Αρχική Blog Σελίδα 5

Η Ουάσιγκτον σχεδιάζει πολύμηνο αποκλεισμό του Ιράν, οι τιμές του πετρελαίου στα ύψη

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ αναφέρθηκε χθες Τετάρτη σε προοπτική μακρόχρονου αποκλεισμού των λιμανιών του Ιράν, ο οποίος θα παρέτεινε ακόμη περισσότερο την πίεση στην παγκόσμια οικονομία, με άμεσο αντίκτυπο στις τιμές του πετρελαίου, που αυξήθηκαν σε υψηλό τετραετίας.

Ο πόλεμος που ξέσπασε την 28η Φεβρουαρίου, με τους σαρωτικούς αμερικανοϊσραηλινούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς στην Ισλαμική Δημοκρατία, στοίχισε τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, στη μεγάλη πλειονότητά τους στο Ιράν και στον Λίβανο, κι έχει επιπτώσεις που συνεχίζουν να κλυδωνίζουν την παγκόσμια οικονομία.

Παγωμένη από την κατάπαυση του πυρός που ανακοινώθηκε από τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ την 8η Απριλίου, έπειτα από 40 ημέρες εχθροπραξιών, η ένοπλη σύρραξη ενδέχεται να διαιωνιστεί, με την Ουάσιγκτον να μοιάζει να προετοιμάζεται για τουλάχιστον πολύμηνο αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών εν είδει αντιποίνων για τον αποκλεισμό από το Ιράν του στενού του Χορμούζ, μέσω του οποίου περνά υπό κανονικές συνθήκες το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται σε διεθνή κλίμακα.

Κατά τη διάρκεια συνάντησης προχθές Τρίτη στον Λευκό Οίκο με ηγετικά στελέχη εταιρειών του τομέα του πετρελαίου, οι συμμετέχοντες συζήτησαν «τα μέτρα που πήρε ο πρόεδρος Τραμπ για να ανακουφίσει τις διεθνείς αγορές και τα μέτρα που θα μπορούσαμε να λάβουμε για να συνεχίσουμε τον εφαρμοζόμενο αποκλεισμό για μήνες αν είναι απαραίτητο και να ελαχιστοποιήσουμε τον αντίκτυπό του στους αμερικανούς καταναλωτές», είπε χθες κυβερνητικός αξιωματούχος.

«Ο αποκλεισμός είναι λιγάκι πιο αποτελεσματικός από τους βομβαρδισμούς», σχολίασε ο Ντόναλντ Τραμπ κατά τη διάρκεια συνέντευξης που παραχώρησε στον ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios.

«Παρατεινόμενο αδιέξοδο»

Καθώς η προοπτική λύσης μέσω διαπραγματεύσεων Ουάσιγκτον-Τεχεράνης μοιάζει να απομακρύνεται, οι τιμές του πετρελαίου πιστοποιούν την εντεινόμενη νευρικότητα των αγορών. Η τιμή του βαρελιού της ποικιλίας αναφοράς Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας ξεπέρασε τα 119 δολάρια, φθάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από το 2022, όταν ο στρατός της Ρωσίας προχώρησε στην εισβολή στην Ουκρανία.

Αναλυτές φοβούνται πως ότι το στενό θα παραμείνει κλειδωμένο από την Τεχεράνη. Για «παρατεινόμενο αδιέξοδο», καθώς ναι μεν «οι μάχες έχουν ουσιαστικά σταματήσει» αλλά «δεν προκύπτει καμιά διαρκής λύση» έκαναν λόγο ειδικοί της εταιρείας DNB.

Η Τεχεράνη κατηγορεί την Ουάσιγκτον πως επιδιώκει την κατάρρευση της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Οι ΗΠΑ θέλουν να ασκήσουν «οικονομική πίεση» και να υποδαυλίσουν «εσωτερικούς διχασμούς» προκειμένου «να μας αποδυναμώσουν» με την προσδοκία πως «θα καταρρεύσουμε από μέσα», συνόψισε ο ισχυρός πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, καλώντας σε «ενότητα».

Κατά τη διάρκεια μακράς συνδιάλεξής τους, ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν προειδοποίησε τον Ντόναλντ Τραμπ εναντίον των «επιζήμιων συνεπειών» που θα είχε νέα στρατιωτική δράση των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, «όχι μόνο» για τη χώρα αυτή «και τους γείτονές της», αλλά και «για το σύνολο της διεθνούς κοινότητας».

«Τέλμα»

Καθώς δεν διαφαίνεται καμιά επίλυση της σύγκρουσης, ο αμερικανός υπουργός Πολέμου δέχτηκε σειρά σφοδρών επικρίσεων από δημοκρατικούς κατά την πρώτη του ακρόαση στη Βουλή των Αντιπροσώπων από το ξέσπασμα του πολέμου.

«Γεωπολιτική καταστροφή», «στρατηγική καταστροφή», «ανικανότητα», «αυτοτραυματισμός», «τέλμα»: οι κοινοβουλευτικοί δεν φείσθηκαν σκληρών εκφράσεων.

Ο επικεφαλής του αμερικανικού Πενταγώνου από την πλευρά του ανέφερε ότι ο πόλεμος εναντίον του Ιράν έχει κοστίσει κάπου 25 δισεκατομμύρια δολάρια και τον δικαιολόγησε με την ερώτηση «ποια είναι η τιμή για να εξασφαλιστεί ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο;»

Οι οικονομικές συνέπειες αυτής της σύρραξης γίνονται πολύ αισθητές στο Ιράν, όπου το νόμισμα, το ριάλ, έχει φτάσει στη χαμηλότερη ισοτιμία έναντι του αμερικανικού δολαρίου από ιδρύσεως της Ισλαμικής Δημοκρατίας το 1979, σύμφωνα με ιστότοπους που καταγράφουν δεδομένα για τις ισοτιμίες νομισμάτων.

Στην πρωτεύουσα, την Τεχεράνη, ορισμένοι εκφράζονταν χωρίς να κρύβουν τη μοιρολατρία τους.

«Η ιδέα πως θα ξαναζήσουμε τον πόλεμο είναι τρομακτική, αλλά δεν έχουμε ελπίδα πως θα βρεθεί λύση μέσω διαπραγματεύσεων», είπε ο Αλί, αρχιτέκτονας 52 ετών, που μίλησε τηλεφωνικά στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Η ραγδαία αύξηση των τιμών της ενέργειας απειλεί να βυθίσει στη φτώχεια πάνω από 30 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο, προειδοποίησε σε συνέντευξη που παραχώρησε στο AFP ο Αλεξάντερ ντε Κρο, ο βέλγος επικεφαλής του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη (PNUD στα γαλλικά, UNDP στα αγγλικά).

Μολονότι η εκεχειρία παρατάθηκε επ’ αόριστον, οι δυο πλευρές δεν έχουν ακόμη συνεννοηθεί για την επανέναρξη των συνομιλιών ανάμεσά τους, με τον πρώτο—άκαρπο—γύρο την 11η Απριλίου στο Πακιστάν, χώρα που μεσολαβεί.

Οι Ιρανοί «καλά θα κάνουν να βάλουν μυαλό, και γρήγορα!», πέταξε ο Ντόναλντ Τραμπ μέσω Truth Social.

