Τις δυνάμεις τους για τη δημιουργία ενός ανοικτού ‘οικοσυστήματος καινοτομίας’ που στοχεύει στο Ψηφιακό Μετασχηματισμό της Γεωργικής Παραγωγής στην Νάξο ενώνουν η Amazon Web Services, o οργανισμός ‘Laguna Coast Foundation’, το Πανεπιστήμιο Πατρών (Εργαστήριο Φυτικής Παραγωγής) και η Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Νάξου.

Το εν λόγω έργο υλοποιείται στα πλαίσια της εμβληματικής δράσης ‘Νάξος- έξυπνο νησί’ που υποστηρίζεται από τα υπουργεία Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Ανάπτυξης, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και τον Δήμο Νάξου.
Μιλώντας στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο CEO του Laguna Coast Foundation, Αντώνης Πιτταράς υπογράμμισε ότι «το Laguna Coast Foundation σε συνεργασία με την AMAZON WEB SERCVICES έρχεται να μετατρέψει το πρώτο Smart Island, σε μια βιώσιμη όαση, με μηδενικό αποτύπωμα, στο πλαίσιο της κλιματικής ουδετερότητας, με στόχο την μείωση κατά 25% του ενεργειακού αποτυπώματος 5 ναξιώτικων κύριων γεωργικών προϊόντων μέσω εφαρμογών γεωργίας ακριβείας έως το 2025».
Όπως είπε «βλέπω πιο ξεκάθαρα από ποτέ πως πλέον ο πλανήτης μας έχει ξεπεράσει τα όρια του και είμαστε αντιμέτωποι με μια κλιματική κρίση δίχως προηγούμενο. Η δική μας γενιά έχει την ευθύνη να αναλάβει δράση. Είμαι πολύ υπερήφανος επειδή η “ατζέντα βιωσιμότητας” του Laguna Coast Foundation, αποτελεί το πεδίο της ερευνητικής μου διατριβής και η εφαρμογή της γίνεται in-situ».
Στόχος του πρότζεκτ είναι η ανάπτυξη και εφαρμογή στη πράξη «σύγχρονων, καινοτόμων εργαλείων και τεχνολογιών που αφορούν τη μετάβαση από την ‘Συμβατική’ στην ‘Ευφυή’ γεωργία.
«Η μετάβαση θα πραγματοποιηθεί προς δύο κύριες κατευθύνσεις: της ορθολογικής διαχείρισης του αρδευτικού νερού και της αποτελεσματικότερης χρήσης των φυτοπροστατευτικών σκευασμάτων» δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Καθηγητής του Πανεπιστημίου Πατρών και Διευθυντής του Εργαστηρίου Φυτικής Παραγωγής, Άγγελος Πατάκας.
Σύμφωνα με τον ίδιο οι δυο αυτές κατευθύνσεις θα «συμβάλλουν στη διασφάλιση της βιωσιμότητας της αγροτικής παραγωγής και την παραγωγή προϊόντων υψηλής ποιότητας σε συνδυασμό με την ελαχιστοποίηση των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων και του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των καλλιεργειών».
Η νέα αυτή προσέγγιση παραγωγής που χρησιμοποιεί τεχνολογίες αιχμής στους τομείς των αισθητήρων, διαδικτύου των πραγμάτων (ΙoT-Internet of things) και τεχνικής νοημοσύνης (AI-Artificial intelligence), θα εφαρμοστεί σε πρώτο στάδιο στην καλλιέργεια της πατάτας- η οποία αποτελεί μια από τις σημαντικότερες καλλιέργειες στο νησί της Νάξου με εξαιρετικής ποιότητας παραγόμενα προϊόντα τα οποία φέρουν την ένδειξη προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης (ΠΟΠ)- και εν συνεχεία θα επεκταθεί και σε άλλες σημαντικές καλλιέργειες του νησιού.
Ποια θα είναι τα οφέλη
Το έργο το οποίο αποτελεί στην πράξη ένα ‘ζωντανό εργαστήριο’ (Living Lab) δοκιμής, αξιολόγησης, εξέλιξης και τελικά ανάδειξης και εφαρμογής νέων τεχνολογιών αιχμής στον αγροτικό τομέα προς όφελος των παραγωγών και του περιβάλλοντος αναμένεται να αποτελέσει πιλότο για την μετέπειτα επέκταση και εφαρμογή του και στις υπόλοιπες περιοχές της χώρας.
Μεταξύ άλλων, τα αναμενόμενα οφέλη από την υλοποίηση του έργου είναι η ανάπτυξη αξιόπιστης και πειραματικά τεκμηριωμένης μεθοδολογίας ακριβούς καθορισμού των αρδευτικών αναγκών των φυτών και του χρόνου εφαρμογής της άρδευσης και της φυτοπροστασίας ώστε να επιτυγχάνεται σημαντική εξοικονόμηση νερού και φυτοφαρμάκων αλλά και η δημιουργία ψηφιακής πλατφόρμας αξιολογημένων προγνωστικών μοντέλων φυτοπροστασίας και άρδευσης προσαρμοσμένων στις ιδιαιτερότητες του νησιού της Νάξου.
Επιπλέον θα δημιουργηθεί λογισμικό παρακολούθησης και παροχής προς τους παραγωγούς, σε πραγματικό χρόνο, οδηγιών-συμβουλών εκτέλεσης των κυριότερων αγρονομικών εργασιών, ενώ παράλληλα θα μειωθεί και το κόστος παραγωγής, αυξάνοντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα των παραγομένων αγροτικών προϊόντων.
Οι καλλιέργειες θα γίνουν πιο φιλικές προς το περιβάλλον μιας και θα μειωθεί το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, κάτι που θα συμβάλλει και στην αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.
Τέλος, θα τόσο η υγεία του καταναλωτή όσο και του οικοσυστήματος θα προστατευθεί ενώ παράλληλα θα παραχθούν και πιστοποιημένα αγροτικά προϊόντα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να έχει αλματώδη εξέλιξη και οι δυνατότητές της σε διάφορους επιστημονικούς τομείς να είναι απεριόριστες, ωστόσο μπορεί να οδηγηθεί σε σφάλματα, με τεράστιες συνέπειες, ακόμα και κοινωνικές ανισότητες.

