Την βαθύτατη οδύνη του Οικουμενικού Πατριαρχείου και του ιδίου προσωπικώς για τα θύματα της επίθεσης ενόπλων στον ελληνορθόδοξο Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Χμούντ του Κυβερνείου του Καράκ της Ιορδανίας εξέφρασε η Α.Θ.Παναγιότης ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τον Μακαριώτατο Πατριάρχη Ιεροσολύμων κ. Θεόφιλο, το βράδυ της Παρασκευής.
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης, ο οποίος βρίσκεται για επίσκεψη στην Ρώμη, καταδίκασε απερίφραστα την επίθεση προς τους πιστούς που βρισκόντουσαν στον ελληνορθόδοξο Ναό. Επεσήμανε δε ότι κάθε τρομοκρατική ενέργεια στην πραγματικότητα στρέφεται κατά της ειρηνικής συνυπάρξεως λαών, θρησκειών και πολιτισμών, η οποία είναι ζωτικής σημασίας ιδιαιτέρως για την πολύπαθη Μέση Ανατολή.
Ο Παναγιώτατος ευχήθηκε ο Πανάγαθος Θεός να αναπαύσει τις ψυχές των αθώων θυμάτων της επίθεσης και ζήτησε από τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων να διαβιβάσει προς τους οικογενείς αυτών τα θερμά συλλυπητήρια και την συμπαράσταση του. Ευχήθηκε, επίσης, ταχεία αποκατάσταση της υγείας των τραυματιών.
Ο αμερικανικός οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης S&P Global επιβεβαίωσε το αξιόχρεο της Ελλάδας στην επενδυτική βαθμίδα ΒΒΒ με σταθερές προοπτικές.
Ο S&P είναι ο τέταρτος κατά σειρά από τους πέντε αναγνωρισμένους από την ΕΚΤ οίκους αξιολόγησης, ο οποίος αξιολόγησε την ελληνική οικονομία στο β’ εξάμηνο του 2026. Τον Σεπτέμβριο, ο οίκος Scope αναβάθμισε την Ελλάδα στη βαθμίδα ΒΒΒ+, ενώ τον ίδιο μήνα ο Moody’s και ο DBRS αναβάθμισαν σε θετικές από σταθερές τις προοπτικές του αξιόχρεου στη βαθμίδα Baa3 και ΒΒΒ, αντίστοιχα. Τον κύκλο των αξιολογήσεων για το 2026 κλείνει ο Fitch τον Νοέμβριο.
Στην ανακοίνωσή του για τους λόγους της απόφασής του για το αξιόχρεο, ο αμερικανικός οίκος σημειώνει ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε τροχιά να καταγράψει το 2026, για μία ακόμη χρονιά, πρωτογενές δημοσιονομικό πλεόνασμα, το οποίο εκτιμά στο 3,8% του ΑΕΠ, χάρη στις μεταρρυθμίσεις για τη φορολογική συμμόρφωση και στη μείωση της ανεργίας και παρά την αύξηση των δαπανών για δημόσιες επενδύσεις.
«Παρότι οι εξωτερικές ανισορροπίες της Ελλάδας είναι υψηλές, θεωρούμε ότι η συμμετοχή της στη ζώνη του ευρώ και η τήρηση των δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ προσφέρουν προστασία έναντι του κινδύνου κλονισμού του ισοζυγίου πληρωμών», αναφέρει, προσθέτοντας ότι η οικονομική ανάπτυξη έχει δείξει ανθεκτικότητα παρά τα διαδοχικά σοκ και οι προοπτικές της παραμένουν ισχυρές χάρη στο υψηλό απόθεμα προγραμματισμένων επενδύσεων.
Όσον αφορά τις σταθερές προοπτικές του αξιόχρεου, ο οίκος αναφέρει ότι σταθμίζουν τις ισχυρές οικονομικές και δημοσιονομικές επιδόσεις της Ελλάδας με τα υψηλά επίπεδα εξωτερικού και δημόσιου χρέους της.
Σημειώνει ότι θα μπορούσε να αναβαθμίσει το αξιόχρεο εάν οι εξωτερικές ανισορροπίες της Ελλάδας βελτιώνονταν ουσιαστικά και με βιώσιμο τρόπο. «Για παράδειγμα, αυτό θα μπορούσε να συμβεί εάν παρατηρούσαμε μείωση της εξάρτησης της οικονομίας από τις εισαγωγές. Θα μπορούσαμε επίσης να αναβαθμίσουμε την Ελλάδα εάν το εξωτερικό χρέος της χώρας, μεγάλο μέρος του οποίου είναι δημόσιο, μειωνόταν ουσιαστικά». Από την άλλη πλευρά, ο S&P αναφέρει ότι θα μπορούσε να υποβαθμίσει το αξιόχρεο, εάν η δημοσιονομική απόδοση της Ελλάδας παρουσίαζε σημαντική επιδείνωση.
Ο S&P προβλέπει υπέρβαση των δημοσιονομικών στόχων εφέτος, σημειώνοντας ότι τα μηνιαία στοιχεία έως τον Αύγουστο δείχνουν ότι ο κρατικός προϋπολογισμός βρίσκεται περίπου 1,1 δισ. ευρώ πάνω από τον στόχο, χάρη στα ισχυρά έσοδα από τον τουρισμό καθώς και στη περαιτέρω μείωση της ανεργίας και στην επίδραση των μεταρρυθμίσεων για τη φορολογική συμμόρφωση που ενισχύουν τα έσοδα από φόρους. Ειδικότερα, προβλέπει συνολικό πλεόνασμα του προϋπολογισμού – περιλαμβανομένων των τόκων για την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους – στο 0,8% του ΑΕΠ, το οποίο θα υπερβαίνει κατά περίπου 1 ποσοστιαία μονάδα του ΑΕΠ τον αρχικό στόχο της κυβέρνησης. «Αυτή η βελτιωμένη πρόβλεψη προκύπτει παρά το γεγονός ότι οι δαπάνες υπερβαίνουν τον προϋπολογισμό και ότι οι πρόσφατες ανακοινώσεις υποδηλώνουν αύξηση των επενδύσεων με εγχώρια χρηματοδότηση, η οποία θα ξεκινήσει από το τρέχον έτος», προσθέτει.
Προβλέπει επίσης ότι θα συνεχισθεί και τα επόμενα χρόνια τα συνολικά δημοσιονομικά πλεονάσματα, τα οποία θα ανέλθουν κατά μέσο όρο στο 0,2% του ΑΕΠ κατά την περίοδο 2027-2029 καθώς και πρωτογενές πλεόνασμα 3,2%.
Ο S&P εκτιμά ότι το καθαρό δημόσιο χρέος, μετά την αφαίρεση των ταμειακών αποθεμάτων, που υπολογίζει σε 33 δις. ευρώ ή 12,4% του ΑΕΠ, θα μειωθεί στο 123% του ΑΕΠ στο τέλος του τρέχοντος έτους, σημειώνοντας βελτίωση κατά 40 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το τέλος του 2019. «Η προσδοκία μας για συνεχή δημοσιονομική πειθαρχία, σε συνδυασμό με τη σταθερή ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ, στηρίζει την πρόβλεψή μας ότι ο δείκτης χρέους θα μειωθεί περαιτέρω, φτάνοντας στο 107% του ΑΕΠ έως το τέλος του 2029», προσθέτει.