Άλλοι δυο νεκροί στον Λίβανο

Στο άλλο κύριο θέατρο αυτού του πολέμου, στον Λίβανο, όπου το Ισραήλ πολεμά το σιιτικό κίνημα Χεζμπολά, που πρόσκειται στο Ιράν, δυο άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένου στρατιωτικού, σκοτώθηκαν χθες σε νέο ισραηλινό βομβαρδισμό στον νότο, σύμφωνα με ανακοίνωση του επιτελείου στη Βηρυτό. Την προηγουμένη, οι βομβαρδισμοί του Ισραήλ σκότωσαν 19 ανθρώπους, ανάμεσά τους τρεις διασώστες στο καθήκον.

Ο πρόεδρος Ζοζέφ Αούν κάλεσε το Ισραήλ να «εφαρμόσει πλήρως» την κατάπαυση του πυρός που ανακοινώθηκε—από τον αμερικανό πρόεδρο Τραμπ—τη 17η Απριλίου, προτού γίνει οποιαδήποτε απευθείας διαπραγμάτευση των κυβερνήσεων των δυο χωρών, για την οποία σημείωσε ότι αναμένει από την Ουάσιγκτον να ορίσει ημερομηνία.

Καθώς ο Λίβανος είναι βυθισμένος εδώ και χρόνια σε σοβαρή οικονομική κρίση, το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα (ΠΕΠ) προειδοποιεί ότι 1,2 εκατ. πολίτες—με άλλα λόγια, πάνω από το ένα πέμπτο από τους 4 ως 5 εκατ. κατοίκους—απειλούνται από οξεία διατροφική ανασφάλεια.

Ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ διαβεβαίωσε τον ιστότοπο Axios χθες πως υπέδειξε στον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου να διατάσσει μόνο «χειρουργικά» πλήγματα στον Λίβανο, να αποφύγει την πλήρη επανέναρξη του πολέμου με τη Χεζμπολά.

«Είπα στον Νετανιάχου πως πρέπει να το κάνει πιο χειρουργικά. Να μην κατεδαφίζει κτίρια. Δεν μπορεί να το κάνει αυτό. Είναι πολύ φρικτό», «βλάπτει την εικόνα του Ισραήλ», δήλωσε ο ρεπουμπλικάνος. Πρόσθεσε πως του «αρέσει» ο Λίβανος και η ηγεσία του και θεωρεί πως η χώρα μπορεί να «επιστρέψει». «Το Ιράν κατέστρεψε τον Λίβανο» μέσω της Χεζμπολά, υποστήριξε—αλλά καθώς «εξουδετερώνεται το Ιράν, αυτομάτως εξουδετερώνεται η Χεζμπολά».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πετρέλαιο: Η τιμή του Μπρεντ πλησιάζει τα 125 δολάρια το βαρέλι

Οι τιμές του πετρελαίου συνεχίζουν σήμερα να ανεβαίνουν, μια ημέρα αφού ο Λευκός Οίκος έκανε σαφές πως κάνει προετοιμασίες για πολύμηνο αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, σε αντίποινα για αυτόν του στενού του Χορμούζ: αυτή του βαρελιού του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλίας αναφοράς στις διεθνείς αγορές, αυξάνεται κατά 5% και πλέον, πλησιάζοντας τα 125 δολάρια.

Περί τις 07:10 (ώρα Ελλάδας) η τιμή σημείωνε άνοδο 5,6% στα 124,67 δολάρια.

Υγεία: Η έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση κατά την κύηση συνδέεται με μειωμένη ανάπτυξη των μωρών

Τα μωρά που εκτέθηκαν σε υψηλά επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης κατά τη διάρκεια της κύησης παρουσιάζουν πιο αργή γλωσσική και κινητική ανάπτυξη κατά τους πρώτους 18 μήνες σε σύγκριση με εκείνα που εκτέθηκαν σε χαμηλότερα επίπεδα.

Αυτό διαπιστώνει μελέτη του King’s College London στην ευρύτερη περιοχή του Λονδίνου. Η εισπνοή ατμοσφαιρικών ρύπων αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο παράγοντα κινδύνου θανάτου για τα παιδιά κάτω των πέντε ετών παγκοσμίως, μετά τον υποσιτισμό, σύμφωνα με την έκθεση «State of Global Air Report».

Στη μελέτη παρακολουθήθηκαν 498 βρέφη από την ευρύτερη περιοχή του Λονδίνου, που γεννήθηκαν κατά την περίοδο 2015-2020. Τα 125 από αυτά γεννήθηκαν πρόωρα. Η ερευνητική ομάδα του King’s College συνεργάστηκε με την Περιβαλλοντική Ερευνητική Ομάδα του Imperial College London για να μετρήσει τη ρύπανση.

Το εργαλείο που χρησιμοποιήθηκε «London Air Pollution Toolkit» μοντελοποιεί τα επίπεδα ρύπανσης με βάση τον όγκο της κυκλοφορίας και τις μέσες ταχύτητες κίνησης. Αυτό επέτρεψε στους ερευνητές να υπολογίσουν το επίπεδο ρύπανσης στο οποίο εκτέθηκαν οι μητέρες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, με βάση τον ταχυδρομικό κώδικα της κατοικίας τους. Μεταξύ των ρύπων που αναλύθηκαν περιλαμβάνονται τα αιωρούμενα σωματίδια και το διοξείδιο του αζώτου, τα οποία εκπέμπονται κατά την κυκλοφορία των αυτοκινήτων.

Οι ερευνητές εντόπισαν ότι τα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης ήταν μέσα στα όρια που είχαν τεθεί από την κυβέρνηση στη νομοθεσία του 2010, ωστόσο ήταν υψηλότερα από τα επίπεδα ασφαλείας που έχει ορίσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας το 2021.

Στα μωρά που παρακολουθήθηκαν διαπιστώθηκαν διαφορές στο μέγεθος της εγκεφαλικής δομής, οι οποίες αποδίδονται στην έκθεση σε ρύπανση κατά τη διάρκεια της κύησης. Επίσης, οι ερευνητές εντόπισαν ότι η έκθεση στη ρύπανση κατά το πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης, που προήλθε από πηγές όπως η κυκλοφοριακή συμφόρηση, συνδέθηκε με χειρότερες γλωσσικές δεξιότητες στους 18 μήνες ζωής των μωρών. Αντίθετα, δεν εντοπίστηκε συσχετισμός με την έκθεση στη ρύπανση κατά το δεύτερο και τρίτο τρίμηνο της κύησης. Η ρύπανση είχε ακόμα μεγαλύτερη επίδραση στα πρόωρα μωρά, τα οποία είχαν χειρότερες γλωσσικές και κινητικές δεξιότητες.

Η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Αλεξάνδρα Μπονθρόουν, από τη Σχολή Βιομηχανικής Μηχανικής και Επιστημών Απεικόνισης στο King’s College επισημαίνει ότι «είναι πολύ νωρίς για να πούμε αν αυτά τα μωρά θα καλύψουν τη διαφορά σε σχέση με τους συνομηλίκους τους- ο μόνος τρόπος να το διαπιστώσουμε είναι να τα μελετήσουμε αργότερα στην παιδική ηλικία».

Ο καθηγητής Φρανκ Κέλι από την Ομάδα Περιβαλλοντικής Έρευνας του Imperial College του Λονδίνου υπογραμμίζει ότι «αυτή η μελέτη δείχνει ότι ακόμη και εντός των επιπέδων ατμοσφαιρικής ρύπανσης που σήμερα ονομάζουμε “νόμιμα”, παρατηρούμε μετρήσιμες επιπτώσεις στον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο. Αυτό θα πρέπει να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την “αποδεκτή” ποιότητα του αέρα για τις εγκύους και τα μικρά παιδιά. Η βελτίωση της ποιότητας του αέρα δεν σχετίζεται απλώς με καθαρότερο ουρανό, αφορά στο να προσφέρουμε σε κάθε παιδί το καλύτερο δυνατό ξεκίνημα στη ζωή».

Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Journal of Physiology».

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ. Κουζινοπούλου

Η καταστροφή των τροπικών δασών επιβραδύνεται, αλλά παραμένει ανησυχητική

Έπειτα από χρονιά ρεκόρ, ο ρυθμός του αφανισμού των τροπικών παρθένων δασών κάμφθηκε το 2025 μεν, αλλά παραμένει σε ανησυχητικά επίπεδα κι η τάση αυτή μπορεί να αποδεχθεί εφήμερη, αναφέρει σήμερα παρατηρητήριο αναφοράς.

Οι τροπικές περιοχές απώλεσαν την περασμένη χρονιά 43 εκατομμύρια στρέμματα πρωτογενών δασμών, επιφάνεια ίση με αυτή της Δανίας, σύμφωνα με δεδομένα που συγκεντρώθηκαν μέσω δορυφόρων και αναλύθηκαν από το Global Forest Watch («παγκόσμιο παρατηρητήριο δασών») του αμερικανικού κέντρου μελετών World Resources Institute (WRI), σε συνεργασία με το πανεπιστήμιο του Μέριλαντ.

Πρόκειται για μείωση που φτάνει το 36% σε σχέση με το 2024, όταν η καταστροφή των δασών, απόλυτα απαραίτητων για τη βιοποικιλότητα, τον εφοδιασμό με νερό, αλλά και την απορρόφηση διοξειδίου του άνθρακα, κατέγραψε τρομακτικό ρεκόρ: χάθηκαν 67 εκατομμύρια στρέμματα.

Αν και η πτώση είναι «ενθαρρυντική» και δείχνει την ορθότητα των ενεργειών κάποιων κυβερνήσεων, σύμφωνα με την Ελίζαμπεθ Γκόλντμαν, συνδιευθύντρια του Global Forest Watch, ενδέχεται να μην είναι παρά προσωρινή και δεν αλλάζει τίποτα όσον αφορά τον δραματικό χαρακτήρα που έχει προσλάβει η αποψίλωση των δασών σε παγκόσμια κλίμακα.

«Κάθε καλή χρονιά είναι κάτι ενθαρρυντικό, αλλά πρέπει οι καλές χρονιές να διαρκέσουν αιώνια για να προφυλάξουμε τα τροπικά δάση», τόνισε ο Ματ Χάνσεν, καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Μέριλαντ, κατά τη διάρκεια τηλεδιάσκεψης.

Παρά τις προόδους, συνεχίζει να χάνεται έκταση τροπικού δάσους ίση με 11 γήπεδα ποδοσφαίρου κάθε λεπτό σε όλο τον κόσμο, σύμφωνα με την έκθεση. Οι απώλειες των τροπικών δασών παρέμειναν 46% υψηλότερες από ό,τι πριν από δέκα χρόνια.

Στο πλαίσιο αυτό ο παγκόσμιος στόχος να σταματήσει η αποψίλωση των δασών ως το 2030 μοιάζει πολύ δύσκολο να επιτευχθεί, καθώς τα τρέχοντα επίπεδα είναι 70% υψηλότερα από την τροχιά που θα απαιτείτο για αυτό, τονίζει το Global Forest Watch.

Εύθραυστες πρόοδοι

Μεγάλο μέρος της προόδου που καταγράφτηκε το 2025 οφειλόταν στη Βραζιλία, τη χώρα όπου βρίσκεται το μεγαλύτερο τροπικό δάσος του πλανήτη.

Το 2025, κυρίως εξαιτίας της εφαρμογής αποφασιστικής πολιτικής (σχέδιο αποτροπής της αποψίλωσης των δασών, αύξηση των προστίμων και των ποινών για περιβαλλοντικά εγκλήματα) η χώρα μείωσε την αποψίλωση πρωτογενών δασών που δεν οφειλόταν σε πυρκαγιές κατά 41% σε σύγκριση με το 2024, στο χαμηλότερο επίπεδο στα χρονικά.

Κι άλλες χώρες κατάφεραν να μειώσουν την καταστροφή των τροπικών δασών, όπως η Κολομβία (–17%), ή να τη διατηρήσουν σε επίπεδα πολύ κατώτερα από εκείνα που καταγράφονταν στο παρελθόν (Μαλαισία, Ινδονησία), χάρη σε αυστηρές πολιτικές των κυβερνήσεών τους.

Όμως οι πρόοδοι παραμένουν εύθραυστες και υπόκεινται σε διάφορες πιέσεις, όπως η επέκταση των καλλιεργειών σόγιας και της κτηνοτροφίας στη Βραζιλία, ή τα μεταλλεία νικελίου στην Ινδονησία, που αφανίζουν δεκάδες χιλιάδες στρέμματα.

Παράλληλα, η καταστροφή των πρωτογενών τροπικών δασών παραμένει υψηλή σε άλλες χώρες, όπως η Βολιβία, η ΛΔ Κονγκό, το Καμερούν κι η Μαδαγασκάρη.

Η απειλή των πυρκαγιών

Όσον αφορά το σύνολο των δασών, η παγκόσμια κάλυψη από δένδρα μειώθηκε κατά 14% το 2025. Και, μολονότι η επέκταση της γεωργίας παραμένει ο κυριότερος παράγοντας της καταστροφής, οι πυρκαγιές διαδραματίζουν ολοένα πιο μείζονα ρόλο, λόγω της κλιματικής αλλαγής, κάτι που επιβεβαιώθηκε το 2025 (42% των απωλειών), ειδικά σε τομείς της Αρκτικής.

«Κατά τη διάρκεια των τριών τελευταίων ετών, οι πυρκαγιές κατέστρεψαν δυο πλέον φορές περισσότερη δασική κάλυψη απ’ ό,τι πριν από είκοσι χρόνια», τόνισε η κ. Γκόλντμαν. Αν και οι πυρκαγιές μπορεί να έχουν φυσικά αίτια, στην πλειονότητά τους οφείλονται στον άνθρωπο.

Οι απώλειες εξαιτίας πυρκαγιών ήταν πελώριες στον Καναδά, όπου οι φλόγες απανθράκωσαν 53 εκατομμύρια στρέμματα—κάνοντας το 2025 το δεύτερο χειρότερο έτος στα χρονικά στη χώρα αυτή της Βόρειας Αμερικής, από τη συγκεκριμένη άποψη.

Στη Γαλλία, η καταστροφή δασών εξαιτίας πυρκαγιών ήταν επταπλάσια από ό,τι το 2024. Ενώ στα δυο κράτη της Ιβηρικής, την Ισπανία και την Πορτογαλία, το 60% των απωλειών δένδρων οφειλόταν σε πυρκαγιές.

Η απειλή αυτή αναμένεται να μεγεθυνθεί τα επόμενα χρόνια εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, που κάνει τις συνθήκες πιο θερμές και ξηρές, ευνοώντας με άλλα λόγια την εξάπλωση των πυρκαγιών.

Σύμφωνα με τη Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (GIEC), αν η θερμοκρασία του πλανήτη ανέβαινε κατά 4° Κελσίου, η συχνότητα των πυρκαγιών θα αυξανόταν κατά περίπου 30% κι οι καμένες επιφάνειες επίσης θα μεγεθύνονταν κατά 50 ως 70%.