Ένας νεαρός Έλληνας επιστήμονας, ο επίκουρος καθηγητής Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ, Βασίλης Συργκάνης, προσπαθεί μέσα από την έρευνά του να διορθώσει τα σφάλματα αυτά. Για τη δουλειά του τιμήθηκε πρόσφατα με βραβείο από το Ίδρυμα Μποδοσάκη.
«Η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται πολλές φορές, σε συστήματα αποφάσεων, τελείως μηχανικά και σαν να είναι θέσφατο ότι αυτό που έμαθε το μοντέλο μηχανικής μάθησης είναι η πραγματικότητα. Αυτό είναι ένα κύριο πρόβλημα που κινητοποίησε την έρευνά μου, ότι μαθαίνουμε αυτά τα μοντέλα και μετά πιστεύουμε ότι είναι σαν έτσι να δουλεύει ο κόσμος», εξηγεί ο κ. Συργκάνης στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Αυτό, προσθέτει, «μας οδηγεί σε εσφαλμένα συμπεράσματα, βλέπεις σχέσεις που μαθαίνει το μοντέλο, οι οποίες δεν έχουν καμία σχέση με το πώς λειτουργεί ο κόσμος στην πραγματικότητα».
Εάν τα σφάλματα των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης δεν διορθωθούν, οι κίνδυνοι μακροπρόθεσμα είναι μεγάλοι, ακόμα και για να δημιουργηθούν κοινωνικά προβλήματα ανισότητας. Ο κ. Συργκάνης φέρνει ως παράδειγμα τη χρήση συστημάτων μηχανικής μάθησης στα δάνεια, όπου ακόμα και η τοποθεσία διαμονής του υποψήφιου δανειολήπτη μπορεί να αποτελέσει κριτήριο αποκλεισμού του από το τραπεζικό σύστημα με αποτέλεσμα «να δημιουργείται ένας συστηματικός ρατσισμός μέσα από τέτοια αλγοριθμικά συστήματα αποφάσεων».
Για τις προκαταλήψεις και τα σφάλματα των συστημάτων μηχανικής μάθησης, αλλά και για την επίλυση των προβλημάτων αυτών μέσα από τη μέθοδο της αιτιώδους συναγωγής (causal inference), ο κ. Συργκάνης μίλησε στο πρόσφατο επιστημονικό εργαστήριο για τις εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης, που διοργάνωσε το Ελληνικό Ινστιτούτο Προηγμένων Σπουδών (HIAS), το ινστιτούτο των Ελλήνων της διασποράς, στην Αθήνα.
Ο Βασίλης Συργκάνης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και σπούδασε στη Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Στη συνέχεια μετέβη στις ΗΠΑ, όπου έκανε το διδακτορικό του στο Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κορνέλ. Το αποτέλεσμα της διδακτορικής του διατριβής ήταν μια νέα μαθηματική θεωρία για τη μελέτη της απόδοσης πολύπλοκων οικονομικών συστημάτων, με κύριες εφαρμογές στις ηλεκτρονικές αγορές.
Για οκτώ χρόνια εργάστηκε στο τμήμα Έρευνας της Microsoft, όπου επικεντρώθηκε στην ανάλυση σχέσεων αιτιότητας με τη χρήση τεχνικών μηχανικής μάθησης. Τον Σεπτέμβριο του 2022 εκλέχθηκε επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του Πανεπιστημίου Στάνφορντ. Εκεί, έχει θέσει στο επίκεντρο την ανακάλυψη σχέσεων αιτιότητας και τη λήψη αποφάσεων χρησιμοποιώντας δεδομένα μεγάλων διαστάσεων, με κύριες εφαρμογές στη βιοιατρική, τη διοίκηση επιχειρήσεων και τις ηλεκτρονικές πλατφόρμες. Η έρευνά του έλαβε το βραβείο Amazon Research Award για το 2023.
Στη συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Βασίλης Συργκάνης αναφέρεται επίσης, στο πόσο κοντά είμαστε στη δημιουργία γενικής τεχνητής νοημοσύνης λέγοντας ότι «είναι πολύ απίθανο οι υπολογιστές από μόνοι τους να έχουν όλο αυτό το υπόβαθρο που έχει ένας ειδικός σε κάποιο τομέα» και συμπληρώνει χαρακτηριστικά: «Αυτό που κάνουν τα γλωσσικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να δείχνει αρκετά νοήμον», αλλά «υπάρχουν πολλές άλλες διαστάσεις στη νοημοσύνη εκτός από τη γλώσσα που εκφέρουμε».

Ακολουθεί η πλήρης συνέντευξη του Βασίλη Συργκάνη στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, στη Μαρία Κουζινοπούλου

Ερ.: Πού εστιάζετε την έρευνά σας;
Απ.: Τελευταία ασχολούμαι με το υποπεδίο, όπου προσπαθείς να μάθεις από δεδομένα κάποιες σχέσεις αιτιότητας, το πώς μια μεταβλητή επηρεάζει κάποια άλλη μεταβλητή. Τέτοια προβλήματα εμφανίζονται πολύ στην Ιατρική, όπου προσπαθείς να μάθεις πώς μια θεραπεία αλλάζει το προσδόκιμο ζωής και πώς αυτή η αλλαγή του προσδόκιμου ζωής εξαρτάται και από άλλα χαρακτηριστικά ενός ασθενούς, για παράδειγμα τις γονιδιακές μεταλλάξεις. Μια άλλη εφαρμογή που έχουμε δουλέψει αρκετά είναι στη λήψη αποφάσεων σε τομείς, όπως η διοίκηση επιχειρήσεων ή οι ηλεκτρονικές πλατφόρμες.
Η βασική μου έρευνα βέβαια, είναι σε πιο μεθοδολογικό επίπεδο. Επικεντρώνεται στην ανάπτυξη στατιστικών μεθόδων που συνδυάζουν τεχνικές μηχανικής μάθησης με τη θεωρία της αιτιώδους συναγωγής (causal inference), ένα αρκετά κλασικό πεδίο που έχει αναπτυχθεί και χρησιμοποιείται αρκετά στις κοινωνικές και ιατρικές επιστήμες. Η αιτιώδης συναγωγή είναι η επιστήμη που δίνει σαφή μαθηματικό ορισμό στην έννοια της αιτιακής σχέσης μεταξύ μεταβλητών και αναπτύσσει τρόπους μέτρησης αυτής της σχέσης από δεδομένα.

Ερ.: Η μηχανική μάθηση μπορεί να μας οδηγήσει σε εσφαλμένα συμπεράσματα;
Απ.: Ακριβώς. Αν χρησιμοποιήσουμε τη μηχανική μάθηση χωρίς αυτές τις τεχνικές της αιτιώδους συναγωγής και απλά λύσουμε ένα πρόβλημα πρόβλεψης, το να μεταφράσουμε αυτά που μαθαίνει αυτό το μοντέλο σε αιτιακές σχέσεις είναι πολύ λάθος. Γι’ αυτό, πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τις θεωρίες της αιτιώδους συναγωγής για να κάνουμε σωστή μετάφραση του τι είναι αυτό που θέλουμε να μετρήσουμε στα δεδομένα μας. Αφού το κάνουμε αυτό και πάλι υπάρχουν προβλήματα όταν χρησιμοποιούμε τη μηχανική μάθηση.
Ένα πρόβλημα είναι ότι οι τεχνικές μηχανικής μάθησης συνήθως δεν μπορούν να μας «πουν» πόσο βέβαιες είναι για τις απαντήσεις που δίνουν. Αλλά όταν θέλουμε να απαντήσουμε σε προβλήματα παρέμβασης, μάς ενδιαφέρει όχι μόνο να μας δοθεί μια απάντηση, ότι αυτό το φάρμακο αλλάζει το προσδόκιμο ζωής, αλλά και πόσο σίγουροι είμαστε γι’ αυτό. Τα δεδομένα μας αντικατοπτρίζουν μόνο ένα τυχαίο υποσύνολο ενός πληθυσμού. Όμως, όταν θα εφαρμόσουμε μια απόφαση, μας ενδιαφέρει πώς αυτή θα επηρεάσει το σύνολο του πληθυσμού. Για παράδειγμα, όταν θα εφαρμόσουμε ένα εμβόλιο στην πράξη, μας ενδιαφέρει η αποτελεσματικότητα στο σύνολο του πληθυσμού και όχι στο τυχαίο υποσύνολο που συλλέξαμε στα δεδομένα μας. Η ποσοτικοποίηση αυτής της αβεβαιότητας του αποτελέσματος δεν είναι εύκολη, όταν χρησιμοποιείς τεχνικές μηχανικής μάθησης. Εκεί, είναι ένα μεγάλο κομμάτι της έρευνάς μου, στην ανάπτυξη στατιστικών μεθόδων που μπορούν να υπολογίζουν πόσο βέβαιοι είμαστε ότι το αιτιακό αποτέλεσμα που υπολογίσαμε χρησιμοποιώντας τεχνικές μηχανικής μάθησης σε ένα τυχαίο υποσύνολο που συλλέξαμε στα δεδομένα μας, θα γενικεύεται στον γενικό πληθυσμό.