Η οικονομική δραστηριότητα έχει δείξει ανθεκτικότητα, με αιχμή τις επενδύσεις, εν μέσω των δύσκολων εξωτερικών συνθηκών, αναφέρει ο αμερικανικός οίκος. Ο τουρισμός και η επενδυτική δραστηριότητα αποτελούν τους κινητήριους μοχλούς της ανάπτυξης, με την τελευταία να υποστηρίζεται ιδιαίτερα από το χρηματοδοτούμενο από την ΕΕ Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας» (RRF), το οποίο εισέρχεται στην τελική του φάση.
Τα επίπεδα του εισοδήματος προσεγγίζουν σταδιακά τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ ένα εξακολουθητικά ισχυρό χαρτοφυλάκιο επενδύσεων στηρίζει τις προοπτικές ανάπτυξης. «Σε συνδυασμό με την πιθανή συνεχιζόμενη βελτίωση στην αγορά εργασίας, προβλέπουμε ότι η ελληνική οικονομία θα αναπτυχθεί κατά μέσο όρο 2,1% κατά την περίοδο 2027-2029. Αυτό θα μεταφραζόταν σε κατά κεφαλήν ΑΕΠ που θα φτάνει τα 35.100 δολάρια το 2029, ή περίπου το 55% του μέσου όρου της ΕΕ, από 47% το 2019», σημειώνει ο S&P.
Ανακαινίσεις κλειστών κατοικιών, φορολογικά κίνητρα για να διατεθούν περισσότερα σπίτια με μακροχρόνια μίσθωση και περιορισμοί στις νέες βραχυχρόνιες μισθώσεις για κορεσμένες οικιστικά περιοχές, είναι μερικές μόνο από τις παρεμβάσεις τις οποίες θέτει άμεσα σε εφαρμογή η κυβέρνηση, προκειμένου να αυξηθούν τα διαθέσιμα σπίτια και να περιοριστούν οι πιέσεις στα ενοίκια.
Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει επίσης νέο στεγαστικό πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ» από τον Ιανουάριο του 2027, αλλά και περισσότερες κοινωνικές κατοικίες, για να αποκτήσουν δικό τους σπίτι περισσότερα νοικοκυριά.
Ταυτόχρονα διευρύνεται η επιστροφή ενοικίου που θα καταβληθεί σε χιλιάδες δικαιούχους στα τέλη του Νοεμβρίου, ενώ τη νέα χρονιά έρχονται νέες παρεμβάσεις και ειδικές φορολογικές ρυθμίσεις που ενσωματώνονται στο πολυνομοσχέδιο της ΔΕΘ που προωθείται προς ψήφιση στη Βουλή τον Νοέμβριο.
Οι άμεσες παρεμβάσεις για να «ανοίξουν» σπίτια
Καθώς τα μέτρα ξεδιπλώνονται διαδοχικά, ενοικιαστές και ιδιοκτήτες θα πρέπει να αξιολογούν κάθε νέο μέτρο, προκειμένου να επιλέξουν αν και κατά πόσον τους εξυπηρετεί.
Συγκεκριμένα, τα μέτρα που τίθενται σε ισχύ προσφέρουν:
Ανακαίνιση παλαιών κατοικιών με επιχορήγηση από 70% έως 95%: με το πρόγραμμα αυτό του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας -και με κονδύλια από το ΕΣΠΑ μέσω του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών- θα επιδοτείται από το δημόσιο ο συνδυασμός εργασιών ανακαίνισης και ενεργειακών παρεμβάσεων. Στις 20 Οκτωβρίου δημοσιεύθηκε ο Οδηγός Εφαρμογής της δράσης «Ανακαίνιση Κατοικίας», για εργασίες ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης. Η ενίσχυση φτάνει έως τις 36.000 ευρώ για τις εργασίες, με δυνατότητα πρόσθετης χρηματοδότησης έως 2.500 ευρώ επιπλέον, για υποστηρικτικές υπηρεσίες.
Τα βασικά ποσοστά επιχορήγησης κυμαίνονται από 70% έως 80% της δαπάνης, ανάλογα με την εισοδηματική κατηγορία, αλλά με τις προβλεπόμενες προσαυξήσεις μπορούν να φτάσουν έως 85% και 95%, αντίστοιχα.
Οι αιτήσεις χρηματοδότησης δεν έχουν ακόμη ανοίξει. Η πλατφόρμα θα ενεργοποιηθεί πρώτα για τις κλειστές κατοικίες και, στη συνέχεια, για όσες χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία, σε ημερομηνίες που θα ανακοινωθούν.
Ήδη έχουν εκδοθεί 94.000 βεβαιώσεις επιλεξιμότητας από ενδιαφερομένους. Από αυτές 14.000 αφορούν κλειστές κατοικίες και 80.000 ιδιοκατοικούμενα ακίνητα. Η έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας δεν συνεπάγεται αυτομάτως έγκριση χρηματοδότησης. Για τα κλειστά σπίτια, επιτρέπεται είτε ιδιοκατοίκηση, είτε και εκμίσθωση ως κύρια κατοικία μετά την ανακαίνιση. Σε κάθε περίπτωση, καλύπτονται έτσι μακροχρόνιες ανάγκες στέγασης νοικοκυριών, αποφορτίζοντας τη στεγαστική πίεση.
Φορολογικά κίνητρα για κλειστά σπίτια που επιστρέφουν στη μακροχρόνια μίσθωση: Παρατείνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027 η δυνατότητα απαλλαγής από τον φόρο εισοδήματος των μισθωμάτων για τους πρώτους 36 μήνες. Το μέτρο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αφορά επιλέξιμες κατοικίες έως 120 τ.μ., με προσαύξηση 20 τ.μ. για κάθε εξαρτώμενο παιδί του ενοικιαστή πάνω από τα δύο, και μισθώσεις τουλάχιστον τριών ετών.
Το σπίτι πρέπει, κατά κανόνα, να ήταν κενό ή να μην είχε χρησιμοποιηθεί ως κατοικία τα τρία προηγούμενα φορολογικά έτη. Μπορεί επίσης να είχε διατεθεί αποκλειστικά για βραχυχρόνια μίσθωση το προηγούμενο φορολογικό έτος, εφόσον τώρα επιστρέψει σε μακροχρόνια μίσθωση. Προβλέπεται επίσης ειδική δυνατότητα περιορισμένης μίσθωσης, τουλάχιστον έξι συνεχόμενων μηνών, σε γιατρούς και νοσηλευτές του Δημοσίου, εκπαιδευτικούς της δημόσιας εκπαίδευσης και ένστολους. Η απαλλαγή δεν καλύπτει αυτομάτως κάθε νέα μίσθωση και συνδέεται με συγκεκριμένους όρους διατήρησής της. Η παράταση περιλαμβάνεται στο προς ψήφιση πολυνομοσχέδιο της ΔΕΘ.
Περιορισμοί στα νέα “Airbnb” σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη: Το «πάγωμα» νέων εγγραφών ακινήτων στις συγκεκριμένες περιοχές συνεχίζεται και το 2027. Αφορά τρία δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας και το 1ο δημοτικό διαμέρισμα της Θεσσαλονίκης, με στόχο να περιοριστεί η περαιτέρω μεταφορά κατοικιών από τη μακροχρόνια στη βραχυχρόνια μίσθωση. Η παρέμβαση αφορά νέες καταχωρίσεις στις συγκεκριμένες περιοχές και όχι γενική απαγόρευση των υφιστάμενων καταλυμάτων.
