Εκδήλωση προσυνεδριακού διαλόγου διοργανώνει η Νομαρχιακή Οργανωτική Επιτροπή Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής Ημαθίας, με τη συμμετοχή του Ευρωβουλευτή  και μέλος της Πολιτικής Γραμματείας Κ.Ο.Ε.Σ. Γιάννη Μανιάτη και του μέλους της Οργανωτικής Γραμματείας Κ.Ο.Ε.Σ.  Χρήστου Παπαστεργίου.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2026 στις 12:00, στον Πολυχώρο “Ελιά” στη Βέροια, με κεντρικό θέμα:

«Ενέργεια και Κοινή Αγροτική Πολιτική  στο νέο Γεωπολιτικό Περιβάλλον».

Στο επίκεντρο της συζήτησης θα βρεθούν οι προκλήσεις του ενεργειακού κόστους, το μέλλον των αγροτικών ενισχύσεων και οι επιπτώσεις των διεθνών εξελίξεων στον πρωτογενή τομέα της περιοχής μας.

Επιστολή με  αίτημα την κλήση της διοίκησης του Υπερταμείου, προκειμένου να ασκηθεί ουσιαστικός κοινοβουλευτικός έλεγχος για τον ρόλο, τις επιλογές και τις προτεραιότητές του, κατέθεσε προς τον πρόεδρο της Διαρκούς Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής, το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής με τις υπογραφές των Βουλευτών του και μελών της Επιτροπής Παύλου Γερουλάνου, Δημήτρη Μπιάγκη, Μιλένας Αποστολάκη, Μιχάλη Κατρίνη, Πάρι Κουκουλόπουλου, Κατερίνας Σπυριδάκη και Χριστίνας Σταρακά.

Στην επιστολή τους, οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ τονίζουν ότι από την ίδρυσή του Υπερταμείου, το 2016 και μέχρι σήμερα, παραμένουν ουσιαστικά αδρανείς οι διατάξεις λογοδοσίας του απέναντι στη Βουλή. Το Ελληνικό Κοινοβούλιο – και κατ’ επέκταση η κοινωνία δεν διαθέτει, -ούτε διέθετε ποτέ-, σαφή και ολοκληρωμένη εικόνα είτε για τη διαχείριση των περιουσιακών του στοιχείων είτε ακόμα και για βασικά στοιχεία της στρατηγικής της εκάστοτε διοίκησής του Υπερταμείου, παρότι διαχειρίζεται ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο δημόσιων περιουσιακών στοιχείων και συμμετοχών, επηρεάζοντας άμεσα κρίσιμους τομείς της οικονομίας, της καθημερινότητας των πολιτών και της λειτουργίας του κράτους.

Το ΠΑΣΟΚ, ως κυβέρνηση, είχε απορρίψει ασυζητητί την υποθήκευση της δημόσιας περιουσίας για την κάλυψη του δημόσιου χρέους, είχε καταψηφίσει το νομοσχέδιο της ίδρυσής του και έχει προτείνει το κλείσιμο του υφιστάμενου Υπερταμείου και την αντικατάστασή του από ένα νέο, πραγματικό «Ταμείο Εθνικού Πλούτου».

Για όλους αυτούς τους λόγους, τα μέλη στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων ζητάνε να προγραμματιστεί σχετική συνεδρίαση της Επιτροπής και αναφέρουν μεταξύ άλλων ότι «ο κοινοβουλευτικός έλεγχος δεν είναι μία τυπική διαδικασία, αλλά θεμέλιο της δημοκρατικής λειτουργίας της Πολιτείας μας, το Υπερταμείο, δεν μπορεί να λειτουργεί, υπό καθεστώς επιτροπείας και σε πλήρη αδιαφάνεια, την ώρα που σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες τέτοιοι φορείς είναι εργαλεία αναπτυξιακής πολιτικής με εθνική κυριότητα, διαφάνεια και λογοδοσία και είναι αδιανόητο περιουσιακά στοιχεία της χώρας να παραμένουν για χρόνια αναξιοποίητα ή να εκποιούνται χωρίς οικονομική και αναπτυξιακή λογική την ώρα που θα μπορούσαν να δώσουν πνοή στην εθνική οικονομία και στις τοπικές κοινωνίες – και να μην απολογείται κανείς».

