράσει ακόμη και τον έναν χρόνο.
Ωστόσο, εκτίμησε ότι για τα CL-515 η διαδικασία μπορεί να είναι ταχύτερη, καθώς θα αξιοποιηθούν πιλότοι και μηχανικοί που ήδη γνωρίζουν και επιχειρούν με τα CL-415 ενώ προσέθεσε ότι οι πρώτοι εκπαιδευμένοι χειριστές και μηχανικοί θα λειτουργήσουν στη συνέχεια ως εκπαιδευτές για το υπόλοιπο προσωπικό.
Αναφερόμενος στη σύγκρουση των δύο πυροσβεστικών ελικοπτέρων, ο κ. Τουρνάς ξεκαθάρισε ότι δεν μπορεί να προχωρήσει σε εκτίμηση για τα αίτια όσο βρίσκεται σε εξέλιξη η επίσημη διερεύνηση.
Όπως σημείωσε, το περιστατικό διερευνάται αφενός από την αρμόδια ανακριτική Αρχή υπό τον εισαγγελέα και αφετέρου, ως προς το σκέλος της ασφάλειας πτήσεων, από τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ. Όπως εξήγησε, ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ αρχικά, με βάση το θεσμικό του πλαίσιο, είχε θεωρήσει ότι δεν μπορούσε να αναλάβει τη διερεύνηση, ωστόσο στη συνέχεια, και σε συνεργασία με την FAA, δεδομένου ότι εκεί είναι νηολογημένα τα συγκεκριμένα μέσα, ανέλαβε τελικά τη διαδικασία διερεύνησης του αεροπορικού ατυχήματος.
Ο Υπουργός υπογράμμισε ότι πολλά ερωτήματα παραμένουν ανοιχτά και ότι εκτιμήσεις που βασίζονται αποκλειστικά στο βίντεο του δυστυχήματος δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τη διερεύνηση. «Θα εξεταστεί η τεχνική κατάσταση των δύο ελικοπτέρων και εάν υπήρχε ή όχι μηχανική βλάβη, η κατάσταση των πιλότων, το είδος και οι κανόνες της πτήσης, οι επικοινωνίες τους, οι εξουσιοδοτήσεις που είχαν λάβει, καθώς και το αν βρίσκονταν στη φάση της υδροληψίας ή της πτήσης προς την περιοχή των ρίψεων, σε ποιο ύψος και σε ποια περιοχή έγινε η σύγκρουση, αν είχαν εισέλθει στην περιοχή ρίψεων, αν είχαν πάρει οδηγίες ή εντολή και αν είχαν ζητήσει άδεια εισόδου», τόνισε.
Από το διαθέσιμο βίντεο, όπως σημείωσε, φαίνεται ότι το ελικόπτερο του οποίου οι πιλότοι επέζησαν είχε ήδη πάρει νερό, καθώς κατά τη σύγκρουση καταγράφηκε η απόρριψή του. «Η επιτροπή διερεύνησης έχει παραλάβει τα ημερολόγια, τις καταγεγραμμένες συνομιλίες, τις τηλεφωνικές επικοινωνίες και τις ασύρματες επικοινωνίες», επισήμανε.
«Όλα πρέπει να εξεταστούν», τόνισε και προσέθεσε ότι όλες οι επικοινωνίες καταγράφονται και αποτελούν μέρος του υλικού που θα εξεταστεί.
Στη συνέχεια ο κ. Τουρνάς αναφέρθηκε στις νέες προμήθειες εθνικών εναέριων μέσων,σημειώνοντας ότι τα τρία ελικόπτερα Leonardo AW139 έχουν ήδη αφιχθεί στη χώρα και βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία ολοκλήρωσης της παραλαβής τους, ενώ προσέθεσε ότι, καθώς χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, η διαδικασία πρέπει να ολοκληρωθεί έως τις 31 Αυγούστου.