Νέες παρεμβάσεις το 2027
Από Ιανουάριο ξεκινούν και νέες παρεμβάσεις:
Νέο Πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ»: Το πρόγραμμα των 2 δισ. ευρώ προβλέπεται να δώσει χαμηλότοκα στεγαστικά δάνεια μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. Τα όρια που έχουν ανακοινωθεί φτάνουν τα 55 έτη για την ηλικία των δικαιούχων, τις 300.000 ευρώ για την εμπορική αξία του ακινήτου και τις 230.000 ευρώ για το ανώτατο δάνειο, έως το 90% της αξίας. Προβλέπονται διευρυμένα εισοδηματικά όρια για να ενταχθούν περισσότερες οικογένειες με παιδιά, αλλά και μεγαλύτερα σπίτια με περισσότερα τετραγωνικά επιφανείας για πολύτεκνες οικογένειες, προκειμένου να αποκτήσουν δικό τους σπίτι.
Νέες κοινωνικές κατοικίες από δημόσια ακίνητα: Ο σχεδιασμός προβλέπει 2.350 ενεργειακά αποδοτικές κατοικίες σε τέσσερα ανενεργά στρατόπεδα, με προϋπολογισμό 435 εκατ. ευρώ, και περίπου 450 κατοικίες από την ανακαίνιση δημόσιων κτιρίων. Παράλληλα, προωθείται η κοινωνική αντιπαροχή, με σχεδιασμό για την αξιοποίηση των πρώτων οκτώ δημόσιων ακινήτων. Οι κατοικίες αυτές είναι προγραμματισμένες και δεν έχουν ακόμη παραδοθεί.
Νέο κίνητρο για κατασκευή κατοικιών προς ενοικίαση: Προβλέπεται φορολογική ενίσχυση για κατασκευές τύπου «build to rent», δηλαδή κτίρια που θα προορίζονται για μακροχρόνια μίσθωση. Οι όροι, το ύψος του κινήτρου και η ημερομηνία έναρξης δεν έχουν ακόμη εξειδικευτεί, στόχος όμως είναι να προστεθούν εκατοντάδες νέα σπίτια για μακροχρόνια ενοικίαση.
Μέτρα που στηρίζουν ενοικιαστές και ιδιοκτήτες
«Ανάσες» σε ενοικιαστές και ιδιοκτήτες δίνουν επίσης άλλα μέτρα που ξεκινούν για πρώτη φορά ή διευρύνονται, όπως:
Επιστροφή ενοικίου: Στις 30 Νοεμβρίου θα πληρωθεί η επιδότηση που αφορά το φορολογικό έτος 2025, για τους μήνες που οι δικαιούχοι πλήρωναν ενοίκιο. Προβλέπεται διπλή επιστροφή (διπλάσιο ποσό) για γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς που υπηρετούν στην περιφέρεια, ανακουφίζοντας τα νοικοκυριά.
8.Μείωση φόρου για ιδιοκτήτες στα εισοδήματα από ενοίκια: Για τα ενοίκια που καταβάλλονται φέτος (φορολογικό έτος 2026) προβλέπεται ενδιάμεσος συντελεστής 25% στο τμήμα του εισοδήματος από ακίνητα μεταξύ 12.000 και 24.000 ευρώ. Η ελάφρυνση αφορά τους ιδιοκτήτες που έχουν κίνητρο να ανοίξουν σπίτια για ενοικίαση, ή και να μεταφέρουν στους μισθωτές μέρος της ελάφρυνσης που θα έχουν από φόρους, μειώνοντας το ποσό που ζητούν για ενοίκιο.
Απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ σε περισσότερους μικρούς οικισμούς από το 2027: Η διεύρυνση αφορά κύριες κατοικίες σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία, με εξαίρεση την Αττική πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων. Ισχύει για φυσικά πρόσωπα με φορολογική κατοικία στην Ελλάδα και φορολογητέα αξία πλήρους κυριότητας έως 400.000 ευρώ. Δεν αφορά όμως στο σύνολο των ακινήτων κάθε ιδιοκτήτη.
Φορολογικές παρατάσεις για ανακαινίσεις και οικοδομές: Το πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών παρατείνει έως το τέλος του 2027 τη μείωση φόρου για επιλέξιμες δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων, την αναστολή ΦΠΑ στις νέες οικοδομές και την αναστολή του φόρου υπεραξίας στις μεταβιβάσεις. Όσο διαρκεί η αναστολή ΦΠΑ, ο κατασκευαστής υποβάλλει αίτηση και στις σχετικές μεταβιβάσεις επιβάλλεται χαμηλός φόρος μεταβίβασης 3% αντί ΦΠΑ.
Αύξηση του φόρου μεταβίβασης για αγοραστές από το εξωτερικό: Από την 1η Ιουλίου 2027 ο συντελεστής ανεβαίνει από 3% σε 15% για αγορές κατοικιών από φυσικά πρόσωπα που δεν είναι φορολογικοί κάτοικοι χωρών ΕΕ και ΕΟΧ. Μπαίνει έτσι φραγμός στις μαζικές αγορές ακινήτων από επενδυτές από Μέση Ανατολή, Κίνα κλπ. Το κριτήριο πάντως είναι η φορολογική κατοικία του αγοραστή, όχι η υπηκοότητα.
Μ. Μανουσάκης (ΑΔΜΗΕ): Οι νέες διασυνδέσεις αυξάνουν τα περιθώρια ανταλλαγών ενέργειας
Παρά την αύξηση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας διεθνώς και περιφερειακά, λόγω της ενεργειακής κρίσης, η Ελλάδα διατηρεί το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε σχέση με τις γειτονικές χώρες, αυξάνοντας τις εξαγωγές ρεύματος στην περιοχή.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΑΔΜΗΕ και της ΕΛΣΤΑΤ, στο 8μηνο του 2026, καταγράφεται ισχυρή άνοδος στις εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας, με σημαντικό θετικό αντίκτυπο στο εμπορικό ισοζύγιο.
Οι καθαρές εξαγωγές (εξαγωγές μείον εισαγωγές) κατά την περίοδο Ιανουαρίου – Αυγούστου, σύμφωνα με τον ΑΔΜΗΕ, έφθασαν τις 6,1 τεραβατώρες, καθώς οι εισαγωγές σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι μειώθηκαν κατά 27% και διαμορφώθηκαν σε 3,14 τεραβατώρες, ενώ οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 70% σε 9,24 τεραβατώρες.
Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ, Μάνος Μανουσάκης δήλωσε στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ότι «η χώρα εδραιώνει τη δυναμική της ως εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας στην Νοτιοανατολική Ευρώπη. Την τελευταία τριετία το εξαγωγικό ισοζύγιο διευρύνεται συνεχώς, ξεπερνώντας κατά το πρώτο οκτάμηνο του 2026 το σύνολο των εξαγωγών ηλεκτρισμού της περασμένης χρονιάς. Η εξέλιξη αυτή είναι αποτέλεσμα της εθνικής ενεργειακής στρατηγικής για την αξιοποίηση των εγχώριων ανανεώσιμων πόρων που διαθέτουμε σε αφθονία, τον ήλιο και τον άνεμο, καθώς και της συστηματικής ανάπτυξης των ηλεκτρικών υποδομών μας. Μετά τη δεύτερη διασύνδεση με τη Βουλγαρία, ο ΑΔΜΗΕ υλοποιεί τον νέο ενεργειακό διάδρομο Ελλάδας – Κύπρου και ξεκινά από κοινού με την TERNA την δεύτερη υποθαλάσσια διασύνδεση με την Ιταλία, που θα τριπλασιάσει τα περιθώρια ανταλλαγών ηλεκτρισμού τα επόμενα χρόνια».
