Αρχική Blog Σελίδα 4416

Αλιεία: Πρόσκληση για υποβολή αιτήσεων για οικονομική ενίσχυση για κατάργηση του γρίπου σε βιντζότρατες

Η Γενική Διεύθυνση Αλιείας του  Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων καλεί τους ενδιαφερόμενους αλιείς, να υποβάλουν αίτηση για χορήγηση ενίσχυση ήσσονος σημασίας (de minimis), με σκοπό την κατάργηση/διαγραφή του αλιευτικού εργαλείου «γρίπος που σύρεται από σκάφος βιντζότρατας (SB)».

Δικαιούχοι των ενισχύσεων είναι οι πλοιοκτήτες (φυσικά ή νομικά πρόσωπα) επαγγελματικών αλιευτικών σκαφών που φέρουν στην αλιευτική άδεια του σκάφους τους το αλιευτικό εργαλείο «γρίπος που σύρεται από σκάφος ή βιντζότρατα (SB)», υπό την προϋπόθεση ότι διαθέτουν σε ισχύ την αλιευτική άδεια του σκάφους.

Το ύψος του κατ΄ αποκοπή ποσού ενίσχυσης ήσσονος σημασίας ορίζεται σε 25.000 ευρώ ανά αλιευτικό σκάφος και κατά συνέπεια απαιτούνται πιστώσεις συνολικού ύψους 3.050.000 ευρώ.

Σύμφωνα με το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ο αριθμός των σκαφών που φέρουν το εργαλείο «γρίπος που σύρεται από σκάφος ή βιντζότρατα (SB)» στον ελληνικό αλιευτικό στόλο, ανέρχεται σε 122 σκάφη, με βάση τα στοιχεία του Εθνικού Αλιευτικού Μητρώου.

Οι δικαιούχοι υποβάλλουν το αίτημά τους προς την Γενική Διεύθυνση Αλιείας του ΥπΑΑΤ, μέσω των αρμοδίων Υπηρεσιών Αλιείας της Περιφέρειας, όπου τηρείται και ο φάκελος του σκάφους. Η προθεσμία για την υποβολή αιτήσεων λήγει στις 26 Ιανουαρίου.

Η αίτηση πρέπει απαραιτήτως να συνοδεύεται από αντίγραφο της αλιευτικής άδειας από την οποία προκύπτει ότι έχει καταργηθεί και διαγραφεί το αλιευτικό εργαλείο «γρίπος που σύρεται από σκάφος ή βιντζότρατα (SB)», μετά τη δημοσίευση της πρόσκλησης της Γενικής Διεύθυνσης Αλιείας καθώς και από τη σχετική απόφαση κατάργηση/διαγραφής του συγκεκριμένου αλιευτικού εργαλείου της αρμόδιας Υπηρεσίας Αλιείας της Π.Ε. της Περιφέρειας.

Αλεξάνδρεια: Λαχειοφόρος γιορτινή κλήρωση στο “Φούρνο με τα Ξύλα”

Με χαμόγελο και χαρούμενη διάθεση υποδέχθηκε τη νέα χρονιά ο Φούρνος με τα Ξύλα της οικογένειας Βογιατζή.

Ρεπορτάζ: Βασίλης Σιμόπουλος

Στα πλαίσια του εορταστικού αυτού σκηνικού, πραγματοποιήθηκε Λαχειοφόρος κλήρωση για όλους όσους αγόρασαν βασιλόπιτα. Ο τυχερός αριθμός που κέρδισε ένα χρυσό φλουρί είναι ο αριθμός 351 (Δημήτρης Παπαγεωργόπουλος).

Δείτε το σχετικό ρεπορτάζ στο βίντεο:

Φωτογραφίες:

ο φούρνος με τα ξύλα 3 ο φούρνος με τα ξύλα 2

ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΕΩΡΓΩΝ ΔΗΜΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ – Εκλογική διαδικασία

Ενημερώνουμε τα μέλη μας και τους αγρότες της περιοχής του Δήμου Αλεξάνδρειας πως το ΣΑΒΒΑΤΟ 13 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ θα πραγματοποιηθούν οι εκλογές  του συλλόγου στην αίθουσα του δημοτικού συμβουλίου στο Δημαρχείο Αλεξάνδρειας από  10:00 π.μ έως και  14:30 μ.μ

Όσοι δεν είναι γραμμένοι στους καταλόγους θα μπορούν να εγγραφούν εκείνη την ημέρα.

το Δ.Σ

Βέροια: Στον εισαγγελέα η 37χρονη που κατηγορείται ότι σκότωσε το 6 μηνών βρέφος της

Στο εισαγγελέα πρωτοδικών Βέροιας οδηγείται η 37χρονη που συνελήφθη κατηγορούμενη ότι σκότωσε το 6 μηνών βρέφος της, μέσα στο σπίτι της, στο Μακροχώρι Ημαθίας.

Η 37χρονη κρατείται στη Αστυνομική Διεύθυνση Βέροιας και σε βάρος της σχηματίστηκε δικογραφία για ανθρωποκτονία με δόλο.

Η ίδια φέρεται να αντιμετωπίζει προβλήματα ψυχικής υγείας.

Το περιστατικό συνέβη, χθες το μεσημέρι, μπροστά στα μάτια των δύο μεγαλύτερων παιδιών της, 6 και 7 ετών. Τα δύο ανήλικα βγήκαν έντρομα από το σπίτι ειδοποιώντας τον παππού και τη θεία τους, που μένουν σε απέναντι κατοικία. Το βρέφος μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο της Βέροιας, όπου, παρά τις προσπάθειες των γιατρών, κατέληξε.

Πληροφορίες από το νοσοκομείο αναφέρουν ότι ο θάνατός του προήλθε από στραγγαλισμό. Οι ακριβείς συνθήκες θανάτου αναμένεται να γίνουν γνωστές από την ιατροδικαστική έρευνα που θα διεξαχθεί στη Θεσσαλονίκη.