Για το Global Forest Watch, το 2026 θα είναι «καθοριστική» χρονιά. Η πιθανή επιστροφή του φαινομένου Ελ Νίνιο, το οποίο τείνει να φέρνει αύξηση των παγκόσμιων θερμοκρασιών, εγείρει κίνδυνο οι πυρκαγιές να γίνουν ακόμη χειρότερες. Και προσεχείς εκλογικές διαδικασίες σε χώρες όπου βρίσκονται μεγάλα δάση, όπως και οι διεθνείς γεωπολιτικές εντάσεις, μπορεί να επηρεάσουν τη συνέχιση, ή μη, της προόδου.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία: Προσυμπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο του μαστού: Πότε ωφελεί πραγματικά και πότε χρειάζεται δεύτερη σκέψη

Ο προσυμπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο του μαστού είναι ένα θέμα που απασχολεί πολλές γυναίκες, αλλά και τους γιατρούς που καλούνται να προτείνουν πότε πρέπει να ξεκινά, πόσο συχνά να γίνεται και πότε είναι λογικό να σταματά.

Η νέα επικαιροποιημένη οδηγία του American College of Physicians, η οποία δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο περιοδικό Annals of Internal Medicine, εστιάζει ειδικά σε ασυμπτωματικές γυναίκες μέσου κινδύνου, δηλαδή γυναίκες χωρίς προσωπικό ιστορικό καρκίνου του μαστού, χωρίς γνωστές γονιδιακές μεταλλάξεις υψηλού κινδύνου, χωρίς άλλο κληρονομικό σύνδρομο που αυξάνει τον κίνδυνο και χωρίς ιστορικό ακτινοθεραπείας στο θώρακα σε νεαρή ηλικία.

Η καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, παθολόγος (Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου (Βιολόγος) και ο Θάνος Δημόπουλος (καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, τ. πρύτανης ΕΚΠΑ) αναφέρουν ότι το βασικό μήνυμα της οδηγίας είναι ότι ο έλεγχος δεν είναι μια ενιαία απόφαση για όλες, αλλά χρειάζεται να προσαρμόζεται στην ηλικία, στις προτιμήσεις της γυναίκας και στη σωστή στάθμιση ανάμεσα στα οφέλη και στις πιθανές βλάβες.

Για τις γυναίκες ηλικίας 40 έως 49 ετών, οι οδηγίες δεν προτείνουν αυτόματη και καθολική έναρξη μαστογραφικού ελέγχου. Αντίθετα, δίνουν έμφαση στην εξατομικευμένη συζήτηση με τον γιατρό, ώστε η απόφαση να λαμβάνεται μετά από ενημέρωση για τα πιθανά οφέλη και τις πιθανές βλάβες του ελέγχου. Σε αυτή την ηλικιακή ομάδα, τα οφέλη του ελέγχου κρίνονται υπαρκτά αλλά περιορισμένα και πιο αβέβαια σε σχέση με τις μεγαλύτερες ηλικίες, ενώ οι πιθανές αρνητικές συνέπειες είναι πιο έντονες.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τα ψευδώς θετικά ευρήματα, που μπορεί να οδηγήσουν σε άγχος, επαναληπτικές εξετάσεις και βιοψίες, αλλά και η υπερδιάγνωση, δηλαδή η ανίχνευση όγκων που ίσως δεν θα δημιουργούσαν ποτέ πρόβλημα στη διάρκεια της ζωής της γυναίκας. Έτσι, η σύσταση είναι ότι η απόφαση σε αυτή την ηλικία πρέπει να λαμβάνεται μετά από κοινού. Αν μια γυναίκα, αφού ενημερωθεί για τα πιθανά οφέλη και τις βλάβες, επιθυμεί να ελεγχθεί, τότε ο έλεγχος μπορεί να γίνει με μαστογραφία κάθε δύο χρόνια.

Η εικόνα αλλάζει στις ηλικίες 50 έως 74 ετών. Εδώ η οδηγία είναι πιο σαφής: για τις ασυμπτωματικές γυναίκες μέσου κινδύνου προτείνεται μαστογραφία ανά διετία. Σύμφωνα με τα στοιχεία που αξιολογήθηκαν, σε αυτή την ηλικιακή ομάδα τα οφέλη του προσυμπτωματικού ελέγχου υπερτερούν των βλαβών. Η μαστογραφία συνδέεται με μείωση της θνησιμότητας από καρκίνο του μαστού, αλλά και με λιγότερες προχωρημένες μορφές της νόσου. Παρ’ όλα αυτά, οι βλάβες δεν εξαφανίζονται: εξακολουθούν να υπάρχουν ψευδώς θετικά αποτελέσματα, επιπλέον εξετάσεις, βιοψίες, ψυχολογική επιβάρυνση και περιπτώσεις υπερδιάγνωσης. Γι’ αυτό και οι συντάκτες απορρίπτουν την ιδέα του ετήσιου ελέγχου ως ρουτίνα, αφού η συχνότερη εξέταση αυξάνει τα ψευδώς θετικά και τις παρεμβάσεις χωρίς να προσφέρει καθαρό, ισχυρό πλεονέκτημα έναντι του ελέγχου κάθε δύο χρόνια.

Για τις γυναίκες ηλικίας 75 ετών και άνω, καθώς και για όσες έχουν περιορισμένο προσδόκιμο ζωής λόγω σοβαρών συνοδών νοσημάτων, η οδηγία συστήνει να συζητείται η διακοπή του ελέγχου. Το σκεπτικό είναι ότι τα πιθανά οφέλη του προσυμπτωματικού ελέγχου μειώνονται όσο προχωρά η ηλικία ή όταν η γενική κατάσταση της υγείας είναι επιβαρυμένη, ενώ οι βλάβες, όπως η υπερδιάγνωση και οι περιττές παρεμβάσεις, μπορεί να γίνονται πιο σημαντικές. Η οδηγία αναφέρει ότι οι γυναίκες με προσδόκιμο ζωής μικρότερο από πέντε χρόνια είναι απίθανο να ωφεληθούν από τον προσυμπτωματικό έλεγχο για καρκίνο. Ωστόσο, και εδώ η απόφαση δεν παρουσιάζεται ως απόλυτη: αν μια γυναίκα μεγαλύτερης ηλικίας, αφού ενημερωθεί, εξακολουθεί να θέλει να συνεχίσει τον έλεγχο, μπορεί να της προσφερθεί μαστογραφία ανά διετία, με επανεκτίμηση της απόφασης κάθε δύο χρόνια.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν και οι συστάσεις για τις γυναίκες με πυκνούς μαστούς, δηλαδή με πυκνότητα κατηγορίας C ή D σύμφωνα με το σύστημα BI-RADS. Στις περιπτώσεις αυτές, οι γιατροί καλούνται να εξετάσουν το ενδεχόμενο χρήσης συμπληρωματικής ψηφιακής τομοσύνθεσης μαστού. Η μέθοδος αυτή φαίνεται να εντοπίζει περισσότερους καρκίνους, ιδιαίτερα στον πρώτο γύρο ελέγχου, χωρίς σαφή αύξηση των ψευδώς θετικών ευρημάτων σε σύγκριση με τη συμβατική μαστογραφία. Ωστόσο, η οδηγία σημειώνει ότι πρέπει να συνεκτιμώνται και άλλοι παράγοντες, όπως η επιπλέον έκθεση σε ακτινοβολία, η διαθεσιμότητα της μεθόδου και το κόστος. Με άλλα λόγια, δεν προτείνεται άκριτα για όλες, αλλά ως επιλογή που πρέπει να συζητείται εξατομικευμένα.