Όπως προσθέτει ο κ. Μανουσάκης, «ο επενδυτικός μας σχεδιασμός περιλαμβάνει επίσης ενίσχυση των υφιστάμενων διασυνδέσεων με όλες τις γειτονικές χώρες στα βόρεια σύνορα, νέες διασυνδέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και έναν ακόμη πιο ισχυρό κορμό υψηλής και υπερυψηλής τάσης στο εσωτερικό, ώστε η παραγόμενη ενέργεια να μεταφέρεται με αξιοπιστία και ασφάλεια στα κέντρα κατανάλωσης εντός και εκτός Ελλάδας».
Είναι ενδεικτικό ότι το 2019 η χώρα εισήγαγε σχεδόν 10 τεραβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας ή περίπου το 20% των αναγκών της. Την ίδια χρονιά το εμπορικό ισοζύγιο ηλεκτρικής ενέργειας ήταν ελλειμματικό σε βάρος της χώρας μας κατά σχεδόν 400 εκατ. ευρώ, καθώς οι εισαγωγές ρεύματος σε αξία ξεπέρασαν τα 500 εκατ. ευρώ, ενώ οι εξαγωγές ήταν 106,7 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ το ισοζύγιο έγινε πλεονασματικό από το 2024 (+121,5 εκατ. ευρώ), ενώ το πλεόνασμα διευρύνθηκε στα 261,8 εκατ. το 2025. Η ετήσια επίδοση της περασμένης χρονιάς έχει ήδη ξεπεραστεί καθώς το πλεόνασμα στο 8μηνο διαμορφώθηκε σε 475 εκατ. ευρώ με εισαγωγές αξίας 391 εκατ. έναντι εξαγωγών 866,8 εκατ.
Έτσι, συνολικά το όφελος για τη χώρα από το 2019 ξεπερνά τα 800 εκατ. ευρώ, καθώς το έλλειμμα των 400 εκατ. μετατράπηκε σε πλεόνασμα 475 εκατ. το οποίο αναμένεται να διευρυνθεί περαιτέρω έως το τέλος του έτους.
Ο νέος παράγοντας που προστέθηκε φέτος στην εξίσωση της ηλεκτροπαραγωγής είναι η αποθήκευση ενέργειας (μπαταρίες), ο ρόλος των οποίων θα διευρύνεται όσο αυξάνεται η ισχύς των μονάδων που ενεργοποιούνται.
Σύμφωνα με την ανάλυση του Green Tank, από τον Απρίλιο 2026 που τέθηκαν σε λειτουργία οι πρώτες μπαταρίες έως και τον Αύγουστο, απορρόφησαν 121.8 GWh, ενώ απέδωσαν στο σύστημα 106.4 GWh. Ως εκ τούτου, απέτρεψαν το 5% των συνολικών περικοπών αυτής της περιόδου, ενώ παράλληλα περιόρισαν τη χρήση αερίου για ηλεκτροπαραγωγή κατά 1,2%.
Πήρε επιτέλους εκείνη την προαγωγή που περίμενε τόσο καιρό. Οι συνάδελφοί του τον συγχαίρουν, οι δικοί του άνθρωποι χαίρονται και ο ίδιος αισθάνεται, για λίγες στιγμές, μια βαθιά ικανοποίηση. Μέχρι που μια σκέψη περνάει από το μυαλό του: «Και τώρα; Θα μπορέσω να ανταποκριθώ; Κι αν τελικά αποδειχθεί ότι δεν είμαι τόσο καλός όσο πιστεύουν;»
Γράφει ο ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας
Μέσα σε λίγα λεπτά, η χαρά έχει αρχίσει να μοιράζεται τον χώρο με την ανησυχία.
Κάτι παρόμοιο μπορεί να συμβεί όταν ξεκινάμε μια όμορφη σχέση, όταν μια δυσκολία επιτέλους ξεπερνιέται ή όταν βλέπουμε τα πράγματα να πηγαίνουν καλά και, αντί να απολαύσουμε αυτή την περίοδο, αρχίζουμε να αναρωτιόμαστε πόσο θα κρατήσει.
«Μακάρι να μη συμβεί τίποτα και χαλάσει όλο αυτό.»
Η σκέψη είναι ανθρώπινη. Γνωρίζουμε άλλωστε ότι τίποτα στη ζωή δεν είναι απολύτως εξασφαλισμένο. Οι συνθήκες αλλάζουν, οι άνθρωποι αλλάζουν και ακόμη και οι πιο όμορφες περίοδοι κάποτε ολοκληρώνονται. Το ενδιαφέρον αρχίζει όταν αυτή η γνώση γίνεται τόσο έντονη, ώστε να δυσκολευόμαστε να χαρούμε όσα έχουμε μπροστά μας.
Σαν να υπάρχει μέσα μας ένας μικρός μηχανισμός που, κάθε φορά που κάτι πηγαίνει καλά, σπεύδει να μας υπενθυμίσει όλα όσα θα μπορούσαν να πάνε στραβά.
Για ορισμένους ανθρώπους αυτή η στάση έχει διαμορφωθεί μέσα από τις εμπειρίες τους. Αν έχουμε ζήσει περιόδους όπου μια ευχάριστη εξέλιξη ακολουθήθηκε από μια μεγάλη απογοήτευση, είναι πιθανό να έχουμε συνδέσει τη χαρά με την ανάγκη να παραμένουμε προσεκτικοί.
Μπορεί ακόμη να έχουμε μεγαλώσει σε ένα περιβάλλον όπου η αισιοδοξία αντιμετωπιζόταν με επιφύλαξη. Όπου το «μη χαίρεσαι από τώρα» ή το «κράτα μικρό καλάθι» ήταν συνηθισμένες φράσεις, που οι μεγάλοι χρησιμοποιούσαν προσπαθώντας να μας προστατεύσουν από μια ενδεχόμενη απογοήτευση.
Υπάρχει μια λογική σε αυτή την προτροπή. Κανείς δεν θέλει να πληγωθεί και όλοι προσπαθούμε να προετοιμαστούμε για όσα μπορεί να συμβούν. Μόνο που η ανησυχία για μια πιθανή δυσκολία δεν μας προστατεύει πάντοτε από τον πόνο της. Μερικές φορές απλώς μας στερεί ένα μέρος από τη χαρά που θα μπορούσαμε να αισθανθούμε σήμερα.
Ας σκεφτούμε έναν άνθρωπο που βρίσκεται σε μια όμορφη συντροφική σχέση. Υπάρχει τρυφερότητα, επικοινωνία και αμοιβαίο ενδιαφέρον. Αντί όμως να αφεθεί σε αυτή την εμπειρία, μπορεί να αρχίσει να αναζητά σημάδια ότι κάτι δεν πηγαίνει καλά. Μια καθυστερημένη απάντηση σε ένα μήνυμα ή μια μέρα που ο σύντροφός του είναι περισσότερο αφηρημένος αποκτά δυσανάλογη σημασία.