Επιστήμη – Υγεία: Το εμφιαλωμένο νερό μπορεί να περιέχει χιλιάδες μικροσκοπικά κομμάτια πλαστικού

Το εμφιαλωμένο νερό μπορεί να περιέχει εκατοντάδες χιλιάδες θραύσματα πλαστικού, τα οποία έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύεται στο περιοδικό «Proceedings of the National Academy of Sciences».

Όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, κατά μέσο όρο ένα λίτρο εμφιαλωμένου νερού περιείχε περίπου 240.000 ανιχνεύσιμα πλαστικά θραύσματα, δηλαδή από δέκα έως 100 φορές περισσότερα από προηγούμενες εκτιμήσεις. Πρόκειται για νανοπλαστικά, τόσο μικροσκοπικά που μπορούν να περάσουν από τα έντερα και τους πνεύμονες απευθείας στην κυκλοφορία του αίματος και στη συνέχεια σε όργανα, όπως η καρδιά και ο εγκέφαλος. Μπορούν να περάσουν μέσω του πλακούντα ακόμα και στα σώματα των εμβρύων. Οι επιστήμονες στοχεύουν στο να μελετήσουν τις πιθανές επιπτώσεις σε μια μεγάλη ποικιλία βιολογικών συστημάτων.

Η παγκόσμια παραγωγή πλαστικού πλησιάζει τα 400 εκατομμύρια τόνους ετησίως. Περισσότεροι από 30 εκατομμύρια τόνοι απορρίπτονται κάθε χρόνο στα ύδατα ή στην ξηρά και πολλά προϊόντα που κατασκευάζονται με πλαστικά, μεταξύ των οποίων και συνθετικά υφάσματα, αποβάλλουν σωματίδια ενώ εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται. Τα περισσότερα πλαστικά δεν διασπώνται, απλώς διαιρούνται ξανά και ξανά σε όλο μικρότερα σωματίδια της ίδιας χημικής σύνθεσης.

Τα πλαστικά στο εμφιαλωμένο νερό εντοπίστηκαν πρώτη φορά σε μελέτη του 2018 που μέτρησε κατά μέσο όρο 325 σωματίδια ανά λίτρο, ενώ μεταγενέστερες μελέτες πολλαπλασίασαν αυτό τον αριθμό, αν και οι εκτιμήσεις σταματούσαν σε μεγέθη κάτω του ενός μικρομέτρου, δηλαδή στο όριο των νανοπλαστικών.

Η νέα μελέτη χρησιμοποιεί μια τεχνική που ονομάζεται μικροσκοπία διεγερμένης σκέδασης Ραμάν και εφευρέθηκε από ένας από τους συγγραφείς της μελέτης, τον βιοφυσικό του Πανεπιστημίου του Κολούμπια, Γουέι Μιν. Επίσης, οι ερευνητές δημιούργησαν έναν αλγόριθμο με βάση τα δεδομένα για την ερμηνεία των αποτελεσμάτων. Στη συνέχεια δοκίμασαν τρεις μάρκες εμφιαλωμένου νερού που πωλούνται στις ΗΠΑ και ανέλυσαν πλαστικά σωματίδια μεγέθους μόλις 100 νανομέτρων. Εντόπισαν 110.000 έως 370.000 σωματίδια σε κάθε λίτρο, το 90% των οποίων ήταν νανοπλαστικά και τα υπόλοιπα μικροπλαστικά.

Ένα από τα πλαστικά που εντόπισαν ήταν το τερεφθαλικό πολυαιθυλένιο ή PET. Αυτό δεν αποτέλεσε έκπληξη, δεδομένου ότι από αυτό είναι κατασκευασμένα πολλά μπουκάλια νερού και πιθανόν να εισέρχεται στο νερό καθώς αποκολλώνται κομμάτια, όταν το μπουκάλι πιέζεται ή εκτίθεται στη θερμότητα. Πολύ εκτεταμένος ήταν και ο εντοπισμός πολυαμιδίου, ενός τύπου νάιλον, που πιθανώς προέρχεται από τα πλαστικά φίλτρα που χρησιμοποιούνται για τον καθαρισμό του νερού πριν από την εμφιάλωσή του. Άλλα κοινά που βρήκαν οι ερευνητές χρησιμοποιούνται σε διάφορες βιομηχανικές διεργασίες, όπως πολυστυρένιο, χλωριούχο πολυβινύλιο και μεθακρυλινό πολυμεθύλιο.

Ανησυχητικό ήταν ότι οι επτά τύποι πλαστικών που αναζήτησαν οι ερευνητές αντιπροσώπευαν μόνο το 10% του συνόλου των νανοσωματιδίων που βρήκαν στα δείγματα, ενώ τα υπόλοιπα δεν γνωρίζουν τι είναι. Αν είναι όλα νανοπλαστικά, αυτό σημαίνει ότι ο αριθμός τους θα μπορούσε να είναι δεκάδες εκατομμύρια ανά λίτρο.

Η ερευνητική ομάδα σχεδιάζει να εξετάσει και το νερό της βρύσης, το οποίο επίσης έχει αποδειχθεί ότι περιέχει μικροπλαστικά, αν και πολύ λιγότερα από το εμφιαλωμένο νερό.

Ο Μπεϊζάν Γιαν, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης, χημικός περιβάλλοντος στο Παρατηρητήριο Γης Lamont-Doherty του Πανεπιστημίου Κολούμπια, εργάζεται, επίσης, σε ένα πρόγραμμα για τη μελέτη των μικροπλαστικών και νανοπλαστικών που καταλήγουν στα λύματα όταν οι άνθρωποι πλένουν τα ρούχα τους και σύμφωνα με τους μέχρι τώρα υπολογισμούς του πρόκειται για εκατομμύρια ανά φορτίο δέκα κιλών. Σχεδιάζει μάλιστα με την ομάδα του φίλτρα για τη μείωση της ρύπανσης από τα οικιακά και εμπορικά πλυντήρια ρούχων. Η ομάδα συνεργάζεται επιπλέον με ειδικούς σε θέματα περιβαλλοντικής υγείας για να μετρήσουν τα νανοπλαστικά σε ανθρώπινους ιστούς και να εξετάσουν τις αναπτυξιακές και νευρολογικές επιπτώσεις τους.