Ερ.: Στην ομιλία που δώσατε στο επιστημονικό εργαστήριο του HIAS μιλήσατε για προκαταλήψεις των συστημάτων μηχανικής μάθησης. Έχει η τεχνολογία προκαταλήψεις;
Απ.: Υπάρχουν διαφόρων ειδών προκαταλήψεις. Υπάρχει η ανθρώπινη προκατάληψη που τη βλέπουμε και στα προβλήματα με τα οποία ασχολούμαστε. Για παράδειγμα, μπορεί να προέλθει στην πράξη από το ότι πολύ συγκεκριμένα άτομα λαμβάνουν μία θεραπεία και όχι κάποια άλλη, επομένως όταν θα διαχειριστείς ένα μοντέλο πρόβλεψης, θα ξέρεις να προβλέψεις πολύ καλά το προσδόκιμο ζωής γι’ αυτή την κατηγορία ανθρώπων και όχι για άλλους.
Το άλλο είδος προκατάληψης είναι ότι οι τεχνικές μηχανικής μάθησης προσπαθούν να διαλέξουν μεταξύ απλών ή πολύπλοκων μοντέλων αυτόματα. Αυτό το κάνουν με ένα τρόπο που αναμειγνύει τη διακύμανση (variance) με το συστηματικό σφάλμα (bias). Για παράδειγμα, ένας κλασικός αλγόριθμος στη μηχανική μάθηση είναι τα δυαδικά δέντρα, που προσπαθούν να διαιρέσουν το σύνολο σε μικρές ομάδες και σε αυτές μετά να δούνε τι γίνεται. Αν σπάσω τον πληθυσμό των ανθρώπων σε πολλές υποομάδες και σε κάθε μία έχω ένα άτομο, θα έχω μεγάλη διακύμανση, δεν θα μπορώ να βγάλω κάποιο στατιστικό συμπέρασμα και μπορεί αυτό το άτομο που έτυχε να συλλέξω στα δεδομένα από αυτόν τον υποπληθυσμό να έχει μεγάλο προσδόκιμο ζωής, αλλά τα υπόλοιπα άτομα από τον ίδιο υποπληθυσμό που δεν αντικατοπτρίζονται στα δεδομένα μου να έχουν τελείως διαφορετικό προσδόκιμο ζωής. Από την άλλη όμως, αν δεν σπάσω τον υποπληθυσμό σε πολλές μικρότερες ομάδες, μπορεί η πρόβλεψή μου να έχει συστηματικά σφάλματα για πολλές υποομάδες, αφού δεν εξατομικεύει αρκετά το αποτέλεσμα και επιστρέφει συμπεράσματα κοιτώντας μόνο ένα μικρό υποσύνολο των χαρακτηριστικών κάθε ατόμου. Επομένως, προσπαθούμε να κρατήσουμε και το bias και το variance σε σωστά επίπεδα.

Ερ.: Ενέχει κινδύνους το ότι η μηχανική μάθηση έχει τόσο ευρεία χρήση;
Απ.: Τα μοντέλα μηχανικής μάθησης, πολλές φορές στην πράξη, χρησιμοποιούνται σαν να είναι θέσφατο, ότι αυτό που έμαθε το μοντέλο είναι η πραγματικότητα. Αυτό είναι ένα κύριο πρόβλημα, το οποίο κινητοποίησε και την έρευνά μου, ότι δουλεύουμε με αυτά τα μοντέλα και μετά πιστεύουμε ότι είναι σαν έτσι να δουλεύει ο κόσμος. Και αυτό μας οδηγεί σε εσφαλμένα συμπεράσματα, ότι βλέπεις σχέσεις που μαθαίνει το μοντέλο που δεν έχουν καμία σχέση με το πώς λειτουργεί ο κόσμος στην πραγματικότητα. Είναι απλά κάτι που συνέβη λόγω των προκαταλήψεων που υπήρχαν στα δεδομένα, τα οποία είχες ή στον τρόπο συλλογής των δεδομένων.
Υπάρχουν πολλά αλγοριθμικά συστήματα υποστήριξης αποφάσεων, τα οποία βασίζονται σε τέτοια μοντέλα που μπορεί να οδηγήσουν σε κινδύνους που δεν φαίνονται αμέσως, αλλά σε βάθος χρόνου. Για να σας δώσω ένα απλουστευμένο παράδειγμα, στα συστήματα ρίσκου για δάνεια γίνεται ευρεία χρήση συστημάτων μηχανικής μάθησης και υπάρχει μεγάλη πιθανότητα εμφάνισης ρατσισμού. Χρησιμοποιούνται ακόμα και οι τοποθεσίες που διαμένει ένα άτομο, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι επειδή διαμένεις σε μια περιοχή που δεν έχει καλή οικονομική κατάσταση, το ρίσκο σου είναι μεγαλύτερο στην αποπληρωμή του δανείου σου. Όμως, δεν δίνεται δάνειο και έτσι δεν υπάρχει πιθανότητα να αναπτύξεις την οικονομία σου σε αυτή την περιοχή και άρα δημιουργείται ένας συστηματικός ρατσισμός μέσα από τέτοια αλγοριθμικά συστήματα αποφάσεων. Βοηθάει και εκεί η αιτιώδης συναγωγή στο να μάθεις ποιες από τις μεταβλητές όντως οδηγούν κάποιον να μην αποπληρώσει το δάνειο και να βασίσεις την απόφασή σου σε χαρακτηριστικά που έχουν αιτιακή σχέση. Έτσι, είναι λιγότερο πιθανό να δημιουργήσεις τέτοια συστηματική ανισότητα.

Ερ.: Είμαστε σε μια περίοδο ανησυχίας για την επικράτηση της τεχνητής νοημοσύνης και της τεχνολογίας σε βάρος του ανθρώπου. Πιστεύετε ότι θα χρειάζεται πάντα ο ανθρώπινος παράγοντας δίπλα από τις τεχνολογικές εξελίξεις;
Απ.: Είναι μία υποκειμενική απάντηση, αλλά η γνώμη μου είναι ότι ναι. Είναι πολύ απίθανο ότι ο υπολογιστής από μόνος του θα έχει όλο αυτό το υπόβαθρο που έχει ένας ειδικός σε κάποιο τομέα για να μπορέσει να αναλύσει σωστά τα δεδομένα. Τώρα, αν στο μέλλον οδηγηθούμε σε συστήματα γενικής τεχνητής νοημοσύνης που έχουν όλη αυτή τη γνώση συσσωρευμένη, πιθανόν. Αλλά και πάλι είναι τόσο πολλές οι περιοχές γνώσης που δεν έχουμε δεδομένα τόσο μεγάλων διαστάσεων για να μπορέσουμε να αναπτύξουμε συστήματα τεχνητής νοημοσύνης με γνώση σε αυτές τις υποπεριοχές.