Πίσω από αυτή την εγρήγορση μπορεί να βρίσκεται ο φόβος ότι, αν επιτρέψει στον εαυτό του να δεθεί πολύ και να χαρεί, θα πληγωθεί περισσότερο αν κάποτε η σχέση τελειώσει.
Έτσι προσπαθεί να διατηρεί μια μικρή συναισθηματική απόσταση, σαν να μπορεί με αυτόν τον τρόπο να ελέγξει το μέγεθος μιας πιθανής απώλειας. Το παράδοξο είναι ότι αυτή η προστασία περιορίζει την επαφή του με κάτι όμορφο που ήδη υπάρχει στη ζωή του.
Υπάρχει και μια άλλη δυσκολία απέναντι στη χαρά, που συνδέεται με την αίσθηση ότι δεν τη δικαιούμαστε. Κάποιος μπορεί να αισθάνεται ενοχές όταν περνά καλά, ιδιαίτερα αν γύρω του υπάρχουν άνθρωποι που δυσκολεύονται ή αν θεωρεί ότι έχει ακόμη πολλές εκκρεμότητες να αντιμετωπίσει.
Άλλες φορές η χαρά συνδέεται τόσο στενά με την επίτευξη στόχων, ώστε μόλις κατακτήσουμε κάτι που επιθυμούσαμε, το μυαλό μας μετακινείται αμέσως στον επόμενο. Πήραμε την προαγωγή, αλλά τώρα πρέπει να αποδείξουμε ότι την αξίζουμε. Ολοκληρώσαμε μια δύσκολη προσπάθεια, αλλά ήδη σχεδιάζουμε την επόμενη.
Με αυτόν τον τρόπο η ικανοποίηση γίνεται μια σύντομη στάση ανάμεσα σε δύο απαιτήσεις.
Φυσικά, δεν είναι ρεαλιστικό να περιμένουμε από τον εαυτό μας να αισθάνεται αδιάκοπη χαρά κάθε φορά που συμβαίνει κάτι καλό. Μπορούμε να είμαστε χαρούμενοι και αγχωμένοι ταυτόχρονα, να αισθανόμαστε ευγνωμοσύνη και αβεβαιότητα, να απολαμβάνουμε κάτι και παράλληλα να γνωρίζουμε ότι δεν θα κρατήσει για πάντα.
Εκείνο που αξίζει να παρατηρήσουμε είναι τι συμβαίνει όταν η ανησυχία καταλαμβάνει τόσο μεγάλο χώρο, ώστε η ευχάριστη εμπειρία περνά σχεδόν απαρατήρητη.
Ποια σκέψη εμφανίζεται μόλις αισθανθούμε καλά; Τι φοβόμαστε ότι θα ακολουθήσει; Έχουμε μάθει να αντιμετωπίζουμε τη χαρά σαν κάτι που χρειάζεται διαρκώς να προστατεύουμε;
Μπορούμε να αναγνωρίζουμε αυτές τις σκέψεις και συγχρόνως να επιτρέπουμε στον εαυτό μας να μένει λίγο περισσότερο σε μια όμορφη στιγμή, να αισθάνεται την ικανοποίηση μιας προσπάθειας που ολοκληρώθηκε ή να απολαμβάνει την παρουσία ενός αγαπημένου ανθρώπου.
Η χαρά, άλλωστε, δεν απαιτεί κάποια εγγύηση ότι τα πράγματα θα παραμείνουν όπως είναι σήμερα.
Και αν παρατηρήσουμε ότι, ακόμη και μέσα σε μια όμορφη περίοδο, ένα μέρος του μυαλού μας βρίσκεται συνεχώς στο αύριο, αξίζει να αναρωτηθούμε πόσο από το σήμερα χάνουμε προσπαθώντας να προετοιμαστούμε για κάτι που δεν έχει ακόμη συμβεί.
Η υπερβολική αύξηση βάρους κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ανεξάρτητα από το αρχικό βάρος της εγκύου, συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης επιπλοκών κατά τη διάρκεια της γέννας, όπως διαπίστωσε μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «JAMA Network Open».
Στην έρευνα μελετήθηκαν περισσότερες από ένα εκατομμύριο κυήσεις στο Οντάριο του Καναδά, μέσω του μητρώου γεννήσεων «BORN Ontario». Το 53% των γυναικών παρουσίασε αύξηση βάρους μεγαλύτερη από τη συνιστώμενη, ενώ το 19% μικρότερη από τη συνιστώμενη. Επίσης, καταγράφηκαν περισσότερα από 15.000 περιστατικά σοβαρών επιπλοκών στις μητέρες πριν και κατά τη διάρκεια της γέννας, όπως σοβαρή προεκλαμψία, εκλαμψία ή σοβαρή αιμορραγία.
Διαπιστώθηκε ότι η υπερβολική αύξηση βάρους αύξησε τον κίνδυνο σε όλες τις κατηγορίες δείκτη μάζας σώματος. Επίσης, γυναίκες με προϋπάρχουσες παθήσεις, όπως διαβήτη, άσθμα και υψηλή αρτηριακή πίεση, αντιμετώπισαν περίπου διπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών επιπλοκών κατά τη διάρκεια της κύησης, με τον κίνδυνο να αυξάνεται περαιτέρω όταν η αύξηση του βάρους βρισκόταν εκτός των συνιστώμενων ορίων.
Από την άλλη πλευρά βέβαια, εντοπίστηκε ότι η αύξηση βάρους κάτω από τα συνιστώμενα επίπεδα συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών για τις μητέρες σε ορισμένες ομάδες ανάλογα με τον δείκτη μάζας σώματος (γυναίκες με κανονικό βάρος ή υπέρβαρες) .
Η Τεχνητή Νοημοσύνη (Artificial Intelligence – AI) μετασχηματίζει με ταχύτατους ρυθμούς την ιατρική, δημιουργώντας νέες δυνατότητες στη διάγνωση, στη λήψη θεραπευτικών αποφάσεων και στη φροντίδα των ασθενών. Παράλληλα, όμως, αναδεικνύει ένα θεμελιώδες ερώτημα: πώς πρέπει να εκπαιδεύονται οι γιατροί όταν ολοένα περισσότερες γνωστικές λειτουργίες μπορούν να υποστηρίζονται από ευφυή υπολογιστικά συστήματα;
Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ δρ. Μαρία Καπαρέλου (παθολόγος – ογκολόγος) και Θάνος Δημόπουλος (καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», τ. πρύτανης ΕΚΠΑ) αναφέρουν ότι σε άρθρο που δημοσιεύθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό JAMA, οι Jesse Burk-Rafel και Robert Wachter υποστηρίζουν ότι η ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην κλινική πράξη καθιστά αναγκαία μια ουσιαστική αναθεώρηση του παραδοσιακού μοντέλου ιατρικής εκπαίδευσης.