Και καταλήγουν οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ:«Για τους λόγους αυτούς, θεωρούμε απολύτως αναγκαία την παρουσία της διοίκησης του Υπερταμείου στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων, ώστε να τεθεί επί τάπητος με σαφήνεια η στρατηγική του, να απαντηθούν ερωτήματα για συγκεκριμένες επιλογές και προτεραιότητες και να δοθεί η δυνατότητα σε όλες τις Κοινοβουλευτικές Ομάδες να τοποθετηθούν ουσιαστικά».

Ολόκληρη η επιστολή έχει ως εξής:

Προς τον Πρόεδρο της Διαρκούς  Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων κ. Αθανάσιο Καββαδά

Κοινοποιούμενη προς:

Τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Κυριάκο Πιερρακάκη

Κ.Ο.: 

Νέα Δημοκρατία 

ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία 

Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος 

Ελληνική Λύση

Νέα Αριστερά

Νίκη 

Πλεύση Ελευθερίας 

ΘΕΜΑ: Αίτηση για σύγκληση συνεδρίασης της επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων με θέμα την κλήση της διοίκησης του Υπερταμείου / Growthfund, προκειμένου να ασκηθεί ουσιαστικός κοινοβουλευτικός έλεγχος για τον ρόλο, τις επιλογές και τις προτεραιότητές του.

Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε, 

Από την ίδρυσή της με το ν. 4389/2016 η Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας (ΕΕΣΥΠ), ευρύτερα γνωστή ως Υπερταμείο, αποτελεί για την Ελλάδα και το πολιτικό μας σύστημα, σύμβολο ντροπής και έκπτωση εθνικής κυριαρχίας, όντας ταυτόχρονα αναποτελεσματικό να υπηρετήσει τον σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκε σε ρυθμούς καλύτερους από το δημόσιο. Δηλαδή να συμβάλει στην ουσιαστική απομείωση των οικονομικών υποχρεώσεων της Ελληνικής Δημοκρατίας και να συνεισφέρει σημαντικούς πόρους για την υλοποίηση της επενδυτικής πολιτικής της χώρας. Αυτή η πραγματικότητα δεν έχει αλλάξει παρά την μετατροπή του από τον Οκτώβριο του 2024 σε «Επενδυτικό Ταμείο» (Growthfund).

Μία από τις προβληματικότερες διατάξεις εθνικής υποτέλειας του ν.4389/2016 προέβλεπε τον πρωταγωνιστικό ρόλο των πιστωτών στον διορισμό και τον έλεγχο λειτουργίας του Διοικητικού Συμβούλιο του Υπερταμείου. Παρά τη μετατροπή του σε sovereign fund, η εποπτεία των πιστωτών παραμένει το ίδιο ισχυρή, καθώς χρειάζεται η θετική τους ψήφος για όλες τις κρίσιμες αποφάσεις, ενώ το 50% των εσόδων του συνεχίζει να κατευθύνεται υποχρεωτικά στην αποπληρωμή του χρέους, αποκλειόμενης κάθε εναλλακτικής επενδυτικής επιλογής.

Πολιτικά, η περίπτωση του Υπερταμείου αποτυπώνει με τον πιο ανάγλυφο τρόπο το εύρος της υποκρισίας της Κυβέρνησης. Υπενθυμίζεται πως σε δηλώσεις του στις 20/5/2016, ο τότε αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, κ. Μητσοτάκης, δήλωνε: «Η δημιουργία της Εταιρίας Δημοσίων Συμμετοχών, όπως δρομολογείται από το υπό ψήφιση Νομοσχέδιο, συνιστά μία άνευ προηγουμένου απώλεια εθνικής κυριαρχίας…Η δημιουργία μιας εταιρίας με ζωή 99 έτη, που δεν θα λογοδοτεί στο εθνικό Κοινοβούλιο, που θα ελέγχεται ουσιαστικά από ευρωπαϊκούς θεσμούς, και η οποία θα διαχειρίζεται τη συνολική περιουσία του ελληνικού Δημοσίου δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να γίνει αποδεκτή».

