Ομιλία στη Βουλή ως εισηγητής του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος για τη διαχείριση των υδάτων. 

Στη σημερινή του ομιλία στη Βουλή ως εισηγητής, ο βουλευτής Ανατολικής Αττικής του ΠΑΣΟΚ, Μανώλης Χριστοδουλάκης, εξέφρασε την πλήρη και κατηγορηματική αντίθεση του ΠΑΣΟΚ στο νομοσχέδιο της κυβέρνησης για τη διαχείριση των υδάτων και τον χωρικό σχεδιασμό, ανακοινώνοντας την καταψήφισή του. 

Ξεκινώντας την τοποθέτησή του, ο κ. Χριστοδουλάκης εξέφρασε τη βαθιά θλίψη και την οδύνη του για την άδικη απώλεια των τριών πυροσβεστών που έχασαν τη ζωή τους στο καθήκον, μεταφέροντας τα θερμά του συλλυπητήρια στις οικογένειές τους. 

Στη συνέχεια, άσκησε δριμεία κριτική στην κυβέρνηση για εσπευσμένη νομοθέτηση, επισημαίνοντας ότι το νομοσχέδιο κατατέθηκε ενώ βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη η δημόσια διαβούλευση για την Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα, γεγονός που αποδεικνύει, όπως είπε, ότι η διαδικασία ήταν απολύτως προσχηματική και υποκριτική. Παράλληλα, κατήγγειλε τον αποκλεισμό κρίσιμων θεσμικών φορέων, όπως η ΚΕΔΕ, η ΕΔΕΥΑ, εκπρόσωποι των εργαζομένων και δήμαρχοι, από τις συνεδριάσεις της Επιτροπής, κάνοντας λόγο για μια διαδικασία fast track που στόχευε αποκλειστικά στον έλεγχο του δημόσιου διαλόγου.

Αναφερόμενος στην κατάσταση των δικτύων, ο κ. Χριστοδουλάκης παραδέχθηκε ότι το σημερινό σύστημα έχει σοβαρές ελλείψεις, απώλειες νερού και οικονομικά προβλήματα, υπογραμμίζοντας όμως ότι οι κυβερνητικές ρυθμίσεις δεν εκσυγχρονίζουν το πλαίσιο, αλλά το αποδομούν προς όφελος ενός ακραίου υπερσυγκεντρωτισμού. 

Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ τόνισε ότι η κυβέρνηση άφησε εσκεμμένα τα χρέη των ΔΕΥΑ να συσσωρευτούν κατά την πρόσφατη ενεργειακή κρίση, αρνούμενη να εφαρμόσει ένα πρόγραμμα στήριξης, και σήμερα χρησιμοποιεί αυτήν ακριβώς την οικονομική ασφυξία ως πρόσχημα για να ισχυριστεί ότι το υφιστάμενο μοντέλο απέτυχε. Στο πλαίσιο αυτό, εξέφρασε την έντονη διαφωνία του με την υπαγωγή του νερού στη ΡΑΑΕΥ, εξηγώντας ότι μια αρχή που σχεδιάστηκε για την πλήρως εμπορευματοποιημένη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας δεν μπορεί να διαχειρίζεται ένα κοινωνικό αγαθό. Κατήγγειλε, μάλιστα, ότι με τις νέες διατάξεις η ΡΑΑΕΥ αποκτά κυρίαρχο ρόλο στην τιμολόγηση, αφαιρώντας την κοινωνική πολιτική από τους δήμους και επιβάλλοντας αυστηρά ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια αγοράς, μια λογική που, όπως ανέφερε, επισφραγίστηκε με την Κοινή Υπουργική Απόφαση του 2024.

Απαντώντας στο κυβερνητικό επιχείρημα ότι το κατακερματισμένο μοντέλο ευθύνεται για τη λειψυδρία, ο κ. Χριστοδουλάκης υποστήριξε ότι το νερό χάνεται από υποδομές που δεν έγιναν ποτέ και από έργα τηλεμετρίας, αφαλάτωσης και ύδρευσης που η ίδια η κυβέρνηση απένταξε από το Ταμείο Ανάκαμψης. Ο βουλευτής Ανατολικής Αττικής καυτηρίασε τη θεσμοθέτηση ενός εξαιρετικού καθεστώτος fast track ανάθεσης έργων εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο περιορίζει τον ανοικτό ανταγωνισμό και τη διαφάνεια, επιτρέποντας διαδικασίες διαπραγμάτευσης με μόλις τρεις εργοληπτικές επιχειρήσεις. 

Ανέδειξε επίσης την οργανωτική δομή του νομοσχεδίου ως μια βίαιη εταιρική απορρόφηση των τοπικών ΔΕΥΑ, επικρίνοντας διατάξεις που προβλέπουν ακόμη και την αναγκαστική απαλλοτρίωση δημοτικών υποδομών σε περίπτωση διαφωνίας για το αντάλλαγμα μεταβίβασης, ή την αυτόματη απώλεια της κυριότητας κάθε νέας επέκτασης δικτύου υπέρ της ΕΥΔΑΠ ή της ΕΥΑΘ. 

Παράλληλα, ο κ. Χριστοδουλάκης στάθηκε στην έλλειψη σχεδίου στελέχωσης που οδηγεί σε εξάρτηση από εργολάβους, ενώ κάλεσε την κυβέρνηση να δώσει άμεση λύση στην ομηρία των 650 εργολαβικών εργαζομένων της ΕΥΔΑΠ που καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον αγροτικό τομέα, προειδοποιώντας ότι η κατάργηση ή απορρόφηση των ΓΟΕΒ και ΤΟΕΒ αφαιρεί τον συμμετοχικό χαρακτήρα διαχείρισης από τους ίδιους τους παραγωγούς, ενώ η ενσωμάτωση της λογικής ανάκτησης κόστους εγκυμονεί τον κίνδυνο κατακόρυφης αύξησης των αρδευτικών τελών. 

Στον αντίποδα, ο κ. Χριστοδουλάκης παρουσίασε την ολοκληρωμένη πρόταση του ΠΑΣΟΚ, η οποία διαρθρώνεται σε πέντε άξονες και προβλέπει τη διαχείριση στα γεωγραφικά όρια των υδατικών διαμερισμάτων μέσω δημόσιων διαδημοτικών φορέων και εθελοντικών συνεργασιών των δήμων και των αγροτών. Πρότεινε, επίσης, τη μόνιμη αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους με ειδικό τιμολόγιο και εγγυημένο ηλεκτρικό χώρο, την προηγούμενη οικονομική εξυγίανση των ΔΕΥΑ και των ΟΕΒ με οριζόντια κάλυψη του 75% των χρεών τους χωρίς προϋποθέσεις συγχώνευσης, ένα πολυετές πρόγραμμα χρηματοδότησης για τον εκσυγχρονισμό των δικτύων και, τέλος, τη διασφάλιση του δημόσιου χαρακτήρα του νερού με διαφάνεια και λογοδοσία.

Περνώντας στο δεύτερο μέρος του νομοσχεδίου, ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι αντιμετωπίζει τον χωρικό και πολεοδομικό σχεδιασμό με τη λογική του real estate και με δύο μέτρα και δύο σταθμά. Όπως εξήγησε, την ίδια ώρα που περιορίζονται δραστικά τα δικαιώματα των μικρών ιδιοκτητών γης με το πρόσφατο Προεδρικό Διάταγμα για τους οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων, η κυβέρνηση εισάγει επικίνδυνες ρυθμίσεις που επιτρέπουν την τουριστική και οικιστική ανάπτυξη σε όμορες εκτάσεις εγκαταλελειμμένων οικισμών έως και 200 στρεμμάτων. 

Κλείνοντας την ομιλία του, ο κ. Χριστοδουλάκης ανακοίνωσε την κατάθεση ένστασης αντισυνταγματικότητας βάσει του άρθρου 102 του Συντάγματος, καθώς και αιτήματος ονομαστικής ψηφοφορίας, ώστε κάθε βουλευτής να αναλάβει την ατομική του ευθύνη. 

Δεσμεύτηκε, δε, εκ μέρους του ΠΑΣΟΚ ότι η επόμενη κυβέρνηση του κινήματος θα καταργήσει αυτόν τον νόμο απορρύθμισης, θα επαναφέρει τον έλεγχο του νερού στην κοινωνία και τους παραγωγούς, και θα το κατοχυρώσει οριστικά ως δημόσιο αγαθό μέσω της επικείμενης Συνταγματικής Αναθεώρησης του άρθρου 24.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ομιλίας: 

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Θέλω να εκφράσω τη θλίψη και την οδύνη μας για τους τρεις πυροσβέστες που έχασαν χθες τόσο άδικα τη ζωή τους στη μάχη με θυσία και αυταπάρνηση για να σώσουν ζωές, περιουσίες και τον φυσικό πλούτο της χώρας μας. Θερμά συλλυπητήρια στις οικογένειες και στους οικείους τους. 

Συζητάμε σήμερα ένα νομοσχέδιο που αφορά δύο ζητήματα εξαιρετικής σημασίας για τη χώρα: τη διαχείριση των υδάτων και τον χωρικό σχεδιασμό.

Πρόκειται για δύο πεδία που συνδέονται άμεσα με την ποιότητα ζωής των πολιτών, την προστασία του περιβάλλοντος, την αγροτική παραγωγή, την τοπική ανάπτυξη και, τελικά, με το ίδιο το δημόσιο συμφέρον.

Η κυβέρνηση επέλεξε να νομοθετήσει εσπευσμένα, γεγονός που αποδεικνύεται από τη χρονική σύμπτωση των διαδικασιών. Την ώρα ακριβώς που βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη η δημόσια διαβούλευση για την Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα, είχε ήδη κατατεθεί το παρόν νομοσχέδιο.

Η επιλογή αυτή δείχνει ότι η διαβούλευση για την εθνική στρατηγική ήταν απολύτως προσχηματική και υποκριτική.

Αυτή η σπουδή συνεχίστηκε και κατά τη διαδικασία της Επιτροπής, όπου η κυβερνητική πλειοψηφία επέλεξε να αποκλείσει πολλούς από τους φορείς που πλήττονται άμεσα από τις διατάξεις του νομοσχεδίου.

Απέφυγε να καλέσει την ΚΕΔΕ, την ΕΔΕΥΑ, εκπροσώπους των εργαζομένων και δημάρχους των περιοχών που επηρεάζονται, προτιμώντας μια διαδικασία fast track με σκοπό τον έλεγχο του δημόσιου διαλόγου.

Ξεκινάω από μια παραδοχή: το σημερινό σύστημα έχει ελλείψεις.

Υπάρχουν ΔΕΥΑ με σοβαρά οικονομικά προβλήματα, μεγάλες απώλειες νερού στα δίκτυα, καθυστερήσεις σε έργα και σημαντικές ελλείψεις προσωπικού. Οι αλλαγές είναι απαραίτητες.

Όμως, οι ρυθμίσεις που φέρνει η κυβέρνηση, αντί να εκσυγχρονίζουν στην πράξη το υφιστάμενο καθεστώς, το αποδομούν, κάνοντας ένα ακόμα βήμα προς τον υπερσυγκεντρωτισμό αρμοδιοτήτων, την αφαίρεση πόρων και την αποδυνάμωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, κορυφώνοντας μια πολιτική που εφαρμόζεται σταδιακά τα τελευταία χρόνια και μεταβάλλει συνολικά το μοντέλο διαχείρισης του νερού στη χώρα.

Η βάση αυτής της απαξίωσης τέθηκε κατά την πρόσφατη ενεργειακή κρίση, όταν οι ΔΕΥΑ βρέθηκαν αντιμέτωπες με τεράστια αύξηση του λειτουργικού τους κόστους. Παρά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις της ΚΕΔΕ και της ΕΔΕΥΑ, η κυβέρνηση επέλεξε να μην εφαρμόσει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα στήριξης, αφήνοντας τα χρέη να συσσωρευθούν.

Σήμερα, χρησιμοποιεί αυτήν ακριβώς την οικονομική ασφυξία ως επιχείρημα για να ισχυριστεί ότι το υφιστάμενο μοντέλο απέτυχε και να δικαιολογήσει τη βίαιη αναδιάρθρωση που επιχειρεί.

Στο πλαίσιο αυτού του σχεδιασμού, η κυβέρνηση προχώρησε αρχικά στην υπαγωγή του νερού στη ΡΑΑΕΥ.