Credit φωτογραφίας: Naixin Qian, Columbia University
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η συσχέτιση της COVID-19 με καρδιαγγειακά συμβάματα-Συνόψιση δεδομένων αμερικανικής έρευνας από επιστήμονες του ΕΚΠΑ

Η πανδημία COVID-19, τουλάχιστον στα αρχικά της στάδια, χαρακτηρίστηκε από μειωμένη πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη, καθυστερώντας δυνητικά την έγκαιρη αντιμετώπιση καρδιαγγειακών νοσημάτων. Από την άλλη πλευρά, η λοίμωξη από SARS-CoV-2, ως συστηματικό νόσημα που μπορεί να επηρεάσει σειρά οργάνων, σχετίζεται με υψηλότερα ποσοστά καρδιακής ανεπάρκειας, εμφράγματος του μυοκαρδίου και εγκεφαλικού επεισοδίου.

Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής) και Γιάννης Ντάνασης συνοψίζουν τα επιστημονικά δεδομένα που δημοσιεύθηκαν στις 5 Ιανουαρίου 2024 στο έγκριτο διεθνές περιοδικό JAMA Health Forum σχετικά με την επιδημιολογία και τα χαρακτηριστικά των οξέων καρδιαγγειακών συμβαμάτων κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19.

Οι ερευνητές συνέλεξαν δεδομένα από το Harvard Pilgrim Health Care στο οποίο είναι ασφαλισμένοι πάνω από 1 εκατομμύριο μέλη στην περιοχή της Νέας Αγγλίας (Μασαχουσέτη, Νιου Χαμσάιρ, Μέιν, Κονέκτικατ) στις ΗΠΑ. Τα δεδομένα αφορούσαν τις νοσηλείες για έμφραγμα του μυοκαρδίου και εγκεφαλικό επεισόδιο κατά τη χρονική περίοδο από το Μάρτιο 2017 έως τον Δεκέμβριο 2021. Συγκεκριμένα, καταγράφηκαν καρδιαγγειακά συμβάματα, όπως εμφράγματα, αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, επεισόδια συμφορητικής καρδιακής ανεπάρκειας, στηθάγχης και παροδικού ισχαιμικού επεισοδίου.

Τα σύνθετα, οξέα καρδιαγγειακά συμβάματα μειώθηκαν κατά την αρχική φάση της πανδημίας τον Απρίλιο του 2020 κατά 26,6%. Τα ποσοστά παρέμειναν κάτω από τα αναμενόμενα επίπεδα τον Μάρτιο του 2021 (-9,6%) και τον Δεκέμβριο του 2021 (-19,8%). Οι νοσηλείες για εγκεφαλικά επεισόδια μειώθηκαν αρχικά κατά 27,0%, παρέμειναν χαμηλότερες από τις αναμενόμενες τον Φεβρουάριο του 2021 (-11,8%) και ήταν χαμηλότερες από τα αναμενόμενα επίπεδα τον Δεκέμβριο του 2021 (-27,3%). Οι νοσηλείες για έμφραγμα του μυοκαρδίου μειώθηκαν αρχικά κατά 27,8%, αλλά δεν διέφεραν στατιστικά από τα αναμενόμενα επίπεδα τον Ιανουάριο του 2021. Τα επεισόδια συμφορητικής καρδιακής ανεπάρκειας μειώθηκαν αρχικά κατά 26,1%, ήταν χαμηλότερα από τα αναμενόμενα επίπεδα τον Μάρτιο του 2021 (-15,8%) και ήταν χαμηλότερα από τα αναμενόμενα έως τον Δεκέμβριο του 2021 (-22,1%). Τα επεισόδια στηθάγχης ακολούθησαν παρόμοιες τάσεις διαρκούς μείωσης, ενώ τα επεισόδια παροδικού ισχαιμικού επεισοδίου δεν διέφεραν σημαντικά από τα αναμενόμενα μέχρι τον Αύγουστο του 2020.

Συνολικά, η πανδημία COVID-19 δεν συσχετίστηκε με μακροπρόθεσμη αύξηση των καρδιαγγειακών συμβαμάτων μεταξύ ασφαλισμένων κατοίκων της Νέας Αγγλίας των ΗΠΑ, αλλά, αντίθετα, εντοπίστηκαν διαρκείς μειώσεις στα επεισόδια παροδικού ισχαιμικού επεισοδίου, συμφορητικής καρδιακής ανεπάρκειας και στηθάγχης.

Οι πιθανοί λόγοι που εξηγούν αυτές τις τάσεις είναι:

1. έλλειψη προσέλευσης ασθενών στα νοσοκομεία κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης των 21 μηνών της μελέτης (για παράδειγμα φόβος να μην κολλήσουν),

2. οι καρδιαγγειακοί θάνατοι να γίνουν εκτός του ιατρικού συστήματος (π.χ. στο σπίτι),

3. θάνατοι ατόμων από COVID-19, ενώ ταυτόχρονα διατρέχουν κίνδυνο για μείζονα καρδιαγγειακά συμβάματα,

4. μείωση της υπερδιάγνωσης λόγω της χαμηλότερης προσέλευσης στα τμήματα επειγόντων περιστατικών,

5. διαχείριση της καρδιακής ανεπάρκειας στο σπίτι και των άλλων νοσημάτων στο σπίτι.

Η παρούσα μελέτη, σε συνδυασμό με άλλες μελέτες δείχνει ότι στις ΗΠΑ άλλες πολιτείες είχαν αύξηση και άλλες μείωση των καρδιαγγειακών συμβαμάτων κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Το πιο σημαντικό για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής υγείας είναι να διευκολύνουν την πρόσβαση στα συστήματα υγείας ασθενών με καρδιαγγειακά νοσήματα και άλλα σοβαρά νοσήματα που χρήζουν νοσοκομειακής αντιμετώπισης, κατά τη διάρκεια περιόδων περιορισμένης πρόσβασης στην υγειονομική περίθαλψη (όπως για παράδειγμα στην πρώτη περίοδο της πανδημίας).

