Την ακλόνητη υποστήριξή τους “στην ανεξαρτησία, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας εντός των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων της, με βάση τις αξίες της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα” εξέφρασαν οι 11 ηγέτες των βαλκανικών χωρών συνυπογράφοντας τη Διακήρυξη των Αθηνών που δόθηκε στη δημοσιότητα αργά το βράδυ της Δευτέρας.

Οι 11 ηγέτες που συμμετείχαν στο άτυπο δείπνο που οργάνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, παρουσία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen και του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Charles Michel, συμφώνησαν μεταξύ άλλων ότι “δεν μπορεί να υπάρξει ατιμωρησία για εγκλήματα πολέμου και άλλες θηριωδίες, όπως οι επιθέσεις κατά αμάχων και η καταστροφή υποδομών και ότι όλοι οι υπεύθυνοι πρέπει να λογοδοτήσουν” καθώς επίσης ότι ότι είναι επείγουσα ανάγκη να επιταχυνθεί η πορεία των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ.

Η Διακήρυξη των Αθηνών η οποία περιλαμβάνει οκτώ θέσεις που υιοθέτησαν οι ηγέτες, δόθηκε στη δημοσιότητα στα αγγλικά, και αναφέρει επίσης ότι πέρα από τα Δυτικά Βαλκάνια, η Ουκρανία και η Δημοκρατία της Μολδαβίας, που γειτνιάζουν γεωγραφικά με τα κράτη μέλη της ΕΕ, έχουν κοινή ευρωπαϊκή κληρονομιά, και “ως στρατηγική επένδυση στην ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ευρώπη, είναι σημαντικό οι περιοχές αυτές να αγκαλιαστούν ως πλήρη μέλη της ευρωπαϊκής οικογένειας”

Ολόκληρη η Διακήρυξη των Αθηνών

Εμείς ο Πρόεδρος Aleksandar Vučić, η Πρόεδρος Maia Sandu, ο Πρόεδρος Volodymyr Zelenskyy, ο Πρόεδρος Jakov Milatović, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο Πρωθυπουργός Ion-Marcel Ciolacu, ο Πρωθυπουργός Albin Kurti, η Πρόεδρος του Υπουργικού Συμβουλίου Borjana Krišto, ο Πρωθυπουργός Dimitar Kovachevski, ο Πρωθυπουργός Nikolai Denkov, και ο Πρωθυπουργός Andrej Plenković, παρουσία του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, συναντήθηκαν σήμερα στην Αθήνα, είκοσι χρόνια μετά την ιστορική Σύνοδο Κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων στη Θεσσαλονίκη, και εξέδωσαν την ακόλουθη δήλωση:

1. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία αποτελεί κομβική στιγμή για την Ευρώπη, δημιουργώντας ένα νέο επίπεδο συνειδητοποίησης των κοινών αρχών, της ενότητας και του κοινού μέλλοντος εντός της ΕΕ. Είναι μια κρίσιμη στιγμή για την ασφάλεια, την ειρήνη και τη σταθερότητα της ευρωπαϊκής μας ηπείρου. Οι νόμοι και οι αρχές που συνέβαλαν σε μια σταθερή και προβλέψιμη ευρωπαϊκή τάξη ασφαλείας για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα έχουν παραβιαστεί και γινόμαστε εκ νέου μάρτυρες της εκδήλωσης των καταστροφικών συνεπειών του αναθεωρητισμού.
2. Απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα, εκφράζουμε την ακλόνητη υποστήριξή μας στην ανεξαρτησία, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας εντός των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων της, με βάση τις αξίες της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου.
3. Κατά τις συζητήσεις μας στην Αθήνα σήμερα, εκφράσαμε την υποστήριξη και την εκτίμησή μας για τις σοβαρές προσπάθειες του Προέδρου της Ουκρανίας Volodymyr Zelenskyy να θέσει τις αρχές για την ειρήνη σύμφωνα με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, στη Φόρμουλα Ειρήνης του. Χαιρετίσαμε επίσης τις προσπάθειες της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ για την προώθηση μιας συνολικής, δίκαιης και διαρκούς ειρήνης στην Ουκρανία.
4. Συμφωνήσαμε ότι δεν μπορεί να υπάρξει ατιμωρησία για εγκλήματα πολέμου και άλλες θηριωδίες, όπως οι επιθέσεις κατά αμάχων και η καταστροφή υποδομών και ότι όλοι οι υπεύθυνοι πρέπει να λογοδοτήσουν.
5. Πριν από είκοσι χρόνια, η Σύνοδος Κορυφής της Θεσσαλονίκης αναγνώρισε ότι τα Δυτικά Βαλκάνια ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πιστεύουμε ακράδαντα ότι σήμερα η δήλωση αυτή παραμένει πιο επίκαιρη από ποτέ. Ο κλιμακούμενος επιθετικός πόλεμος κατά της Ουκρανίας αποκάλυψε την επείγουσα ανάγκη για μια ισχυρή, ανθεκτική και χωρίς αποκλεισμούς ΕΕ ως ακρογωνιαίο λίθο της ειρήνης και της ευημερίας μεταξύ των λαών μας σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς.
6. Τονίσαμε ότι τα Δυτικά Βαλκάνια, η Ουκρανία και η Δημοκρατία της Μολδαβίας, που γειτνιάζουν γεωγραφικά με τα κράτη μέλη της ΕΕ, έχουν κοινή ευρωπαϊκή κληρονομιά, ιστορία και ένα μέλλον που ορίζεται από κοινές ευκαιρίες και προκλήσεις. Ως στρατηγική επένδυση στην ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ευρώπη, είναι σημαντικό οι περιοχές αυτές να αγκαλιαστούν ως πλήρη μέλη της ευρωπαϊκής οικογένειας.
7. Σήμερα στην Αθήνα, συζητήσαμε τον τρόπο με τον οποίο θα προχωρήσουμε, προκειμένου να κάνουμε αυτό το όραμα της Ευρώπης πραγματικότητα. Υπογραμμίσαμε τη σημασία του να θέσουμε έναν στόχο για την ολοκλήρωση του οράματος μιας ΕΕ εμπλουτισμένης με τα Δυτικά Βαλκάνια, την Ουκρανία και τη Δημοκρατία της Μολδαβίας. Υπογραμμίσαμε την ανάγκη για μια αναζωογονημένη και επαναπροσανατολισμένη διαδικασία διεύρυνσης, η οποία θα είναι απτή και αξιόπιστη, χωρίς παρακάμψεις στις προϋποθέσεις που έχουν τεθεί. Εκφράσαμε τη δέσμευσή μας να υποστηρίξουμε την Ουκρανία και τη Μολδαβία να κάνουν τα επόμενα βήματα στην ενταξιακή τους διαδικασία μόλις ολοκληρώσουν τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις.
8. Πιστεύουμε ακράδαντα ότι 20 χρόνια μετά τη Σύνοδο Κορυφής της Θεσσαλονίκης και υπό το πρίσμα της νέας γεωπολιτικής πραγματικότητας, έχει έρθει η ώρα να υιοθετηθεί ένας τολμηρός και φιλόδοξος τελικός στόχος που θα χρησιμεύσει ως οδηγός, έμπνευση και πλαίσιο.

Η διακήρυξη των Αθηνών στο πρωτότυπο κείμενο:

We, President Aleksandar Vučić, President Maia Sandu, President Volodymyr Zelenskyy, President Jakov Milatović, Prime Minister Kyriakos Mitsotakis, Prime Minister Ion-Marcel Ciolacu, Prime Minister Albin Kurti, Chairwoman of the Council of Ministers Borjana Krišto, Prime Minister Dimitar Kovachevski, Prime Minister Nikolai Denkov, and Prime Minister Andrej Plenković, in the presence of the President of the European Council and the President of the European Commission, met in Athens today, twenty years after the historic EU-Western Balkans Summit in Thessaloniki, and issued the following statement:

1. The Russian invasion of Ukraine is a pivotal moment for Europe, creating a new level of awareness of shared principles, unity and common future within the EU. This is a critical time for the security, peace and stability of our European continent. The laws and principles that contributed to a stable and predictable European security order for so long have been violated and we witness anew the manifestation of the disastrous effects of revisionism.
2. In the face of Russian aggression, we express our unwavering support for Ukraine’s independence, sovereignty and territorial integrity within its internationally recognized borders, based on the values of democracy and rule of law.
3. In our discussions in Athens today, we expressed support and appreciation for the earnest efforts by Ukraine’s President Volodymyr Zelenskyy in setting out the principles for peace in line with the UN Charter, in his Peace Formula. We also welcomed the efforts of the UN General Assembly to promote a comprehensive, just, and lasting peace in Ukraine.
4. We agreed that there can be no impunity for war crimes and other atrocities, such as attacks against civilians and the destruction of infrastructure and all those responsible must be held accountable.
5. Twenty years ago, the Thessaloniki Summit acknowledged that the Western Balkans belong to the European Union. We firmly believe that today this statement remains more relevant than ever. The escalating war of aggression against Ukraine revealed the urgent need for a strong, resilient and inclusive EU as a cornerstone of peace and prosperity among our peoples during these challenging times.
6. We stressed that the Western Balkans, Ukraine and the Republic of Moldova, geographically adjacent to EU Member States, have a common European heritage, history and a future defined by shared opportunities and challenges. As a strategic investment in peace, security and stability in Europe, it is important for these regions to be embraced as full-fledged members of the European family.
7. Today in Athens, we discussed the way forward, in order to make this vision of Europe a reality. We underlined the importance of setting ourselves a target for the completion of the vision of an EU enriched with the Western Balkans, Ukraine and the Republic of Moldova. We underlined the need for a re-energized and re-focused enlargement process that is tangible and credible, without shortcuts to the set conditions. We expressed our commitment to support Ukraine and Moldova to take the next steps in their accession process as soon as they have completed the necessary reforms.
8. We firmly believe that 20 years after the Thessaloniki Summit and in light of the new geopolitical reality, the time has come to adopt a bold and ambitious end goal that will serve as guide, inspiration and context.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Γνωρίζετε καλά, κ. Πρόεδρε, ότι η Ελλάδα βρίσκεται από την πρώτη στιγμή στο πλευρό της Ουκρανίας, υποστηρίζοντας τον αγώνα σας για την υπεράσπιση της εδαφικής ακεραιότητας και της εθνικής σας κυριαρχίας. Σας βεβαιώνω ότι το ίδιο θα συνεχίσουμε να πράττουμε, όσος χρόνος και αν απαιτηθεί για να επιτευχθεί αυτός ο ιερός σκοπός», δήλωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στις δηλώσεις του μετά τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Ουκρανίας Volodymyr Zelenskyy.

«Θα μείνουμε στο πλευρό της κυβέρνησης και του ηρωικού λαού σας, που εδώ και 18 μήνες βιώνει τις συνέπειες μιας παράνομης εισβολής. Κι όμως με υψηλό φρόνημα, με ξεχωριστό κουράγιο, αντιστέκεται μαχόμενος για την ελευθερία του και για την ανεξαρτησία του.  Το έχω ξαναπεί: οι Ουκρανοί, γυναίκες, άντρες, αποτελείτε έμπνευση για όλους τούς δημοκρατικούς πολίτες στην Ευρώπη. Γιατί η θέση δίπλα σας είναι για εμάς μια θέση αρχής. Για την πατρίδα μου, καμία απόπειρα επαναχάραξης καθορισμένων συνόρων με τη χρήση στρατιωτικής βίας δεν μπορεί να γίνει ανεκτή», τόνισε ο πρωθυπουργός.

«Δεν υπάρχει, συνεπώς, καμία περίπτωση να αναγνωρίσουμε ποτέ την παράνομη προσάρτηση περιοχών τής Ουκρανίας, όπως επιχειρεί να επιβάλει διά των όπλων η Ρωσία. Πρόκειται για μια θέση η οποία ταυτίζεται εξάλλου με τα διαχρονικά ελληνικά συμφέροντα, γιατί και η δική μας χώρα αντιμετώπισε κατά καιρούς στο παρελθόν εκδηλώσεις ενός ανιστόρητου αναθεωρητισμού και ενός επιθετικού αυταρχισμού. Είμαστε, λοιπόν, επί της αρχής αντίθετοι σε κάθε παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου και σε κάθε παράνομο κατοχικό τετελεσμένο. Κάτι ανάλογο, άλλωστε, αιμορραγεί δυστυχώς ακόμα στην Κύπρο», συνέχισε ο κ. Μητσοτάκης.