Ερ.: Είμαστε όμως, κοντά σε μια γενική τεχνητή νοημοσύνη;
Απ.: Θεωρώ πως ακόμα όχι. Υπάρχουν πολλά προβλήματα. Δεν είμαι σίγουρος ότι ακόμα έχουμε βρει τις τεχνικές, ώστε ο υπολογιστής να μπορεί να φτιάξει για παράδειγμα στρατηγικά πλάνα για να μπορέσει να πετύχει ένα στόχο που χρειάζεται πολλά βήματα και βάθος χρόνου, κάτι το οποίο είναι σημαντικό κομμάτι της ανθρώπινης νοημοσύνης. Προς το παρόν είναι πολύ εντυπωσιακά αυτά που κάνουν, το να ομοιάζουν σαν να μιλάει κάποιος άνθρωπος, αλλά είναι πολύ εύκολο να βγεις έξω από το όριο στο οποίο μπορεί ο υπολογιστής να κάνει σφάλμα. Ίσως περισσότερο αυτά τα συστήματα δείχνουν πόσο προβλέψιμη είναι η ανθρώπινη γλώσσα, παρά το πόσο εύκολο είναι να αντιγράψεις ένα νοήμον όν. Υπάρχουν πολλές άλλες διαστάσεις στη νοημοσύνη εκτός από τη γλώσσα που εκφέρουμε. Βέβαια, αυτά τα συστήματα φέρνουν ξανά στο προσκήνιο το φιλοσοφικό ερώτημα του τι ακριβώς εννοούμε με τον όρο νοημοσύνη.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σε ιδανικό τουριστικό προορισμό για όλες τις εποχές του χρόνου αναδεικνύεται η Ήπειρος, που κάθε χρόνο αυξάνει σημαντικά τις τουριστικές ροές της από όλο τον κόσμο, όπως τονίστηκε από τους διοργανωτές οδοιπορικού, που περιελάμβανε επισκέψεις γνωριμίας στην Πρέβεζα, την Κόνιτσα και την Πάργα, για εκπροσώπους του Τύπου από την Κύπρο και την Ελλάδα.

Οι Δήμοι που συμμετείχαν στην διοργάνωση, μαζί με την με την εταιρεία CK Strategies, στοχεύουν στην ανάδειξη των τοπικών συγκριτικών πλεονεκτημάτων, της γαστρονομίας, του πολιτισμού και των γεωγραφικών πλεονεκτημάτων των εν λόγω περιοχών και την καθιέρωση τους στον τουριστικό χάρτη της χώρας.

Ταξιδεύοντας στην Πρέβεζα, από τα κάστρα στο Μονολίθι, ούζο και κανέλα
Ενετικά κάστρα, αρχαιολογικούς χώρους, παραλίες, όμορφα τοπία λες και η φύση φιλοτεχνεί εικόνες άπειρης ομορφιάς, έχει να επιδείξει η πόλη της Πρέβεζας. Όλα αυτά ωστόσο συνθέτουν και την ομορφιά της Ηπείρου. Τα τρία ενετικά κάστρα, του Παντοκράτορα, του Αγίου Αντρέα και του Αγίου Γεωργίου, εντυπωσιάζουν με την επιβλητική τους όψη και την αρχιτεκτονική τους, καθώς και η πανοραμική θέα της πόλης απ’ εκεί δεν αφήνει κανέναν παραπονούμενο.
Σε δηλώσεις του, ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Πρέβεζας και Υπεύθυνος Τουρισμού Λεωνίδας Αργυρός αναφέρθηκε στην αυξημένη ροή τουριστών, αλλά και στην αλιεία που αποτελεί βασική οικονομική δραστηριότητα της περιοχής. Η Πρέβεζα, είπε, ξεχωρίζει για τη σαρδέλα του Αμβρακικού κόλπου αλλά και τη γαρίδα γάμπαρη. Ερωτηθείς για την ονομασία της γαρίδας γάμπαρη και από που αυτή προέρχεται, ο κ. Αργυρός σημείωσε πως προέρχεται από το ιταλικό gambero, αφού η Πρέβεζα ήταν υπό την Ενετική κυριαρχία για πολλούς αιώνες και έχει πολλές λέξεις που έχουν μείνει από την ιταλική γλώσσα. Η αλιεία δεν είναι ο μόνος τομέας οικονομικής δραστηριότητας, καθώς η Πρέβεζα είναι και τουριστικός προορισμός. Πρόσθεσε ότι ο Δήμος έχει προβεί σε επενδύσεις στον τουριστικό τομέα και εφέτος η θερινή σεζόν αναμένεται να είναι ικανοποιητική, ενώ το 2022 είχε ποσοστό επισκεψιμότητας 160% σε σχέση με το 2019, που ήταν η χρονιά ρεκόρ και ορόσημο για όλη την Ελλάδα. Ανάμεσα στα συγκριτικά πλεονεκτήματα της είναι το γεγονός ότι επτά παραλίες του Δήμου έχουν εξασφαλίσει τον τίτλο της Γαλάζιας σημαίας, αυτό το σύμβολο ποιότητας των οργανωμένων παραλιών. Ερωτηθείς σχετικά, σημείωσε πως οι τουρίστες κατά κύριο λόγο είναι Βρετανοί, Ιταλοί και Γερμανοί.

Στο Μονολίθι το ηλιοβασίλεμα
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά σημεία στην περιοχή είναι το Μονολίθι. Ακόμα πιο εντυπωσιακό κατά το ηλιοβασίλεμα και τυχερή η αποστολή που το επισκέφθηκε. Το Μονολίθι είναι μεγάλη παραλία αμμουδιάς στα δυτικά του Νομού Πρέβεζας, μήκους περίπου 13 χιλιομέτρων. Εκτείνεται από το χωριό Μύτικας μέχρι το χωριό Καστροσυκιά του Δήμου Πρέβεζας. Θεωρείται από τις μεγαλύτερες παραλίες αμμουδιάς στην ΕΕ. Σύμφωνα με τον Υπεύθυνο Τουρισμού του Δ. Πρεβέζης Λεωνίδα Αργυρό, το όνομα Μονολίθι (μόνος λίθος) έλαβε η παραλία από μια συστάδα παραλιακών βράχων σε απόσταση 10m από την ακτή, με μέγεθος 10Χ10m περίπου.

Ούζο και κανέλα
Ενετικά κάστρα, παραλίες, τουρισμός αλλά και… ούζο και κανέλα. Η Πρέβεζα είναι διάσημη για το ούζο της και με ευχαρίστηση η αποστολή έκανε… ασκήσεις γευσιγνωσίας.
Η οικογένεια Ρούμπου, από το 1949 και μέχρι σήμερα, παράγει στην καρδιά της Πρέβεζας, με την ίδια παραδοσιακή συνταγή, με αγνά υλικά και με πολύ μεράκι, το ποτό της συντροφιάς και του πάθους, το γνήσιο ελληνικό ούζο.

Ξενάγηση στο Σαϊτάν Παζάρ
Το ιστορικό κέντρο χαρακτηρίζεται ιδανικό για περιηγήσεις και παραλιακό πεζόδρομο , καφενείο και πλακόστρωτα δρομάκια. Το ποδήλατο εξάλλου είναι ένα από το χαρακτηριστικό μέσο της περιοχής. Οι βόλτες με ποδήλατο είναι πολύ δημοφιλείς στην ευρύτερη περιοχή της Πρέβεζας τόσο από ντόπιους όσο και από ξένους.