Το ΠΑΣΟΚ στηρίζει την ανάγκη ύπαρξης μιας ανεξάρτητης αρχής ελέγχου, παρακολούθησης και διαφάνειας για τα ύδατα.

Διαφωνήσαμε όμως από την πρώτη στιγμή, με την υπαγωγή του νερού στη ΡΑΑΕΥ, η οποία σχεδιάστηκε και συγκροτήθηκε αποκλειστικά για την απελευθερωμένη και πλήρως εμπορευματοποιημένη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Δεν γίνεται η ίδια αρχή να διαχειρίζεται ταυτόχρονα ένα δημόσιο και κοινωνικό αγαθό, και ένα εμπόρευμα.

Με τις νέες διατάξεις που εισάγετε στο σημερινό νομοσχέδιο, η ΡΑΑΕΥ αποκτά πλέον έναν αποφασιστικό, παρεμβατικό και κυρίαρχο ρόλο στην τιμολόγηση του νερού σε όλη την επικράτεια.

Έχει το δικαίωμα να εγκρίνει, να απορρίπτει ή ακόμη και να τροποποιεί εκ των υστέρων τα τιμολόγια των ΔΕΥΑ, επιβάλλοντας τη δική της ατζέντα.

Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι η τιμολογιακή πολιτική απομακρύνεται οριστικά από τους δήμους και τα εκλεγμένα όργανά τους, απογυμνώνεται η Τοπική Αυτοδιοίκηση από ένα βασικό, παραδοσιακό εργαλείο άσκησης κοινωνικής πολιτικής και στήριξης των ευάλωτων νοικοκυριών, και η τιμολόγηση του νερού πραγματοποιείται πλέον με αυστηρά ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια αγοράς.

Αυτή η λογική επισφραγίστηκε με την Κοινή Υπουργική Απόφαση του 2024 για την κοστολόγηση και την τιμολόγηση.

Η πολιτική οργανώθηκε γύρω από τις αρχές της υποχρεωτικής ανάκτησης κόστους και της απόδοσης του επενδυμένου κεφαλαίου. Με τον τρόπο αυτό, αλλάζει ριζικά η φιλοσοφία διαχείρισης, καθώς το νερό αντιμετωπίζεται ως υπηρεσία που αξιολογείται πρωτίστως με οικονομικούς όρους.

Για να το κάνουμε καθαρό: αυτό είναι κάτι που εμάς μας βρίσκει ριζικά αντίθετους.

Και αυτός είναι ο λόγος, που στο πλαίσιο της επικείμενης Συνταγματικής Αναθεώρησης, εμείς ζητάμε αλλαγή του άρθρου 24 του Συντάγματος και προσθήκη ρητής πρόβλεψης ότι το νερό είναι δημόσιο αγαθό ζωτικής σημασίας.

Για να μην μπορεί ποτέ κανείς, να αμφισβητήσει ότι η πρόσβαση σε ασφαλές, καθαρό και ποιοτικό νερό αποτελεί αναφαίρετο ανθρώπινο δικαίωμα.

Ότι η διαχείριση, η ιδιοκτησία των δικτύων και η διανομή των υδάτων ανήκουν αποκλειστικά στο Δημόσιο και στις τοπικές κοινωνίες.

Εάν η κυβέρνηση συμφωνεί με αυτό, έχει μόνο έναν δρόμο: να στηρίξει την πρόταση μας για την αναθεώρηση του Συντάγματος.

Η άρνηση σας θα αποδείξει τις πραγματικές σας προθέσεις.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Η κυβέρνηση επικαλείται τη λειψυδρία.

Και μας λέει ότι η αιτία των μεγάλων απωλειών νερού και της σπατάλης, είναι το κατακερματισμένο μοντέλο διαχείρισης.

Ότι το νερό χάνεται επειδή υπάρχουν πολλοί πάροχοι, και άρα η λύση είναι η συγκέντρωση των υπηρεσιών σε μεγαλύτερους φορείς.

Είναι ο καλύτερος τρόπος για να αποκρύψουν ότι επί χρόνια δεν έγιναν οι αναγκαίες επενδύσεις στα δίκτυα, δεν αντικαταστάθηκαν αγωγοί δεκαετιών, δεν ενισχύθηκαν οι φορείς με το απαραίτητο προσωπικό, δεν αξιοποιήθηκαν έγκαιρα οι διαθέσιμοι πόροι.

Το νερό δεν χάνεται επειδή ένας πάροχος είναι δημοτικός. Χάνεται από έργα που δεν έγιναν ποτέ. Έργα που, όχι θα μπορούσαν, αλλά θα έπρεπε σήμερα να βρίσκονται σε εξέλιξη, αν δεν τα είχατε απεντάξει από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Μεγάλα έργα ύδρευσης, άρδευσης, αφαλατώσεων και συστημάτων τηλεμετρίας.

Και εσείς αντί να επενδύσετε στις υποδομές, επιλέγετε να αλλάξετε το διοικητικό μοντέλο, χωρίς να αποδεικνύετε ότι αυτό θα εξοικονομήσει ούτε ένα κυβικό μέτρο νερού.

Αντί, λοιπόν, για ώριμες επενδύσεις, εισάγονται τώρα, στα άρθρα 36 & 39, διαδικασίες fast track για την ανάθεση έργων εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. 

Θεσπίζετε ένα εξαιρετικό καθεστώς ανάθεσης έργων για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας.

Παρότι προστέθηκαν ορισμένες ασφαλιστικές δικλίδες υπό το βάρος της δημόσιας κατακραυγής και των εύλογων αντιδράσεων, εξακολουθεί να επιτρέπει τη δημοπράτηση έργων με περιορισμένες προπαρασκευαστικές μελέτες και με διαδικασία διαπραγμάτευσης, όπου προσκαλούνται μόλις τρεις εργοληπτικές επιχειρήσεις.

Έτσι, η εξαίρεση του άρθρου 32 του ν. 4412/2016 τείνει να μετατραπεί σε κανόνα, περιορίζοντας τον ανοικτό ανταγωνισμό και τη διαφάνεια στις δημόσιες συμβάσεις.

Και υπάρχει ακόμη μία χαρακτηριστική αντίφαση. Ενώ επικαλείστε την ανάγκη για ενιαία διαχείριση του νερού, αφήνετε άλυτα υπαρκτά προβλήματα πολιτών που εξακολουθούν να βρίσκονται εκτός του δημόσιου δικτύου.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο Δήμος Αχαρνών, όπου χιλιάδες νοικοκυριά εξακολουθούν να υδροδοτούνται μέσω παλαιών ιδιωτικών δικτύων και να πληρώνουν ακριβότερα το νερό.

Αν πραγματικά ο στόχος σας είναι η καθολική και ισότιμη πρόσβαση στο νερό, τότε αξιοποιήστε την «μεταρρύθμιση» σας για να δώσετε οριστική λύση σε αυτό το πρόβλημα.

Η ίδια λογική της βίαιης συγκέντρωσης κυριαρχεί και στην οργανωτική δομή του νομοσχεδίου, με τη δημιουργία δύο υπερσυγκεντρωτικών οργανισμών που απορροφούν τις τοπικές ΔΕΥΑ και τους Οργανισμούς Εγγείων Βελτιώσεων.

Με το άρθρο 3, αφαιρείτε από τις τοπικές κοινωνίες τον έλεγχο των υδάτων.

Το άρθρο 4, επιβάλλει ασφυκτικά, εξωπραγματικά χρονοδιαγράμματα λίγων μηνών για την ολοκλήρωση αυτών των πολύπλοκων συγχωνεύσεων, μετατρέποντας μια υποτιθέμενη θεσμική μεταρρύθμιση σε μια διαδικασία βίαιης εταιρικής απορρόφησης.

Στο άρθρο 5, προβλέπεται ότι σε περίπτωση διαφωνίας μεταξύ ενός δήμου και της εταιρείας για το αντάλλαγμα μεταβίβασης των δικτύων, μπορεί να ζητηθεί ακόμη και η αναγκαστική απαλλοτρίωση των δημοτικών υποδομών υπέρ της εταιρείας. 

Το άρθρο 11 έρχεται να ολοκληρώσει αυτόν τον εκβιασμό, ορίζοντας ότι για όποιον δήμο επιλέξει να κρατήσει την κυριότητα των δικτύων του, κάθε νέα επέκταση ή αντικατάσταση υποδομής περιέρχεται αυτομάτως στην ιδιοκτησία της ΕΥΔΑΠ ή της ΕΥΑΘ.

Με αυτόν τον τρόπο, η δημοτική περιουσία θα συρρικνώνεται σταδιακά μέχρι να εξαφανιστεί και να απορροφηθεί πλήρως. 

Όσον αφορά δε το ανθρώπινο δυναμικό, το άρθρο 14 αυξάνει κατακόρυφα τις αρμοδιότητες χωρίς την πρόβλεψη νέων οργανικών θέσεων και χωρίς κανένα σοβαρό σχέδιο στελέχωσης, γεγονός που μαθηματικά θα οδηγήσει τις υπηρεσίες σε πλήρη εξάρτηση από εξωτερικούς ιδιώτες αναδόχους και εργολάβους.

Και φυσικά, εξάρτηση με τρόπο πλήρως κεντρικοποιημένο, όπως προφανώς σας βολεύει.

Και εδώ βρίσκεται μία ακόμα μεγάλη αντίφαση του νομοσχεδίου. Μιλάτε για την επέκταση της ΕΥΔΑΠ και την ενίσχυση του δημόσιου χαρακτήρα της. Όμως, πίσω από τις εξαγγελίες υπάρχει μια πραγματικότητα που επιλέγετε να αγνοείτε. Περίπου 650 εργολαβικοί εργαζόμενοι καλύπτουν εδώ και χρόνια πάγιες και διαρκείς ανάγκες της επιχείρησης.

Είναι οι άνθρωποι που κρατούν καθημερινά την ΕΥΔΑΠ σε λειτουργία και, παρ’ όλα αυτά, δεν υπάρχει καμία σαφής πρόβλεψη για το μέλλον τους.

Και ρωτάμε: Γιατί δεν υπάρχει καμία μέριμνα για ανθρώπους που έχουν ήδη αποδείξει στην πράξη την εμπειρία, την επάρκεια και την αναγκαιότητά τους;

Αν πραγματικά θέλετε να ενισχύσετε την ΕΥΔΑΠ, ξεκινήστε από αυτούς που ήδη τη στηρίζουν καθημερινά.

Δώστε λύση στους ανθρώπους που καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες, αντί να τους αντιμετωπίζετε ως εργαζόμενους μιας χρήσης.

Προχωράω στο θέμα της άρδευσης.

Ο υπερσυγκεντρωτισμός που διέπει το νομοσχέδιο αγγίζει και την παραγωγική ύπαιθρο, καθώς αναθέτετε σε αυτούς τους δύο αστικούς οργανισμούς την ευθύνη και του αρδευτικού νερού.

Η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ είναι εταιρίες με διαφορετική αποστολή.

Και δεν έχει παρουσιαστεί ούτε μια μελέτη που να τεκμηριώνει την οργανωτική και τεχνική τους επάρκεια για μια τόσο μεγάλη επέκταση αρμοδιοτήτων.

Με το άρθρο 16 η κυβέρνηση καταργεί ή απορροφά τους ΓΟΕΒ και ΤΟΕΒ, και μεταφέρει κρίσιμες αρμοδιότητες, απομακρύνοντας τη λήψη αποφάσεων από τους ίδιους τους παραγωγούς και τις τοπικές κοινωνίες.

Οι ΟΕΒ, παρά τα προβλήματα που σε ορισμένες περιπτώσεις αντιμετωπίζουν, αποτελούν συλλογικούς φορείς αυτοδιαχείρισης των αγροτών.

Μέσω των αιρετών οργάνων τους, αποφασίζουν για τις ανάγκες των δικτύων, τα έργα συντήρησης και τις εισφορές των μελών τους.

Η επιλογή της κυβέρνησης είναι η κατάργηση του συμμετοχικού χαρακτήρα της διαχείρισης του αρδευτικού νερού.

Ανησυχία μας προκαλεί και η πρόβλεψη για τιμολόγηση του αρδευτικού νερού.