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στον διαζευγμένο γονέα που εμποδίζει την επικοινωνία του παιδιού με τον άλλο γονέα, επαπειλείται ποινή φυλάκισης

Ο Άρειος Πάγος (Ζ΄ Ποινικό Τμήμα) απέρριψε αίτηση διαζευγμένης μητέρας που ζητούσε να αναιρεθεί εφετειακή απόφαση με την οποία καταδικάστηκε σε φυλάκιση 15 μηνών με τριετή αναστολή, καθώς παρεμπόδιζε την επικοινωνία του παιδιού της με τον πατέρα του, παρά την ύπαρξη δικαστικής απόφασης που καθορίζει τις ημέρες επικοινωνίας παιδιού και πατέρα. Η μητέρα καταδικάστηκε για κατ’ εξακολούθηση μη συμμόρφωση προς δικαστική απόφαση.

Η μητέρα, σύμφωνα με τους δικαστές, γνώριζε ότι έχει την  υποχρέωση, καθώς είχε εκδοθεί σχετική δικαστική απόφαση, να παραδίδει το ανήλικο παιδί της στον πατέρα του, προκειμένου να ασκήσει το δικαίωμα επικοινωνίας μαζί του. Οι ενέργειες αυτές της μητέρας, σύμφωνα με τη δικαστική απόφαση, γινόντουσαν στο πλαίσιο της προσπάθειας της για πλήρη αποξένωση του παιδιού από τον πατέρα του και πρώην σύζυγό της.

 Ειδικότερα, η επικοινωνία του πατέρα με τον γιό του είχε ρυθμιστεί με απόφαση Μονομελούς Εφετείου και εφαρμοζόταν κανονικά. Όμως, «αίφνης το Πάσχα του έτους 2016, ο ανήλικος υιός αρνήθηκε να ακολουθήσει τον πατέρα του και έκτοτε διάκειται αρνητικά απέναντι του με αποτέλεσμα κάθε επικοινωνία να είχε αποκλειστεί».

Στη συνέχεια με απόφαση ασφαλιστικών μέτρων  καθορίστηκε προσωρινά η επικοινωνία του πατέρα με τον γιό του, αλλά σύμφωνα με δικαστική απόφαση αποδείχθηκε ότι η μητέρα του ανήλικου αν και γνώριζε ότι έχει τη σχετική υποχρέωση -με πρόθεση δεν παρέδιδε (34 φορές μέσα σε διάστημα 4 μηνών) τον ανήλικο υιό της στον πατέρα του, προκειμένου να ασκήσει το δικαίωμα επικοινωνίας.

Αντίθετα, η μητέρα ισχυρίσθηκε ότι «η ματαίωση της ρυθμισθείσας επικοινωνίας δεν οφείλεται στην ίδια αλλά στην επίμονη άρνηση του ανήλικου υιού της, ο οποίος δεν επιθυμούσε να επικοινωνήσει με τον πατέρα του, “παρά τις δικές της διαρκείς παραινέσεις, νουθεσίες και προτροπές”».

 Όμως ο ισχυρισμός της αυτός «δεν κρίνεται αληθής», σύμφωνα με την δικαστική απόφαση, καθώς ο γιός αρνείτο να δεχθεί να συναντηθεί με τον πατέρα του «εξαιτίας των χειρισμών της μητέρας του». Και όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην δικαστική απόφαση, «είναι αληθές ότι ο ανήλικος δεν επιθυμούσε να επικοινωνεί με τον πατέρα του, πλην όμως η άρνηση αυτή ήταν επίκτητη και οφειλόμενη στη συμπεριφορά της μητέρας του».

Κατόπιν αυτών, το δικαστήριο έκρινε ότι η μητέρα «με πρόθεση αποφάσισε να παραβιάσει κατ’ εξακολούθηση τη δικαστική απόφαση και να μην επιτρέψει την επικοινωνία του ανηλίκου με τον πατέρα του, επιθυμώντας την πλήρη αποξένωσή του από αυτόν και επομένως πρέπει να κηρυχθεί ένοχη».

Τελικά, οι δικαστές έκριναν ότι η μητέρα με τη βούλησή της προέβη σε πράξεις που συνιστούν εξακολούθηση του ιδίου εγκλήματος και με πρόθεση δεν συμμορφώθηκε σε δικαστική απόφαση και καταδικάστηκε σε φυλάκιση 15 μηνών με τριετή αναστολή για μη συμμόρφωση προς δικαστική απόφαση. Πάντως, η προβλεπόμενη ποινή για μη συμμόρφωση προς δικαστική απόφαση είναι φυλάκιση μέχρι 3 έτη ή χρηματική ποινή.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Για την πρόταση ένταξης του ΣΥΡΙΖΑ στην ευρωομάδα των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου – Γράφει ο Δρ. Σίμος Ανδρονίδης

Με παρέμβαση τους, τα στελέχη του Συνασπισμού της Ριζοσπαστικής Αριστεράς-Προοδευτική Συμμαχία Κώστας Ζαχαριάδης, Θανάσης Θεοχαρόπουλος και Γιάννης Ραγκούσης,[1] προτείνουν την ένταξη τους κόμματος τους στην ευρωομάδα των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Σίμος Ανδρονίδης
Γράφει ο Δρ. Σίμος Ανδρονίδης

Σε αυτό το πλαίσιο, δύναται να αναφέρουμε πως η πρόταση τους δεν κομίζει ‘γλαύκας εις Αθήνας,’ καθότι οι συζητήσεις και οι διεργασίες ως προς το που ανήκει ή αλλιώς, σε ποια ευρωομάδα πρέπει να ενταχθεί, δεν εξέλιπαν και την περίοδο όπου στην προεδρία του κόμματος βρισκόταν ο Αλέξης Τσίπρας.

Επί προεδρίας του η λύση που επιλέχθηκε ήσαν αρκούντως ισορροπημένη: Ο ΣΥΡΙΖΑ παρέμεινε μέλος της ευρωομάδας της Αριστεράς και από την άλλη, συμμετείχε ως παρατηρητής στις συνεδριάσεις της ευρωομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών του Κοινοβουλίου.