Περιήγηση σε Αμβρακικό κόλπο, κάστρο Βόνιτσας και μουσείο Νικόπολης
Η θέση και το σχήμα του Αμβρακικού κόλπου δημιουργούν μια μεγάλη 400 τ. χλμ και προστατευμένη θάλασσα με πλούσια και ποικίλη παράκτια ζώνη. Ο φυσικός αυτός πλούτος παίζει σημαντικό ρόλο τόσο στην επιβίωση όσο και στην κουλτούρα των κατοίκων του Αμβρακικού.
Στη διαδρομή με το καΐκι ο επισκέπτης συναντά τις μεγάλες ιχθυοκαλλιέργειες, τα δελφίνια, τα φοινικόπτερα και τους ερωδιούς. Βλέπει επίσης και το Νταλιάνι, έναν τρόπο ψαρέματος που ήρθε από την Μικρά Ασία, όπως εξήγησε ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Πρεβέζης και Υπεύθυνος Τουρισμού Λεωνίδα Αργυρός. Όλος ο κόλπος, συνέχισε ο κ. Αργυρός, διαθέτει φυσικές λιμνοθάλασσες που χρησιμοποιήθηκαν από τους αρχαιοτάτους χρόνους, από τους Ρωμαίους και σίγουρα πριν από τους Έλληνες. Η συνάντηση με τις θαλάσσιες χελώνες, τα δελφίνια και τα σαλάχια είχε άλλη μαγεία. Ο Αμβρακικός Κόλπος αποτελεί και σημαντικό μέρος για τα πτηνά καθώς στο βόρειο τμήμα του παρατηρούνται σε πολύ μεγάλη πυκνότητα, συνέχισε ο κ. Αργυρός. Επίσης σημείωσε ο Αμβρακικός Κόλπος είναι γνωστός και για την γαρίδα του.

Αρχαιολογικό μουσείο και χώρος Νικόπολης
Περισσότερα από 10.000 αντικείμενα τα οποία έχουν έρθει στο φως από τις έρευνες στον αρχαιολογικό χώρο της Νικόπολης και της υπαίθρου της, από το 1913 μέχρι και σήμερα αριθμεί η συλλογή του Αρχαιολογικού Μουσείο Νικόπολης. Περιλαμβάνει μαρμάρινα αγάλματα και προτομές, σαρκοφάγους, βωμούς και επιγραφές, πλήθος αρχιτεκτονικών μελών, κοσμήματα, πήλινα αγγεία, εργαλεία, νομίσματα. Η ποικιλία και ο πλούτος των ευρημάτων αναδεικνύουν το υψηλό βιοτικό επίπεδο και τον αστικό χαρακτήρα της Νικόπολης. Μικρό μέρος της συλλογής, 1.100 περίπου αντικειμένων, συνθέτει τη μόνιμη έκθεση του μουσείου. Ο Αρχαιολογικός χώρος της Νικόπολης, ο οποίος βρίσκεται σε έκταση 9.000 στρεμμάτων, περίπου 5χλμ βόρεια της Πρέβεζας, αποτελεί πνεύμονα πολιτισμού και ευρημάτων σημαντικής αρχαιολογικής σημασίας.

Ο αλιευτικός βιωματικός τουρισμός μέσα από παραδοσιακό διβάρι Πωγωνίτσας
Μόνο 9 χιλιόμετρα ανατολικά της Πρέβεζας λειτουργεί ένα από τα παραδοσιακά διβάρια του Αλιευτικού Αγροτικού Συνεταιρισμού Πρέβεζας που βρίσκεται σε λειτουργία από το 1938. Πρόκειται για το διβάρι Πωγωνίτσας που δίδει την ευκαιρία μιας αυθεντικής εμπειρίας. Επιλέγοντας μια ημερήσια αλιευτική ξενάγηση ο κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να ξεναγηθεί στο διβάρι και να βιώσει από κοντά την ζωή των ιβαράδων. Την κουλτούρα και τον πολιτισμό της περιοχής παίρνοντας μέρος στο καθημερινό ψάρεμα, πάντα με παραδοσιακές μεθόδους αλίευσης και εργαλεία όπως καλάμι, απόχη, δίχτυα, πυροφάνι, καθώς και πληθώρα των αλιευμάτων που φιλοξενούνται στο διβάρι.
Ο πρόεδρος του Αλιευτικού Συνεταιρισμού Πρέβεζας Μιχάλης Κριτσιωτάκης ανέφερε πως ως συνεταιρισμός διαχειρίζονται τέσσερις λιμνοθάλασσες, προσθέτοντας πως κύρια δραστηριότητα τους είναι η αλιεία. Πρόσθεσε επίσης πως πέρα απ’ αυτό έχουν ξεκινήσει την δραστηριότητα του αλιευτικού βιωματικού τουρισμού σε μια από τις τέσσερις λιμνοθάλασσες που διαχειρίζονται. Η προσπάθεια ξεκίνησε φέτος, σημείωσε, εκφράζοντας την ικανοποίηση του. Oι ενδιαφερόμενοι μαθαίνουν τους παραδοσιακούς τρόπους αλιείας, το πως λειτουργεί η λιμνοθάλασσα και στην συνέχεια προχωρούν στην γευσιγνωσία τρώγοντας από ένα ψάρι ο καθένας, είπε.

Οδοιπορικό στο πέτρινο γεφύρι της Κόνιτσας και στην οικία του Παΐσιου
Το οδοιπορικό συνεχίστηκε με επίσκεψη στο ξακουστό πέτρινο γεφύρι της Κόνιτσας που αποτελεί σημείο αναφοράς της περιοχής σε μια μαγευτική περιοχή φυσικού κάλλους, πρασίνου και μοναδικής φύσης. Πρόκειται για ένα μονότοξο λιθόκτιστο γεφύρι που διακρίνεται για το τεράστιο τόξο του. Συγκεκριμένα, το άνοιγμα του τόξου υπολογίζεται στα 35,60 μ. ενώ το ύψος του φθάνει τα 19,25 μ
Το πέτρινο γεφύρι της Κόνιτσας άντεξε πολλά… Τους σφοδρούς αέρηδες και τις προσπάθειες των Οθωμανών Τούρκων να το ανατινάξουν καθώς υποχωρούσαν το 1913. Είναι ανέπαφο στον χρόνο και θεμελιώθηκε πάνω στους δύο απόκρημνους βράχους που ορίζουν το τέλος της χαράδρας του Αώου. Το πέρασμα του σε καθηλώνει αγναντεύοντας αυτή τη μοναδική θέα . Πέτρες, δέντρα, ουρανός μια πληρότητα για τους επισκέπτες , μια ευδαιμονία που χωρίς αυτές καμία ζωή δεν μπορεί να γεμίσει ή να ξαποστάσει σε όλο της το βάθος. Εκεί που διανύοντας το γεφύρι με μικρά βήματα, απαλλάσσεται από το θόρυβο της σκέψης εκεί που βρίσκεις γαλήνη και ησυχία. Σήμερα το πέτρινο γεφύρι της Κόνιτσας έχει κηρυχτεί αρχαιολογικός χώρος στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα κάτω από την καμάρα του γεφυριού, υπάρχει μια καμπάνα η οποία σήμαινε για να προειδοποιήσει τους περαστικούς να μην διαβούν το γεφύρι όταν φυσούσε δυνατός άνεμος από το εσωτερικό της χαράδρας, οπότε και υπήρχε κίνδυνος να παρασυρθούν και να πέσουν. Σε ό,τι αφορά την πόλη της Κόνιτσας , αυτή διαθέτει εντυπωσιακά αρχοντικά, πλακόστρωτα σοκάκια, πέτρινα παραδοσιακά σπίτια και πετρόκτιστες εκκλησίες. Ακόμη ανθισμένες αυλές, νόστιμα τοπικά προϊόντα και πλούσια γαστρονομική παράδοση. Ο Δήμος Κόνιτσας στοχεύει στην ανάπτυξη του τουρισμού και στην ανάδειξη της τουριστικής και γαστρονομικής ταυτότητας της περιοχής.