Για περισσότερο από έναν αιώνα, η εκπαίδευση των γιατρών βασίζεται στην απόκτηση εκτεταμένων επιστημονικών γνώσεων και στην ανάπτυξη κλινικής εμπειρίας. Ωστόσο, η δυνατότητα της Τεχνητής Νοημοσύνης να αναλύει πληροφορίες και να προτείνει διαγνωστικές ή θεραπευτικές προσεγγίσεις δημιουργεί τον κίνδυνο οι νέοι γιατροί να παρακάμπτουν τη διαδικασία συλλογισμού μέσα από την οποία αναπτύσσεται η ανεξάρτητη κλινική κρίση. Το φαινόμενο αυτό περιγράφεται ως never-skilling, δηλαδή η αδυναμία ανάπτυξης ουσιαστικών δεξιοτήτων λόγω πρόωρης εξάρτησης από την τεχνολογία. Οι συγγραφείς προτείνουν μια νέα εκπαιδευτική στρατηγική που βασίζεται σε τρεις άξονες.
Την ενίσχυση των δεξιοτήτων που αποκτούν μεγαλύτερη σημασία στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, την καλλιέργεια νέων ικανοτήτων και τον προσεκτικό περιορισμό εκπαιδευτικών απαιτήσεων που καθίστανται λιγότερο αναγκαίες. Κεντρική θέση εξακολουθεί να κατέχει η άμεση κλινική εξέταση. Η φυσική εξέταση, η παρατήρηση και η επικοινωνία με τον ασθενή παρέχουν πληροφορίες που ενδέχεται να απουσιάζουν από τον ηλεκτρονικό ιατρικό φάκελο ή να μην αναγνωρίζονται από έναν αλγόριθμο. Εξίσου σημαντική είναι η θεραπευτική συλλογιστική (management reasoning), δηλαδή η ικανότητα μετατροπής μιας διάγνωσης σε εξατομικευμένο θεραπευτικό σχέδιο, λαμβάνοντας υπόψη τη βαρύτητα της νόσου, τις ιδιαίτερες ανάγκες και τις προτιμήσεις του ασθενούς.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η ανάπτυξη της ικανότητας κριτικής εποπτείας της συλλογιστικής της Τεχνητής Νοημοσύνης (supervisory reasoning). Πρόκειται για την ικανότητα του γιατρού να αξιολογεί ανεξάρτητα τις διαγνωστικές και θεραπευτικές προτάσεις που παράγονται από συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης, να αναγνωρίζει πιθανές ανακρίβειες και να αποφασίζει πότε πρέπει να τις αποδεχθεί, να τις τροποποιήσει ή να αναζητήσει πρόσθετα κλινικά δεδομένα. Ο γιατρός του μέλλοντος δεν αρκεί να γνωρίζει πώς να χρησιμοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη. Πρέπει να διαθέτει την επιστημονική γνώση και την ανεξάρτητη κλινική κρίση που απαιτούνται για να αναγνωρίζει τους περιορισμούς και τα ενδεχόμενα σφάλματά της και να παρεμβαίνει όταν χρειάζεται.
Η διαδικασία αυτή προϋποθέτει δύο βασικές δεξιότητες: την κατάλληλα προσαρμοσμένη εμπιστοσύνη (calibrated trust), δηλαδή την ικανότητα του γιατρού να προσαρμόζει τον βαθμό εμπιστοσύνης στην Τεχνητή Νοημοσύνη ανάλογα με το εργαλείο, την κλινική εφαρμογή και τη σοβαρότητα των πιθανών συνεπειών, και τη μεταγνώση (metacognition), δηλαδή την ικανότητα να αναγνωρίζει, να αξιολογεί και να αναπροσαρμόζει τον δικό του τρόπο σκέψης και λήψης αποφάσεων. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να περιοριστεί τόσο η άκριτη αποδοχή των αλγοριθμικών προτάσεων όσο και η αδικαιολόγητη απόρριψη των δυνατοτήτων που προσφέρει η τεχνολογία. Παράλληλα, προτείνεται η στοχευμένη μείωση της εγκυκλοπαιδικής απομνημόνευσης, χωρίς υποβάθμιση των θεμελιωδών γνώσεων φυσιολογίας, παθοφυσιολογίας και φαρμακολογίας. Οι γνώσεις που απαιτούνται για επείγουσες κλινικές αποφάσεις πρέπει να παραμένουν άμεσα διαθέσιμες, ενώ άλλες πληροφορίες μπορούν να αναζητούνται με τη βοήθεια της τεχνολογίας.
Η αναμόρφωση της ιατρικής εκπαίδευσης προϋποθέτει συνεχή εξάσκηση τόσο με, όσο και χωρίς Τεχνητή Νοημοσύνη, προσομοιώσεις περιστατικών με ενσωματωμένα σφάλματα και νέες μεθόδους αξιολόγησης που θα διαχωρίζουν την προσωπική συμβολή του εκπαιδευόμενου από εκείνη του αλγορίθμου. Το κεντρικό μήνυμα της δημοσίευσης είναι ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν υποκαθιστά την ιατρική κρίση, αλλά καθιστά ακόμη σημαντικότερη την καλλιέργειά της. Η πρόκληση δεν είναι απλώς να εκπαιδεύσουμε γιατρούς που χρησιμοποιούν αποτελεσματικά την τεχνολογία, αλλά επιστήμονες που διατηρούν την αυτονομία, την κριτική σκέψη και την ικανότητα να λαμβάνουν υπεύθυνες, εξατομικευμένες αποφάσεις, με επίκεντρο πάντοτε τον άνθρωπο.
Ένα εμβόλιο mRNA κατά του καρκίνου που ανέπτυξαν τα εργαστήρια Moderna και Merck σε συνδυασμό με μια ευρέως χορηγούμενη ανοσοθεραπεία μειώνει τον κίνδυνο θανάτου ή υποτροπής από μελάνωμα κατά 42% και εξάπλωσης της νόσου κατά 38%, σύμφωνα με στοιχεία από μεγάλης κλίμακας δοκιμή, ανοίγοντας ενδεχομένως τον δρόμο για μια νέα εποχή εξατομικευμένης θεραπείας, σύμφωνα με ανακοίνωση των δύο φαρμακοβιομηχανιών .
Η δοκιμή που έγινε σε περισσότερους από 1.100 ασθενείς είναι η πρώτη που δείχνει ότι ο συνδυασμός ενός εμβολίου που βασίζεται με μεταλλάξεις μοναδικές για τον όγκο κάθε ασθενούς μαζί με ένα φάρμακο που βοηθά το ανοσοποιητικό σύστημα να πολεμήσει τον καρκίνο, μπορεί να κρατήσει τη νόσο υπό έλεγχο. Το εμβόλιο δοκιμάστηκε μαζί με την πετυχημένη ανοσοθεραπεία της Merck, το Keytruda, που είναι ένα από τα φάρμακα με τις μεγαλύτερες πωλήσεις στον κόσμο.
Moderna και Merck ανακοίνωσαν τον Αύγουστο ότι η θεραπεία ήταν επιτυχής κατά τη δοκιμή, χωρίς να δώσουν περισσότερα στοιχεία. Τα αποτελέσματα, που βασίζονται σε δεδομένα ασθενών για τα πρώτα δύο έτη μετά τη θεραπεία, θα παρουσιαστούν το Σάββατο στο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρίας Ιατρικής Ογκολογίας στη Μαδρίτη.
Η αγορά νέων επιβατικών αυτοκινήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση επέδειξε αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, σημειώνοντας αύξηση 5,7% από την αρχή του έτους, παρά το δύσκολο μακροοικονομικό περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από την άνοδο των τιμών ενέργειας, των υγρών καυσίμων και των γεωπολιτικών αντιξοοτήτων.