Ενώ όμως από τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης η Ν.Δ. και ο κ. Μητσοτάκης κατακεραύνωναν τον ΣΥΡΙΖΑ για την ίδρυση και τη λειτουργία του Υπερταμείου, ως Κυβέρνηση δεν δίστασαν να το χρησιμοποιήσουν ως ένα πολύ βολικό εργαλείο αποεπένδυσης του Δημοσίου από κρίσιμους κλάδους οικονομίας και πώλησης περιουσιακών στοιχείων με αμφισβητήσιμους όρους για τους προνομιακές αγοραστές τους.  Όχι μόνο υπέθαλψαν την εντελώς αδιαφανή λειτουργία και τις σκανδαλώδεις αποφάσεις των διοικήσεων του Υπερταμείου και των θυγατρικών του αλλά επέκτειναν το πεδίο δράσης του, μετατρέποντάς το σε θύλακα golden boys του κυβερνώντος κόμματος.  

Το ΠΑΣΟΚ ως κυβέρνηση είχε απορρίψει ασυζητητί την υποθήκευση της δημόσιας περιουσίας για την κάλυψη του δημόσιου χρέους, αίτημα που είχε υποβληθεί από τους πιστωτές της χώρας τον Φεβρουάριο του 2011. Ενώ ευρισκόμενο στην αντιπολίτευση, το ΠΑΣΟΚ ουδέποτε προσυπέγραψε ούτε το καθεστώς υποτέλειας, ούτε το καθεστώς αδιαφάνειας που τα επιτρέπει. Αντιθέτως, ήδη από το 2018, με την από 13/11/2018 Πρόταση Νόμου με θέμα «Πρώτη δέσμη μέτρων οικονομικής ανάκαμψης και κοινωνικής δικαιοσύνης» το ΠΑΣΟΚ κατέθεσε, μεταξύ άλλων μέτρων, συγκεκριμένη πρόταση για ανάκτηση από την Ελληνική Δημοκρατία του ελέγχου της Δημόσιας Περιουσίας, πρόταση που στόχευε στη μέγιστη δυνατή δημοκρατική νομιμοποίηση των προσώπων που διαχειρίζονται τη Δημόσια Περιουσία.  

Σήμερα, το Υπερταμείο / Growthfund (εφεξής Υπερταμείο) διαχειρίζεται ακόμα ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο δημόσιων περιουσιακών στοιχείων και συμμετοχών, επηρεάζοντας άμεσα κρίσιμους τομείς της οικονομίας, της καθημερινότητας των πολιτών και της λειτουργίας του κράτους. Ωστόσο, παρά τη βαρύτητα της αποστολής του, το ελληνικό Κοινοβούλιο – και κατ’ επέκταση η κοινωνία – δεν διαθέτει, ούτε διέθετε ποτέ, σαφή και ολοκληρωμένη εικόνα, είτε για τη διαχείριση των περιουσιακών του στοιχείων, είτε ακόμα και για βασικά στοιχεία της στρατηγικής του Υπερταμείου και της εκάστοτε διοίκησής του. 

Τα παραδείγματα είναι άφθονα. Αναφέρουμε ένα χαρακτηριστικότατο που αφορά κάθε ελληνική τοπική κοινωνία: τα δημόσια ακίνητα, τα οποία η Εταιρία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ) χαρτογραφεί, 7 ολόκληρα χρόνια. Όταν το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής ζήτησε συγκεκριμένα  στοιχεία καταγραφής των ακινήτων της ΕΤΑΔ, η κυβέρνηση που μιλούσε για 72.000 ακίνητα, υποχώρησε μιλώντας για 36.000 «αξιοποιήσιμα» ακίνητα, ενώ αρνήθηκε την προσκόμιση κάθε σχετικής λίστας. Και επειδή είναι προφανές ότι μετά από 7 χρόνια κινούνται στα τυφλά, ανέθεσαν επί πληρωμή σε 9 εταιρικά σχήματα την χαρτογράφηση και τον τεχνικό και νομικό έλεγχο σε ένα πρώτο πιλοτικό cluster ακινήτων με στόχο, διαβάζουμε, μόλις 1000 περίπου ακίνητα να ενταχθούν σε πλάνα αξιοποίησης μέχρι το 2026. Ουδείς έχει απολογηθεί για αυτή την διαχειριστική ανεπάρκεια. 

