Τα «κουκούλια» που σχηματίζονται καθώς τα τεράστια ετοιμοθάνατα αστέρια αποβάλλουν συντρίμμια, πιθανόν να εκπέμπουν βαρυτικά κύματα, σύμφωνα ερευνητές, οι οποίοι παρουσίασαν τη μελέτη τους κατά την 242η Συνάντηση της Αμερικανικής Αστρονομικής Εταιρείας.

Επικεφαλής της έρευνας είναι ο Όρε Γκότλιμπ, υπότροφος στο Κέντρο Διεπιστημονικής Εξερεύνησης και Έρευνας στην Αστροφυσική (CIERA) του Πανεπιστημίου του Νορθουέστερν. Ανάμεσα στους συν-συγγραφείς της μελέτης είναι και η Ελληνίδα αστροφυσικός και διευθύντρια του CIERA, Βίκυ Καλογερά.
Μέχρι στιγμής οι αστροφυσικοί έχουν ανιχνεύσει βαρυτικά κύματα μόνο από δυαδικά συστήματα, τις συγχωνεύσεις μαύρων τρυπών ή δυο αστέρων νετρονίων. Αν και θεωρητικά οι αστροφυσικοί θα έπρεπε να είναι σε θέση να ανιχνεύσουν βαρυτικά κύματα από μια μόνο, μη δυαδική πηγή, δεν έχουν ανακαλύψει ακόμα αυτά τα σήματα. Τώρα οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Νορθουέστερν προτείνουν ότι πρέπει να στραφεί η προσοχή σε ένα νέο, απροσδόκητο και εντελώς ανεξερεύνητο μέρος: τα ταραχώδη, ενεργητικά κουκούλια που περιβάλλουν ετοιμοθάνατους αστέρες μεγάλης μάζας.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν προσομοιώσεις τελευταίας τεχνολογίας για να μοντελοποιήσουν την κατάρρευση ενός αστέρα μεγάλης μάζας. Όταν τα αστέρια αυτά καταρρέουν σε μαύρες τρύπες, μπορεί να δημιουργήσουν ισχυρές εκροές (ή πίδακες) σωματιδίων που ταξιδεύουν κοντά στην ταχύτητα του φωτός. Στις προσομοιώσεις μοντελοποιήθηκε αυτή η διαδικασία από τη στιγμή που το άστρο καταρρέει μέχρι τη διαφυγή του πίδακα.
«Όταν υπολόγισα τα βαρυτικά κύματα από την περιοχή της μαύρης τρύπας, βρήκα μια άλλη πηγή που διέκοπτε τους υπολογισμούς μου, το κουκούλι. Προσπάθησα να το αγνοήσω, αλλά διαπίστωσα ότι ήταν αδύνατο να το αγνοήσω. Τότε συνειδητοποίησα ότι το κουκούλι ήταν μια ενδιαφέρουσα πηγή βαρυτικών κυμάτων», αναφέρει ο Όρε Γκότλιμπ. Μάλιστα, όπως σημειώνεται στη μελέτη, το Παρατηρητήριο Βαρυτικών Κυμάτων LIGO με το συμβολόμετρο λέιζερ μπορεί να είναι σε θέση να ανιχνεύσει αυτά τα βαρυτικά κύματα.
Ο κ. Γκότλιμπ επισημαίνει ότι «η μελέτη μας είναι ένα κάλεσμα προς την κοινότητα να εξετάσει τα κουκούλια ως πηγή βαρυτικών κυμάτων» και προσθέτει: «Μελετώντας τα, θα μπορούσαμε να μάθουμε περισσότερα για το τι συμβαίνει στο εσωτερικό των άστρων, τις ιδιότητες των πιδάκων και την επικράτησή τους στις αστρικές εκρήξεις».

*Φωτο: Καθώς ένας πίδακας δραπετεύει από ένα άστρο που έχει καταρρεύσει, χτυπά μέσα σε ένα κουκούλι αστρικών συντριμμιών. Credit: Ore Gottlieb/CIERA/Northwestern University

Μ.Κουζινοπούλου / ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ένα οργανωμένο δίκτυο μονοπατιών, με στόχο να αποτελέσει πόλο έλξης εναλλακτικού τουρισμού, θέλει να αναπτύξει ο δήμος Βέροιας.

Πρόσφατα, υποβλήθηκε πρόταση στον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α.) για τη «Δημιουργία εθνικού δικτύου μονοπατιών και διαδρομών πεζοπορίας», με σκοπό να χρηματοδοτηθεί η υλοποίησή του.