Αντίθετα, η οδηγία είναι πιο αρνητική απέναντι στη συμπληρωματική μαγνητική μαστογραφία και το υπερηχογράφημα σε ασυμπτωματικές γυναίκες μέσου κινδύνου με πυκνούς μαστούς. Παρότι αυτές οι εξετάσεις μπορεί να εντοπίζουν περισσότερα ευρήματα, συνοδεύονται και από περισσότερες ανακλήσεις, περισσότερα ψευδώς θετικά αποτελέσματα, περισσότερες βιοψίες και, στην περίπτωση της μαγνητικής, ακόμη και πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες από τη διαδικασία ή το σκιαγραφικό. Επιπλέον, δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα που να δείχνουν ότι μειώνουν τη θνησιμότητα. Γι’ αυτό η οδηγία δεν τις συστήνει ως συμπληρωματικές εξετάσεις ρουτίνας σε αυτή την ομάδα.

Τελικά, ο προσυμπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο του μαστού δεν είναι απλώς μια τεχνική πράξη, αλλά μια απόφαση που πρέπει να στηρίζεται στην ενημέρωση και στον διάλογο, αναφέρουν οι ειδικοί. Για τις γυναίκες 50 έως 74 ετών, η διετής μαστογραφία παραμένει η πιο σταθερή σύσταση. Για τις γυναίκες 40 έως 49 ετών, η επιλογή είναι περισσότερο προσωπική και χρειάζεται ουσιαστική συζήτηση με τον γιατρό. Για τις γυναίκες άνω των 75 ετών, το ερώτημα δεν είναι μόνο αν η εξέταση μπορεί να βρει κάτι, αλλά αν πράγματι θα προσφέρει όφελος που να αξίζει το πιθανό κόστος και την επιβάρυνση. Με αυτόν τον τρόπο, η νέα οδηγία μετατοπίζει το βάρος από την αυτόματη εφαρμογή ενός γενικού κανόνα προς μια πιο προσεκτική, ανθρώπινη και εξατομικευμένη προσέγγιση.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Έκθεση για το κλίμα στην Ευρώπη το 2025- Η Ευρώπη είναι η ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρος στον πλανήτη

Η Ευρώπη σε συντριπτικό ποσοστό, τουλάχιστον 95%, βίωσε το 2025 ετήσιες θερμοκρασίες άνω του μέσου όρου, με τα κύματα καύσωνα να επηρεάζουν μεγάλα τμήματα της ηπείρου, από τη Μεσόγειο ως την Αρκτική. Η ραγδαία αύξηση της θερμοκρασίας είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση κάλυψης χιονιού και πάγου, που παίζουν κρίσιμο ρόλο στην επιβράδυνση της κλιματικής αλλαγής.

image ECMWF 2025

Τα παραπάνω διαπίστωσε η ετήσια έκθεση για την κατάσταση του κλίματος στην Ευρώπη το 2025, που εκπόνησαν το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων (ECMWF), το οποίο υλοποιεί την υπηρεσία Copernicus για την Κλιματική Αλλαγή, και ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO).

Μεγάλο μέρος της Ευρώπης βίωσε περισσότερες ημέρες ισχυρής θερμικής καταπόνησης, σε σχέση με τον μέσο όρο, με τη Νότια και Ανατολική Ισπανία να καταγράφουν έως και 50 ημέρες περισσότερες από τον μέσο όρο με θερμοκρασίες άνω των 32 βαθμών Κελσίου. Επίσης, οι ελάχιστες θερμοκρασίες παρέμειναν πάνω από τον μέσο όρο για το μεγαλύτερο μέρος του έτους.

Ένα ρεκόρ καύσωνα διάρκειας τριών εβδομάδων έπληξε την υποαρκτική Νορβηγία, τη Σουηδία και τη Φινλανδία, με τις θερμοκρασίες κοντά και εντός του Αρκτικού Κύκλου να ξεπερνούν τους 30 βαθμούς Κελσίου. Στην περιοχή Φρόστα της Νορβηγίας η θερμοκρασία έφτασε τους 34,9 βαθμούς Κελσίου! Τον Ιούλιο και στις αρχές Αυγούστου ακραία ζέστη έπληξε και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Στην Ελλάδα η έκθεση εκτιμά ότι το 85% του πληθυσμού επηρεάστηκε από ακραίες θερμοκρασίες κοντά ή πάνω από τους 40 βαθμούς Κελσίου, με μέγιστη καταγραφή τους 44 βαθμούς.

Όπως διαπιστώνεται στην έκθεση, τα τελευταία 30 χρόνια η Ευρώπη θερμαίνεται δύο φορές πιο γρήγορα από τον παγκόσμιο μέσο όρο και αυτό την καθιστά την ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρο στον πλανήτη, με την Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη να θερμαίνονται ταχύτερα από τη Δυτική Ευρώπη και τα νησιά Σβάλμπαρντ στον ευρωπαϊκό Αρκτικό Ωκεανό να είναι μία από τις ταχύτερα θερμαινόμενες περιοχές στον πλανήτη.

fig06.2 ESOTC 2025 Wildfires burnt area

Σημαντική απώλεια χιονιού και πάγου

Οι θερμοκρασίες πάνω από τον μέσο όρο και οι βροχοπτώσεις κάτω από τον μέσο όρο το 2025 οδήγησαν σε σημαντική απώλεια χιονιού και πάγου. Τον Μάρτιο του 2025 η χιονισμένη έκταση στην Ευρώπη ήταν περίπου 1,32 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα κάτω από τον μέσο όρο (31%), μια έκταση ισοδύναμη με τη συνολική έκταση της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Γερμανίας, της Ελβετίας και της Αυστρίας. Αυτό σηματοδότησε την τρίτη χαμηλότερη έκταση χιονιού από τότε που ξεκίνησαν οι καταγραφές το 1983.

Επίσης, οι παγετώνες σε όλες τις ευρωπαϊκές περιοχές είχαν απώλεια μάζας, με την Ισλανδία να έχει τη δεύτερη μεγαλύτερη απώλεια παγετώνων που έχει καταγραφεί ποτέ. Η Γροιλανδία, επίσης, έχασε 139 δισεκατομμύρια τόνους πάγου. Αυτή η απώλεια πάγου συμβάλλει στην άνοδο της παγκόσμιας στάθμης της θάλασσας, με κάθε εκατοστό αύξησης να εκθέτει επιπλέον έξι εκατομμύρια ανθρώπους σε παράκτιες πλημμύρες.

Η έκθεση καταδεικνύει μια συνεχιζόμενη τάση ταχείας θέρμανσης των πιο ψυχρών περιοχών της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της Αρκτικής και των Άλπεων, όπου το χιόνι και ο πάγος παίζουν κρίσιμο ρόλο στην επιβράδυνση της κλιματικής αλλαγής αντανακλώντας το ηλιακό φως πίσω στο Διάστημα.

fig01.2 ESOTC 2025

Κίνδυνος για τη βιοποικιλότητα

Η ετήσια θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας για την περιοχή της Ευρώπης ήταν η υψηλότερη που έχει καταγραφεί ποτέ, σηματοδοτώντας την τέταρτη συνεχόμενη χρονιά με ρεκόρ θερμότητας. Αυτή η μακροπρόθεσμη τάση επηρεάζει αρνητικά τη βιοποικιλότητα, τα είδη και το φυσικό περιβάλλον. Τα θαλάσσια κύματα καύσωνα ήταν ευρέως διαδεδομένα το 2025 επηρεάζοντας το 86% της ωκεάνιας περιοχής της Ευρώπης. Ήταν επίσης πιο έντονα με το 36% της περιοχής να βιώνει σοβαρές ή ακραίες συνθήκες – πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό που έχει καταγραφεί.

