Έως και 55 εκατομμύρια προβλεπόμενες περιπτώσεις άνοιας παγκοσμίως έως το 2050 θα μπορούσαν να καθυστερήσουν ή να αποφευχθούν, αναφέρουν η Πανελλήνια Ομοσπονδία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών και η Παγκόσμια Εταιρεία Νόσου Alzheimer (ADI), με αφορμή τον Παγκόσμιο Μήνα Νόσου Alzheimer, σημειώνοντας ότι η μείωση του κινδύνου παραμένει το μόνο αποδεδειγμένο εργαλείο πρόληψης.

Παράλληλα επισημαίνουν ότι μέχρι το 2050 προβλέπεται να ζουν 298.617 άτομα με άνοια στην Ελλάδα και ότι και 119.446 περιπτώσεις από αυτές ή το 40% των προβλεπόμενων περιπτώσεων άνοιας θα μπορούσαν να καθυστερήσουν ή ενδεχομένως ακόμη και να αποφευχθούν αντιμετωπίζοντας μόνο 12 παράγοντες κινδύνου. Στους παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνονται το κάπνισμα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, η σωματική αδράνεια, η σπάνια κοινωνική επαφή, οι τραυματισμοί στο κεφάλι και καταστάσεις όπως ο διαβήτης, η απώλεια ακοής, η κατάθλιψη, η παχυσαρκία, η υπέρταση, η ατμοσφαιρική ρύπανση και η περιορισμένη πρόσβαση στην προσχολική εκπαίδευση.
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών και η ADI καλούν την Πολιτεία να χρηματοδοτήσει επειγόντως την έρευνα για τη μείωση του κινδύνου, την εκπαίδευση και υπηρεσίες υποστήριξης, για να καθυστερήσουν ή να αποτρέψουν έως και 55 εκατομμύρια από τις παγκόσμια προβλεπόμενες 139 εκατομμύρια περιπτώσεις άνοιας έως το 2050, που ισοδυναμεί με 119.446 περιπτώσεις στην Ελλάδα.
Πρόοδοι στην ανάπτυξη φαρμάκων για την άνοια – Γιατί δεν μπορούμε να περιμένουμε;
Φέτος έχει σημειωθεί πρόοδος στις πιθανές φαρμακευτικές θεραπείες για την άνοια που έχει φέρει ελπίδα σε πολλούς ανθρώπους που ζουν με άνοια και στους περιθάλποντές τους. Ωστόσο, αυτές οι θεραπείες μπορεί να μην είναι κατάλληλες ή διαθέσιμες για κάθε άτομο που ζει με άνοια.
H πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Μάγδα Τσολάκη, τονίζει ότι «παρόλη την ελπίδα που δημιουργούν τα υπό έγκριση νέα φάρμακα, αυτά απευθύνονται σε άτομα με ήπια νοητική διαταραχή και ήπια άνοια, καθυστερώντας την εξέλιξη της νόσου και δεν αποτελούν θεραπεία της. Ακόμα όμως κι αν στο μέλλον βρεθεί το φάρμακο που θα θεραπεύει τη νόσο, πάντοτε η πρόληψη θα είναι το σημαντικότερό μας εργαλείο, ώστε να μην νοσήσουμε και να χρειαστούμε φαρμακευτική αγωγή».
Μόνο 40 κυβερνήσεις παγκοσμίως έχουν αναπτύξει μέχρι στιγμής εθνικά σχέδια για την άνοια, με ακόμη λιγότερες από αυτές να περιλαμβάνουν στρατηγικές μείωσης του κινδύνου. Ως αποτέλεσμα, οι κυβερνήσεις χάνουν ένα ζωτικό εργαλείο για την καθυστέρηση ή την πρόληψη μελλοντικών υποθέσεων.
Κουβαλώντας το φορτίο μόνος – Η ανάγκη για επείγουσες κρατικές επενδύσεις
Αν και τα άτομα μπορούν να εφαρμόσουν αλλαγές στον τρόπο ζωής τους για να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας ή να επιβραδύνουν την πρόοδο της άνοιας, η Πολιτεία έχει να διαδραματίσει σαφή ρόλο στη μείωση του κοινωνικού κινδύνου, σημειώνει η κ. Τσολάκη.
Παράλληλα τονίζει ότι είναι σαφής η επείγουσα ανάγκη για ανάμειξη της Πολιτείας ως απάντηση στα αυξανόμενα κρούσματα άνοιας.
«Ήδη στο Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο για την άνοια- Alzheimer, το οποίο εγκρίθηκε από την ελληνική κυβέρνηση το 2016, περιλαμβάνονται δράσεις πρόληψης που αφορούν στην ενημέρωση και εκπαίδευση του πληθυσμού σχετικά με τις μεθόδους πρόληψης της άνοιας, καθώς και τον σχεδιασμό και την εφαρμογή σχετικών προληπτικών προγραμμάτων. Φυσικά υπάρχει χώρος και ανάγκη να ενισχυθούν και να επεκταθούν οι δράσεις πρόληψης με τη δημιουργία κι άλλων κρατικών δομών που θα προσφέρουν δωρεάν υπηρεσίες πρόληψης, έγκαιρης διάγνωσης, παρακολούθησης θεραπευτικών προγραμμάτων και προγραμμάτων υποστήριξης των περιθαλπόντων. Από τις αναφορές μας στο υπουργείο Υγείας για τα 3 Κέντρα Ημέρας της Alzheimer Hellas, το 50% των ωφελούμενων παρακολουθούν προγράμματα για προληπτικούς λόγους, ενώ το άλλο 50% μέσω της συμμετοχής του στα προγράμματα που προσφέρονται επιδιώκει τη διατήρηση των νοητικών του λειτουργιών για όσο μεγαλύτερο διάστημα είναι δυνατόν για τον καθένα ξεχωριστά» προσθέτει η κ. Τσολάκη.
Η χρηματοδότηση τέτοιων πρωτοβουλιών μπορεί ακόμη και να διασταυρωθεί με άλλους στόχους της Πολιτείας, όπως η μείωση των ποσοστών καπνίσματος και παχυσαρκίας, η αντιμετώπιση ζητημάτων ψυχικής υγείας όπως η κατάθλιψη ή η βελτίωση της πρόσβασης σε ακουστικά βαρηκοΐας, η χρήση των οποίων έχει αποδειχθεί ότι επιβραδύνει την νοητική έκπτωση σε όσους αντιμετωπίζουν απώλεια ακοής.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ως πανδημικό κύμα με πολύ ήπια χαρακτηριστικά, σκιαγραφεί την παρούσα κατάσταση, ο αντιπρόεδρος του (ΕΟΔΥ), αναπληρωτής καθηγητής Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής Αθηνών Δημήτρης Παρασκευής, ο οποίος σε συνέντευξη του στο Πρακτορείο Fm και στην εκπομπή της Τάνιας Η. Μαντουβάλου «104,9 ΜΥΣΤΙΚΑ ΥΓΕΙΑΣ» εμφανίζεται καθησυχαστικός για τις υποπαραλλαγές του κορονοϊού που τώρα κυκλοφορούν.