Η ενσωμάτωση της λογικής ανάκτησης κόστους και εδώ, δημιουργεί τον κίνδυνο αύξησης των αρδευτικών τελών, επιβαρύνοντας περαιτέρω το κόστος παραγωγής και τους αγρότες.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Εμείς προσερχόμαστε στη σημερινή συζήτηση, καταθέτοντας τη δική μας οπτική για μια ολοκληρωμένη, ρεαλιστική και επιστημονικά τεκμηριωμένη πρόταση για τη διαχείριση των υδάτων, σε 5 άξονες:

1. Εμείς θεωρούμε ότι η διαχείριση πρέπει να οργανώνεται στα γεωγραφικά όρια των υδατικών διαμερισμάτων, ακριβώς όπως προβλέπει και η Οδηγία-Πλαίσιο της ΕΕ για ύδατα. Μέσα από δημόσιους διαδημοτικούς φορείς, οι οποίοι θα αναλαμβάνουν ενιαία την ύδρευση, την αποχέτευση, την άρδευση, την επαναχρησιμοποίηση των επεξεργασμένων υδάτων, τα έργα αποθήκευσης και τον σχεδιασμό προσαρμογής κάθε περιοχής στη λειψυδρία.

Οι φορείς αυτοί πρέπει να συγκροτούνται κατά προτεραιότητα μέσα από εθελοντικές συνεργασίες των δήμων και των συνεργατικών σχημάτων αγροτών-χρηστών, με ουσιαστικά οικονομικά και θεσμικά κίνητρα από την Πολιτεία και με αντικειμενικά επιστημονικά και υδρολογικά κριτήρια.

Ειδική εξαίρεση αποτελούν τα μητροπολιτικά συγκροτήματα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, όπου προτείνεται διακριτή διαχείριση της ύδρευσης και της άρδευσης.

2. Εμείς θεωρούμε αναγκαία τη μόνιμη αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους: ειδικό τιμολόγιο ηλεκτρικής ενέργειας για τους φορείς διαχείρισης υδάτων και θεσμοθέτηση εγγυημένου ενεργειακού χώρου, ώστε οι φορείς να αναπτύσσουν δικές τους ενεργειακές κοινότητες. 

3. Πριν από οποιαδήποτε αναδιάρθρωση, απαιτείται η οικονομική εξυγίανση των ΔΕΥΑ και των ΟΕΒ που επιβαρύνθηκαν δυσανάλογα από την ενεργειακή κρίση.

Πολύ απλά, οριζόντια εφαρμογή του μέτρου του άρθρου 7 του νομοσχεδίου για την κάλυψη κατά 75% των χρεών του ενεργειακού κόστους, για όλες τις ΔΕΥΑ, τις δημοτικές υπηρεσίες ύδρευσης και τους ΟΕΒ, χωρίς την προϋπόθεση της ενσωμάτωσης τους σε οποιονδήποτε τρίτο φορέα.

4. Προτείνουμε επίσης ένα πολυετές πρόγραμμα χρηματοδότησης για τον εκσυγχρονισμό των δικτύων ύδρευσης και άρδευσης, με στόχο τη δραστική μείωση των διαρροών, την εξοικονόμηση υδατικών πόρων και τη βελτίωση της αποδοτικότητας των υποδομών.

5. Η μεταρρύθμιση πρέπει να διασφαλίζει τον δημόσιο χαρακτήρα του νερού, να στηρίζεται στην επιστημονική γνώση, στη διαφάνεια, στη λογοδοσία και στην ουσιαστική συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. 

Αυτή η τάση αντιμετώπισης των δημόσιων αγαθών με χρηματοοικονομικά κριτήρια γίνεται ακόμη πιο εμφανής στο δεύτερο μέρος του νομοσχεδίου.

Εδώ είναι ξεκάθαρο ότι αντιμετωπίζετε τον χωρικό και πολεοδομικό σχεδιασμό με τη λογική μιας κυβέρνησης real estate.

Λίγες μόλις εβδομάδες μετά την κωδικοποίηση της πολεοδομικής νομοθεσίας, επανέρχεστε με εκτεταμένες αλλαγές που εφαρμόζουν δύο μέτρα και δύο σταθμά.

Από τη μία πλευρά, με το πρόσφατο ΠΔ 129/2025 για τους οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων περιορίζετε δραστικά τα δικαιώματα των μικρών ιδιοκτητών γης, απαξιώνοντας την περιουσία του απλού πολίτη.

Από την άλλη πλευρά, δημιουργείτε ειδικά εργαλεία οργανωμένης ιδιωτικής πολεοδόμησης για μεγάλες εκτάσεις και μεγάλους επενδυτές.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Για όλους αυτούς τους λόγους, το ΠΑΣΟΚ καταψηφίζει το νομοσχέδιο. 

Ευτυχώς για τον τόπο και τις τοπικές κοινωνίες, δεν θα προλάβετε να κάνετε πράξη αυτό το νομοθέτημα. Οι πολίτες αντιλαμβάνονται την πολιτική της εμπορευματοποίησης των πάντων και σύντομα θα σας στείλουν τον λογαριασμό. 

Εμείς δεσμευόμαστε από το βήμα της Βουλής, ότι η επόμενη κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ θα καταργήσει αυτόν τον νόμο της απορρύθμισης.

Θα επαναφέρουμε τον έλεγχο του νερού εκεί που ανήκει: στην κοινωνία, στους δήμους και στους παραγωγούς, κατοχυρώνοντας το οριστικά στο Σύνταγμα της χώρας.

Και κλείνω με μια επέτειο.

Σήμερα είναι 30 Ιουλίου 2026. Στις 30 Ιουλίου 2025, ήταν εκείνη η θλιβερή ημέρα για το Κοινοβούλιο, που οι βουλευτές της κυβερνητικής πλειοψηφίας πήγαν πολύ νωρίς για ύπνο, ψηφίζοντας με επιστολικές ψήφους για να συγκαλύψουν τυχόν ποινικές ευθύνες δύο υπουργών της κυβέρνησης για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Επειδή εμείς πιστεύουμε στην ατομική ευθύνη των βουλευτώ, καταθέτουμε αίτημα ονομαστικής ψηφοφορίας για να είναι υποχρεωμένος ο καθένας από εμάς να πάρει την ευθύνη για την κρίσιμη απόφαση που συνδέεται με το μέλλον της διαχείρισης των υδάτων. Και καταθέτουμε επίσης ένσταση αντισυνταγματικότητας στη βάση του άρθρου 102 του Συντάγματος.

Συνάντηση της προέδρου της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Ρένας Δούρου με μέλη της Α’ και Β’ Νομαρχιακής Επιτροπής Θεσσαλονίκης.

«Ιερή υποχρέωση όλων μας να ανατάξουμε ένα κόμμα κυβερνητικό, ένα κόμμα με παραδόσεις, που ξεκινάνε από το “114”, την ΕΔΑ, τη μεγάλη “Αλλαγή” του 1981, τα κινήματα της Γένοβα και βέβαια την κυβερνητική “πρώτη φορά Αριστερά”, το 2015». Αυτό σημείωσε εισαγωγικά η πρόεδρος της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Ρένα Δούρου κατά τη συνάντηση που είχε χθες με μέλη της Α’ και Β’ Νομαρχιακής Επιτροπής Θεσσαλονίκης του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στα γραφεία του κόμματος.

Η ίδια εξήγησε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ πρέπει να αντιστοιχηθεί με τις αγωνίες των αριστερών αγωνιστών και αγωνιστριών, τονίζοντας την «τεράστια ευθύνη που έχει το κόμμα απέναντι στην ελληνική κοινωνία».

Αναφορικά με το ζήτημα των συνεργασιών η Ρένα Δούρου ξεκαθάρισε ότι οι συγκλίσεις με άλλα κόμματα είναι επιβεβλημένες και αποτελούν επίσημες αποφάσεις των οργάνων του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, τόσο σε επίπεδο Συνεδρίου όσο και Κεντρικών Επιτροπών. «Κανένας μόνος του δεν μπορεί να ρίξει αυτή τη φαύλη κυβέρνηση, την κυβέρνηση της διαφθοράς και της σήψης» διεμήνυσε η Ρένα Δούρου, προσθέτοντας όμως ότι οι συνεργασίες πρέπει να γίνουν με ξεκάθαρους όρους, «δεν θα παίξουμε “μουσικές καρέκλες”», είπε χαρακτηριστικά. «Στόχος είναι να φτιάξουμε ένα ενωτικό μέτωπο και μακάρι και ένα ενωτικό ψηφοδέλτιο» κατέληξε η πρόεδρος της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.

Αναφορικά με την περιδίνηση που παρουσίαζε το τελευταίο διάστημα ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, η Ρένα Δούρου, επέρριψε ευθύνες στη στάση απαξίωσης που κράτησαν απέναντι στο κόμμα πρώην βουλευτές και μέλη της παράταξης. Παράλληλα στάθηκε στο γεγονός ότι η εικόνα του κόμματος έχει αλλάξει, καθώς έχει μπει «ένα φρένο» στην κοινοβουλευτική και στελεχιακή αιμορραγία, ενώ στην παράταξη διαπιστώνεται και μια σταθερή ροή νέων μελών.

Μεταξύ άλλων η Ρένα Δούρου αναφέρθηκε και στη μεγάλη μάχη που δίνεται στη Βουλή ενάντια στο ξεπούλημα του νερού, υπενθυμίζοντας ότι η Θεσσαλονίκη αποτελεί μια πόλη που έχει πρωτοστατήσει στον αγώνα κατά της εμπορευματοποίησης του κοινωνικού αυτού αγαθού: «Στη Θεσσαλονίκη πριν χρόνια τολμήσατε να βροντοφωνάξετε το αυτονόητο, ότι το νερό είναι ανθρώπινο δικαίωμα».

Η πρόεδρος της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ είχε την ευκαιρία να ακούσει από κοντά τα οράματα, τις ελπίδες και τους προβληματισμούς των μελών του κόμματος, υπογραμμίζοντας ότι οι εντατικές προσπάθειες που κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ εντός και εκτός Κοινοβουλίου θα δικαιωθούν. Την Ρένα Δούρου συνόδευσαν οι βουλευτές Α’ Θεσσαλονίκης του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Χρήστος Γιαννούλης και Γιάννης Αμανατίδης όπως και μέλη της Κ.Ε.

Σημεία συνέντευξης του Υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικού Εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη στην ιστοσελίδα typologies.gr στον δημοσιογράφο Βασίλη Κουφόπουλο

Για τη συμπλήρωση τριών χρόνων στη θέση του Κυβερνητικού Εκπροσώπου

Ήταν πολύ μεγάλη η τιμή. Ήταν μια δεύτερη μεγάλη ευκαιρία που μου έδινε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στον οποίο είμαι ευγνώμων. Και το πρώτο πράγμα που σκέφτηκα είναι να καταφέρω να ανταποκριθώ σε μια πολύ δύσκολη ευθύνη. Από εκείνη τη Δευτέρα του Ιουνίου του 2023 έχουν περάσει τρία χρόνια και δεν έχω καταλάβει πώς πέρασαν. Γιατί, αυτό που μου είχαν πει ότι είναι μια «ηλεκτρική καρέκλα» του Κυβερνητικού Εκπροσώπου, επιβεβαιώνεται κάθε μέρα.

Έχουν μια πολύ μεγάλη διαφορά αυτές οι δύο θέσεις, οι δύο ιδιότητες που συνήθως συνυπάρχουν. Η δεύτερη, για την οποία θα πούμε πολλά παραπάνω στη συνέχεια, του Υφυπουργού για τα Μέσα, η επιτυχία ή η αποτυχία εξαρτάται κατά 95%-99% από εσένα, από την ομάδα σου, από τις νομοθετικές σου πρωτοβουλίες, από τις αποφάσεις που θα πάρεις, από μια σειρά από παράγοντες και παραμέτρους. Η θέση του Κυβερνητικού Εκπροσώπου σίγουρα εξαρτάται από εσένα, από το πόσο θα διαβάσεις, θα ενημερωθείς, το ύφος σου, να μην προκαλείς, να είσαι αιχμηρός, αλλά να μην προσβάλεις, να μην αφήνεις να «πέσει κάτι κάτω», αλλά εξαρτάται πάρα πολύ και από την ενημέρωση που έχεις από το κάθε υπουργείο. Υπάρχουν πάρα πολλοί, είτε καλοπροαίρετα είτε κακοπροαίρετα, μπορεί να με κατηγορήσουν ότι δεν απάντησα για κάτι ή μου έχουν πει -και κάποιοι δήθεν σατιρικοί- ότι ψάχνω τα χαρτιά μου.