Kαι γιατί επιλέχθηκε μία τέτοια λύση; Δεν θα διστάσουμε να απαντήσουμε λέγοντας πως επιλέχθηκε διότι με αυτόν τον τρόπο το συγκεκριμένο εθνικολαϊκιστικό κόμμα αφενός μεν μπορούσε να ‘καταδείξει’ πως δεν επιθυμεί διόλου να ‘εγκαταλείψει’ την ευρωομάδα της Αριστεράς και άρα την Αριστερή, ριζοσπαστική (και ‘κινηματική’) πολιτική του ταυτότητα, και, αφετέρου δε, ‘επιβεβαίωνε’ δια της απόκτησης status παρατηρητή των συνεδριάσεων της ευρωομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, πως έχει πλέον μετεξελιχθεί σε ένα κόμμα εξουσίας, καλύπτοντας τον χώρο της Κεντροαριστεράς ή Σοσιαλδημοκρατίας  που άλλοτε κάλυπτε προνομιακά το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα-Κίνημα Αλλαγής. Πόσο όμως συνέβαλλε αυτή η εξέλιξη στο να αποκτήσουν κεντρικά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ Κεντροαριστερό ή Σοσιαλδημοκρατικό πολιτικό προφίλ;

Όχι ιδιαίτερα, καθότι πρώτον, αρκετά ή ορθότερα πολλά σημαντικά στελέχη του κόμματος εξακολούθησαν να πιστεύουν πως ο προνομιακός, πολιτικοϊδεολογικά και αξιακά, χώρος για τον ΣΥΡΙΖΑ, είναι η ευρωομάδα της Αριστεράς, στο εγκάρσιο σημείο όπου λόγω και των εκλογικών του επιτυχιών, έφθασε να είναι το μεγαλύτερο Αριστερό κόμμα που δρούσε μέσα στις τάξεις της ευρωομάδας της Αριστεράς.[2]

Και, πέραν αυτού, πολλά εκ των κεντρικών στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ εξακολουθούσαν να αυτο-προσδιορίζονται ως ‘Αριστεροί’ (ακόμη και ως ‘κομμουνιστές’), κάτι που ισχύει και σήμερα και αποδεικνύει εμπράκτως πως η εκκίνηση της συνεργασίας του κόμματος με την ευρωομάδα των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν συνετέλεσε στην αναδιαμόρφωση της πολιτικής τους ταυτότητας.

 Υπό αυτό το πρίσμα, ναι μεν απέκτησε δίχως ιδιαίτερη δυσκολία (σε αυτή την εξέλιξη συνέβαλλε δραστικά και η μείωση της πολιτικής-εκλογικής επιρροής του ΠΑΣΟΚ,[3] και, κατ’ επέκταση, η απώλεια του πρωταγωνιστικού ρόλου που διαδραμάτιζε στο εγχώριο κομματικό-πολιτικό σύστημα), το status του παρατηρητή, από την άλλη όμως δε, δεν προσέλαβε το status ή αλλιώς, την ιδιότητα του ενεργού και δραστήριου ‘παρατηρητή.’

Για όσο χρονικό διάστημα το κόμμα συμμετείχε στις συνεδριάσεις της ευρωομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, δεν διακρίθηκε για τον ζήλο με τον οποίο συμμετείχε, αποφεύγοντας να καταθέτει σαφείς και συνεκτικές μεταρρυθμιστικές προτάσεις σχετικά με την λειτουργία  της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ). Που μπορεί να οφείλεται μία τέτοια εξέλιξη;

Πρωτίστως στην παραδοσιακή δυσπιστία με την οποία αντιμετώπιζαν πολλά στελέχη και βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ την ευρωπαϊκή Σοσιαλδημοκρατία[4] και επίσης στην ύπαρξη ενός ευδιάκριτου ‘ρεύματος’ ευρωσκεπτικισμού εντός κόμματος.

Και το ‘ρεύμα’ αυτό συνέχισε να υφίσταται ακόμη και μετά την αποχώρηση των μελών του πάλαι ποτέ ‘Αριστερού ρεύματος’ το καλοκαίρι του 2015, μετά την υπογραφή του τρίτου μνημονίου. Και το ενδιαφέρον θεωρητικά, έγκειται στο ότι τρία στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ που δεν έχουν διατελέσει ευρωβουλευτές και δεν διακρίθηκαν για τις επεξεργασίες τους περί Ευρωπαϊκής Ένωσης και εμβάθυνσης της διαδικασίας ευρωπαϊκής ενοποίησης (οι περί ευρωπαϊκής ενοποίησης θεωρητικές επεξεργασίες του καθηγητή Δημήτρη Χρυσοχόου είναι ‘άγνωστες’ σε πολλά μέλη του ΣΥΡΙΖΑ), διατυπώνουν μία τέτοια πρόταση εν όψει των ευρωεκλογών του 2024, όχι με στόχο τον ‘εξευρωπαϊσμό’ του ΣΥΡΙΖΑ (δύο χρόνια μετά την Ρωσική στρατιωτική εισβολή στην Ουκρανία και η προδήλως εσφαλμένη και απλοϊκή Συριζαϊκή  αντίληψη περί ‘ευθυνών και του ΝΑΤΟ και της ΔΥΣΗΣ’ για την εισβολή δεν έχει αλλάξει), αλλά, αντιθέτως, για να μπορέσει, δια της ένταξης στην ευρωομάδα του ‘PES,’ να διατηρήσει, έστω και τυπικά, το status ή το προφίλ του κόμματος εξουσίας.

 Να μην επιτρέψει στο ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής να ‘παίξει’ εν ου παικτοίς εντός της ευρωομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, αποκτώντας πλεονέκτημα στον ανταγωνισμό του με τον ΣΥΡΙΖΑ. Βέβαια, η όλη πρόταση μπορεί να ιδωθεί και ως ‘δείκτης’ των πολιτικοϊδεολογικών ανακατατάξεων που λαμβάνουν χώρα επί προεδρίας Στέφανου Κασσελάκη.