Πνευματικός χώρος η οικία του Οσίου Παΐσιου στην Κόνιτσα
Να τονιστεί ότι πλέον η Κόνιτσα είναι πόλος έλξης για τους επισκέπτες του θρησκευτικού τουρισμού , καθώς εκεί βρίσκεται η πατρική οικία του Οσίου Παΐσιου, που σήμερα αποτελεί χώρο επισκέψιμο . Στην οικία υπάρχουν προσωπικά αντικείμενα του, ξύλινες δημιουργίες του ως μοναχού και κουμπαράδες που υπήρχαν σε διάφορα σημεία της Κόνιτσας τα χρόνια που βρισκόταν στην Ιερά Μονή Στομίου ( Ιούλιος 1958 – 30 Σεπτεμβρίου 1962 ), τα έσοδα των οποίων τα διαχειριζόταν επιτροπή που είχε συστήσει. Χαρακτηριστική είναι μια αγιογραφία με την μορφή του Οσίου Παϊσίου, που βρίσκεται στο πατρικό του και απεικονίζει στιγμές από τη ζωή του, όπως τα Φάρασα της Καππαδοκίας, την Ιερά Μονή Φιλοθέου, την Ιερά Μονή Στομίου, το όρος Σινά και την καλύβη του στην Παναγούδα.
Η Κόνιτσα όπως τονίστηκε, είναι ένας προορισμός που ενδείκνυται για πνευματικό τουρισμό διότι πέρα από τη χάρη του Αγίου Παϊσίου στα Κόνιτσα φιλοξενείται το λείψανο του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού ο οποίος πέρασε στα χωριά και έμεινε σε πολλά χωριά. Η περιοχή διαθέτει επίσης αρχαία μοναστήρια και οθωμανικά μνημεία.

Μολυβδοσκέπαστη
Παραμένοντας στην Κόνιτσα ειδική αναφορά πρέπει να γίνει για την κοινότητα Μολυβδοσκέπαστης που είναι κτισμένη στις ανατολικές πλαγιές του όρους Νεμέρτσικα, σε υψόμετρο 596μ. Απέχει 17 χλμ από την Κόνιτσα και μόλις λίγες εκατοντάδες μέτρα από την Αλβανία. Η Μολυβδοσκέπαστη χωριό της Ηπείρου βρίσκεται στο Δήμο Κόνιτσας του Νομού Ιωαννίνων.
«Λιγοστοί οι κάτοικοι της κοινότητας αλλά με ζεστή καρδιά», ανέφερε στην δημοσιογραφική αποστολή ο υπεύθυνος στον Πολιτιστικό Σύλλογο της κοινότητας Απόστολος Τσίπης. Η ξενάγηση ξεκίνησε από την Εκκλησία και την πλατεία. Το χωριό είπε ο κ. Τσίπης μεταξύ άλλων βρίσκεται στα σύνορα με την Αλβανία, ανάμεσα στον ποταμό Αώο και το όρος Δούσκο σε υψόμετρο 540 μέτρα. Η νέα ονομασία του χωριού οφείλεται στην Ιερά μονή Παναγίας Μολυβδοσκεπάστου, η εκκλησία της οποίας ήταν παλαιότερα σκεπασμένη με φύλλα μολύβδου.

Μαγευτικές διαδρομές στην χαράδρα του ποταμού Αώου
Οι λάτρεις του εναλλακτικού τουρισμού ωστόσο θα απολαύσουν εξορμήσεις για καγιάκινγκ, αναρρίχηση, κολύμπι, και πεζοπορία στον ποταμό Αωό. Ο ποταμός, ακολουθώντας μια διαδρομή 10 χιλιομέτρων ανάμεσα στην Τύμφη και στην Τραπεζίτσα, απλώνεται στον κάμπο της Κόνιτσας και στην συνέχεια μαζί με τον Βοϊδομάτη και τον Σαραντόπορο καταλήγουν μέσω της Αλβανίας στην Αδριατική θάλασσα. Ο Αώος είναι το μοναδικό ποτάμι της Ελλάδας που πηγάζει σ΄αυτήν αλλά εκβάλλει σε άλλη χώρα.
Σύμφωνα με τον Αλέξη Νικολόπουλο δάσκαλο δραστηριοτήτων στη φύση, μια δραστηριότητα που μπορεί κάποιος να κάνει είναι το καγιάκινγκ. Είναι από τις πρώτες δραστηριότητες που ήρθαν στην περιοχή από το εξωτερικό από τους Γερμανούς τουλάχιστον πριν 45 χρόνια. Συγκεκριμένα αυτό έγινε όταν Γερμανοί εξερευνητές το 1978 έκαναν κατάβαση στον Αώο. Το άθλημα αυτό γίνεται τους ανοιξιάτικους μήνες που το ποτάμι έχει περισσότερο νερό σε μια διαδρομή, όπως είπε, 45 χιλιομέτρων. Ενδεικτικά σημείωσε πως μια καλή ομάδα θα χρειαστεί από 2 με 5 ημέρες για να διανύσει όλο το ποτάμι. Το καλοκαίρι μια άλλη δραστηριότητα είναι η διάσχιση του Αώου. Ο επισκέπτης ντύνεται με ειδική στολή σωσίβια και κράνη και κολυμπά στο ποτάμι και μέσα στο νερό περίπου 5 ώρες. Έτσι μπορείς να θαυμάσεις τα τείχη του ποταμού, τις όχθες τα ορμητικά νερά, τα μεγάλα βράχια. Άλλες δραστηριότητες είναι μια ασφαλής αναρρίχηση που γίνεται στο τελευταίο κομμάτι της χαράδρας με συνοδό οδηγό βουνού. Οι πεζοπορίες είναι πάμπολλες στην περιοχή αφού η Κόνιτσα διαθέτει πέντε από τα μεγαλύτερα βουνά της οροσειράς της Πίνδου τον Σμόλικα, την Πίνθη, την Τραπεζίτσα, τον Γράμμο και τη Νεμέτσικα, πρόσθεσε.

Πάργα ο καλοκαιρινός προορισμός
Καταλήγοντας στην Πάργα το πλέον το πλέον πολυσύχναστο τουριστικό θέρετρο τονίστηκε ότι η Πάργα τους καλοκαιρινούς μήνες συνδέεται καθημερινά μέσω ακτοπλοϊκής σύνδεσης με τους Παξούς και Αντίπαξους με την Αμμουδιά, την Κέρκυρα και την Λευκάδα. Οι μοναδικές παραλίες με τα διάφανα γαλαζοπράσινα νερά, τα μεσαιωνικά ενετικά και γαλλικά κτίσματα, το ενετικό κάστρο, το «νεκρομαντείο του Αχέροντα», ο ποταμός Αχέροντας συνθέτουν ένα ψηφιδωτό χρωμάτων που συνδυάζει την απεραντοσύνη του ουρανού, το γαλάζιο της θάλασσας και το φυσικό περιβάλλον.