Το έργο αφορά δίκτυο πεζοπορικών και ποδηλατικών διαδρομών, συνολικού μήκους 350 χλμ, από τα οποία τα 250 χλμ είναι ποδηλατικές και τα 100 χλμ πεζοπορικές διαδρομές (μονοπάτια αναψυχής, εκπαιδευτικά – θεματικά μονοπάτια, προσβάσιμα σε ΑμΕΑ, μονοπάτια διαβίωσης).
Το δίκτυο συνδέει οικισμούς με σημεία ενδιαφέροντος της περιοχής, όπως καταρράκτες, κορυφές, αρχαιολογικούς χώρους, μοναστήρια κλπ. Το 25% των διαδρομών αυτών αναπτύσσεται εντός της προστατευόμενης περιοχής Natura 2000 στις Ειδικές Ζώνες Διατήρησης με τις ονομασίες «Όρος Βέρμιο» και «Στενά Αλιάκμονα».
Το προτεινόμενο δίκτυο μονοπατιών περνά από το Κάτω Βέρμιο, την Παναγία Σουμελά, τον οικισμό Ξηρολίβαδο, τα χωριά Καστανιά, Σφηκιά και Ριζώματα. Εκτιμάται πως το Βέρμιο προσφέρεται για πεζοπορία και για ποδήλατο βουνού και πως αποτελεί ιδανικό ορεινό προορισμό τόσο για αρχάριους όσο και για οικογένειες. Οι περισσότερες διαδρομές αναπτύσσονται γύρω από το χιονοδρομικό κέντρο Σελίου και από τους ορεινούς οικισμούς Κουμαριά, Κάτω Βέρμιο, Ξηρολίβαδο κλπ. Σε χαμηλότερο υψόμετρο υπάρχουν διαδρομές κοντά στον αρχαιολογικό χώρο της Βεργίνας και στον ποταμό Αλιάκμονα.
Κατά την υλοποίηση του έργου θα τοποθετηθούν πινακίδες κατεύθυνσης και επιβεβαιωτικά σήματα, ενώ στις αφετηρίες των μονοπατιών θα υπάρχουν κεντρικές πινακίδες με χάρτη και πληροφορίες για τις προτεινόμενες διαδρομές.
«Η Βέροια κατέχει κεντρικό ρόλο στο δίκτυο καθώς σε αυτήν ξεκινούν ή καταλήγουν ποδηλατικές διαδρομές. Επιπλέον έχει σχεδιαστεί μια διαδρομή εντός της πόλης, με σκοπό ο επισκέπτης να γνωρίσει τον αστικό ιστό και τη γραφική “Μπαρμπούτα”» υπογραμμίζει ο δήμαρχος, Κωνσταντίνος Βοργιαζίδης.
Στο πλαίσιο του προγράμματος, εκτός από την αποκατάσταση των μονοπατιών θα σχεδιαστούν χάρτες για κινητά τηλέφωνα, site με πληροφορίες για το δίκτυο των διαδρομών και τα σημεία ενδιαφέροντος, προωθητικά videos και φωτογραφικό υλικό και καμπάνια προβολής.

*Τις φωτογραφίες παραχώρησε ο Δήμος Βέροιας

Με τις δέουσες τιμές, παρουσία αγήματος των τριών όπλων του ελληνικού στρατού και εκπροσώπων της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας της χώρας τελέστηκε, το μεσημέρι, στον Ιερό Ναό της Του Θεού Σοφίας, στη Θεσσαλονίκη, η εξόδιος ακολουθία για τον επίτιμο αρχηγό ΓΕΕΘΑ, στρατηγό Μιχαήλ Κωστάρακο.