Σύμφωνα με την Ένωση Ευρωπαίων Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (ACEA), η πώληση ηλεκτρικών αυτοκινήτων κυμάνθηκε σε υψηλά επίπεδα, ιδιαίτερα στις μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές, αφού η ηλεκτροκίνηση μειώνει σημαντικά το κόστος μετακίνησης. Τα υβριδικά και τα plug in υβριδικά μοντέλα κατατάχθηκαν ως η πιο δημοφιλής επιλογή των Ευρωπαίων καταναλωτών. Μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2026 , τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα κατέγραψαν μερίδιο αγοράς 22,7% στην αγορά της ΕΕ, σε σχέση με το 16,1% που ήταν ένα χρόνο νωρίτερα.
Τους πρώτους εννέα μήνες του 2026 , ταξινομήθηκαν 1.931.465 νέα ηλεκτρικά αυτοκίνητα καταλαμβάνοντας το 22,7% της αγοράς της ΕΕ και καθιερώνοντάς τα ως τη δεύτερη πιο δημοφιλή επιλογή κινητήρα από την αρχή του έτους. Τρεις από τις τέσσερις μεγαλύτερες αγορές της ΕΕ, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 64% όλων των ταξινομήσεων ηλεκτρικών αυτοκινήτων κατέγραψαν ισχυρή ανάπτυξη. Στην Γαλλία τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα κατέγραψαν αύξηση 79,1%, στη Γερμανία 58,1% και στη Δανία 40,3%. Το Βέλγιο σημείωσε επίσης κατέγραψε αύξηση 15,7%.
Τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου 2026 για την περίοδο από την έναρξη ισχύος έδειξαν επίσης ότι οι νέες ταξινομήσεις υβριδικών αυτοκινήτων στην ΕΕ αυξήθηκαν στις 3.090.530 μονάδες. Σε αυτή την εικόνα βοήθησαν η Ιταλία (+20,8%) και η Ισπανία (+20,5%), ενώ η Γερμανία σημείωσε αύξηση κατά 4,9% και η Γαλλία 0,6%. Συνολικά, τα υβριδικά μοντέλα αντιπροσώπευαν το 36,3% της συνολικής αγοράς της ΕΕ.
Από την άλλη οι ταξινομήσεις των βενζινοκίνητων αυτοκινήτων συνέχισαν να μειώνονται, καταγράφοντας πτώση 19,1%, με σημαντικές μειώσεις σε όλες τις μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές. Η Γαλλία σημείωσε τη μεγαλύτερη πτώση, με τον όγκο πωλήσεων να μειώνεται κατά 36,1%, ενώ άλλες βασικές αγορές κατέγραψαν επίσης διψήφιες απώλειες: Γερμανία (-22,7%), Ισπανία (-19%) και Ιταλία (-16,4%). Με 1.802.078 νέες ταξινομήσεις αυτοκινήτων τους τελευταίους εννέα μήνες , το μερίδιο αγοράς της βενζίνης μειώθηκε στο 21,2% από 27,7% πέρυσι. Επιπλέον, η αγορά των πετρελαιοκίνητων αυτοκινήτων συνέχισε την πτωτική της τάση, με τις ταξινομήσεις να μειώνονται κατά 19,5% και να αντιπροσωπεύουν το 7,1% των νέων ταξινομήσεων αυτοκινήτων στην ΕΕ, από το 9,3% που ήταν την αντίστοιχη περσινή περίοδο.
Ο καρκίνος του παγκρέατος παραμένει μία από τις πιο δύσκολα αντιμετωπίσιμες μορφές καρκίνου, με περίπου 500.000 νέες διαγνώσεις παγκοσμίως κάθε χρόνο και χαμηλά ποσοστά πενταετούς επιβίωσης. Η συχνή διάγνωση σε προχωρημένο στάδιο και οι περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές, ιδιαίτερα για τους ασθενείς με μεταστατική νόσο, καθιστούν επιτακτική την ανάγκη ανάπτυξης νέων θεραπειών.
Νέα προοπτική στη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου δημιουργεί το daraxonrasib, το οποίο, σύμφωνα με τον Γρηγόρη Τσιώτο, επίκουρο καθηγητή Χειρουργικής της Mayo Clinic και πρόεδρο του Ελληνικού Ινστιτούτου Παγκρέατος, έδειξε σημαντικό όφελος στην επιβίωση ασθενών που είχαν ήδη υποβληθεί σε προηγούμενες θεραπείες. Όπως αναφέρει ο ίδιος στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, μετά από πάρα πολλά χρόνια έρχεται μια νέα θεραπεία που δείχνει να έχει ουσιαστικά αποτελέσματα.
Το daraxonrasib έλαβε έγκριση από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) στις 26 Αυγούστου 2026, ενώ στις 15 Οκτωβρίου η αρμόδια επιτροπή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (EMA) διατύπωσε θετική γνωμοδότηση για την ευρωπαϊκή αδειοδότησή του. Σύμφωνα με τον κ. Τσιώτο, έχουν ήδη εγκριθεί στην Ελλάδα αιτήματα ασθενών για πρόσβαση στη θεραπεία πριν από την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής διαδικασίας. Ο ίδιος αναφέρεται, επίσης, στις προοπτικές της νέας θεραπείας και στη διαδικασία πρόσβασης των ασθενών σε αυτήν στη χώρα μας.
Ακολουθεί η συνέντευξη του Γρηγόρη Τσιώτου στη δημοσιογράφο του ΑΠΕ-ΜΠΕ Έφη Φουσέκη
Ερ: Ποια είναι η σημασία της θετικής γνωμοδότησης του EMA για το daraxonrasib και τι αλλάζει στη θεραπευτική αντιμετώπιση του μεταστατικού καρκίνου του παγκρέατος;
Απ: Το daraxonrasib είναι το πρώτο φάρμακο μετά από πάρα πολλά χρόνια που δείχνει να έχει ουσιαστικά αποτελέσματα στον καρκίνο του παγκρέατος. Μέχρι τώρα, τα παγκοσμίως εφαρμοζόμενα χημειοθεραπευτικά πρωτόκολλα ήταν μόνο δύο και η αποτελεσματικότητά τους, αν και πολύ καλύτερη από τα ακόμα παλαιότερα, ήταν περιορισμένη. Ακόμα χειρότερα, σε ασθενείς που είχαν ήδη εφαρμοστεί και τα δύο πρωτόκολλα και κατόπιν η νόσος επέμενε, δεν υπήρχε απολύτως καμία άλλη θεραπευτική επιλογή. Εδώ ακριβώς εισέρχεται το daraxonrasib.
Οι ασθενείς με καρκίνο του παγκρέατος και μεταστάσεις δεν μπορούν να χειρουργηθούν και το μόνο όπλο είναι η χημειοθεραπεία, της οποίας όμως το όφελος διαρκεί λίγους μήνες. Στην φάση αυτή, όπου μόνο παρηγορητική θεραπεία εφαρμόζεται, έρχεται το daraxonrasib που διπλασιάζει την επιβίωση. Για μία νόσο με τόσο κακή πρόγνωση όπως ο καρκίνος του παγκρέατος, ο διπλασιασμός της επιβίωσης είναι τεράστια πρόοδος. Μάλιστα οι τωρινές σκέψεις στα μεγάλα ογκολογικά κέντρα των ΗΠΑ είναι ότι αν χορηγηθεί το daraxonrasib νωρίτερα, σε πρωιμότερη φάση της νόσου (όχι μόνο δηλαδή σε ασθενείς τελικού σταδίου με μεταστάσεις), ίσως να είχαμε ακόμα καλύτερα αποτελέσματα.