Εγώ προσπαθώ σε εξειδικευμένα θέματα, όχι σε γενικές πολιτικές ερωτήσεις ή ζητήματα επικαιρότητας, σε θέματα που άπτονται του ενός ή του άλλου υπουργείου, να μην λέω ό, τι μου «κατεβαίνει στο κεφάλι». Άρα παίρνω ενημέρωση από τα αρμόδια υπουργεία. Κάποιες φορές η ενημέρωση αυτή έρχεται γρήγορα. Κάποιες φορές η ενημέρωση αυτή είναι πλήρης, κάποιες όχι. Κάποιες φορές αργεί, κάποιες φορές πρέπει να αργήσει γιατί χρειάζεται τεκμηρίωση. Αλλά επειδή όπως καταλαβαίνετε στην πολιτική, όπως και στη ζωή, δεν βγαίνουν όλοι το ίδιο μπροστά, όταν ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος που εκπροσωπεί και τον Πρωθυπουργό, όποιος κι αν είναι αυτός- στη συγκεκριμένη περίοδο είμαι εγώ- βγαίνει μπροστά να απαντήσει, ενώ μπορεί ο αντίστοιχος υπουργός να μην έχει βγει, και αν αυτό που λέει δεν αρέσει, μπορεί το «ξύλο» να το «φάει» ο εκπρόσωπος ή ακόμα ακόμα και ο Πρωθυπουργός. Άρα η μεγαλύτερη δυσκολία αυτής της θέσης είναι: όταν η απάντηση που θα δώσεις εξαρτάται από ένα υπουργείο ή από κάποιον άλλον και αυτή η απάντηση δεν έρχεται τόσο γρήγορα ή δεν αρέσει. Αλλά έτσι είναι η ζωή. Δεν μπορεί να τα έχουμε όλα όπως τα θέλουμε.

Εγώ αυτό που θέλω να κάνω κάθε μέρα που είμαι σε αυτή τη θέση είναι να απαντάω όπως απαντάω όταν κλείνει η κάμερα. Να σκέφτομαι πάντοτε ότι αυτός που μας βλέπει, ο τηλεθεατής, ο ακροατής, ο πολίτης που μπορεί να διαβάζει μια ενημέρωση, ένα briefing ή να βλέπει μια συνέντευξη έχει τα δικά του προβλήματα. Και πάντοτε να μένω στο ύφος το οποίο δεν ενοχλεί τον κόσμο, είτε είναι κάποιος κοντά στη Κυβέρνηση, είτε είναι κοντά στη Νέα Δημοκρατία είτε όχι, να μην νιώθει ότι του «κουνάω το δάχτυλο». Παράλληλα όμως να μην αφήνω κανέναν συνάδελφό σας, γιατί υπάρχει μια νοσηρή μειοψηφία, όπως σε όλα τα επαγγέλματα, παντού, να λέει ότι είπα κάτι είτε εγώ, είτε κάποιος άλλος, που δεν έχουμε πει. Γιατί δυστυχώς η κοπτοραπτική και η εργαλειοποίηση ζητημάτων έχει γίνει επάγγελμα και από κάποιους δημοσιογράφους και από πολλά πολιτικά κόμματα.

Για τη στάση που τηρούσε η Νέα Δημοκρατία όταν ήταν αντιπολίτευση και για τις ερωτήσεις που γίνονται στο briefing

Αμόλυντος δεν είναι κανένας. Και σε κανένα κόμμα δεν υπάρχουν μόνο καλοί ή μόνο κακοί. Κύριε Κουφόπουλε, μέχρι να αναλάβω Κυβερνητικός Εκπρόσωπος και για όσο ανεβαίνουν οι ενημερώσεις πολιτικών συντακτών στο YouTube από τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, το μακροσκελέστερο χρονικά briefing είχε κρατήσει κάπου στα 50 λεπτά. Είμαι τρία χρόνια σε αυτή τη θέση και πάνω από 50 briefing έχουν κρατήσει πάνω από μία ώρα. Άρα είμαι ο τελευταίος Κυβερνητικός Εκπρόσωπος που μπορεί να κατηγορηθεί ότι βάζει περιορισμό ερωτήσεων ή δεν απαντάει.

Υπάρχουν όμως περιπτώσεις συναδέλφων σας, που μπορεί να κάνουν την ίδια ερώτηση τέσσερις, πέντε και έξι φορές για να ανεβάσουν την έκτη απάντηση για να γίνουνε viral στο διαδίκτυο. Υπάρχουν δημοσιογράφοι και δημοσιογράφοι, πολιτικοί και πολιτικοί, δικηγόροι και δικηγόροι, γιατροί και γιατροί και πάει λέγοντας. Παντού.

Εννοείται πως και η δική μας παράταξη δεν είναι άμοιρη ευθυνών και δεν έχει κάνει πάντοτε την καλύτερη δυνατή αντιπολίτευση. Αλλά δεν θυμάμαι ποτέ τη Νέα Δημοκρατία να έχει πάει να επιβιώσει πολιτικά πάνω σε τραγωδίες. Το να κάνεις αντιπολίτευση για τις πολιτικές ευθύνες μιας τραγωδίας, εννοείται θα το κάνεις. Δεν θυμάμαι τη Νέα Δημοκρατία να έχει πάει να κατηγορήσει πρώην πρωθυπουργούς στην αντιπολίτευση ότι είναι «δολοφόνοι», όπως έχουμε ακούσει στη Βουλή, ή ότι είναι «ηθικοί αυτουργοί μιας τραγωδίας». Εν πάση περιπτώσει, θεωρώ ότι οι ακρότητες που ζούμε στο Κοινοβούλιο τα τελευταία χρόνια δεν έχουν προηγούμενο. Και κάνουν κακό σε όλα τα κόμματα, και σε εμάς, γιατί ο κόσμος τις βλέπει και αλλάζει κανάλι. Έχει ξεφύγει η κατάσταση.

Για το αν έχει κάποιο πρότυπο στον τρόπο άσκησης των καθηκόντων του Κυβερνητικού Εκπροσώπου

Θα σας πω, θα αναφερθώ σε δύο Κυβερνητικούς Εκπροσώπους στη χώρα μας, από δύο διαφορετικά κόμματα, που θεωρώ ότι το ύφος τους και ο τρόπος τους ήταν παράδειγμα για εμένα. Γιατί είμαι πολιτικοποιημένος από μικρός, αν και δεν ζω από την πολιτική, ζω από τη δουλειά μου. Από την παράταξή μας θεωρώ ότι ο άνθρωπος ο οποίος είχε το σωστό ύφος εκείνη την εποχή και πάντοτε ήταν ένα υπόδειγμα είναι ο Θεόδωρος Ρουσόπουλος. Και σίγουρα ο Δημήτρης Ρέππας, ο οποίος έκατσε και πάρα πολλά χρόνια στη θέση αυτή, άρα κάτι καλό έκανε, από την «αντίπαλη» παράταξη, αν το πούμε έτσι, τότε που ήταν το κομματικό δίπολο. Και αυτός ήταν ένας άνθρωπος, ο οποίος μπορεί να συμφωνούσες, μπορεί να διαφωνούσες -εγώ ως Νεοδημοκράτης από μικρός διαφωνούσα με αυτά που έλεγε, αν και δεν φταίει ο Εκπρόσωπος αν δεν συμφωνείς με αυτά τα οποία λέει- αλλά ποτέ δεν με εκνεύριζε. Ποτέ δεν έλεγα, ότι αυτός ο άνθρωπος με το ύφος του είναι εκνευριστικός. Ήταν πάντοτε σοβαρός και μετρημένος.

Άρα προσπάθησα να ακολουθήσω προκατόχους μου -και πολλοί άλλοι ήταν, καλοί στη δουλειά τους, για να μην αδικήσω κανέναν- από διάφορα κόμματα. Προσπάθησα πάρα πολύ να μην ξεφύγω, να μην φωνάζω, να μην βρίζω, να μην προσβάλλω. Αλλά, το ξαναλέω, δεν αφήνω να πέσει κάτω, δηλαδή αν νιώθω ότι ένας συνάδελφός σας λέει σε follow-up ερώτηση κάτι που δεν έχω πει, εκεί δεν πρόκειται να τον αφήσω δευτερόλεπτο να το κάνει.

-Για το αν θυμώνει ή εκνευρίζεται, ακόμη κι όταν δεν το εκδηλώνει-

Τρία χρόνια τώρα βλέπω να ανεβαίνουν σε κάποια sites και κάποιες εφημερίδες, είναι μία μειοψηφία, αλλά επιμένει αυτή η μειοψηφία, άλλα να έχεις απαντήσει και άλλα να λένε. Αυτό δεν έχει να κάνει μόνο με εμένα. Εντάξει, εγώ ξέρω πολύ καλά τι έχω απαντήσει και κυρίως το ακροατήριο στο οποίο απευθυνόμαστε ξέρει, είναι ψυλλιασμένο, ότι τα μέσα αυτά κάνουν αυτή τη «βρώμικη» δουλειά. Είναι πολύ «βρώμικη» δουλειά, άλλα να έχει πει ένας άνθρωπος και ειδικά ένας άνθρωπος που εκπροσωπεί έναν θεσμό, σήμερα είμαι εγώ, αύριο είναι κάποιος άλλος και να βάζεις έναν άλλο τίτλο.

Έχουμε ευθύνη και χρέος απέναντι σε όλη την κοινωνία. Δεν σημαίνει δηλαδή, ότι επειδή ένας κόσμος δεν μας ακούει, δεν πρέπει να ξέρει τι είπαμε, κι ας διαφωνεί μαζί μας. Και δεύτερον, πολλά από αυτά τα ψέματα τα οποία έχουν ανακινηθεί ή οι «μισές αλήθειες», έχουν δηλητηριάσει την κοινωνία, ακόμα πολλές φορές έχουν επηρεάσει και θέματα εθνικής σημασίας. Σας θυμίζω την υποτιθέμενη νεκρή Μαρία στον Έβρο, την «ξυλολιάδα». Όλο αυτό το οποίο συνέβη πάνω σε ένα τραγικό δυστύχημα… Το αφήγημα των χαμένων βαγονιών, το παράνομου φορτίου πάνω σε μια τραγωδία όπως τα Τέμπη, χτίστηκε από πολιτικά κόμματα και δημοσιογράφους. Τους «Τηλε-εισαγγελείς».

Όλο αυτό αν δεν το αντιμετωπίσεις με επιθετικό τρόπο -προσέξτε, όχι επιθετική ρητορική, όχι προσβολές, με σεβασμό στους συγγενείς των θυμάτων- αλλά με την επιθετικότητα των επιχειρημάτων σου, την αυτοπεποίθηση των επιχειρημάτων σου, τότε έχεις χάσει το παιχνίδι. Τότε θα καταπλακώσει τους πάντες. (Δημοσιογράφος: Για την κριτική από τους δημοσιογράφους).  Υποχρέωσή μου να τη δέχομαι και να απαντάω.

Για τις θεσμικές παρεμβάσεις στον χώρο των Μέσων Ενημέρωσης και την επιτάχυνσή τους την τελευταία τριετία

Κοιτάξτε, εγώ θα σας απαντήσω για τη δεύτερη τριετία, που έχω την τιμή να ηγούμαι αυτού του χαρτοφυλακίου. Και αν μπορούσα να περιγράψω αυτό το οποίο μου λέτε, με το οποίο εν πολλοίς θα συμφωνήσω. Βέβαια την πρώτη τετραετία μπήκαν τα θεμέλια για τα Μητρώα. Την πρώτη τετραετία, αν και δεν ήμουν εγώ, μπήκαν τα θεμέλια για τα Μητρώα Έντυπου και Ηλεκτρονικού Τύπου. Η πρώτη νομοθέτηση ήταν επί των ημερών του Γιάννη Οικονόμου για να αποδίδουμε «τα του Καίσαρος τω Καίσαρι», πάνω στην οποία πατήσαμε. Τα Μητρώα ψηφίστηκαν επί των ημερών του Κυριάκου Μητσοτάκη την πρώτη τετραετία. Η αλήθεια είναι ότι τη δεύτερη τετραετία, όχι επειδή είμαι εγώ στη θέση αυτή, έχουν γίνει πολλά παραπάνω, αλλά τα θεμέλια για τα Μητρώα μπήκαν την πρώτη τετραετία.