Περιήγηση στο «νεκρομαντείο του Αχέροντα» και την είσοδο στον Κάτω Κόσμο
Δεκαπέντε περίπου χιλιόμετρα από την Πάργα βρίσκεται το σημαντικότερο αρχαίο μνημείο της περιοχής, το νεκρομαντείο του Αχέροντα που χαρακτηρίζεται ως ένα από τα πιο γνωστά Μαντεία της Αρχαιότητας μαζί με αυτά της Δωδώνης και των Δελφών. Η πρώτη λειτουργία και κατασκευή του νεκρομαντείου ανάγεται στους Μυκηναϊκούς χρόνους το 1200 π.Χ., όμως πολλά από τα σημερινά ερείπια φαίνεται να είναι Ελληνιστικής Εποχής 323 π.Χ. και μετά. Τα αρχαιότερα ευρήματα του Νεκρομαντείου, ανάγονται στη μυκηναϊκή εποχή 14ος – 13ος αιώνας π.χ. κατά την οποία χρονολογούνται και τρεις παιδικοί τάφοι με ελάχιστα ευρήματα.

Βαρκάδα στον ποταμό Αχέροντα
Το οδοιπορικό έκλεισε με μια βαρκάδα στον Αχέροντα , στον οποίο, σύμφωνα με την αρχαία ελληνική μυθολογία, ο «ψυχοπομπός» Ερμής παρέδιδε τις ψυχές των νεκρών στον Χάροντα για να καταλήξουν στο βασίλειο του Άδη. Το πολυσύνθετο οικοσύστημα της περιοχής είναι προστατευμένο από το Δίκτυο Natura 2000. Τον ποταμό Αχέροντα σκιάζουν αιωνόβια πλατάνια. Θεόρατοι κατακόρυφοι βράχοι στέκονται φρουροί στο διάβα του. Χιλιάδες πουλιά δοξάζουν την ομορφιά του ξορκίζοντας έτσι την «μυθική θλίψη» στο όνομα της χαράς της ζωής.

Κ. Χαλκιαδάκης / ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η ΛΑΪΚΗ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ Βέροιας σας προσκαλεί την Τετάρτη 19 Ιουλίου και ώρα 8:00 μ.μ. στον Πολυχώρο του Cafe Beluga στην παρουσίαση του υποψήφιου Δημάρχου Βέροιας και  υποψήφιων συμβούλων.

ΛΑΪΚΗ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ ΒΕΡΟΙΑΣ

Αγώνες μετ’ εμποδίων δίνει τα τελευταία χρόνια μια 56χρονη από τη Θεσσαλονίκη. Στην πρόταση δεν υπάρχουν εισαγωγικά, διότι τόσο οι αγώνες όσο και τα εμπόδια χρησιμοποιούνται με την κυριολεκτική τους έννοια. Η Μαρία Μουρατίδου είναι η μοναδική γυναίκα αυτής της ηλικίας στην Ελλάδα, που συμμετέχει σε αγώνες μετ’ εμποδίων. Είναι μία master αθλήτρια, η οποία στην ηλικιακή κατηγορία 50 – 54 ετών κατέκτησε σημαντικές διακρίσεις, σε βαλκανικό και παγκόσμιο επίπεδο, κάτι που αγωνίζεται να διατηρήσει και στην κατηγορία που βρίσκεται τώρα, των 55 -59 ετών.

Για να το πετύχει αυτό προπονείται σκληρά σε καθημερινή βάση, σπάνια απολαμβάνει βραδινές εξόδους ή άλλες για φαγητό, επενδύει πολλά χρήματα για να μπορεί να παίρνει μέρος σε αγώνες σε όλο τον κόσμο, έχοντας παράλληλα πρόσβαση σε τακτική βάση σε γιατρούς, φυσικοθεραπευτές, χειροπρακτικούς και διαγνωστικές εξετάσεις.

Στη ζωή της -όπως λέει. υπήρχε από πάντα η γυμναστική και μάλιστα κατείχε πρωταγωνιστικό ρόλο. «Είχα ξεκινήσει από πολύ μικρή γενικά τον αθλητισμό, αλλά κατέληξα στην ενόργανη αγωνιστική γυμναστική στα 10 μου χρόνια. Αν και για το συγκεκριμένο άθλημα θεωρείται μεγάλη ηλικία, γρήγορα φάνηκε ότι είμαι πολύ καλή και σημείωνα πανελλήνιες νίκες και διακρίσεις» δηλώνει η Μαρία Μουρατίδου στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Λίγα χρόνια αργότερα μεταπήδησε στον στίβο, όπου ασχολήθηκε με τα αγωνίσματα ταχύτητας. Η εισαγωγή της στο τμήμα ΤΕΦΑΑ του ΑΠΘ ήταν μονόδρομος για την κ. Μουρατίδου, ενώ παράλληλα με τη σχολή, ασχολήθηκε προπονητικά με την ενόργανη γυμναστική.

Η πρώτη και μοναδική διακοπή που έκανε σ’ αυτή τη μόνιμη σχέση με τον αθλητισμό, ήταν κατά την εκτέλεση των συζυγικών και μητρικών της καθηκόντων.

Η πρώτη επαφή με τον μαραθώνιο που της άνοιξε ένα νέο παράθυρο στον κόσμο

Όταν τα δυο της παιδιά μεγάλωσαν αρκετά, διορίστηκε στη Βοιωτία γυμνάστρια στην εκπαίδευση και παράλληλα ασχολήθηκε με το crossfit στη Χαλκίδα όπου έμενε και μάλιστα λάμβανε μέρος σε αγώνες και μπήκε και πάλι ενεργά στην προπονητική. Σε μία εκδρομή από εκεί στην κοντινή Αθήνα, βρέθηκε στον τερματισμό ενός αυθεντικού μαραθωνίου.

«Τότε αποφάσισα ότι πρέπει να τερματίσω κάποια στιγμή στη ζωή μου σε έναν μαραθώνιο και μάλιστα στον αυθεντικό» είπε και ο λόγος της έγινε υπόσχεση προς τον εαυτό της. Ξεκίνησε εντατική προετοιμασία και το 2016 πήρε μέρος στον αυθεντικό μαραθώνιο. «Αν και ήμουν αθλήτρια ταχύτητας, κάτι που έρχεται σε αντίθεση με τα πολλά χιλιόμετρα, τον τερμάτισα με επιτυχία και ήταν μία πολύ συγκινητική εμπειρία» αναφέρει.

Αφού αποσπάστηκε στη Θεσσαλονίκη, δέχτηκε την πρόταση μιας φίλης να συμμετάσχει στο βαλκανικό πρωτάθλημα βετεράνων αθλητών (Βουλγαρία 2017), κάτι που ανέβασε τον πήχη των στόχων της ακόμη ψηλότερα. «Η σκέψη αυτή ερέθισε το μυαλό μου και αποφάσισα να πάω. Διάλεξα να αγωνιστώ στα 100 μέτρα. Χωρίς να έχω καμία εμπειρία ή προπονητική καθοδήγηση βγήκα τέταρτη, ενώ στη σκυταλοδρομία 4 × 100 μέτρων πήραμε την πρώτη θέση» λέει με περηφάνια.

Η επιτυχία την έκανε να …γλυκαθεί και στη συνέχεια έψαξε να βρει το άθλημα που την εκφράζει περισσότερο απ’ όλα για να αφοσιωθεί σε αυτό. «Ήμουν καλή τόσο στις ταχύτητες, όσο στην αντοχή και στη δύναμη, οπότε ένας καλός μου φίλος μού σύστησε το έπταθλο, που είναι κάτι σύνθετο και περιλαμβάνει τα πάντα» σημειώνει. Από αυτό, η Μαρία Μουρατίδου επέλεξε το δυσκολότερο των αθλημάτων, τα εμπόδια.