Και πρόσθεσε: «Είμαστε στο πλευρό σας όμως και γιατί οι λαοί μας συνδέονται με μακροχρόνιους ιστορικούς δεσμούς. Πολίτες ελληνικής καταγωγής έζησαν ειρηνικά επί αιώνες, επί χιλιετίες, στις ακτές του Εύξεινου Πόντου, ευημερώντας και προσφέροντας στη χώρα σας. Γι’ αυτό και κανείς δεν ξεχνά τα εγκλήματα κατά της μαρτυρικής Μαριούπολης, μιας πόλης όχι μόνο με ελληνικό όνομα, αλλά και με ελληνικό αίμα σε πολλούς κατοίκους της.

Το ίδιο φυσικά ισχύει και για την Οδησσό, τη γενέτειρα της Φιλικής Εταιρείας, που φώτισε την Ελληνική Επανάσταση, όπως και για το Κίεβο και τόσες περιοχές τής χώρας σας που εξακολουθούν να δέχονται επιδρομές με χιλιάδες αμάχους να γίνονται καθημερινά στόχοι».

Ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε: «Καταδικάζουμε απερίφραστα αυτά τα εγκλήματα πολέμου που διαπράττονται εντός της ουκρανικής επικράτειας, εγκλήματα τα οποία θα πρέπει να βρουν τιμωρία από τη διεθνή Δικαιοσύνη».

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στις συνέπειες της ρωσικής εισβολής σε όλη την Ευρώπη και τον κόσμο.

«Κύριε Πρόεδρε, τη δοκιμασία τού λαού σας συνόδευσε με το δικό της τρόπο και η δοκιμασία πολλών ευρωπαϊκών κοινωνιών και της χώρας μας, καθώς η Μόσχα χρησιμοποίησε ως όπλο το φυσικό αέριο, προκαλώντας μια διεθνή ενεργειακή κρίση και μια κρίση πληθωρισμού. Ενώ πρόσφατα, τραγικά, τερμάτισε την Πρωτοβουλία της Μαύρης Θάλασσας για τα σιτηρά, εντάσσοντας στη φαρέτρα των πιέσεών της τις παγκόσμιες τιμές και τον παγκόσμιο επισιτισμό. Γίνεται φανερό, λοιπόν, ότι οι συνέπειες αυτού του πολέμου δεν σταματούν στα όρια της ηπείρου μας. Αφορούν ολόκληρο τον πλανήτη μας. Γι’ αυτό και η συγκεκριμένη πρακτική πρέπει να καταδικαστεί. Η συμφωνία να ισχύσει αμέσως. Σε αυτήν, άλλωστε, η Αθήνα έχει συμβάλλει σημαντικά διότι -όπως είχαμε την ευκαιρία και να συζητήσουμε- το 50%, περισσότερο από το 50% των ουκρανικών σιτηρών εξάγονται μέσω πλοίων ελληνικών συμφερόντων. Πρόκειται, όπως είπα και στην αρχή, για μία στάση με συνέπεια και συνέχεια».

Ο πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι η χώρα μας εφαρμόζει όλες τις ευρωπαϊκές κυρώσεις εναντίον τής Μόσχας, παρά τον αντίκτυπο που αυτό έχει στην οικονομία μας. «Όπως στηρίξαμε και στηρίζουμε τη χορήγηση στην Ουκρανία καθεστώτος υποψήφιας προς ένταξη χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Επαναλαμβάνω και σήμερα την ετοιμότητά μας να συνδράμουμε στην ευρωπαϊκή σας πορεία και προσχωρήσαμε μάλιστα, πρόσφατα, στην κοινή δήλωση των ηγετών των G7 σχετικά με την παροχή δεσμεύσεων ασφάλειας προς το κράτος σας, ενώ υπογράψαμε πριν από λίγο κοινή δήλωση για την ευρωατλαντική πορεία της Ουκρανίας. Και αυτό αποτελεί μία ακόμα απτή απόδειξη ότι είμαστε συνοδοιπόροι και συμπαραστάτες. Η αλληλεγγύη μας, άλλωστε, ανθρωπιστική και αμυντική, υπήρξε έμπρακτη εξαρχής και, όπως συζητήσαμε, θα συνεχιστεί.