Μητρώο Έντυπου και Ηλεκτρονικού Τύπου με τον τρόπο που νομοθετήθηκε το ’22 και επικαιροποιήθηκε επί των δικών μας ημερών το ’25, όπου μπήκαν αυστηροί κανόνες, οριζόντιοι σε όλα τα μέσα, στις εφημερίδες και στις ιστοσελίδες, και συνδέθηκε όλο αυτό με κάθε ευρώ του Έλληνα φορολογούμενου, μέχρι το ’22 δεν είχαμε. Μπορεί να υπήρχαν μητρώα καταγραφής, αλλά η έννοια του Μητρώου Έντυπου και Ηλεκτρονικού Τύπου, γίνεται για δύο λόγους: ο ένας λόγος είναι για να ξεχωρίσουμε την «ήρα από το στάρι». Αυτόν ο οποίος σέβεται τον νόμο, πληρώνει τους εργαζομένους του, δεν κάνει τον όμιλό του «γαλέρα», όπου επειδή πληρώνεις έναν εργαζόμενο για μία εφημερίδα, τον βάζεις και σε ένα κανάλι.

Για να συνεννοηθούμε, ένα από τα διαχρονικά, δικαιολογημένα αιτήματα των εργαζομένων στα μέσα είναι ότι «παιδιά, κάντε κάτι, γιατί εμένα με πληρώνει ο χ εργοδότης για να δουλεύω σε ένα κανάλι και χωρίς να μου δίνει κάτι παραπάνω, χωρίς να σέβεται την παραπάνω δουλειά, μου λέει γράψε και πέντε άρθρα σε μία εφημερίδα», γιατί τα μέσα έχουν την έννοια του ομίλου πάρα πολύ ή και του «κουβά», βεβαίως. Η Κυβέρνηση, η οποία ήρθε και έβαλε κανόνες στις εφημερίδες και στα sites -θα μιλήσουμε για τα υπόλοιπα στη συνέχεια- έφτιαξε τα μητρώα, τα επικαιροποιήσαμε, γιατί ήθελαν πάρα πολλές αλλαγές, γι’ αυτό και περάσαμε το νομοσχέδιο πριν από περίπου ένα χρόνο και συνέδεσε αυτή τη μεταρρύθμιση με την κρατική χρηματοδότηση, την κρατική διαφήμιση, είναι η δική μας η Κυβέρνηση.

Για τις άδειες των καναλιών περιφερειακής εμβέλειας

Καταρχάς να πούμε ότι οι άδειες των περιφερειακών καναλιών είναι το τρίτο νομοσχέδιο που είχα την τιμή να εισαχθεί επί των δικών μου ημερών και να ψηφιστεί και μάλιστα ψηφίστηκε με ευρύτερη της κοινοβουλευτικής δύναμης της Νέας Δημοκρατίας πλειοψηφία. Τα άλλα δύο είναι: η επικαιροποίηση των Μητρώων Έντυπου και Ηλεκτρονικού Τύπου, όπου εκεί περάσανε και πολύ μεγάλες τομές και μπήκαν και τα θεμέλια για μια σειρά από αλλαγές, όπως είναι η διαφάνεια στην κρατική διαφήμιση ή η θωράκιση των περιφερειακών μέσων για τις κρατικές δημοσιεύσεις. Διαχρονικά αιτήματα των περιφερειακών μέσων.

Όποιος στηρίζει μία τοπική εφημερίδα, είτε στην Αθήνα είτε στην περιφέρεια ή ένα μέσο τοπικό, καταλαβαίνει τη σημασία. Το δεύτερο νομοσχέδιο, είναι νομοσχέδιο για την ΕΡΤ 13χρόνια μετά το προηγούμενο. Και το τρίτο είναι αυτό στο οποίο αναφέρεστε. Θα σας πω μια πολύ σύντομη ιστορία, η οποία απαντάει και στο προηγούμενο ερώτημά σας. Όταν ανέλαβα Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ για τα θέματα αυτά, ανέλαβα με μια διαφορά έξι μηνών από την ανάληψη των καθηκόντων μου ως Κυβερνητικός Εκπρόσωπος. Ξεκίνησα θεσμικές συναντήσεις με την ΕΡΤ, με το ΑΠΕ, με τους εκπροσώπους των καναλιών, των περιφερειακών κανάλια, με όλους αυτούς τους ανθρώπους για να ενημερωθώ.

Όταν είδα λοιπόν τις Ενώσεις των περιφερειακών καναλιών, προφανώς μου έθεσαν όλα τα θέματα του κλάδου, τα θέματα της χρηματοδότησης, τα θέματα, όλα τέλος πάντων, της διαφήμισης, όπου θεωρούσαν ότι αδικούνται έναντι των μεγάλων μέσων.

Μου λένε «θα σου πούμε και κάτι που είναι το πιο σοβαρό. Το έχουμε πει σε άλλους 10 – 15 προκατόχους σου. Το λέμε για να το πούμε. Αποκλείεται να γίνει. Που είναι η διαδικασία της αδειοδότησης». Λέω: «Πόσα χρόνια λειτουργείτε με προσωρινές άδειες»; Ήταν δύο χρόνια πριν, «21 χρόνια» μου λένε. «Και άλλα δύο που θα είστε εσείς, 23 – 24». Δεν μπορούσα να καταλάβω πώς γίνεται ένα κράτος, όπου αυτά τα χρόνια πέρασαν 5- 6 διαφορετικοί πρωθυπουργοί και τόσες κυβερνήσεις, να δέχεται ένας εθνικός και σπάνιος πόρος, οι συχνότητες να είναι σε κάποιους ανθρώπους πίσω από…

Και μάλιστα είναι δύο τα προβλήματα. Το ένα είναι ο σπάνιος αυτός εθνικός πόρος και το δεύτερο πρόβλημα είναι η περιουσία κάποιων ανθρώπων, γιατί οι άνθρωποι αυτοί βάζουν τα λεφτά τους, παράλληλα πηγαίνουν κρατικά χρήματα εκεί, να μην ελέγχονται και να ανανεώνεται η άδεια αυτή, εθιμικώ δικαίω στην πραγματικότητα, με μια απόφαση υπουργική, χρόνο με το χρόνο και είτε πληρώνουν τους εργαζόμενους στην ώρα τους, είτε πληρούν ελάχιστες προδιαγραφές, είτε έχουν σωστές συνθήκες εργασίας -θεωρητικά γίνονταν έλεγχοι, αλλά στην πραγματικότητα η αδειοδότηση που είναι ο βασικός πυλώνας ελέγχου και η επικαιροποίηση μιας άδειας, δεν γινόταν ποτέ. Η απάντηση είναι γιατί αυτό συνέβαινε και όλοι οι προηγούμενοι το συνέχιζαν.

Άρα λοιπόν, είναι μια νομοθέτηση που ξεκίνησε στη πραγματικότητα 1,5 χρόνο πριν έρθει στη Βουλή το νομοσχέδιο αυτό. Σύνθετη διαδικασία. Έπρεπε να συνεννοηθούμε και είχαμε μια άριστη συνεργασία με τον Δημήτρη Παπαστεργίου, τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, για να βάλουμε μια σειρά στις ενέργειες μας. Το νομοσχέδιο αυτό ψηφίστηκε και μάλιστα σήμερα που κάνουμε το γύρισμα, είχαμε και μια σύσκεψη με τη διοίκηση του ΕΣΡ. Γιατί το λέω αυτό; Γιατί εμείς τι κάναμε; Για να το καταλαβαίνει ο κόσμος που μας βλέπει. Περάσαμε από το νόμο Τσίπρα-Παππά… Γιατί λέμε νόμος Παππά, λες και φταίνε οι υπουργοί. Ο νόμος Τσίπρα- Παππά ήταν ένας νόμος που τι έλεγε; Ουσιαστικά ήταν όποιος δώσει τα περισσότερα. Αυτή ήταν η φιλοσοφία, το Ινστιτούτο Φλωρεντίας. Περάσαμε από τον πλειστηριασμό στα ποιοτικά κριτήρια, με το τέλος υπέρ του ΕΣΡ.

Εμείς λοιπόν πήγαμε σε αυτή τη λογική. Και τι άλλο κάναμε; Από τον υπέρ συγκεντρωτισμό του νόμου Τσίπρα – Παππά, πήγαμε στο ΕΣΡ, σε μια ανεξάρτητη αρχή, η οποία θα τρέξει από την αρχή μέχρι το τέλος τους διαγωνισμούς. Όμως τι κάνουμε; Δεν είναι μόνο ότι τηρούμε το Σύνταγμα, ενώ πολλοί άλλοι δεν το έκαναν, γι’ αυτό και είχανε και τις συνέπειες του νόμου. Δυστυχώς σε αυτή τη χώρα ούτε αυτό είναι αυτονόητο και πρέπει να το αναδεικνύουμε. Το ΕΣΡ λοιπόν, δεν του δίνουμε απλά ένα νομοθετικό εργαλείο που είναι από την αρχή μέχρι το τέλος η διαδικασία της αδειοδότησης. Το ενισχύουμε με προσωπικό. Σήμερα εστάλη αίτημα στο υπουργείο Εσωτερικών για το προσωπικό για τον επόμενο  χρόνο που θα αυξηθεί κατά 61% το προσωπικό του ΕΣΡ, για να μπορέσει να τρέξει και αυτή τη διαδικασία και την επόμενη διαδικασία, που είναι η αδειοδότηση των ραδιοφώνων.

Σχετικά με το χρονοδιάγραμμα για τις Περιφερειακές άδειες

Αυτή τη στιγμή, τα επόμενα βήματα είναι πρώτον το προσωπικό. Η διαδικασία αυτή ξεκίνησε να υλοποιείται. Προσπαθούμε να βρούμε και μια προσωρινή λύση, ούτως ώστε μέχρι να κάτσουν στη θέση τους οι άνθρωποι αυτοί, να μη μείνει «ξεκρέμαστο» το ΕΣΡ. Το δεύτερο βήμα είναι να ανακοινώσει το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης πόσες και ποιες είναι οι συχνότητες. Αυτό είναι κάτι που θεωρώ ότι μετά τη ΔΕΘ θα γίνει γνωστό. Άρα μέσα στο Σεπτέμβριο και αμέσως μετά μπορεί να ξεκινήσει η διαδικασία από το ΕΣΡ. Θα κρατήσει κάποιους μήνες. Δεν μπορεί μέσα σε έναν – δύο μήνες να βγάλει τη διαδικασία για όλη την Ελλάδα. Θα το κάνει ανά περιφέρεια. Η Αττική θα τρέξει μόνη της και οι υπόλοιπες ανά δύο ή αν είναι πολύ μικρές ανά τρεις.

(Δημοσιογράφος: Όσοι, δηλαδή, σήμερα είναι, θα συνεχίσουν να εκπέμπουν;). Αν πληρούν τις προδιαγραφές, ναι.

(Δημοσιογράφος: Αν προκηρυχθούν εκλογές;). Το κράτος έχει συνέχεια. Το ΕΣΡ δεν επηρεάζεται από αυτό.

Για το αν πρόκειται για «προεκλογικό δώρο»

Η αδειοδότηση; Το αντίθετο. Είναι μια εκκρεμότητα που είχε άλυτη το κράτος 23 χρόνια και δεν ήθελα να είμαι και εγώ και πρωτίστως ο Πρωθυπουργός, άλλος ένας Πρωθυπουργός, ο Πρωθυπουργός και εγώ άλλος ένας υφυπουργός που άφησε στον επόμενο μια «καυτή πατάτα» για να τη χειριστεί… Είναι μια εκκρεμότητα. Όχι μόνο στους επιχειρηματίες. Είναι στην κοινωνία, στους εργαζόμενους, στους πολίτες, στον Έλληνα φορολογούμενο. Μιλάμε για κρατική διαφήμιση. Η κρατική διαφήμιση δεν είναι κάτι αόριστο, είναι τα λεφτά των ανθρώπων που μας βλέπουν και πήγαιναν χωρίς κριτήριο…

Για το αν διατυπώθηκαν αντιρρήσεις Τα Υπουργικά Συμβούλια επί των ημερών του Κυριάκου Μητσοτάκη, δεν είναι τυπολατρικά ούτε γίνονται για να γίνουν. Γίνεται ζωηρός διάλογος. Μπορώ να θυμηθώ πολλά νομοσχέδια… Αν και τα εν οίκω μη εν δήμω, γιατί είναι μια εσωτερική διαδικασία, το νομοσχέδιο αυτό πέρασε παμψηφεί από το Υπουργικό Συμβούλιο. Πράγματι, εγώ δεν κρύβω τα λόγια μου, ακούστηκαν και αντίθετες απόψεις, λίγες, όχι πολλές. Όχι επί της ουσίας του νομοσχεδίου, όλοι υπέρ ήταν επί της ουσίας. «Τώρα γιατί να ανοίξουμε αυτό το μέτωπο;» Γιατί το είπαν αυτό κάποιοι υπουργοί; Όχι γιατί ήταν αντίθετοι σε αυτό το οποίο πρότεινα, αλλά γιατί σου λέει: «Και αν κάποιος δεν πληροί τις προδιαγραφές και κλείσει το κανάλι του;».