Επιπλέον πλειάδα αναπάντητων ερωτημάτων και γκρίζων ζωνών έχουν αναδειχτεί ως προς το μοντέλο ανάθεσης και υλοποίησης έργων και προμηθειών από το Υπερταμείο, τις θυγατρικές του και τη Μονάδα Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας, που έχει ενταχθεί στη δομή του.

Το βασικότερο όλων, από πλευράς λειτουργίας του δημοκρατικού μας πολιτεύματος, είναι ότι παραμένουν ουσιαστικά αδρανείς οι διατάξεις λογοδοσίας του Υπερταμείου απέναντι στη Βουλή και δια αυτής στην κοινωνία, όπως ορίζεται από το άρθρο 202 του ν. 4389/2016 αναφορικά με τις υποχρεώσεις δημοσιότητας και διαφάνειας του Υπερταμείου. 

Συγκεκριμένα, στην πρώτη παράγραφο του εν λόγω άρθρου προβλεπόταν εξαρχής το εξής:   

«1. Το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας υποβάλλει στη Βουλή των Ελλήνων ετήσια έκθεση ανάλυσης των πεπραγμένων του για τη σχετική περίοδο, η οποία συζητείται στην αρμόδια Επιτροπή της».

Ουδέποτε εφαρμόστηκε η εν λόγω διάταξη.

Επίσης, με το άρθρο 13 του ν. 5131/2024 για την «Αναδιάρθρωση της Ελληνικής Εταιρείας Συμμετοχών και Περιουσίας και των θυγατρικών της και λοιπές διατάξεις» προστέθηκε και η εξής διάταξη στην πρώτη παράγραφο του άρθρου 202 του ν. 4389/2016 ως υποχρέωση του Διοικητικού Συμβουλίου του Υπερταμείου:

«β) υποβάλλει στη Βουλή των Ελλήνων το στρατηγικό σχέδιο μετά την έγκρισή του από τη γενική συνέλευση, το οποίο συζητείται στην αρμόδια Επιτροπή της».

Σχεδόν είκοσι μήνες μετά από τη δημοσίευση σε ΦΕΚ του ν. 5131/2024, ούτε κι αυτή η διάταξη έχει εφαρμοστεί.  

Η μέχρι σήμερα πρακτική της πρακτικά μηδενικής θεσμικής λογοδοσίας δεν συνάδει ούτε με το εύρος της αποστολής του Υπερταμείου, ούτε με το νόμο, ούτε με την κοινοβουλευτική μας δημοκρατία. Η Βουλή δεν μπορεί να ενημερώνεται αποσπασματικά ή εκ των υστέρων για αποφάσεις που επηρεάζουν την οικονομία, τις δημόσιες υπηρεσίες και την κοινωνική συνοχή. 

Κύριε Πρόεδρε,

Επειδή, ο κοινοβουλευτικός έλεγχος δεν είναι μία τυπική διαδικασία, αλλά θεμέλιο της δημοκρατικής λειτουργίας της Πολιτείας μας, 

Επειδή το Υπερταμείο, δεν μπορεί να λειτουργεί, υπό καθεστώς επιτροπείας και σε πλήρη αδιαφάνεια, την ώρα που σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες τέτοιοι φορείς είναι εργαλεία αναπτυξιακής πολιτικής με εθνική κυριότητα, διαφάνεια και λογοδοσία, 

Επειδή, είναι αδιανόητο περιουσιακά στοιχεία της χώρας να παραμένουν για χρόνια αναξιοποίητα ή να εκποιούνται χωρίς οικονομική και αναπτυξιακή λογική την ώρα που θα μπορούσαν να δώσουν πνοή στην εθνική οικονομία και στις τοπικές κοινωνίες – και να μην απολογείται κανείς, 