Για αυτά τα στελέχη,  ένα κόμμα που αυτο-προσδιορίζεται ως κόμμα της ‘πατριωτικής Αριστεράς’ μπορεί να λειτουργήσει ‘καλύτερα’ μέσα ένα περιβάλλον (ευρωομάδα Σοσιαλιστών και Δημοκρατών) όπου δεν έχουν θέση ακρότητες και λεκτικές-γλωσσικές υπερβολές.

Εάν, για την ‘οικονομία’ της ανάλυσης μας, υποθέσουμε πως ο ΣΥΡΙΖΑ εντάσσεται σε αυτή την ευρωομάδα εγκαταλείποντας οριστικά την ευρωομάδα της Αριστεράς (πως θα αντιδράσουν στελέχη του σε μία τέτοια εξέλιξη; ), τότε θα θέσουμε και το  ακόλουθο ερώτημα:  Θα αρκούσε κάτι τέτοιο για την ισχυροποίηση της θέσης του στην πολιτική σκηνή; Όχι, είναι η απάντηση μας.


[1] Βλέπε σχετικά, ‘Παρέμβαση Ζαχαριάδη, Θεοχαρόπουλου, Ραγκούση για ένταξη του ΣΥΡΙΖΑ στους Ευρωσοσιαλιστές,’ Διαδικτυακή έκδοση εφημερίδας ‘Πρώτο Θέμα,’ 08/01/2024, Παρέμβαση Ζαχαριάδη, Θεοχαρόπουλου, Ραγκούση για ένταξη του ΣΥΡΙΖΑ στους Ευρωσοσιαλιστές (protothema.gr) Θεωρητικώ τω τρόπω, θα υποστηρίξουμε πως οι σχετικές συζητήσεις για το αν ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να ενταχθεί στην ευρωομάδα των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, εκκίνησαν μετά την άνοδο του κόμματος στην εξουσία και την συγκρότηση της κυβέρνησης συνασπισμού με το κόμμα των Ανεξαρτήτων Ελλήνων του Πάνου Καμμένου. Εμβαθύνοντας περισσότερο, θα υποστηρίξουμε, εν είδει υποθέσεως εργασίας, πως οι σχετικές διεργασίες (δεν υπήρξε ίσως μεγαλύτερος υποστηρικτής της συμμετοχής του ΣΥΡΙΖΑ στις συνεδριάσεις του ‘PES’, από τον τότε πρόεδρο του και πρωθυπουργό, Αλέξη Τσίπρα) και συζητήσεις, τροφοδοτήθηκαν από την επιχειρούμενη μνημονιακή στροφή του κόμματος, έτσι όπως εκφράστηκε μετά την ‘ακύρωση’ του αποτελέσματος του δημοψηφίσματος, την υπογραφή του τρίτου μνημονίου και την εφαρμογή των μέτρων που αυτό περιείχε. Όσο περισσότερο ο ΣΥΡΙΖΑ εφάρμοζε τα μέτρα και ολοκλήρωνε την στροφή ή αλλιώς τον μετασχηματισμό του που δεν αρκούσε όμως ώστε το κόμμα να απωλέσει τις εθνικολαϊκιστικές του αφηγήσεις και την επένδυση στην ‘εχθροπάθεια’ και στη μνησικακία, τόσο περισσότερο πύκνωναν και οι συζητήσεις στο εσωτερικό του κόμματος. Μπορούμε, στα πλαίσια της ανάλυσης μας, να διατυπώσουμε και μία δεύτερη υπόθεση εργασίας. Και ποια είναι αυτή; Ας το δούμε αναλυτικότερα: Εκτιμούμε (κατάλληλος όρος είναι και το ‘υποθέτουμε’), πως ένας εκ των πλέον βασικών λόγων που ώθησαν την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ στο να επιδιώξει να καταστήσει το κόμμα παρατηρητή των συνεδριάσεων της ευρωομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, είναι και το ό,τι, με αυτόν τον τρόπο, θεώρησε πως θα μπορέσει να αμβλύνει το «εύρος» και την «δυναμική» που ήδη είχε αποκτήσει το ‘αντι-ΣΥΡΙΖΑ ρεύμα,’ για να παραπέμψουμε στην ανάλυση των Γεράσιμου Μοσχονά και Άγγελου Σεριάτου. Ο ΣΥΡΙΖΑ ήθελε να ‘πασπαλιστεί’ με λίγη από την ιστορική ‘λάμψη’ και την ‘αίγλη’ της Σοσιαλδημοκρατίας. Άλλως πως, να εμβαπτιστεί στα νάματα της, προκειμένου να καταφέρει να διεισδύσει στην κατηγορία των Κεντρώων ή των Κεντρογενών ψηφοφόρων που είχαν (ως έναν βαθμό, το πέτυχε στις βουλευτικές εκλογές του 2019), Πασοκικές αναφορές. Βλέπε σχετικά, Μοσχονάς, Γεράσιμος., & Σεριάτος, Άγγελος., ‘Το αντι-ΣΥΡΙΖΑ ρεύμα: Συγκρότηση, εύρος και δυναμική,’ στο: Αρανίτου, Βάλια., Γεωργιάδου, Βασιλική., & Τσατσάνης, Μάνος., (επιμ.), ‘Η εκλογική συμπεριφορά των Ελλήνων. Ανάμεσα στα Μνημόνια και την Πανδημία. Στάσεις, αντιλήψεις, στοιχίσεις και αποστοιχίσεις,’ Εκδόσεις Gutenberg, Αθήνα, 2022.  «Κοινή παρέμβαση-πρόταση των Κώστα Ζαχαριάδη, Θανάση Θεοχαρόπουλου και Γιάννη Ραγκούση, για ένταξη του ΣΥΡΙΖΑ στους Ευρωσοσιαλιστές, έχει αποσταλεί στα μέλη της Πολιτικής Γραμματείας του κόμματος, συμπεριλαμβανομένων των Γραμματέων και έχει κοινοποιηθεί στον Πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Στέφανο Κασσελάκη.
Με κοινή τους παρέμβαση – πρόταση ενόψει του συνεδρίου του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία τα μέλη της Πολιτικής Γραμματείας υπογραμμίζουν ότι η απόφαση για την ένταξη πλέον του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία στην Πολιτική Ομάδα της Προοδευτικής Συμμαχίας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών του Ευρωκοινοβουλίου αποτελεί θεμελιώδη επιλογή. Η  μάχη των επόμενων ευρωπαϊκών κι εθνικών εκλογών δεν θα κριθεί στο έδαφος της ριζοσπαστικής Αριστεράς, αλλά στο έδαφος της Κεντροαριστεράς» αναφέρουν χαρακτηριστικά».