Η απάντηση είναι: Πρώτον ότι του δίνουμε τη δυνατότητα εντός τριών μηνών να διορθώσει τα σφάλματα, ούτως ώστε να μην κλείσει το κανάλι αυτό. Και το δεύτερο είναι ότι με αυτή τη λογική πρέπει μια ζωή αυτή η χώρα να λειτουργεί χωρίς κανόνες και αυτός ο οποίος πληρώνει φόρους, εισφορές, αυτός, ο όποιος πληρώνει στην ώρα του τους εργαζομένους, αυτός που πληρώνει τα παραπάνω που πρέπει αν απασχολεί, να μπει στην ίδια μοίρα με αυτόν που δεν τα κάνει όλα αυτά, άρα ποτέ δεν πρόκειται να βρούμε προκοπή σε αυτή τη χώρα. Η Κεντρική Κυβέρνηση έχει ακόμη δύο υποχρεώσεις στο θέμα αυτό. Τον νόμο τον ψηφίσαμε. Θα βγάλουμε τον χάρτη συχνοτήτων και θα τελειώσουμε με το προσωπικό, με το ΕΣΡ. Από κει και πέρα είναι θέμα μιας ανεξάρτητης αρχής να τρέξει. Δεν μπορούμε να επέμβουμε σε μια ανεξάρτητη αρχή. Και θα το κάνει η ανεξάρτητη Αρχή.

Για το σχέδιο νόμου για τις ραδιοφωνικές άδειες

Εδώ σας δίνω μία είδηση. Τέλος Αυγούστου, που είναι το επόμενο Υπουργικό Συμβούλιο, ελπίζω και με τον χάρτη συχνοτήτων, αλλά ακόμα και να μην έχουμε τον χάρτη συχνοτήτων σκοπεύουμε, θα σας πω τέλος Αυγούστου κατά 80%, τέλος Σεπτεμβρίου κατά 20%, να προτείνουμε στο Υπουργικό Συμβούλιο το νόμο για τα ραδιόφωνα. Θα ήθελα ιδανικά να έχουμε και τον χάρτη συχνοτήτων. Κάνει μια πολύ μεγάλη προσπάθεια το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης να ολοκληρωθεί αυτό τέλος Αυγούστου. Η ενημέρωση που έχω είναι ότι το αργότερο τον Σεπτέμβριο θα τον έχουμε. Γιατί στα ραδιόφωνα είναι πολύ κρίσιμο αυτό; Γιατί στα ραδιόφωνα ο στόχος μας είναι αυτός ο οποίος έχει μία συχνότητα, έχει τη δυνατότητα εκπομπής για να είμαστε πιο ακριβείς, έχει την προσωρινή άδεια. Είναι αυτό που λέμε νομίμως λειτουργούντες. Οι νομίμως λειτουργούντες λοιπόν, όπως και στα περιφερειακά κανάλια, αν λειτουργούν για παράδειγμα στη συχνότητα 100,6, 100,9, δεν έχει σημασία τώρα αυτό είναι σημαντικό για τον τίτλο.

Δηλαδή η συχνότητα στο ραδιόφωνο παίζει ρόλο. Εκεί λοιπόν σκοπεύουμε να νομοθετήσουμε ό,τι κάναμε σε περιφερειακά κανάλια, με μία διαφοροποίηση. Στην πρώτη φάση να έχουν μια προτεραιότητα οι χρήστες, οι νομίμως λειτουργούντες των συχνοτήτων, για να είμαστε και σωστοί στη διατύπωσή μας και αν πληρούν τις προδιαγραφές, ανάλογες με αυτές των καναλιών, να πάρουν νόμιμη άδεια λειτουργίας, αλλά σε μια λογική των περιφερειακών καναλιών, δηλαδή σε βάθος ετών και αν δεν πληρούν τις προδιαγραφές, αυτές οι συχνότητες που θα μείνουν αδιάθετες, συν τις ήδη αδιάθετες, να προκηρυχθούν στη λογική των περιφερειακών καναλιών. Άρα τι θέλουμε εμείς; Θέλουμε από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης να μας πουν ποιοι εκπέμπουν και πού. Αν δεν μας το πουν αυτό, δεν μπορούμε να προχωρήσουμε στη διαδικασία. Αλλά τον νόμο θα τον φέρουμε και μόλις έχουμε και αυτό τον πίνακα, θα προχωρήσουμε.

Καταφέραμε κάτι και στα περιφερειακά κανάλια, θα το κάνουμε και στα ραδιόφωνα, ο νόμος να μπορεί να εφαρμοστεί ασχέτως σήματος. Αυτή τη στιγμή λοιπόν, ο νόμος που έχουμε υπό επεξεργασία και θεωρώ, ότι θα έχουμε σε τελική μορφή τέλος Αυγούστου στο Υπουργικό Συμβούλιο και μετά σε διαβούλευση μετά από λίγες εβδομάδες, θα προβλέπει τη διαδικασία αυτή, ασχέτως της εξέλιξης του σήματος.

Για το εάν ο χάρτης είναι πολιτική απόφαση ή τεχνική απόφαση

Είναι και πολιτική… κοιτάξτε, είναι τεχνική απόφαση πρωτίστως. Δηλαδή δεν μπορείς να πεις, να έρθουν οι υπηρεσιακοί και να σου πουν, ότι αυτές οι συχνότητες αντέχουν, για να μην υπάρχει κίνδυνος, πως μέχρι σήμερα… Δεν μπορείς να πεις «να  σου πω βάλε και πέντε συχνότητες παραπάνω». Όχι, δεν το κάνεις αυτό, γιατί δεν βάζεις ποτέ στο ζύγι την ασφάλεια των πτήσεων, τη ραδιοσυχνότητα. Είναι καθαρά τεχνική απόφαση. Το ποιες είναι οι συχνότητες και πόσες είναι αυτές, δεν θα το πει κανένας πολιτικός, θα το πουν οι ειδικοί.

Για τη «διάσωση» του ΕΔΟΕΑΠ και την ενίσχυση των εφημερίδων, ιστοσελίδων, ραδιοφωνικών σταθμών και των περιφερειακών

Εδώ θέλω να πω ένα πολύ μεγάλο ευχαριστώ καταρχάς στους υπηρεσιακούς, στους υπαλλήλους, τους ανθρώπους και του γραφείου μου και κυρίως της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης. Γιατί η δουλειά που έκαναν και κυρίως το νομικό επιτελείο, αλλά και οι Γενικοί Διευθυντές, ήταν υπόδειγμα για όλη την Ευρώπη. Για να καταλαβαίνει ο κόσμος που μας βλέπει, η Ελλάδα κατάφερε να είναι η δεύτερη χώρα στην Ευρώπη και στην πραγματικότητα έτσι όπως τα καταφέραμε σε βάθος πέντε ετών, η πρώτη, που εξασφάλισε σε όλα τα Μέσα της χώρας, τα οποία, πλην των μεγάλων καναλιών που εκεί είναι μια άλλη συζήτηση, όλες δηλαδή τις εφημερίδες, όλα τα site, όλα τα ραδιόφωνα, τους περιφερειακούς τηλεοπτικούς σταθμούς, τα περιοδικά, τα οποία τα εντάξαμε εμείς, για πέντε χρόνια, μετά από συνεννόηση με το Υπουργείο Οικονομικών και τον Υπουργό, τον κ. Πιερρακάκη και τον Αναπληρωτή τον κύριο Παπαθανάση και τον Υφυπουργό τον κύριο Πετραλιά.

Θέλω να τα πω τα ονόματα, γιατί ήταν μια δύσκολη διαπραγμάτευση. Από όλους πέρασε.  Από 16 εκατομμύρια το χρόνο, 16.700.000 αν δεν κάνω λάθος, ας πούμε 80 εκατομμύρια σε βάθος 5ετίας. Τι όμως; Προσέξτε, να πάρουν χρηματοδότηση με βάση μόνο αντικειμενικά κριτήρια και αν είναι στο Μητρώο. Δηλαδή, επειδή έχουμε ακούσει για τη λίστα Α, λίστα Β,  λίστα Γ. Όποιος και να πάρει εμένα ή τον όποιον διάδοχό μου τηλέφωνο και να του πει «να σου πω, θέλω το site του Κουφόπουλου να πάρει 2.000 παραπάνω», είτε πάρει, είτε δεν πάρει τηλέφωνο, είναι το ίδιο πράγμα. Θα πάρουν τα Μέσα ενίσχυση και αυτό έχει πολύ μεγάλη αξία και για τα περιφερειακά Μέσα, τις τοπικές εφημερίδες, όσα δίνουν με βάση τον κύκλο εργασιών τους και τους εργαζόμενούς τους.

Με λίγα λόγια, τι χρηματοδοτεί το κράτος; Το κράτος χρηματοδοτεί την εργασία και αυτόν ο οποίος επενδύει λεφτά στην πραγματικότητα, στην ενημέρωση των πολιτών. Έρχεται και καλύπτει το κράτος και αυτό είναι για μένα μία τομή, όχι με βάση το αν είναι φιλοκυβερνητικό ή είναι απέναντι στην Κυβέρνηση. Μόνη προϋπόθεση είναι να είναι στο Μητρώο και από εκεί και πέρα το εύρος της στήριξης έχει να κάνει με τον κύκλο εργασιών και τον αριθμό των εργαζομένων, τον οποίο κανένας υπουργός δεν μπορεί να επηρεάσει, να αλλοιώσει και μάλιστα τα στοιχεία τα παίρνουμε και υπογράφονται από τον ΕΔΟΕΑΠ. Όχι δηλαδή από έναν υπουργό, έναν υφυπουργό ή κάποιον. (Δημοσιογράφος: Δεν μπορεί να πειράξετε τη λίστα δηλαδή). Έχει σημασία αυτό. Ήταν μια  διαδικασία που κράτησε 8 μήνες. Διαπραγμάτευση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

(Δημοσιογράφος: δέχτηκε πολύ πίεση η Ελλάδα). Ναι, γιατί δεν υπήρχε περίπτωση… Καταρχάς δεν μπορούσαμε πέραν των de minimis. Δεν υπήρχε περίπτωση η Ευρώπη να δεχθεί να δοθεί έστω και ένα ευρώ σε οτιδήποτε, όχι μόνο σε ένα Μέσο ενημέρωσης, χωρίς να περάσει από φίλτρα κάθε έγγραφο.

(Δημοσιογράφος: Ποιο ήταν το βασικό σας επιχείρημα;). Το βασικό μας επιχείρημα, για να πούμε την αλήθεια, η βασική, η αρχή αυτής της σκέψης, αυτό είναι κάτι που γεννήθηκε σε συσκέψεις στο γραφείο. Μετά από πολλές, πολλές διαβουλεύσεις που είχαμε με τις Ενώσεις και των ιδιοκτητών Ημερήσιου Τύπου και των περιφερειακών εφημερίδων. Όλο ξεκίνησε από τις εφημερίδες. Για να πω την αλήθεια, αυτή η ανάγκη στήριξης πιο πολύ έχει να κάνει με τις εφημερίδες, γι’ αυτό και η μερίδα του λέοντος δίνεται στον Τύπο, τον έντυπο Τύπο. Μην κοροϊδευόμαστε. Όπως και τα βιβλία, έτσι και οι εφημερίδες, όσο κι αν κάποιοι θέλουν να πιστεύουν, ότι μπορούμε με ένα τάμπλετ, με ένα κινητό να είμαστε το ίδιο μορφωμένοι και να μιλάμε το ίδιο καλά ελληνικά, για μένα η ύπαρξη της εφημερίδας και του βιβλίου, το χαρτί, το φύλλο, η γραφή και η ανάγνωση, δεν πρόκειται να αντικατασταθούν ή να τα υποκαταστήσει κανένας.