Επειδή, μέχρι να αποκατασταθεί η εθνική κυριαρχία επί της δημόσιας περιουσίας της χώρας από την επόμενη κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, είναι απαραίτητο να αξιοποιηθεί κάθε δυνατότητα λογοδοσίας και ελέγχου όσων διαχειρίζονται την περιουσία του ελληνικού λαού, για τους λόγους αυτούς, θεωρούμε απολύτως αναγκαία την παρουσία της διοίκησης του Υπερταμείου στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων, ώστε να τεθεί επί τάπητος με σαφήνεια η στρατηγική του, να απαντηθούν ερωτήματα για συγκεκριμένες επιλογές και προτεραιότητες και να δοθεί η δυνατότητα σε όλες τις Κοινοβουλευτικές Ομάδες να τοποθετηθούν ουσιαστικά.

Θα θέλαμε επιπλέον, πριν την κλήση της στην Επιτροπή, να υποβάλει στην Επιτροπή, (α) το στρατηγικό σχέδιο του Υπερταμείου, (β) αναλυτική καταγραφή των ακινήτων της ΕΤΑΔ ανά γεωγραφική περιοχή, (γ) το κόστος λειτουργίας του φορέα και των θυγατρικών του και συγκεκριμένα τα κόστη μισθοδοσίας διοικητικών στελεχών και εξωτερικών συμβούλων και (δ) όλες τις αναφορές (μυστικές και μη) που έχουν γίνει από μέλη ή το σύνολο του Διοικητικού Συμβουλίου προς τους πιστωτές ή άλλους ξένους παράγοντες.

Στο πλαίσιο αυτό, σας καλούμε να προγραμματίσετε σχετική συνεδρίαση της Επιτροπής με θέμα: «Κλήση της διοίκησης του Υπερταμείου / Growthfund, προκειμένου να ασκηθεί ουσιαστικός κοινοβουλευτικός έλεγχος για τον ρόλο, τις επιλογές και τις προτεραιότητές του», ώστε η Βουλή να ασκήσει τον ρόλο που της αναλογεί και να ανοίξει μια ουσιαστική συζήτηση για το πώς αξιοποιείται και για ποιον η δημόσια περιουσία της χώρας.

Με εκτίμηση

Οι αιτούντες Βουλευτές

Μπιάγκης Δημήτριος

Αποστολάκη Μιλένα

Γερουλάνος Παύλος

Κατρίνης Μιχάλης

Κουκουλόπουλος Πάρις

Σπυριδάκη Αικατερίνη

Σταρακά Χριστίνα

Το σοβαρό ζήτημα που έχει προκύψει με την επιβολή υπέρογκου προστίμου σε συνταξιούχους που διατηρούν μικρή αγροτική εκμετάλλευση και δεν έχουν δηλώσει εγκαίρως την απασχόλησή τους στον e-ΕΦΚΑ, αναδεικνύει με κοινοβουλευτική του παρέμβαση ο βουλευτής Μεσσηνίας Περικλής Μαντάς. Παράλληλα ζητά να υπάρξουν άμεσα διορθωτικές αλλαγές στο ισχύον πλαίσιο.

Όπως επισημαίνει ο Μεσσήνιος βουλευτής, η καταπολέμηση της αδήλωτης εργασίας αποτελεί αυτονόητη προτεραιότητα της Πολιτείας. Ωστόσο, η συγκεκριμένη ρύθμιση δημιουργεί σοβαρά ζητήματα αναλογικότητας, όταν εφαρμόζεται σε χαμηλοσυνταξιούχους που διατηρούν παράλληλα μικρή αγροτική δραστηριότητα με ετήσιο εισόδημα κάτω των 10.000 ευρώ. Με βάση το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, οι συνταξιούχοι αυτοί, παρότι απαλλάσσονται πλήρως από την καταβολή εισφορών, σε περίπτωση που δεν δηλώσουν την απασχόλησή τους στον e-ΕΦΚΑ – για καθαρά πληροφοριακούς λόγους – κινδυνεύουν με την επιβολή προστίμου ύψους δώδεκα (12) μηνιαίων συντάξεων.