Αντίστοιχα, όπως είπε, έχουν παραληφθεί και τα τρία νέα αεροσκάφη ειδικών αποστολών επιτήρησης και συντονισμού, επίσης με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης. Για τα συγκεκριμένα αεροσκάφη, όπως ανέφερε έχουν ήδη εκπαιδευτεί έξι χειριστές συστημάτων, οι οποίοι χειρίζονται τα ηλεκτροοπτικά και τα υπόλοιπα συστήματα και μεταφέρουν την πληροφορία στο Κέντρο Επιχειρήσεων. «Αυτή την περίοδο εκπαιδεύονται οι πρώτοι τρεις πιλότοι, οι οποίοι θα είναι και οι πρώτοι εκπαιδευτές των υπολοίπων», σημείωσε και προσέθεσε ότι το Πυροσβεστικό Σώμα προχωρά στην αξιοποίηση δικών του πιλότων, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη διαγωνισμός για την υποστήριξη των συστημάτων, ο οποίος εκτιμάται ότι θα έχει ολοκληρωθεί περίπου τον Νοέμβριο.
Παράλληλα, μίλησε και για την προμήθεια οκτώ νέων ελικοπτέρων Super Puma βαρέως τύπου. Όπως είπε, τα δύο πρώτα παραλαμβάνονται το φθινόπωρο του 2026 και την επόμενη χρονιά θα πετούν κανονικά, ενώ θα ακολουθήσει η παράδοση των υπόλοιπων έξι.
Τα AntiNero λειτουργούν εδώ και πέντε χρόνια
Απαντώντας και στο ερώτημα γιατί οι αντιπυρικές ζώνες δεν ανοίγονται τον χειμώνα, ο υπουργός διευκρίνισε ότι τα προγράμματα AntiNero ξεκίνησαν πριν από πέντε χρόνια και περιλαμβάνουν διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών και δασικών δρόμων καθ’ όλη τη διάρκεια του χειμώνα και του έτους. Σημείωσε μάλιστα ότι κανονικά οι εργασίες μέσα στο δάσος θα έπρεπε να περιορίζονται το καλοκαίρι, ωστόσο φέτος συνεχίστηκαν σε ορισμένες περιπτώσεις, με επιτήρηση των δασικών συνεργείων.
Σαλαμίνα – Δρόμοι τριών μέτρων και οχήματα 500 λίτρων
Με αφορμή την πυρκαγιά στα Περιστέρια Σαλαμίνας, ο Υπουργός αναφέρθηκε στις δυσκολίες που παρουσιάζουν οικισμοί μέσα σε δασικές περιοχές, όπου η πρόσβαση, όπως είπε, είναι περιορισμένη. Όπως ανέφερε, σε συγκεκριμένα σημεία οι δρόμοι έχουν πλάτος περίπου τρία μέτρα, επιτρέποντας, όπως υπογράμμισε, την πρόσβαση μόνο μικρών πυροσβεστικών οχημάτων, χωρητικότητας περίπου 500 λίτρων νερού. «Για να μπορέσουμε πραγματικά να αυξήσουμε την ανθεκτικότητα, να μειώσουμε τον κίνδυνο, θα πρέπει να τα δούμε όλα αυτά, να ανοιχτούν δρόμοι πρόσβασης και δρόμοι διαφυγής», τόνισε.
«Κατά την πυρκαγιά, η εξέλιξη παρακολουθούνταν από τέσσερα drones. Επειδή η φωτιά είχε αποκόψει τον παράκτιο δρόμο από τις Κολώνες προς Περιστέρια και δεν υπήρχε άλλος δρόμος διαφυγής , αποφασίστηκε η απομάκρυνση των πολιτών δια θαλάσσης», ανέφερε χαρακτηριστικά προσθέτοντας ότι επικοινώνησε άμεσα με τον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και τον Υπαρχηγό του Λιμενικού Σώματος για την κινητοποίηση πλωτών μέσων, τα οποία απεγκλώβισαν από τη θάλασσα πάνω από 500 άτομα.
Από 13.000 σε πάνω από 16.000 στελέχη – 18.500 μαζί με τους εποχικούς
Ο κ. Τουρνάς αναφέρθηκε στη συνολική ενίσχυση του μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας από το 2022 και μετά.
Όπως είπε, τότε το Πυροσβεστικό Σώμα αριθμούσε περίπου 13.000 άτομα. Σήμερα διαθέτει περισσότερα από 16.000 στελέχη και, μαζί με τους εποχικούς πυροσβέστες, η συνολική δύναμη φτάνει περίπου τα 18.500 άτομα.