Στην τελετή παραβρέθηκαν οι οικείοι του εκλιπόντος, η σύζυγος του Κατερίνα, οι κόρες του, συγγενείς και φίλοι, ο μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ.κ. Άνθιμος, ο μητροπολίτης Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως κ.κ. Βαρνάβας, οι υπηρεσιακοί υπουργοί Εθνικής Άμυνας Αλκιβιάδης Στεφανής και Προστασίας του Πολίτη Χαράλαμπος Λαλούσης, ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ Κωνσταντίνος Φλώρος, πρώην υπουργοί, πρώην βουλευτές και γενικοί γραμματείς υπουργείων, ο περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Απόστολος Τζιτζικώστας, η αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλονίκης της ΠΚΜ Βούλα Πατουλίδου, η αντιδήμαρχος του δήμου Θεσσαλονίκης Μαρία Καραγιάννη, ο επίτιμος αρχηγός ΓΕΣ Φράγκος Φραγκούλης, αξιωματικοί των ενόπλων δυνάμεων και των σωμάτων ασφαλείας, υπηρεσιακοί παράγοντες και εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης, ενώ στεφάνια απέστειλαν Έλληνες και ξένοι πολιτικοί και στρατιωτικοί αξιωματούχοι, πρώην συνάδελφοί του, οικογενειακοί φίλοι, κ.ά.
«Έκανε τους συνεργάτες του να αισθάνονται υπερήφανοι», ανέφερε στον επικήδειο λόγο του για τον Μ. Κωσταράκο, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας και συνέχισε: «Σε μια πολύ κρίσιμη περίοδο της πατρίδας, κάτω από πολύ μεγάλη οικονομική ανέχεια, κατάφερε κι έδωσε μια λεβεντιά στις ένοπλες δυνάμεις. Και μάλιστα τις έκανε εξαιρετικά εξωστρεφείς. Σε μια δύσκολη περίοδο μπορεί να έγιναν περικοπές στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας, ποτέ δεν έγιναν περικοπές στην εκπαίδευση. Πίστευε, ότι η εκπαίδευση μπορεί να μας βοηθήσει να βγούμε από την κρίση και το εφάρμοσε στην πράξη αυτό. Ο αρχηγός είχε και κάτι άλλο πολύ σημαντικό: ήταν ένας άνθρωπος, που όλη του η πορεία ήταν συνυφασμένη με την αξιοκρατία».
Ο κ. Στεφανής μετέφερε τα συλλυπητήρια της Προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου και του υπηρεσιακού πρωθυπουργού Ιωάννη Σάρμα στην οικογένεια του Μ. Κωσταράκου και μιλώντας για τον εκλιπόντα πρόσθεσε: «Να αναλογιστούμε όλοι μας την κρίσιμη περίοδο που περνάμε μέσα σε ένα εύθραυστο γεωπολιτικό περιβάλλον και να δούμε το μήνυμα που μας έδωσε ο αρχηγός μας. Μήνυμα ενότητας ναι αγάπης για την πατρίδα. Πιστεύω, ότι αυτό είναι καταλυτικό και θα μας βοηθήσει να λειτουργούμε στο μέλλον. Εμείς τον ευγνωμονούμε για όσα προσέφερε, για όσα μας έμαθε. Αιώνια του, η μνήμη».
Ο εκλιπών πρώην αρχηγός ΓΕΕΘΑ «ενίσχυσε τη διακλαδικότητα και καθιέρωσε πλήθος καινοτομιών» στο στράτευμα, ενώ εκπροσώπησε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τη χώρα, από τη θέση του προέδρου της στρατιωτικής επιτροπής της Ε.Ε., το 2015 και για τα τρία επόμενα χρόνια, τόνισε ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ Κωνσταντίνος Φλώρος. Υπογράμμισε δε, ότι ο Μ. Κωσταράκος, προερχόμενος από οικογένεια λαμπρών στρατιωτικών ήταν «ένας υποδειγματικός αξιωματικός, που άφησε ανεξίτηλη τη σφραγίδα του, από όπου περνούσε», κόσμησε με την παρουσία του το στράτευμα, καιαναβάθμισε τις ένοπλες δυνάμεις σε μια δύσκολη περίοδο για τη χώρα.
«Αείμνηστε αρχηγέ, σε αποχαιρετούμε με ένα μεγάλο ευχαριστώ για όλα όσα έκανες για τις ένοπλες δυνάμεις. Το έργο που άφησες πίσω σου είναι μεγάλο και δεν πρόκειται να ξεχαστεί ποτέ […] Αυτές οι γραμμές άμυνας, για τις οποίες αγωνίστηκες σε ολόκληρη τη ζωή σου παραμένουν πυκνές, ετοιμοπόλεμες και αδιαπέραστες στο διηνεκές. Αιώνια σου η μνήμη, ας είναι ελαφρύ το χώμα που θα σε σκεπάσει».
Τον εκλιπόντα αποχαιρέτησε και ο πρόεδρος της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών Βασίλειος Πάππας, εξαίροντας την συμβολή του σε εθνικά θέματα.
Η σορός του Μιχαήλ Κωστάρακου οδηγήθηκε στην τελευταία κατοικία, στα κοιμητήρια Αναστάσεως του Κυρίου, στη Θέρμη Θεσσαλονίκης.

Φάνης Γρηγοριαδης / ΑΠΕ-ΜΠΕ