Στις περιπτώσεις αυτές συγκαταλέγονται κυρίως ηλικιωμένοι κάτοικοι της περιφέρειας – μεταξύ αυτών και πολλοί Μεσσήνιοι – οι οποίοι διατηρούν λίγες δεκάδες ελαιόδεντρα ή μικρές οικογενειακές καλλιέργειες, με ελάχιστη ή ακόμη και μηδενική παραγωγή ορισμένες χρονιές, προκειμένου να καλύψουν βασικές οικογενειακές ανάγκες. Στις περιπτώσεις αυτές:

• Δεν προκύπτει εισφοροδοτική υποχρέωση.
• Δεν υφίσταται ζημία για το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης.
• Τα σχετικά εισοδήματα δηλώνονται κανονικά στη φορολογική διοίκηση.

Παρ’ όλα αυτά, η παράλειψη δήλωσης στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του e-ΕΦΚΑ μπορεί να οδηγήσει σε εξοντωτικές κυρώσεις, οι οποίες είναι ιδιαίτερα δυσανάλογες ως προς τη βαρύτητα της παράλειψης, αλλά και κοινωνικά άδικες, αφού αφορούν ουσιαστικά υπερήλικες συμπολίτες μας με περιορισμένη ψηφιακή εξοικείωση.

Με την ερώτησή του, ο κ. Μαντάς ζητά από το υπουργείο Εργασίας:

• Να επανεξεταστεί το ύψος του προστίμου στις περιπτώσεις αγροτικού εισοδήματος κάτω των 10.000 ευρώ.
• Να προβλεφθεί προειδοποιητικός μηχανισμός συμμόρφωσης πριν την επιβολή της κύρωσης.
• Να εξεταστεί η διαλειτουργικότητα με την ΑΑΔΕ, ώστε για εισοδήματα που ήδη δηλώνονται φορολογικά να αποφεύγονται δυσανάλογες κυρώσεις για παραλείψεις καθαρά πληροφοριακού χαρακτήρα.

Όπως τονίζει ο κ. Μαντάς, η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει τη νομιμότητα και τη διαφάνεια. Δεν μπορεί όμως να αντιμετωπίζει με τον ίδιο τρόπο τον συστηματικό παραβάτη και τον χαμηλοσυνταξιούχο της υπαίθρου, ειδικά αυτόν που διατηρεί λίγες ελιές για την οικογένειά του και προσπαθεί απλώς να συμπληρώσει ένα ήδη περιορισμένο εισόδημα.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της Ερώτησης:

Αθήνα, 24/02/2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς: Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, κ. Νίκη Κεραμέως

Θέμα: «Υπερβολικό πρόστιμο σε συνταξιούχους με μικρή αγροτική εκμετάλλευση για μη δήλωση απασχόλησης»

Αξιότιμη κυρία υπουργέ. Σημαντική αναστάτωση και εύλογη αγωνία εκφράζεται από χιλιάδες συνταξιούχους, ιδίως της περιφέρειας, αναφορικά με την υποχρέωση δήλωσης απασχόλησης στον e-ΕΦΚΑ, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 114 του ν. 5078/2023 και τα προβλεπόμενα στην εγκύκλιο 28/26.07.2024 του φορέα. Το ζήτημα γίνεται εντονότερο ειδικά στις περιπτώσεις συνταξιούχων που ταυτόχρονα διατηρούν μικρή αγροτική εκμετάλλευση, κάτι αρκετά σύνηθες για κατοίκους περιοχών μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας.

Είναι απολύτως θεμιτό και αυτονόητο ότι η καταπολέμηση της αδήλωτης εργασίας πρέπει να αποτελεί κεντρική προτεραιότητα της Πολιτείας και ότι κάθε συνταξιούχος που εργάζεται οφείλει να το δηλώνει, καταβάλλοντας τις προβλεπόμενες ασφαλιστικές εισφορές. Ωστόσο, η πρόβλεψη της παρ. δ της ως άνω εγκυκλίου, σύμφωνα με την οποία η παράλειψη ή η εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης απασχόλησης επισύρει πρόστιμο ίσο με δώδεκα (12) μηνιαίες κύριες και επικουρικές συντάξεις, δημιουργεί σοβαρά ζητήματα συμβατότητας με την αρχή της αναλογικότητας και τις ίσης μεταχείρισης.