[2] Σε αυτό το σημείο, δεν προκύπτει κάποια ιδιαίτερη αναντιστοιχία. Ο ΣΥΡΙΖΑ, λόγω ακριβώς της κοινωνικής, πολιτικής και εκλογικής του ισχυροποίησης άρχισε να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην διαμόρφωση της στρατηγικής της ευρωομάδας της Αριστεράς. Δεύτερον, η ισχυροποίηση του και η απόκτηση του status του μεγαλύτερου κόμματος, απέτρεψε την ηγεσία της ευρωομάδας της Αριστεράς από το εγείρει ζητήματα σχετικά με την συνέχιση της παρουσίας του κόμματος εντός ευρωομάδας, λόγω του πολιτικού ‘φλερτ’ με τους Σοσιαλιστές και Δημοκράτες, οι οποίοι, εν αντιθέσει με διάφορες εγχώριες αναλύσεις που τόνιζαν το γεγονός του ‘πόσο χρειαζόταν το ‘PES’ ένα κόμμα σαν τον ΣΥΡΙΖΑ στις τάξεις του’, δεν επέδειξαν κάποια ιδιαίτερη ζέση στο να καταστήσουν τον ΣΥΡΙΖΑ μόνιμο μέλος. Τρίτον, στελέχη και ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ όπως ο Δημήτρης Παπαδημούλης (μπορεί να θεωρηθεί ο Δημήτρης Παπαδημούλης ως ένας ‘ευρωπαϊστής’ πολιτικός; Να ένα πολύ ενδιαφέρον ερώτημα), άρχισαν να αυξάνουν την επιρροή τους εντός της ευρωομάδας της Αριστεράς, με τον ίδιο, έχοντας την υποστήριξη της συγκεκριμένης ευρωομάδας και των δικτύων της, να αναρριχάται πολιτικά και να καταλαμβάνει θέση αντιπροέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Μετά από αυτή την εξέλιξη, ο Δημήτρης Παπαδημούλης θεώρησε πως εν τοις πράγμασι ή αλλιώς, ‘αυτοδικαίως’, απέκτησε το ό,τι ο Γερμανός κοινωνιολόγος Max Weber ορίζει ως «χάρισμα της θέσης». Κατ’ αυτόν τον τρόπο, άρχισε να συμπεριφέρεται ως ‘ξεχωριστός’ πολιτικός, ως πολιτικός που ‘ποιοτικά υπερέχει’ έναντι των συναδέλφων του ευρωβουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ, των συναδέλφων του από τα άλλα πολιτικά κόμματα, καθώς και από τα υπόλοιπα μέλη και στελέχη του κόμματος του. Με αυτόν τον τρόπο οφείλουμε να αντιληφθούμε την εκ των προτέρων άρνηση του να εγκαταλείψει την Ευρωβουλή και να κατέλθει ως υποψήφιος βουλευτής με τον ΣΥΡΙΖΑ και στις βουλευτικές εκλογές της 7ης Ιουλίου του 2019 και στις διπλές βουλευτικές εκλογές του 2023. Για την ‘πυκνή’ Βεμπεριανή ανάλυση της ‘χαρισματικής εξουσίας,’ βλέπε και, Βυζιργιαννάκης, Δημήτριος., ‘Ηγεσία, πολιτική και κόμματα στον κυβερνοχώρο: πολυκριτηριακή αξιολόγηση και κατάταξη ιστότοπων πολιτικών κομμάτων,’ Διδακτορική Διατριβή, Πανεπιστήμιο Κρήτης, 2013, Διαθέσιμη στο: Ηγεσία, πολιτική και κόμματα στον κυβερνοχώρο: πολυκριτηριακή αξιολόγηση και κατάταξη ιστότοπων πολιτικών κομμάτων (didaktorika.gr)
[3] Η εκλιπούσα πρώην πρόεδρος του Πανελληνίου Σοσιαλιστικού Κινήματος-Κινήματος Αλλαγής Φώφη Γεννηματά, κατέστη ίσως  το πρώτο στέλεχος του κόμματος που αντιλήφθηκε πως μία απαραίτητη προϋπόθεση για την ανασύνταξη, την αναδιοργάνωση και την ανάκτηση της απωλεσθείσας επιρροής του ΠΑΣΟΚ, ήσαν η εκλογική ήττα του ΣΥΡΙΖΑ στις βουλευτικές εκλογές της 7ης Ιουλίου του 2019. Και όσο μεγαλύτερο το εύρος αυτής της ήττας, τόσο το καλύτερο για το κόμμα. Η Φώφη Γεννηματά διέθετε δεξιότητες που ακόμη και σήμερα, δεν έχουν καταστεί αντιληπτές από αρκετά στελέχη και βουλευτές του εν Ελλάδι Κεντροαριστερού φορέα.
[4] Η δυσπιστία αυτή εντάθηκε εν καιρώ βαθιάς κοινωνικής, πολιτικής και οικονομικής κρίσης. Ευρύτερα ομιλώντας, θα επισημάνουμε πως από τα μέσα περίπου της δεκαετίας του 2000 (κομβική στιγμή ήσαν η ανάληψη προεδρικών καθηκόντων από τον Αλέκο Αλαβάνο), ο ΣΥΝ-ΣΥΡΙΖΑ υιοθέτησε, δίχως να μεταπλάσει ιδιαίτερα, το αντιπολιτευτικό ‘μοντέλο’ του Κομμουνιστικού Κόμματος σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου: ‘Αρκούμαι σε αυτά που έχω και δεν διεκδικώ κάτι άλλο. Επιδεικνύω προς τους ευρωβουλευτές των άλλων κοινοβουλευτικών ομάδων την Αριστεροσύνη μου. Συνεχίζω χωρίς να δίνω ιδιαίτερη σημασία στην κριτική που μου ασκούν. Πορεύομαι δια της άρνησης: Η μία άρνηση είναι καλή, οι δύο, οι τρεις και οι πολλές όμως, ακόμη καλύτερες για το κόμμα και για τα μέλη του’. Δεν διαθέτουμε επιστημονικές μελέτες που να εξετάζουν το αν και σε ποιον βαθμό η συμμετοχή των ευρωβουλευτών ενός κόμματος σε μία κοινοβουλευτική ευρωομάδα μπορεί να επηρεάσει την πολιτική τους ταυτότητα, την ποιότητα του πολιτικού τους λόγου, τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο εκλαμβάνουν τον εγχώριο κομματικό και πολιτικό ανταγωνισμό, όπως επίσης και τις θέσεις του κόμματος τους. Ήσαν η Άννα Διαμαντοπούλου η πολιτικός που κατόρθωσε, χωρίς να έχει εκλεγεί ευρωβουλευτής, αλλά από την θέση της Επιτρόπου Απασχόλησης και Κοινωνικών Θεμάτων την περίοδο 1999-2004, να μετεξελιχθεί σε ένα αμιγώς ευρωπαϊκό πολιτικό στέλεχος, που και είχε βαθιά επίγνωση του πως έχει εξελιχθεί ιστορικά η διαδικασία του εξευρωπαϊσμού στην Ελλάδα, και ισορρόπησε μεταξύ ‘εθνικών’ και ‘ευρωπαϊκών’ προταγμάτων, γέρνοντας ελαφρά προς τα δεύτερα, και κατάφερε να εισαγάγει στην εγχώρια ‘δημόσια σφαίρα’, σύμφωνα με την διατύπωση του πρώιμου Χάμπερμας, θέματα καινοτόμα και εν πολλοίς άγνωστα μέχρι την στιγμή που τα εισήγαγε, και, τελευταίο άλλα όχι έσχατο, να αποκτήσει τέτοιες παραστάσεις και γνώσεις ώστε είκοσι χρόνια μετά την αποχώρηση της από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να λειτουργεί πολύ περισσότερο ‘ευρωπαϊκά’ από πολλά μέλη του Ελληνικού Κοινοβουλίου. Bλέπε και, Habermas, Jurgen., ‘The Structural Transformation of the Public Sphere: An Inquiry into a Category of Bourgeois Society,’ Polity, Cambridge, 1989. Στελέχη όπως η Άννα Διαμαντοπούλου μπορούσαν να προωθήσουν και να ‘κάνουν πράξη’ το όραμα του Ζακ Ντελόρ.