Συνειδητός αγώνας μετ’ εμποδίων με καθοδηγητή τον προπονητή της Β. Πατουλίδου

Το μεγάλο κεφάλαιο της ζωής της, με τον τίτλο «εμπόδια», άνοιξε το 2018, που είχε ήδη κλείσει τα 50 της χρόνια. Η πρώτη της αγωνιστική εμφάνιση ήταν στη Βουλγαρία, όπου γνωρίστηκε με τον παλιό πρωταθλητή των εμποδίων Στέλιο Μπίσμπα. «Αυτός μου έμαθε να …μπουσουλάω στα εμπόδια. Μου εξήγησε τι είναι, πώς να τα περνάω και μου έμαθε να τα αγαπώ. Από τότε μπήκαν στην καρδιά μου και δεν ξαναβγήκαν από εκεί» αναφέρει με συγκίνηση.

Με πιο σωστή διατροφή, καλύτερη προπονητική καθοδήγηση και πολύ δύσκολη προετοιμασία, ακολούθησε η συμμετοχή της στους βαλκανικούς αγώνες στη Σλοβενία. «Εκεί βγήκα πρώτη στα 80 μέτρα εμπόδια και δεύτερη στα 100 μέτρα» επισημαίνει.

Στο πρώτο πανελλήνιο πρωτάθλημα στο οποίο συμμετείχε στην Αλεξανδρούπολη, γνώρισε τον μεγάλο προπονητή της Ελλάδας στα εμπόδια Πλούταρχο Σαρασλανίδη. «Του ζήτησα να με αναλάβει και το γεγονός ότι δέχτηκε, αποτελεί τη μεγαλύτερη τιμή για έναν αθλητή, δεδομένου ότι ο συγκεκριμένος έφερε στην Ελλάδα ολυμπιακό μετάλλιο, ως προπονητής της Βούλας Πατουλίδου» εξηγεί.

Η συνεργασία των δυο κρατά έως και σήμερα και οι παρεμβάσεις του στην τεχνική της υπήρξαν καθοριστικές. «Όταν με ανέλαβε άλλαξε όλο μου το τρέξιμο, γιατί έτρεχα λάθος και άρχισα να γίνομαι τεχνική αθλήτρια» λέει.

Με …θράσος πήρε μέρος στο πρώτο της παγκόσμιο πρωτάθλημα κλειστού στίβου το 2019 στο Τόρουν της Πολωνίας. «Εκεί συναγωνιζόμουν αθλήτριες που ανήκαν παλαιότερα στις εθνικές ομάδες των χωρών τους και συνέχιζαν να κάνουν προπονήσεις. Κατάφερα ωστόσο να κάνω βαλκανικό ρεκόρ και να τερματίσω 7η» αναφέρει.

Μία πορεία γεμάτη μεγάλες επιτυχίες και …αποτυχίες

Τα επόμενα χρόνια ερχόταν το ένα βαλκανικό ρεκόρ μετά το άλλο, ενώ έχει τουλάχιστον 35 πανελλήνια ρεκόρ στα 100 και στα 200 μέτρα, στο μήκος και στα εμπόδια -μικρά και μεγάλα.

«Μία πολύ ωραία στιγμή στη ζωή μου ήταν οι βαλκανικοί αγώνες στη Σερβία το 2020, όπου έκανα επιδόσεις παγκόσμιου επιπέδου, που με ανέβασαν στην 6η θέση της παγκόσμιας κατάταξης σε δύο αγωνίσματα: στα 60 μέτρα και στα 60 μέτρα με εμπόδια» υπογραμμίζει.

Αντίστοιχα, η πιο σκληρή στιγμή της ζωής της, ήταν η περυσινή της εμπειρία στους αγώνες της Φινλανδίας στα 300 μέτρα εμπόδια. Η επίδοσή της δύο μήνες πριν από τους αγώνες στην Αλεξανδρούπολη, προμήνυε ότι θα την έστελνε στην τρίτη θέση στον κόσμο. «Δυστυχώς όμως πριν από το ζέσταμα έπαθα έναν σοβαρό τραυματισμό και δεν μπήκα καν στην κούρσα. Τα δάκρυά μου έτρεχαν καθώς την έβλεπα να διεξάγεται και όταν ο εκφωνητής από τα μεγάφωνα έλεγε ότι στον διάδρομο 6 είναι η Μουρατίδου από την Ελλάδα, εγώ ήμουν στην κερκίδα γιατί δεν μπορούσα καν να περπατήσω» θυμάται με πικρία, διότι βάσει των χρόνων που έκαναν οι άλλες συμμετέχουσες, εκτιμά ότι θα κατακτούσε ένα από τα μετάλλια.

Η ατυχία αυτή ωστόσο την πείσμωσε και υποσχέθηκε για άλλη μια φορά στον εαυτό της ότι θα επανέλθει, κάτι που συνέβη λίγους μήνες πριν στο Τόρουν, όπου κατέκτησε την έκτη θέση. «Ενώ στον προκριματικό είχα την τρίτη καλύτερη επίδοση και κατά τη διάρκεια της προθέρμανσης έκανα φοβερά περάσματα, στη διάρκεια του αγώνα ενεργοποιήθηκα τόσο πολύ, που χτύπησα τα τρία από τα πέντε εμπόδια, κάτι που μου κόστισε πολύτιμα δευτερόλεπτα» εξηγεί.

Η αξία του διαχρονικού αθλητισμού

Μέσα από το διαχρονικό ταξίδι στον χώρο του αθλητισμού, η Μαρία Μουρατίδου έκανε φίλους από όλο τον κόσμο και κατάφερε να κερδίζει καθημερινά την εκτίμηση, τον σεβασμό και τον θαυμασμό των φίλων και της οικογένειάς της.

Η ίδια πλέον δηλώνει εμποδίστρια και λέει πως δεν πρόκειται να σταματήσει όσο αντέχει το σώμα της. «Στο εξωτερικό κατάλαβα πόσο ψηλά έχουν τον διαχρονικό αθλητισμό. Βλέποντας ανθρώπους 70, 80, 85, ακόμη και 90 ετών να κάνουν φοβερούς και τρομερούς χρόνους, είπα ότι δεν μου επιτρέπεται να σταματήσω, παρά μόνο αν δεν μπορώ να τρέξω» τονίζει.

Οι προπονήσεις, διάρκειας 2,5 ωρών πέντε φορές την εβδομάδα, η σκληρή διατροφή και η στρατιωτική πειθαρχία δεν την αποθαρρύνουν. «Στερούμαι εν γνώση μου. Ο σκοπός της ζωής μου είναι να πηγαίνω στη δουλειά μου, στην προπόνησή μου και στο υπόλοιπο χρονικό διάστημα να μπορώ να κάνω απλά πράγματα». Όπως λέει, αυτά που παίρνει από τον αθλητισμό είναι πολλαπλάσια και έχουν μόνο οφέλη. «Ακόμη και οι τραυματισμοί μου μαθαίνουν πράγματα, όπως το να βλέπω το σώμα μου, να το ακούω και να το καταλαβαίνω. Είναι αγάπη, είναι τρόπος ζωής και έστω και ένα άτομο να μπορέσουμε να επηρεάσουμε και να το φέρουμε στο διαχρονικό αθλητισμό, είναι κέρδος», τονίζει.

*Τις φωτογραφίες παραχώρησε η κ. Μουρατίδου
ΑΠΕ-ΜΠΕ