Η Μεσόγειος θάλασσα έχει βιώσει τουλάχιστον μία ημέρα με ισχυρές συνθήκες θαλάσσιου καύσωνα κάθε ένα από τα τελευταία τρία χρόνια. Το 2025 η μέση ετήσια θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας ήταν η δεύτερη υψηλότερη που έχει παρατηρηθεί ποτέ. Στην έκθεση επισημαίνεται ότι τα πολυάριθμα ακραία φαινόμενα το 2025 επηρέασαν τη βιοποικιλότητα στα θαλάσσια και χερσαία οικοσυστήματα. Αναφέρονται ως παράδειγμα τα λιβάδια της Ποσειδωνίας στη Μεσόγειο που είναι σε κίνδυνο λόγω της κλιματικής αλλαγής. Τα τελευταία 50 χρόνια η έκτασή τους έχει μειωθεί κατά 34%, ωστόσο με βάση τα σενάρια των υψηλών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου προβλέπεται ότι η μείωσή τους μπορεί να φτάσει μέχρι και το 75% ως το 2050.

Η καμένη έκταση από πυρκαγιές έφθασε σε επίπεδο ρεκόρ (οι πυρκαγιές έκαψαν περίπου 1,035 εκατομμύρια εκτάρια), όπως και οι εκπομπές αερίων από πυρκαγιές. Ιδιαίτερα έντονη περίοδο πυρκαγιών βίωσε η νοτιοανατολική Ευρώπη και η έκθεση αναφέρει το παράδειγμα της Ελλάδας που είδε ένα από τα πιο σοβαρά ξεσπάσματα πυρκαγιών τα τελευταία χρόνια, με τουλάχιστον 50 πυρκαγιές να έχουν αναφερθεί σε μόλις 24 ώρες.

Οι καταιγίδες και οι πλημμύρες επηρέασαν χιλιάδες πολίτες σε όλη την Ευρώπη, αν και οι ακραίες βροχοπτώσεις και οι πλημμύρες ήταν λιγότερο εκτεταμένες από ό,τι τα τελευταία χρόνια.

fig01.1 ECMWF 2025

Οι ροές των ποταμών ήταν κάτω του μέσου όρου για έντεκα μήνες του έτους σε όλη την Ευρώπη, με το 70% των ποταμών να παρουσιάζει ετήσιες ροές κάτω του μέσου όρου. Όπως και το 2024, η Νοτιοανατολική Ευρώπη κατέγραψε επίπεδα του νερού των λιμνών κάτω του μέσου όρου. Η λίμνη Πρέσπα συνέχισε την μακροχρόνια φθίνουσα τάση της που ξεκίνησε τη δεκαετία του 1960.

Τέλος, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας παρείχαν σχεδόν το ήμισυ της ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης το 2025, με την ηλιακή ενέργεια να φτάνει σε νέο ρεκόρ συνεισφοράς 12,5%.

Τα ευρήματα της έκθεσης παρουσιάστηκαν σε συνέντευξη Τύπου, με τη συμμετοχή μέσων ενημέρωσης από όλο τον κόσμο, μεταξύ των οποίων και το ΑΠΕ-ΜΠΕ. Πολλές από τις ερωτήσεις δημοσιογράφων αφορούσαν στην πιθανότητα εμφάνισης του φαινομένου Ελ Νίνιο το 2026. Η γενική γραμματέας του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού, Σελέστε Σάουλο, απάντησε ότι «το Ελ Νίνιο αποτελεί πάντα σημείο ανησυχίας για πολλούς από εμάς».

Εξήγησε ότι «οι θερμοκρασίες της θάλασσας στον Ειρηνικό Ωκεανό αυξάνονται ραγδαία καθιστώντας πιθανή την επιστροφή των συνθηκών Ελ Νίνιο ήδη από τον Μάιο/Ιούλιο 2026. Έτσι οδεύουμε σε πιθανές συνθήκες Ελ Νίνιο». Ωστόσο, προσέθεσε ότι μέχρι στιγμής «έχουμε ένα επίπεδο προβλεψιμότητας που δεν είναι τόσο υψηλό. Επομένως θα θέλαμε να περιμένουμε μέχρι τον Μάιο για να δούμε αν το φαινόμενο εξελιχθεί σε ισχυρό ή ασθενές Ελ Νίνιο».

Σ.Σ. Επισυνάπτονται γραφήματα της έκθεσης, όπου αναφέρονται και τα σχετικά credits

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μαρία Κουζινοπούλου

Στο 9% διαμορφώθηκε η ανεργία τον Μάρτιο εφέτος ανακοίνωσε η ΕΛΣΤΑΤ

Στο 9% διαμορφώθηκε το ποσοστό της ανεργίας στη χώρα τον Μάρτιο εφέτος, έναντι του αναθεωρημένου προς τα κάτω 9,4% τον Μάρτιο 2025, και του αναθεωρημένου προς τα πάνω 8,6% τον Φεβρουάριο 2026.

Οι άνεργοι ανήλθαν σε 436.057 άτομα, σημειώνοντας μείωση κατά 10.632 άτομα σε σχέση με τον Μάρτιο 2025 (2,4%) και αύξηση κατά 19.021 άτομα σε σχέση με τον Φεβρουάριο 2026 (4,6%). Στις γυναίκες το ποσοστό της ανεργίας ανήλθε σε 11,5% από 11,7% τον Μάρτιο πέρυσι και στους άνδρες σε 6,9% από 7,5%.

Κατά μεγάλες ομάδες ηλικιών, στην ομάδα 15- 24 ετών το ποσοστό της ανεργίας διαμορφώθηκε σε 21% από 21,1% τον Μάρτιο 2025 και στις ηλικίες 25-74 ετών σε 8,3% από 8,8%.

Σύμφωνα επίσης με την έρευνα εργατικού δυναμικού της ΕΛΣΤΑΤ, οι απασχολούμενοι ανήλθαν σε 4.412.383 άτομα, σημειώνοντας αύξηση κατά 117.047 άτομα σε σχέση με τον Μάρτιο 2025 (2,7%) και αύξηση κατά 3.645 άτομα σε σχέση με τον Φεβρουάριο 2026 (0,1%).

Ενώ, τα άτομα κάτω των 75 ετών που δεν περιλαμβάνονται στο εργατικό δυναμικό, ή «άτομα εκτός του εργατικού δυναμικού» (τα άτομα που δεν εργάζονται ούτε αναζητούν εργασία), ανήλθαν σε 2.876.809 άτομα, σημειώνοντας μείωση κατά 141.058 άτομα σε σχέση με τον Μάρτιο 2025 (4,7%) και μείωση κατά 26.947 άτομα σε σχέση με τον Φεβρουάριο 2026 (0,9%).

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ελβετία: Οι περισσότεροι Ελβετοί τάσσονται υπέρ της πρωτοβουλίας για περιορισμό του πληθυσμού στα 10 εκατομμύρια, σύμφωνα με δημοσκόπηση

Ένα οριακά πλειοψηφικό ποσοστό Ελβετών τάσσεται υπέρ της πρότασης σε επικείμενο δημοψήφισμα για περιορισμό του πληθυσμού της χώρας στα 10 εκατομμύρια, και η στήριξη προς αυτή αυξάνεται, σύμφωνα με δημοσκόπηση που δημοσιοποιήθηκε σήμερα.

Η κυβέρνηση έχει απορρίψει την πρωτοβουλία που υποστηρίχθηκε από το δεξιό Ελβετικό Λαϊκό Κόμμα (SVP) και θα τεθεί ως ερώτημα προς τους ψηφοφόρους στις 14 Ιουνίου, λέγοντας ότι θα πλήξει τη συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση και την οικονομία περιορίζοντας την αγορά εργασίας.