Ερ: Ποια είναι τα βασικά αποτελέσματα των κλινικών μελετών και σε ποιο βαθμό η νέα θεραπεία μπορεί να βελτιώσει την επιβίωση των ασθενών;
Απ: Η βασική κλινική μελέτη που έδειξε την μεγάλη θετική επίδραση του daraxonrasib διεξήχθη σε πολλά ογκολογικά κέντρα των ΗΠΑ συγχρόνως (πολυκεντρική τυχαιοποιημένη μελέτη, άρα πολύ αξιόπιστη), ανακοινώθηκε επισήμως τον Μάϊο 2026 στο συνέδριο ASCO (American Society of Clinical Oncology) στο Chicago και δημοσιεύθηκε την 31 Μαΐου 2026 στο πιο σημαντικό ιατρικό περιοδικό του κόσμου, το New England Journal of Medicine. Στην μελέτη αυτή 248 ασθενείς με ΚΠ και μεταστάσεις που είχαν ήδη υποβληθεί σε κάθε εγκεκριμένη θεραπεία αλλά η νόσος επέμενε ή επιδεινωνόταν, έλαβαν daraxonrasib και συγκρίθηκαν με 252 ασθενείς με απολύτως ίδια χαρακτηριστικά που δεν το έλαβαν.
Εκείνοι που έλαβαν daraxonrasib έζησαν διπλάσιο χρόνο από εκείνους που δεν το έλαβαν (13.2 μήνες – 6.6 μήνες). Να σημειώσουμε ότι όλοι αυτοί οι ασθενείς ήταν εντελώς τελικού σταδίου, οπότε ο διπλασιασμός της επιβίωσης σε ένα τέτοιο σύνολο ήταν απολύτως απρόσμενος. Όταν έγινε η ανακοίνωση στο συνεδριακό κέντρο McCormick στο Chicago, όλο το ακροατήριο από 1.200 ειδικούς ογκολόγους σηκώθηκε όρθιο και χειροκροτούσε διότι ήταν η πρώτη φορά μετά από πάρα πολλά χρόνια που φάνηκε ουσιαστική πρόοδος στον ΚΠ, μία τόσο επιθετική νόσο.
Ερ: Πώς μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση ένας ασθενής στην Ελλάδα στο daraxonrasib πριν από την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής αδειοδότησης; Ποια διαδικασία πρέπει να ακολουθήσει ο θεράπων ογκολόγος, για την έγκριση της εισαγωγής του φαρμάκου;
Απ: Η διαδικασία είναι πολύ συγκεκριμένη: ο υπεύθυνος θεράπων ογκολόγος συντάσσει πλήρη ηλεκτρονικό φάκελο, όπου περιγράφει τις θεραπείες που έχουν ήδη χορηγηθεί και την τρέχουσα ογκολογική κατάσταση του ασθενούς όπως φαίνεται σε πρόσφατη αξονική τομογραφία. Ο φάκελος υποβάλλεται στον ΕΟΠΥΥ, προωθείται ηλεκτρονικά σε τρεις ογκολόγους οι οποίοι αξιολογούν και εγκρίνουν την χορήγηση του φαρμάκου. Η έγκριση αποστέλλεται ηλεκτρονικά στον ΑΜΚΑ του ασθενή και κατόπιν το φάρμακο παραλαμβάνεται από το ΙΦΕΤ και χορηγείται στον ασθενή από τον ογκολόγο του.
Ερ: Έχουν εγκριθεί αιτήματα Ελλήνων ασθενών για τη χορήγηση της νέας θεραπείας;
Απ: Ήδη έχουν εγκριθεί 9 ή 10 τέτοια αιτήματα. Πρέπει εμφατικά να σημειώσουμε ότι ή χώρα μας, αν δεν είναι ή πρώτη στην Ευρώπη, είναι σίγουρα μεταξύ των ελαχίστων ευρωπαϊκών χωρών στις οποίες το φάρμακο αυτό έχει εγκριθεί τόσο πρώιμα.
Ερ: Γιατί ο καρκίνος του παγκρέατος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της Ογκολογίας;
Απ: Για τρεις λόγους:
Είναι βιολογικά πολύ επιθετικός καρκίνος, πολύ πιο επιθετικός από τον καρκίνο του μαστού, ή του παχέος εντέρου για παράδειγμα.
Γίνεται καθυστερημένη διάγνωση, όταν ο ΚΠ είναι σε προχωρημένο στάδιο, διότι μερικές φορές προκαλεί συμπτώματα αργά και άλλες φορές τα συμπτώματα δεν αναγνωρίζονται από τον γενικό γιατρό ως σχετιζόμενα με ΚΠ, π.χ. επίμονος πόνος στην κοιλιά ή στην μέση, ανεξήγητη, ξαφνική εμφάνιση Διαβήτη, εμφάνιση λιπαρών κοπράνων, μείωση όρεξης, απώλεια βάρους.
Πολύ συχνά, την στιγμή που γίνεται η διάγνωση, ο ΚΠ έχει ήδη επεκταθεί σε πολύ κρίσιμες αρτηρίες και φλέβες μέσα και γύρω από το πάγκρεας και γι’ αυτό θεωρείται ανεγχείρητος. Είναι ακριβώς αυτό το σημείο όπου η κλινική μας έχει από το 2012 προσφέρει πάρα πολλά, μετατρέποντας αυτό που θεωρείται ανεγχείρητο σε εγχειρήσιμο. Αυτό το επιτυγχάνουμε με αφαίρεση και της εμπλεκόμενης φλέβας ή αρτηρίας μαζί με τον όγκο του παγκρέατος. Έχουμε επανειλημμένως από το 2019 δημοσιεύσει τα αποτελέσματά μας σε αμερικανικά και ευρωπαϊκά επιστημονικά περιοδικά και τα έχουμε παρουσιάσει σε πολλά αμερικανικά και παγκόσμια συνέδρια. Όπως έχουμε δημοσιεύσει, η μετατροπή αυτή του ανεγχείρητου σε εγχειρήσιμο τετραπλασιάζει την επιβίωση και έχουμε τώρα πολλούς ασθενείς που ζούν 6,7,8, ή και 12 χρόνια. Αυτό βέβαια έχει επιτευχθεί επειδή λειτουργούμε ως απολύτως εξειδικευμένη χειρουργική ομάδα και πλαισιωνόμαστε από κορυφαίους συναδέλφους κάθε ειδικότητας συναφούς με το πάγκρεας. Αυτή η πολύ στενή συνεργασία, ο μεγάλος αριθμός των εγχειρήσεων αφαίρεσης ΚΠ, η εφαρμογή όλων των νέων τεχνολογιών (ρομποτική χειρουργική), και τα δημοσιευμένα αποτελέσματα (τετραπλασιασμός της επιβίωσης) σε ασθενείς που θεωρούνταν ανεγχείρητοι είναι όλα τα απαραίτητα χαρακτηριστικά που διεθνώς αναγνωρίζεται μία κλινική ως Κέντρο Αναφοράς για νόσους του παγκρέατος.
*Η φωτογραφία παραχωρήθηκε για χρήση από το ΑΠΕ-ΜΠΕ