Παράλληλα ως πρώτος συγγραφέας πολυκεντρικής μελέτης για το όφελος των αντιικών χαπιών σε ασθενείς με Covid-19, που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο «Journal of Infectious Diseases», αναφέρει ότι τα αποτελέσματα είναι άκρως εντυπωσιακά.
Για την υποπαραλλαγή Εris (EG.5), ο αντιπρόεδρος του ΕΟΔΥ, είπε ότι ανιχνεύεται σε μεγαλύτερα ποσοστά στην περιοχή της Κρήτης, της τάξης του 60-70%, την περίοδο 2 εβδομάδες πριν. Κάτι που όπως εξήγησε, είναι αναμενόμενο, λόγω του ότι η Κρήτη αποτελεί ένα πολύ δημοφιλή προορισμό, με πολύ μεγάλο αριθμό επισκεπτών από όλο τον κόσμο. «Η συγκεκριμένη παραλλαγή παρουσιάζεται και στις υπόλοιπες περιοχές της Ελλάδας, σε ένα ποσοστό 25-30%, την περίοδο δύο εβδομάδες πριν. Παρότι αυτό το διάστημα υπάρχει έξαρση και μία αυξημένη κυκλοφορία του ιού στην κοινότητα, με συνέπεια μία ελαφρά αύξηση στις νοσηλείες στις απλές κλίνες, και πολύ χαμηλούς αριθμούς συνανθρώπων μας που χρειάστηκε να διασωληνωθούν, δεν ανησυχούμε, γιατί φαίνεται από τα επιδημιολογικά στοιχεία ότι η συγκεκριμένη υποπαραλλαγή δεν σχετίζεται με υψηλή πιθανότητα σοβαρής νόσου».