Ωστόσο οι ανησυχίες για τη γρήγορη αύξηση του πληθυσμού και τις πιέσεις στις δημόσιες υποδομές ενθαρρύνουν πολλούς Ελβετούς να στηρίξουν την πρόταση, όπως έδειξε η έρευνα του ομίλου μέσων ενημέρωσης Tamedia με την εφημερίδα “20 Minuten” και το ινστιτούτο ερευνών Leewas. Ο πληθυσμός στην Ελβετία είναι τώρα πάνω από 9 εκατομμύρια, με τα επίσημα στοιχεία να δείχνουν ότι οι αλλοδαποί υπήκοοι αντιστοιχούσαν σε πάνω από το 27% έως το 2024.

Η έρευνα, που διενεργήθηκε στις 22 και τις 23 Απριλίου και δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Tages-Anzeiger, έδειξε ότι το 52% των ⁠16.176 συμμετεχόντων τάσσεται υπέρ της πρότασης ή τείνει προς αυτή την κατεύθυνση, ενώ το 46% έχει αντίθετη άποψη. Οι υπόλοιποι δεν εξέφρασαν γνώμη.

Προηγούμενη δημοσκόπηση από τις αρχές Μαρτίου είχε δείξει ότι το 45% στηρίζει την πρωτοβουλία και το 47% είναι κατά αυτής, σύμφωνα με την εφημερίδα, χαρακτηρίζοντας το τελευταίο αποτέλεσμα ασυνήθιστο, με την έννοια ότι όσο πλησιάζει η ημέρα της κάλπης μειώνεται το ποσοστό στήριξης στις  προτάσεις στα ελβετικά δημοψηφίσματα.

Η δημοσκόπηση έχει περιθώριο λάθους συν/πλην 3 ποσοστιαίες μονάδες. Με βάση την πρόταση, ο πληθυσμός των μόνιμων κατοίκων δεν πρέπει να ξεπερνά τα 10 εκατομμύρια πριν από το 2050, και η Ελβετία θα πρέπει να εγκαταλείψει τη συμφωνία με την ΕΕ περί ελεύθερης μετακίνησης.

Το SVP, το μεγαλύτερο κόμμα στην Ελβετία, τάσσεται κατά της στενότερης συνεργασίας με την ΕΕ, θεωρώντας ότι αποτελεί απειλή στην κυριαρχία της Ελβετίας και πηγή υπερβολικών ρυθμιστικών ελέγχων.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στ. Παπασταύρου: «Η Ελλάδα πρωταγωνιστεί στην ενεργειακή ασφάλεια της ΝΑ Ευρώπης και των Δ. Βαλκανίων»

Οι συναντήσεις του υπ. Περιβάλλοντας και Ενέργειας στο πλαίσιο του Οικονομικού Φόρουμ των Τριών Θαλασσών στην Κροατία.

Στον πρωταγωνιστικό ρόλο της Ελλάδας στον Κάθετο Διάδρομο, και στις ενεργειακές συμφωνίες που επιτεύχθηκαν στο P-TEC που διαμορφώνουν το ενεργειακό τοπίο στην περιοχή μας αναφέρθηκε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου στη συζήτηση με θέμα «Advancing Energy Corridors in the Three Seas Region» που πραγματοποιήθηκε σήμερα στην Κροατία.

Τη συζήτηση διοργάνωσε στο πλαίσιο του Οικονομικού Φόρουμ των Τριών Θαλασσών ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Chris Wright και συμμετείχαν ομόλογοί του υπουργοί από την Κροατία, την Πολωνία, τη Λιθουανία, τη Βουλγαρία,  τη Μολδαβία, τη Λετονία και άλλες χώρες της ΝΑ Ευρώπης, καθώς και αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μεταξύ των οποίων η Γενική Διευθύντρια Ενέργειας, Ditte Juul Jørgensen.

Στην τοποθέτησή του ο κ. Παπασταύρου αναφέρθηκε σε τέσσερα σημεία:

Πρώτον, ο υπουργός ενημέρωσε τους ομολόγους για τη συμφωνία που επιτεύχθηκε πριν από λίγες εβδομάδες μεταξύ των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς της Ελλάδας, της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Μολδαβίας και της Ουκρανίας, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία σηματοδοτεί ένα ουσιαστικό άλμα ωρίμανσης για τον Κάθετο Διάδρομο.

Όπως τόνισε, η συμφωνία διασφαλίζει κανονιστική σαφήνεια, ανταγωνιστικά και προβλέψιμα τιμολόγια, καθώς και δυνατότητα μακροπρόθεσμων δεσμεύσεων δυναμικότητας, ενισχύοντας την εμπορική βιωσιμότητα του διαδρόμου. Το αποτέλεσμα είναι η μετάβαση από αποσπασματικές ροές σε ένα αξιόπιστο και χρηματοδοτήσιμο ενεργειακό δίκτυο, που ενισχύει την ασφάλεια εφοδιασμού στην ευρύτερη περιοχή.

Δεύτερον, χαιρέτισε τα χειροπιαστά και αποφασιστικά βήματα που έγιναν χθες αφενός με τη σημαντική 20ετή συμφωνία, που υπογράφηκε μεταξύ της  AKTOR LNG USA και της αλβανικής AlbGaz, και αφετέρου με τη συμφωνία για τον αγωγό φυσικού αερίου της Νότιας Διασύνδεσης Βοσνίας-Κροατίας, χαρακτηρίζοντάς τες «αποφασιστικά βήματα που οδηγούν στην περαιτέρω ανεξαρτησία από το ρωσικό φυσικό αέριο».

Τρίτον, επισήμανε την ανάγκη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να περιφρουρήσει την παράκαμψη μέσω Turkstream και την τήρηση της απαγόρευσης από την Τουρκία, και κάλεσε την Επιτροπή να προχωρήσει σε γενναίες χρηματοδοτήσεις για έργα ενεργειακών υποδομών αλλά και προσαρμογή του ρυθμιστικού πλαισίου, τονίζοντας πως «οι υποδομές ακολουθούν το ρυθμιστικό πλαίσιο και οι επενδύσεις ακολουθούν τη βεβαιότητα».

Τέλος, προανήγγειλε ότι θα υπάρξει, το επόμενο διάστημα, συνάντηση με τη Σερβία και τη Βόρεια Μακεδονία, για την επίσπευση των έργων διασύνδεσης των τριών χωρών στο πλαισίου του διευρυμένου Κάθετου ‘Αξονα.

Υπενθυμίζεται ότι την πρώτη μέρα της Συνόδου, Τρίτη 28 Απριλίου, ο κ. Παπασταύρου συμμετείχε στο Οικονομικό Φόρουμ της Συνόδου ως ομιλητής στο πάνελ «The Adriatic-Ionian Corridor» με ομολόγους του από την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Το μεσημέρι της Τρίτης, ο κ. Παπασταύρου μαζί με την υφυπουργό Εξωτερικών, αρμόδια για Πολιτικές Υποθέσεις των ΗΠΑ, Allison Hooker, καθώς και τον πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο του Οργανισμού Εξωτερικού Εμπορίου της Ιαπωνίας, Isiguro Norihiko, συμμετείχε σε κλειστή συζήτηση με θέμα τη «Στροφή στην Ασία».