Το πρόβλημα ανακύπτει κυρίως σε περιπτώσεις συνταξιούχων που διατηρούν μικρή αγροτική εκμετάλλευση με ετήσιο εισόδημα πολύ κάτω των 10.000 ευρώ, οι οποίοι, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, πολύ ορθά απαλλάσσονται πλήρως από την καταβολή ασφαλιστικών εισφορών λόγω χαμηλού εισοδήματος. Πρόκειται συχνά για χαμηλοσυνταξιούχους, που κατά κύριο λόγο ασφαλίζονταν στον πρώην ΟΓΑ, οι οποίοι συνεχίζουν να διατηρούν πολύ μικρές οικογενειακές εκμεταλλεύσεις – ακόμη και λίγες δεκάδες ελαιόδεντρα – με ελάχιστη ή και μηδενική παραγωγή ορισμένες χρονιές, προκειμένου να καλύψουν βασικές οικογενειακές τους ανάγκες. Στις περιπτώσεις αυτές:

• Δεν υφίσταται υποχρέωση καταβολής ασφαλιστικών εισφορών λόγω χαμηλού εισοδήματος.
• Δεν προκαλείται ζημία στα ασφαλιστικά ταμεία από «αδήλωτη εργασία», εφόσον ουσιαστικά δεν προκύπτει καμία εισφοροδοτική υποχρέωση.
• Τα σχετικά εισοδήματα φορολογούνται κανονικά, αφού αποτυπώνονται ούτως ή άλλως στις φορολογικές τους δηλώσεις.

Παρά ταύτα και σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, η μη υποβολή ή η εκπρόθεσμη υποβολή της σχετικής δήλωσης στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του e-ΕΦΚΑ δύναται να οδηγήσει σε επιβολή προστίμου ύψους δώδεκα (12) μηνιαίων συντάξεων, δηλαδή σε ποινή εξαιρετικά δυσανάλογη σε σχέση με τη βαρύτητα της παράλειψης. Αν ληφθεί δε υπόψη ότι ουσιαστικά πρόκειται για περιπτώσεις μεγάλων σε ηλικία συμπολιτών μας, με περιορισμένη ψηφιακή εξοικείωση και πραγματικό εισόδημα από αγροτική δραστηριότητα μηδενικό ή οριακό, γίνεται φανερό ότι η συγκεκριμένη ρύθμιση πλήττει κυρίως τους πλέον ευάλωτους συνταξιούχους της υπαίθρου, χωρίς ταυτόχρονα να εξυπηρετείται η διασφάλιση της διαφάνειας και της νομιμότητας με ουσιαστικό τρόπο.

Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτάσθε:

1. Προτίθεται το υπουργείο σας να επανεξετάσει το ύψος του προστίμου των δώδεκα (12) μηνιαίων συντάξεων σε περιπτώσεις μη δήλωσης ή εκπρόθεσμης δήλωσης απασχόλησης συνταξιούχων με αγροτικό εισόδημα κάτω των 10.000 ευρώ, όπου δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής ασφαλιστικών εισφορών;

2. Εξετάζεται η δυνατότητα πρόβλεψης προειδοποιητικού μηχανισμού συμμόρφωσης για τις περιπτώσεις αυτές;

3. Προτίθεται το υπουργείο να εξετάσει τη διαλειτουργικότητα των πληροφοριακών συστημάτων με την ΑΑΔΕ, ώστε για εισοδήματα που ήδη δηλώνονται φορολογικά να μην επιβάλλονται εξοντωτικές κυρώσεις για καθαρά πληροφοριακού χαρακτήρα παραλείψεις;

Ο ερωτών βουλευτής

Περικλής Π. Μαντάς

Βουλευτής Μεσσηνίας