Πόσο ανησυχεί τους ειδικούς η υποπαραλλαγή Pirola;
Όσον αφορά την υποπαραλλαγή ΒΑ.2.86 ή Pirola, όπως έχει ονομαστεί, o κ. Παρασκευής αναφέρει ότι ανιχνεύτηκε πριν από 2 εβδομάδες στην περιοχή των Ηνωμένων Πολιτειών, ενώ έχει ταυτοποιηθεί και στην Ευρώπη, σε λίγα περιστατικά στο Ισραήλ και στη Νότιο Αφρική. «Προκάλεσε και προκαλεί ελαφρά ανησυχία, λόγω του ότι περιλαμβάνει πολλές μεταλλάξεις στην εξωτερική πρωτεΐνη, η οποία αποτελεί το στόχο, σε ότι αφορά την ανοσιακή απάντηση του οργανισμού, για την προστασία που αναπτύσσεται έναντι της μόλυνσης. Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής δεδομένα δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι κυκλοφορεί σε υψηλά ποσοστά, όμως είναι ακόμη νωρίς να εκτιμήσουμε, αν τα τωρινά χαμηλά ποσοστά θα συνεχιστούν, ή αν θα κυριαρχήσει στην υφήλιο. Η υποψία μας είναι ότι αν αυτή η παραλλαγή κυριαρχήσει, αυτό ενδεχομένως να οφείλεται στις πολλές μεταλλάξεις. Ότι ο ιός δηλαδή, θα μπορεί να διαφύγει της ανοσίας έναντι της μόλυνσης. Η εμπειρία μας όμως μάς έχει δείξει ότι το πιο πιθανό σενάριο είναι να μην υπάρχει λόγος ανησυχίας, σχετικά με την πιθανότητα σοβαρής νόσου. Σε ό,τι αφορά την πρόβλεψη για το Φθινόπωρο, αν δεν αλλάξει κάτι δραματικά, αν δεν έχουμε δηλαδή μία σαφή κυριαρχία αυτής της υποπαραλλαγής, η κατάσταση δεν θα μας ανησυχήσει ιδιαίτερα».

Αντιικά: Μείωση κινδύνου νοσηλείας έως 69% και θανάτου έως και 72%
Σχετικά με τη μελέτη «Εκτίμηση αποτελεσματικότητας αντιικών φαρμάκων molnupiravir και nirmatrelvir/ritonavir έναντι Covid19 σε ασθενείς υψηλού κινδύνου», ο καθηγητής επισημαίνει: «Η αντιική θεραπεία μειώνει τον κίνδυνο για νοσηλεία ή θάνατο, επιπλέον της προστασίας που παρέχει το εμβόλιο. Δεδομένου ότι στα άτομα που ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες, το εμβόλιο δεν παρέχει απόλυτη προστασία, η σημασία της χρήσης αντιικών φαρμάκων, όπως ανέδειξε αυτή η μελέτη, είναι σημαντική. Και φάνηκε ότι ειδικά σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, ή άτομα με μεγάλο αριθμό συνοσηροτήτων, η προστασία γίνεται ακόμη πιο ισχυρή. Στη μελέτη συμπεριελήφθησαν όλα τα άτομα που έλαβαν θεραπεία Φεβρουάριο-Ιούλιο του 2022, ηλικίας άνω των 65 ετών. 4.200 πήραν μολνουπιραβίρη και 12.000 πήραν νιρματρελβίρη/ριτοναβίρη. Στο σύνολο του πληθυσμού η μολνουπιραβίρη, σε ό,τι αφορά την νοσηλεία, φάνηκε ότι μειώνει τον κίνδυνο κατά 60%, και τον κίνδυνο για θάνατο κατά 69%, ενώ η νιρματρελβίρη/ριτοναβίρη, μειώνει τον κίνδυνο για νοσηλεία κατά 69% και για θάνατο κατά 72%».
Τη μελέτη υπογράφουν εκτός από τον κ. Παρασκευή οι: Μ. Γκόβα, Κ. Μέλλου, Γ. Γερολιμάτος, Ν. Ψαλίδα, Κ. Γκολφινοπούλου, Ε. Γ. Κωστάκης, Στ. Λουκίδης, Αναστασία Κοτανίδου, Αθανάσιος Σκουτέλης, Ελ. Θηραίος, Γιώργος Σαρόγλου, Δημ. Ζωγραφόπουλος, Δημ. Φιλίππου, Ηλίας Μόσιαλος, Θεόκλης Ζαούτης, Μίνα Γκάγκα, Σωτήρης Τσιόδρας και Αν. Αντωνιάδου.

ΑΠΕ-ΜΠΕ