Το απόγευμα της Τρίτης, ο κ. Παπασταύρου πραγματοποίησε διμερή συνάντηση με τον υπουργό Οικονομικών Σχέσεων της Κροατίας, αρμόδιο για την ενέργεια, Ante Šušnjar. Επίσης, μαζί με τον υπουργό Ενέργειας των ΗΠΑ, Chris Wright, και τον υφυπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας, Χάρη Θεοχάρη, είχαν συνάντηση με τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας, κ. Τασούλα.

Κατά την αποχώρησή του από την Κροατία, ο κ. Παπασταύρου αποτίμησε  την συμμετοχή της εθνικής αντιπροσωπείας, συνοψίζοντας: «Ολοκληρώθηκε η Σύνοδος της Πρωτοβουλίας των Τριών Θαλασσών. Αναδείχτηκε με ξεκάθαρο τρόπο ο πρωταγωνιστικός ρόλος που έχει η χώρα μας, η πατρίδα μας, στην ενεργειακή ασφάλεια και ανεξαρτησία της περιοχής της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και των Δυτικών Βαλκανίων. Οι ενεργειακές συμφωνίες που υπεγράφησαν πέρυσι τον Νοέμβριο στην Ευρωπαϊκή Σύνοδο για την Ενέργεια στο P-TEC, αποτελούν τη ναυαρχίδα για την ενεργειακή ασφάλεια της Νοτιοανατολικής Ευρώπης».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πολιτικό ατόπημα με πέντε υπογραφές -Γράφει ο Νίκος Γ. Σακελλαρόπουλος

Τα μάθατε φαντάζομαι. Πέντε βουλευτές της ΝΔ, οι  Αθανάσιος Ζεμπίλης (Ευβοίας), Ανδρέας Κατσανιώτης ( Αχαΐας), Ξενοφών Μπαραλιάκος ( Πιερίας), Γιάννης Οικονόμου ( Φθιώτιδας) και Ιωάννης Παππάς (Δωδεκανήσου), σχετικά άγνωστοι -πλην Οικονόμου- θέλησαν να κάνουν θόρυβο για να γίνουν γνωστοί και να τους μάθει η Ελλάδα.

Νίκος Σακελλαρόπουλος
Γράφει ο συνεργάτης του Έμβολος δημοσιογράφος Νίκος Γ. Σακελλαρόπουλος

Όλοι τους, έχοντες σχέσεις με τους πρώην πρωθυπουργούς που αντιμάχονται την κυβέρνηση Μητσοτάκη. Πήγαν λοιπόν, στην εφημερίδα του ολιγάρχη που αντιπολιτεύεται σφόδρα τη ΝΔ και την κυβέρνηση και δημοσίευσαν ένα άρθρο με το οποίο ουσιαστικά επιτέθηκαν στον πρωθυπουργό κι αμφισβήτησαν τον τρόπο που κυβερνά τη χώρα εδώ κι επτά χρόνια. Δηλαδή, οι βουλευτές αυτοί, ξύπνησαν ένα πρωί μετά από επτά χρόνια, σε περίοδο που η κυβέρνηση βάλλεται πανταχόθεν ακόμη και με ελεεινά ψέματα κι ανακάλυψαν ότι για όλα τα δεινά της Ελλάδας ευθύνεται το επιτελικό κράτος.  Κάτι, που ένας εξ αυτών -ο Οικονόμου- δεν είχε ανακαλύψει όσο ήταν υπουργός και κυβερνητικός εκπρόσωπος!!! Το ανακάλυψε μόλις βρέθηκε εκτός…

Μιλάμε για βαρύτατο ατόπημα. Μιλάμε για κτύπημα των πέντε κάτω από τη μέση του Μητσοτάκη, της κυβέρνησης, της ΝΔ και της παράταξής τους. Μιλάμε για αμφισβήτηση του Μητσοτάκη! Δεν είναι καν μια καλοπροαίρετη ή έστω αφελής κίνησή τους. Ήταν εν γνώσει τους πυροβολισμοί, στο μαλακό υπογάστριο χιλιάδων/εκατομμυρίων ανθρώπων του κόμματός τους και δη σε περίοδο πίεσης της κυβέρνησης. Ήταν μεθοδευμένη και στοχευμένη κίνηση, που δεν έγινε σε κάποιο όργανο, π.χ. στην κοινοβουλευτική ομάδα,έγινε μέσω των «Νέων». Έτσι έχουν τα πράγματα.

Από την άλλη πλευρά, είναι σαφές εκ του αποτελέσματος ότι το Επιτελικό κράτος αποτελεί μοναδική διέξοδο απέναντι στη γραφειοκρατία, τη λαίλαπα του βαθέως κράτους και την αδυναμία ευελιξίας απέναντι στην αναγκαιότητα γρήγορων παρεμβάσεων. Είδαμε τα θετικά αποτελέσματά του στον υβριδικό πόλεμο στον Έβρο, στην πανδημία, στις συμφωνίες ΑΟΖ με Αίγυπτο και Ιταλία, στα θαλάσσια πάρκα, στη λειτουργία μη κρατικών πανεπιστημίων και πρωτίστως στην δημιουργία και λειτουργία του «gov», που δεν θα μπορούσε να γίνει χωρίς το επιτελικό κράτος. Όλα, λειτούργησαν υπέρ του πολίτη. Όλα!

Υπάρχουν αδυναμίες; Υπάρχουν! Όπως, ότι δύσκολα το επιτελικό κράτος μπορεί να αντιλαμβάνεται παρενέργειες. Δεν τις αντιλήφθηκε, επί παραδείγματι, στον ΟΠΕΚΕΠΕ.  Όμως, το ισοζύγιο θετικών κι αρνητικών, είναι βέβαιο ότι γέρνει στα θετικά.

Ας μη ξεχνάμε και κάτι ακόμη, ιδιαιτέρως σημαντικό: Ο πρώτος που εφάρμοσε -άτυπα- το επιτελικό κράτος, ήταν ο Σημίτης με το περίφημο…μπλοκάκι που σημείωνε τα πάντα και τον έλεγαν… λογιστή. Εκεί σημείωνε τα πάντα από τις συναντήσεις του με τους υπουργούς του και τελικά έτσι έγιναν όλα τα μεγάλα έργα. Από το Μετρό και το «Ελ. Βενιζέλος», μέχρι τη γέφυρα στο Ρίο κι ότι άλλο συνέβη από τα χρόνια του Χαρίλαου Τρικούπη. Απλά, ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξέλιξε το μπλοκάκι του Σημίτη, το νομιμοποίησε και του προσέδωσε όλη τη νομική κάλυψη που απαιτείται.

Μα τα φέουδα, οι ίντριγκες, ο «πόλεμος» που μαίνεται στα πολιτικά παρασκήνια, η ρουσφετολογία που είναι χόμπι κυρίως των βουλευτών της επαρχίας, βρίσκουν τρόπους να δώσουν πισώπλατες μαχαιριές στον πρωθυπουργό και την παράταξή τους. Όπως η οικονομική ολιγαρχία επιθυμεί για τα δικά της συμφέροντα.  Δεν θέλουν τον κάθετο άξονα, δεν θέλουν την μετεξέλιξη κι ανάδειξη της ΔΕΗ σε κορυφαίο παίκτη ενέργειας στη Νότιο Ευρώπη, δεν θέλουν τις συμφωνίες με η Γαλλία και πολλά άλλα. Θέλουν ένα μόνο: Να πέσει ο Μητσοτάκης.

Οι δε πέντε βουλευτές, επέλεξαν αυτή την περίοδο για να κάνουν τα δικά τους παιγνίδια… Σοβαρό ατόπημα.

Πώς το έλεγε ο πρωταγωνιστής στην κλασσική ελληνική ταινία; «Μαύρο, στο Μαυρογιαλούρο»…