Και ήδη το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης είναι κόμβος για την αποστολή βοήθειας των συμμάχων, αναδεικνύοντας μία ξεχωριστή γεωπολιτική σημασία για την Ουκρανία, αλλά συνολικά για όλη την ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ. Από εκεί ξεκινάει ένας νέος ενεργειακός διάδρομος που ενώνει τον βορρά με το νότο, το νότο με τον βορρά. Ώστε σύντομα η Αλεξανδρούπολη να αποτελεί μία νέα πύλη εισόδου φυσικού αερίου. Θα καλύπτονται έτσι όχι μόνο οι δικές μας εθνικές ανάγκες αλλά και οι ανάγκες πολλών βαλκανικών χωρών, χωρών της ανατολικής Ευρώπης, γιατί όχι και της Ουκρανίας», πρόσθεσε.

Στη συνέχεια αναφέρθηκε στην ευρωπαϊκή προοπτική των χωρών της περιοχής:

«Και από αυτή την άποψη η παρουσία σας σήμερα εδώ έχει μια ξεχωριστή σημασία, με την Αθήνα να γίνεται ένα σημείο συνάντησης όλων των ηγετών τής περιοχής, αλλά και της ηγεσίας τής Ευρωπαϊκής Ένωσης.

20 χρόνια μετά τη Διακήρυξη της Θεσσαλονίκης, η πρωτοβουλία για τον ευρωπαϊκό δρόμο των Δυτικών Βαλκανίων αναβαθμίζεται. Και ανεπιφύλακτα η Ελλάδα πάντα στήριξε και στηρίζει την ένταξή τους στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Ταυτόχρονα, όμως, στέλνει και ένα σαφές μήνυμα: είναι μία διαδρομή η οποία αναπόφευκτα περνά μέσα από την προσαρμογή στο ευρωπαϊκό κεκτημένο, τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου, των δημοκρατικών δικαιωμάτων και ασφαλώς του κράτους δικαίου».

Ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε πως η Ελλάδα θα είναι παρούσα και στην τιτάνια προσπάθεια ανασυγκρότησης και ανοικοδόμησης της χώρας Ουκρανίας αξιοποιώντας τη μεγάλη της πείρα στον κατασκευαστικό τομέα, μέσω συμπράξεων δημοσίων και ιδιωτικών φορέων, διαθέτοντας δυνάμεις στα πεδία τής ψηφιοποίησης, της υγείας, της αναστήλωσης πολιτιστικών μνημείων, με έμφαση, ειδικά στην Οδησσό, το ιστορικό κέντρο της οποίας με υποστήριξή μας εντάχθηκε στον κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.

«Ενώ είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε και σήμερα πώς μπορούμε πιο μεθοδικά να συνδράμουμε για την ασφάλεια αλλά και την ανοικοδόμηση αυτής της πόλης, η οποία τόσο ταυτισμένη είναι με τις ιστορίες και των δυο κρατών μας», πρόσθεσε ο κ. Μητσοτάκης και ολοκληρώνοντας τις δηλώσεις του ανέφερε: «Αξιότιμε Πρόεδρε Zelenskyy, αγαπητέ Volodymyr, και πάλι καλώς ήρθες στην Αθήνα. Είμαι βέβαιος ότι αυτή η στενή συνεργασία θα συνεχιστεί -εύχομαι σύντομα- με μία ελεύθερη και ειρηνική Ουκρανία. Και να θυμάσαι τα λόγια τού συμπατριώτη μου, του μεγάλου συγγραφέα Νίκου Καζαντζάκη: «Μην καταδέχεσαι να ρωτάς αν θα νικήσουμε ή θα νικηθούμε. Πολέμα, γιατί η πέτρα, το σίδερο και το ατσάλι δεν αντέχουν. Ο άνθρωπος αντέχει». Και οι Ουκρανοί αντέχετε.

Και πάλι καλώς ήρθες, αγαπητέ Volodymyr, στην Αθήνα».

ΑΠΕ-ΜΠΕ