Επιπλέον ο κ. Τουρνάς μίλησε για την ενίσχυση που προβλέπεται μέσω του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ» αλλά και για τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων διοίκησης και ελέγχου των επιχειρήσεων, του ENGAGE και του 112.
Απαντώντας στην ερώτηση για τα αίτια της πυρκαγιάς στον Κιθαιρώνα, ο κ. Τουρνάς ξεκαθάρισε ότι δεν ευθύνονταν οι ανεμογεννήτριες. Το ζήτημα, όπως ανέφερε, αφορούσε το δίκτυο μεταφοράς της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας από τις ανεμογεννήτριες προς το δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ. «Δεν φταίνε οι ανεμογεννήτριες», τόνισε.
Επιπλέον, ο κ. Τουρνάς υπογράμμισε ότι πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στα ιδιωτικά δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Όπως είπε, απαιτούνται αυστηρότεροι κανόνες αδειοδότησης, καθαρισμός των εγκαταστάσεων και κατάλληλα συστήματα και μέσα, ώστε τα δίκτυα να μην αποτελούν αιτία έναρξης πυρκαγιών. Αντίστοιχες ενάρξεις, όπως σημείωσε, έχουν καταγραφεί φέτος και σε φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις, και πάλι στο σκέλος της μεταφοράς του ηλεκτρικού ρεύματος.
Αναφερόμενος στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, ο υπουργός σημείωσε ότι από τα δίκτυα υπερυψηλής τάσης του ΑΔΜΗΕ έχουν καταγραφεί ελάχιστες πυρκαγιές, ενώ για τον ΔΕΔΔΗΕ επισήμανε ότι, παρά τα περιστατικά που καταγράφονται, «είναι άδικη η συνολική στοχοποίησή του». Όπως ανέφερε, έχει ήδη υπογειοποιηθεί σχεδόν το 15% του δικτύου, ενώ συνεχίζονται η υπογειοποίηση, η εγκατάσταση συνεστραμμένων καλωδίων, η αλλαγή μονωτήρων και οι επιθεωρήσεις.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι αιτίες έναρξης πυρκαγιών είναι πολλές και δεν πρέπει να αποδίδονται σε έναν μόνο παράγοντα, καθώς, όπως τόνισε, σημαντικός αριθμός περιστατικών συνδέεται με αγροτικές και κτηνοτροφικές εργασίες, άλλες υπαίθριες δραστηριότητες αλλά και οχήματα.
Σχετικά με τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού ο κ. Τουρνάς την χαρακτήρισε «υπηρεσία με εξαιρετικά και επιστημονικά καταρτισμένα στελέχη» ενώ προσέθεσε ότι ενισχύεται περαιτέρω με ανθρώπινο δυναμικό. Όπως είπε, θα εκπαιδευτούν επιπλέον στελέχη, ενώ προσέθεσε ότι σε όλη τη χώρα λειτουργούν 37 ανεξάρτητα ανακριτικά κλιμάκια.
«Μέχρι σήμερα έχουν επιβληθεί 738 διοικητικά πρόστιμα σε παραβάτες και έχουν πραγματοποιηθεί 313 συλλήψεις με τη διαδικασία του αυτοφώρου. Τα διοικητικά πρόστιμα κλιμακώνονται ανάλογα με τον ημερήσιο δείκτη κινδύνου και μπορούν να φτάσουν ακόμη και στις 8.000 ή 10.000 ευρώ.
Από τους 313 συλληφθέντες, κάποιοι παραμένουν στη φυλακή μέχρι να δικαστούν, ενώ άλλοι έχουν αφεθεί με περιοριστικούς όρους», σημείωσε.
Ο υπουργός αναφέρθηκε και στην ανάγκη συνολικού σχεδιασμού για το πού και πώς δομούνται οικισμοί σε περιοχές αυξημένου φυσικού κινδύνου. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «παντού χρειάζονται κανόνες», επισημαίνοντας ότι η ενίσχυση της ανθεκτικότητας δεν περιορίζεται μόνο στην καταστολή μιας πυρκαγιάς, αλλά αφορά και τον τρόπο σχεδιασμού, πρόσβασης και ασφαλούς διαφυγής από κατοικημένες περιοχές.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