Σήμερα το πρωί διάβασα μια πολύ σημαντική είδηση που έχει περάσει στα ψιλά και αφορά τη Σουηδία, αν δεν κάνω λάθος, όπου πήραν μια απόφαση να επιστρέψουν στο βιβλίο και στον παραδοσιακό πίνακα στα σχολεία χωρίς να αφήσουν στην άκρη τα νέα σύγχρονα μέσα. Μην φανώ οπισθοδρομικός. Οι εφημερίδες αν δεν τις στηρίξουμε παραπάνω, θα κλείσουν και αν κλείσουν οι εφημερίδες τότε απειλείται η Δημοκρατία μας. Γιατί το λέω αυτό; Δεν υποτιμώ ούτε τα site. Και τα site στηρίζουμε και τα ραδιόφωνα, στηρίζουμε. Όλα έχουν τεράστια αξία και στα Μέσα αυτά, τα νέα μέσα, στα vidcast θεωρώ ότι έχουν ειπωθεί πάρα πολύ μεγάλες αλήθειες και τα κανάλια θα στηρίξουμε και κυρίως τα περιφερειακά, με βάση το ξαναλέω τον τζίρο τους και τους εργαζόμενους και όχι αν μας αρέσουν ή όχι αυτά που λένε. Αλλά στέκομαι λίγο στις εφημερίδες.

Στην εφημερίδα δεν μπορεί να γράψει κάποιος κάτι και να το κατεβάσει μετά από πέντε λεπτά. Στην εφημερίδα, ακόμη και αν είναι ανυπόγραφο το άρθρο -και εδώ έχουμε νομοθετήσει για την ανυπόγραφη δημοσιογραφία- θα την «πληρώσει» ο διευθυντής σύνταξης, ο εκδότης. Γιατί το λέω αυτό; Γιατί ζούμε στην εποχή της παραπληροφόρησης. Είμαι ο αρμόδιος υφυπουργός που μαζί με το Υπουργείο Δικαιοσύνης έχει καταργήσει την απλή δυσφήμηση. Είμαστε η Κυβέρνηση που νομοθετεί για τα SLAPPs. Είναι στη διαβούλευση και είμαστε ένα από τα πρώτα κράτη στην Ευρώπη που περνάει το νόμο αυτό, σε συνέχεια πολλών άλλων νόμων. Γιατί και εδώ υπάρχει ένα ψέμα, το οποίο διακινείται. Αξίζει τον κόπο ο κόσμος να διαβάσει την έκθεση για το Κράτος Δικαίου. Οι εφημερίδες λοιπόν πρέπει να στηριχθούν πολύ παραπάνω, όπως και τα υπόλοιπα Μέσα και η στήριξη του Τύπου με αντικειμενικά κριτήρια, είναι μια πάρα πολύ σημαντική διαδικασία. Ναι, είναι μια παρακαταθήκη, είναι κάτι που ήρθε για να μείνει. Και ο τρόπος αυτός αποτελεί για μένα υπόδειγμα για όλα τα υπόλοιπα προγράμματα στήριξης, σε όλα τα υπόλοιπα υπουργεία.

(Δημοσιογράφος: Κάποιοι θα κριθούν, κάποιοι θα κοπούν και τα παράπονα θα είναι στον υπουργό. Φταίει ο υπουργός;) Δεν φταίει κανείς. Είναι κάποια κριτήρια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που δεν μπορεί κανένας υπουργός και καμία κυβέρνηση να ξεπεράσει.

Για το αν μπορεί να «πειραχθεί» η λίστα

Όχι. Ούτε ένα ευρώ παραπάνω. Ό,τι δοθεί, θα δοθεί μετά από τους αριθμούς που θα μας στείλει πίσω ο ΕΔΟΕΑΠ. Πληρώνεσαι με βάση τους εργαζομένους που έχεις και τον κύκλο εργασιών σου. Πεντακάθαρο. Ό,τι είναι στο excel. Ούτως ή άλλως αυτά είναι δημόσια. Το τι μας έστειλαν να πληρώσουμε και το τι θα πληρώσουμε, γιατί η πρώτη φάση θα ξεκινήσει να υλοποιείται από την Παρασκευή. Άρα είμαστε στις μέρες που αρχίζουν οι πληρωμές, θα πάρουν ό,τι μας είπαν οι φορείς ότι πλήρωσαν, σε εισφορές, κ.τλ.

(Δημοσιογράφος: Και αν κοπούν ένα – δύο συγκροτήματα;). Είναι πολύ δυσάρεστο, αλλά σημαίνει ότι δεν πληρούσαν τις προδιαγραφές ενίσχυσης.

Για το αν είναι μήνυμα της Κυβέρνησης

Καμία σχέση. Δεν έχει καμία σχέση η Κυβέρνηση. Προσέξτε, τα on/off κριτήρια  τα βάζει η DGComp, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αν δεν έχεις για παράδειγμα κάποια συγκεκριμένα πιστοποιητικά, τα οποία έχουν να κάνουν με τα λογιστικά σου, με τη λειτουργία σου, δεν μπορείς να συμμετέχεις σε αυτά τα προγράμματα. Δεν μπορεί να έρθω εγώ και να βγάλω αυτό το κριτήριο. Θα διαπράξω πολύ σοβαρό αδίκημα. Γιατί; Γιατί μοιράζω κρατικό χρήμα. Έρχεται λοιπόν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και σου λέει τον τρόπο που θα μοιράσεις αυτό το κρατικό χρήμα.

(Δημοσιογράφος: Ναι, αλλά μη δούμε και κανέναν ο οποίος έχει για παράδειγμα κάθε μέρα πληθώρα συκοφαντικών πρωτοσέλιδων δημοσιευμάτων που είναι στην κατηγορία του ρατσισμού, της προσβολής όλων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Θα δούμε κάτι τέτοιο;). Τις ξέρετε τις απόψεις μου. Είμαι από τους πολιτικούς που δεν έχω φοβηθεί, όταν κάτι ξεπερνάει την κριτική και την ελευθερία του Τύπου, να κάνω και πολύ προωθημένες προτάσεις και για το διαδίκτυο.

Δεν μπορεί καμία κυβέρνηση να συνδέσει τα μητρώα Τύπου με το τι γράφει κάποιος. Δεν μπορεί δηλαδή κάποιος να βγει από το μητρώο, επειδή κάτι που γράφει είναι ό,τι πιο ακραίο υπάρχει. Αντιλαμβάνομαι που αναφέρεστε και δυστυχώς έχουμε κάποια τέτοια παραδείγματα στη χώρα. Αυτό που μπορούμε σίγουρα να διασφαλίσουμε είναι ότι αν δεν πληροίς αυτές τις προδιαγραφές, δεν μπορείς να είσαι στο Μητρώο. Το να μην πληρωθεί ένα Μέσο, νομίζω αυτό που αναφέρετε κιόλας, το έντυπο αυτό δεν είναι στο Μητρώο, για άλλους λόγους όμως υπηρεσιακούς. Άρα δεν υπάρχει τέτοιο θέμα ως προς το έντυπο, αλλά το να μην πληρωθεί κάποιος, επειδή είπε κάτι που μπορεί να είναι συκοφαντικό, αυτό δεν έχει να κάνει με τη χρηματοδότηση. Έχει να κάνει με τη Δικαιοσύνη. Ούτως ή άλλως τα αδικήματα της συκοφαντικής δυσφήμισης ή οτιδήποτε άλλο είναι προσωποπαγή, όπως και όλα τα ποινικά αδικήματα.

Για την πρόταση για ταυτοποίηση χρηστών στο διαδίκτυο

Έχω αποφασίσει, όσα χρόνια ο κόσμος θέλει να είμαι στην πολιτική, γι’ αυτό και εκτίθεμαι με σταυρό στο Βόρειο τομέα, να πορεύομαι και με προτάσεις προσωπικές, πάντοτε στο πλαίσιο των ιδεών και των απόψεων του κόμματος που ανήκω από μικρό παιδί, της Νέας Δημοκρατίας. Όταν λοιπόν διοργανώσαμε με τους συνεργάτες μου το “Alitheia Forum”,  που ενόχλησε κάποια Μέσα ενημέρωσης, γιατί πολεμάνε την αλήθεια, εξέφρασα μια προσωπική και για μένα ταυτοτική θέση: Την ταυτοποίηση κάθε χρήστη Μέσου κοινωνικής δικτύωσης με τα στοιχεία ταυτότητάς του.

Όπως για να πάρεις έναν αριθμό τηλεφώνου δίνεις τα στοιχεία ταυτότητάς σου, τα οποία δεν είναι δημόσια, ο αριθμός τηλεφώνου σου είναι αυτός που δίνεις, άμα θες και αυτός δημόσιος δεν είναι, έτσι αντίστοιχα, αν θες να έχεις -κατά τη γνώμη μου, είναι μια προσωπική θέση και θα σας πω και τι πιστεύω ότι θα γίνει- αν θες να έχεις προφίλ σε όλα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τα οποία λειτουργούν, θα πρέπει η πλατφόρμα, όχι το κοινό, να έχει από πίσω τα στοιχεία σου. Εσύ μπορεί να λέγεσαι Βασίλης Κουφόπουλος, Παύλος Μαρινάκης, μπορεί να επιλέξεις να λέγεσαι και «φωτιστικό», μπορεί να λέγεσαι «βιβλίο». Αλλά πίσω από το «ποτήρι», πίσω από τον Χ χρήστη, θα ξέρει η πλατφόρμα ποιος κρύβεται. Όνομα, επώνυμο, πατρώνυμο, τα πάντα.

Καταρχάς αυτό για να γίνει, γιατί ήταν πάρα πολύ «εξυπνάκηδες» και συνάδελφοί σας, που ειρωνεύτηκαν τις πρώτες ημέρες, γιατί έτσι ξέρουν να κάνουν και λένε «μα θα έρθει ο Μαρινάκης μέσα σε λίγες ημέρες να πει στην Google, στη Meta, στις εταιρείες τέλος πάντων, σε όλες αυτές τις εταιρείες που έχουν πλατφόρμες τι θα κάνουν;».

Προφανώς αυτό δεν μπορεί να το κάνει κανένας Μαρινάκης μόνος του, κανένας Μητσοτάκης μόνος του και καμία Ελλάδα μόνη της. Αυτό είναι κάτι το οποίο πλέον αποτελεί προσωπική θέση και θέση πολιτική και του κ. Παπαστεργίου και του κ. Φλωρίδη, την εξέφρασε ως προτεραιότητα ο Πρωθυπουργός στη συζήτηση που είχε με τον Εμμανουέλ Μακρόν και αυτό μπορεί να γίνει μόνο σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Αν η Ευρώπη δεν καταλάβει ότι για να μπορέσουμε να κάνουμε κανονικές εκλογές, τι εννοώ κανονικές εκλογές; Δεν αναφέρομαι τη μέρα των εκλογών, αναφέρομαι στον επηρεασμό της κοινής γνώμης μέχρι τις εκλογές. Αναφέρομαι στο ό,τι πλέον ο «ωκεανός» του διαδικτύου έχει μέσα… «φιδέμπορους».  Η υφιστάμενη νομοθεσία δεν καλύπτει την ανωνυμία.

Προσέξτε, να πούμε δύο – τρία πράγματα, είναι πολύ σοβαρό, για μένα είναι κορυφαίο θέμα.  Είναι θέμα Δημοκρατίας καταρχάς, δεν είναι θέμα Νέας Δημοκρατίας. Είναι θέμα Δημοκρατίας και θέμα προστασίας και των εθνικών συμφερόντων σε ένα ποσοστό και όχι μόνο. Καταρχάς, αυτή την πρόταση την κάνω ως πατέρας, ως γονιός. Και παιδί να μην είχα -πολύ παραπάνω που έχω- αυτή τη στιγμή να καταλάβουν οι γονείς που μας βλέπουν, ότι τα παιδιά τους είναι στο διαδίκτυο και μπορεί πίσω από ένα αθώο προφίλ να κρύβεται ένας άνθρωπος παραβατικός, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Ερώτηση: Έρχομαι εγώ γιατί όντως μου λέτε ως δικηγόρος τι είναι αυτά που λες; Έρχομαι εγώ λοιπόν και ως μπαμπάς ή ο ίδιος για τον εαυτό μου, κινούμαι στη Δικαιοσύνη. Δεν μπορεί το ηλεκτρονικό έγκλημα να βρει ποιος είναι πίσω από ένα προφίλ; Πρώτον, δεν μπορεί για όλα τα αδικήματα να δοθεί τέτοια εντολή, σας πληροφορώ. Γιατί αδίκημα προφανώς και πολύ πιο σοβαρό είναι ένα αδίκημα που σχετίζεται με μία κακοποίηση ή οτιδήποτε είναι σε αυτή την κατηγορία των ειδεχθέστερων εγκλημάτων, αδίκημα όμως είναι και συκοφαντική δυσφήμηση. Αδίκημα είναι και σοβαρό. Αν κάποιος γράφει δημοσίως ότι είσαι κλέφτης…

Είναι πάρα δύσκολο να γίνει και να σας το πω και διαφορετικά. Δεν είναι ο κανόνας να γίνεται η άρση. Συμφωνούμε σε αυτό; Έχει γίνει, δεν γίνεται πάντα. Και η Δικαιοσύνη θα απονέμεται γρήγορα.

Θέλω να ξέρω αν κάποιος με πει κλέφτη, όπως ξέρει αυτός ποιος είμαι εγώ, σε λίγες ημέρες αν κάνει αίτημα η Δικαιοσύνη να ξέρω ποιον θα μηνύσω. Και αντίστοιχα, αν με κάποιον μιλήσει το παιδί μου και τελεστεί και ένα αδίκημα, να ξέρω ποιος είναι αυτός ο πονηρός πίσω από το ανώνυμο προφίλ. Για μένα σε αυτή την πρόταση πρέπει να συνταχθούν όλα τα κόμματα και ειδικά οι νεότεροι πολιτικοί, και να πάμε δυνατά ως κράτος, ως χώρα, ως Δημοκρατία, να πρωτοπορήσουμε στην Ευρώπη όπως με την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο. Χρειάζεται και εδώ η Ευρώπη να το δει αλλιώς και το βλέπει αλλιώς. Όπως έγινε στην Αυστραλία.

Για το αν οι Αρχές κάνουν τη δουλειά τους εφαρμόζοντας τη νομοθεσία

Οι Αρχές, για παράδειγμα το ηλεκτρονικό έγκλημα σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος έχουν κάνει θαύματα. Ελληνικό κράτος είναι και αυτό.

Για αν διαβάζει βιβλία και για το βιβλίο του Αλέξη Πατέλη

Θα ήθελα πολύ περισσότερο… Είναι πολύ μεγάλη επιτυχία για έναν άνθρωπο να καταφέρνει μέσα από ένα βιβλίο να περιγράφει, χωρίς να κάνει εκπτώσεις τεχνοκρατικές, με απλό τρόπο σύνθετες έννοιες. Αλλά το κυριότερο που κατάφερε ο Αλέξης Πατέλης είναι να απαντήσει, όσο μπορεί να απαντήσει ένας άνθρωπος σε ένα τόσο δύσκολο ερώτημα…

Θα σας πω κάτι, το οποίο ήταν το πιο δύσκολο ερώτημα που μπορεί να απαντήσω ως Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, σε έναν άνθρωπο ο οποίος αγοράζει το σουβλάκι σχεδόν σε διπλάσια τιμή από ό,τι το αγόραζε δέκα χρόνια πριν και ακούει, για παράδειγμα, ότι πήραμε την επενδυτική βαθμίδα ή ότι αναβαθμίστηκε η οικονομία ή ότι μειώσαμε το χρέος. Σου λέει «τώρα τι με νοιάζει ρε μεγάλε εμένα με αυτό; Τρώγεται η επενδυτική βαθμίδα;». Και η αλήθεια είναι ότι εν πρώτοις δεν τρώγεται. Το να του εξηγήσεις, γιατί πρώτα πρέπει να γίνεις κανονική χώρα, πρώτα πρέπει να έχεις επενδύσεις, πρώτα πρέπει να δημιουργήσεις δουλειές, για να δώσεις πίσω όπως προσπαθούμε- πρέπει να το κάνουμε πιο γρήγορα- σε έναν άνθρωπο αυτά τα οποία έχει στερηθεί, είναι η πιο δύσκολη δουλειά.

Ο Αλέξης καταφέρνει σε αυτό το βιβλίο να εξηγήσει γιατί είναι σημαντικό το ότι η Ελλάδα έγινε από παρίας της Ευρώπης και μαύρο πρόβατο, μια οικονομία που αναβαθμίζεται -δείτε τι είπε ο καγκελάριος της Αυστρίας προ ημερών. Το ξαναλέω, δεν αρκεί. Δεν είναι ο κόσμος σε φάση «πανηγυρισμών», αλλά τα περιστατικά που περιγράφει, από το πώς περνάει η Ελλάδα από την ανυποληψία στην αποδοχή -το ξαναλέω, αποδοχή, όχι στα πανηγύρια- αξίζει τον κόπο ο κόσμος να το δει.

(Δημοσιογράφος: το βιβλίο της Άνγκελα Μέρκελ το έχετε διαβάσει;) Όχι. (Δημοσιογράφος: το βιβλίο του Γιάνη Βαρουφάκη;). Έχω διαβάσει πάρα πολλά αποσπάσματα. (Δημοσιογράφος: Την Ιθάκη του Αλέξη Τσίπρα;). Την Ιθάκη του Αλέξη Τσίπρα, θα σας πω την αλήθεια, δεν την έχω διαβάσει. Την περίοδο που βγήκε το βιβλίο, για τις τηλεοπτικές συνεντεύξεις, το διάβασαν οι συνεργάτες μου και είναι σαν να έχω διαβάσει- αν δεν το διαβάσεις όλο, σίγουρα δεν το έχεις διαβάσει- μου έχουν διαβάσει οι συνεργάτες μου αποσπάσματα, γιατί ήταν στην επικαιρότητα και με ρωτούσαν για πάρα πολλά αποσπάσματα.

Για το αν λέει αλήθεια ή ψέματα στο βιβλίο του ο Αλ. Τσίπρας

Δεν θέλω να λέω βαρύγδουπες εκφράσεις. Σίγουρα δεν έχει έστω τη διάθεση για μια υποτυπώδη αυτοκριτική. Στο τέλος της ημέρας αυτό είναι και προκλητικό. Και νομίζω το χειρότερο το οποίο προσπαθεί να κάνει ο κ. Τσίπρας είναι ότι προσπαθεί να κερδίσει μονοπωλιακά ζητήματα ήθους. Πριν μιλούσαμε για το νόμο Παππά. Νόμος Τσίπρα – Παππά, πολλοί λέμε για τον νόμο Κατρούγκαλου. Νόμος Τσίπρα -Κατρούγκαλου είναι. Ό,τι έχουν υποστεί οι συνταξιούχοι και οι ελεύθεροι επαγγελματίες…

Τον έχουμε καταργήσει σημείο-σημείο τον  νόμο Κατρούγκαλου. Έχουν καταργηθεί όλες οι επίμαχες διατάξεις του νόμου Κατρούγκαλου. Λέμε νόμος Παρασκευόπουλου, που αποφυλακίστηκαν όλοι οι βαρυποινίτες. Νόμος Τσίπρα -Παρασκευόπουλου είναι. Όλοι αυτοί λοιπόν, οι άνθρωποι αυτοί, οι υπουργοί, οι υφυπουργοί, οι  βουλευτές, που έκαναν ό,τι έκαναν και κάποιοι πήγαν και κατηγορούμενοι και καταδικάστηκαν, βρέθηκαν στο πυρ το εξώτερον και ο ηθικός αυτουργός όλων αυτών των πολιτικών, έφυγε, έκανε ένα άλλο κόμμα και λέει εγώ δεν τους ξέρω αυτούς ποιοι είναι, πήρε τα από κάτω στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ. Αυτό δεν νομίζω ότι δίνει τη δυνατότητα σε έναν άνθρωπο να παριστάνει τον κήνσορα της ηθικής.

Για το ότι επιλέγουν τον Αλ. Τσίπρα ως αντίπαλο

Αυτό θα το κρίνουν οι ψηφοφόροι. Στις δημοσκοπήσεις φαίνεται ότι είναι δεύτερος.

Για το πότε θα γίνουν εκλογές

Την Άνοιξη του 2027. Το έχει απαντήσει ο Πρωθυπουργός.

Για το αν θα γράψει βιβλίο ο Κυριάκος Μητσοτάκης

Δεν μου έχει πει κάτι τέτοιο.

Για το αν ο ίδιος θα γράψει βιβλίο

Θεωρώ τον εαυτό μου πολύ μικρό για να γράψει βιβλίο και νομίζω ότι ζούμε πλέον σε μια χώρα που γράφουμε πολλά παραπάνω βιβλία, οι μη ειδικοί, από αυτά που διαβάζουμε. Θέλω να διαβάσω πολλά παραπάνω βιβλία, παρά να μπω καν στη διαδικασία να γράψω. Ούτε θεωρώ ότι είμαι σε ένα επίπεδο στη ζωή μου, για να μπορώ να πω ότι να γράψω βιβλίο.

Για το αν θα είναι υποψήφιος στις επόμενες εκλογές

Έχει ανακοινωθεί,  στον Βόρειο Τομέα, υποψήφιος με τη Νέα Δημοκρατία.  Εγώ είμαι όλη μου τη ζωή στη Νέα Δημοκρατία, δεν έχω ζήσει ποτέ από τη Νέα Δημοκρατία, δεν είμαι ανεπάγγελτος. Η πολιτική, δυστυχώς, ειδικά στο παρελθόν, σε πολλά κόμματα, ασκείτο από ανεπάγγελτους ή επαγγελματίες πολιτικούς. Δεν ζω από την πολιτική, είμαι δικηγόρος. Ήμουν, είμαι και θα παραμείνω δικηγόρος, όσα χρόνια παράλληλα θα είμαι και πολιτικός. Πόσα χρόνια; Όσα με ψηφίζει ο κόσμος.

Για το αν έχει μετανιώσει για κάτι που είπε ή έγραψε στο πλαίσιο της πολιτικής αντιπαράθεσης

Όχι, δεν έχω μετανιώσει για κάτι που είπα ή έγραψα. Έχω μετανιώσει όμως όσες φορές φοβήθηκα να πω κάτι το οποίο μπορεί να φανεί δυσάρεστο ή να υπερασπιστώ ανθρώπους που ήταν με την «πλάτη στον τοίχο» εκείνη τη στιγμή. Νομίζω όμως, για να είμαι δίκαιος, ότι είμαι από τα κυβερνητικά στελέχη, όχι ο μόνος, που στα πολύ δύσκολα δεν κρυφτήκαμε ούτε στιγμή. Γιατί αυτό δεν είναι αυτονόητο, δεν ισχύει για όλους. Υπάρχουν πολιτικοί, οι οποίοι επιλέγουν τις περιόδους που θα βγαίνουν περισσότερο μπροστά. Εγώ θυμάμαι στην επέτειο των Τεμπών, ήμασταν 4-5 κυβερνητικά στελέχη που βγαίναμε μπροστά και 5-6 βουλευτές, άντε να πω λίγους παραπάνω βουλευτές, οι οποίοι βγαίνανε περισσότερο μπροστά.

Για το αν στη ΔΕΘ θα υπάρξει κάποια μεγάλη έκπληξη

Τίποτα από όλα όσα έχουν γραφτεί, δεν είναι ακριβώς έτσι, άρα, όλα όσα θα ακουστούν στη ΔΕΘ θα είναι μέτρα που θα τα ακούσουμε για πρώτη φορά, περισσότερο ή λιγότερο.

Για το αν θα ήθελε να παραμείνει στην ίδια θέση εφόσον η Νέα Δημοκρατία στις επόμενες εκλογές είναι πρώτο κόμμα και σχηματίσει Κυβέρνηση

Είναι τιμή μου να υπηρετώ από τη θέση αυτή την Κυβέρνηση και να είμαι στο πλευρό του Κυριάκου Μητσοτάκη. Το τι θα γίνει όμως, αφήστε τον ίδιο να το επιλέξει. Προέχει καταρχάς μια παραγωγική περίοδος -γιατί αν κατεβάσουμε τα μολύβια έχουμε χάσει το παιχνίδι- μετά να καταφέρουμε να πείσουμε τους πολίτες και έχει ο Θεός. Εκείνος ξέρει καλύτερα.

(Δημοσιογράφος: Ο Θεός ή ο Πρωθυπουργός;). Αρχικά οι πολίτες, οι οποίοι είναι οι κριτές, το εκλογικό αποτέλεσμα και στη συνέχεια ο Πρωθυπουργός που ελπίζουμε και είμαι συγκρατημένα αισιόδοξος ότι θα είναι, γιατί Πρωθυπουργό όπως έχω πει βγάζουν οι πολίτες, θα είναι ο Κυριάκος Μητσοτάκης.