Χρ. Σταϊκούρας: Δημιουργία «Νέου ΟΣΕ» και Στρατηγικό Σχέδιο Ανάπτυξης και Επενδύσεων για τον σιδηρόδρομο

Στη δημιουργία ενός ενιαίου φορέα διαχείρισης της σιδηροδρομικής υποδομής στην Ελλάδα, με την συγχώνευση των τριών εταιρειών του ΟΣΕ, ΕΡΓΟΣΕ και του κλάδου τροχαίου υλικού της ΓΑΙΑΟΣΕ, προχωρά κυβέρνηση σε συνεργασία με την ΕΕ, για την αντιμετώπιση των χρόνιων παθογενειών του σιδηροδρομικού τομέα στην Ελλάδα.

«Ο νέος οργανισμός με την ονομασία “Σιδηρόδρομοι Ελλάδος” αντιπροσωπεύει τη νέα εποχή του σιδηροδρόμου, έχοντας να ξεπεράσουμε την εικόνα ενός προβληματικού οργανισμού, με αποκορύφωμα το δυστύχημα των Τεμπών. Σε αυτό το πλαίσιο, καλούμαστε να δημιουργήσουμε ένα στιβαρό και αξιόπιστο προφίλ για τον νέο οργανισμό», αναφέρει το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών.

Κατά τη συνεδρίαση του σημερινού υπουργικού συμβουλίου, παρουσιάστηκε από τον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Χρήστο Σταϊκούρα, η πρόταση για δημιουργία της «Νέος ΟΣΕ ΑΕ», καθώς και το Στρατηγικό Σχέδιο Ανάπτυξης και Επενδύσεων, στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών για τη μεταρρύθμιση και τον εκσυγχρονισμό του σιδηροδρομικού τομέα.

Ειδικότερα, η ελληνική κυβέρνηση, για την αντιμετώπιση των χρόνιων παθογενειών του σιδηροδρομικού τομέα στην Ελλάδα, σε συνεργασία με την ΕΕ, προχωρά σε πλήρη αναδιοργάνωση των εταιρειών, ΟΣΕ, ΕΡΓΟΣΕ, ΓΑΙΑΟΣΕ, που εμπλέκονται στον σχεδιασμό, ανάπτυξη, συντήρηση και διαχείριση των σιδηροδρομικών υποδομών και του τροχαίου υλικού της χώρας, προς διασφάλιση ενός σύγχρονου, γρήγορου, άνετου και απολύτως ασφαλούς σιδηροδρομικού δικτύου, σε πλήρη διαλειτουργικότητα με τα ευρωπαϊκά αντίστοιχα δίκτυα. Η αναδιοργάνωση του ΟΣΕ χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) και θα υλοποιηθεί πλήρως μέχρι το τέλος του 2025. Θα στελεχωθεί με το υπάρχον προσωπικό, αλλά και με πάνω από 600, ακόμα, εργαζόμενους υψηλών προσόντων, η πρόσληψη των οποίων θα ξεκινήσει από φέτος.

Όπως αναφέρει σε ανακοίνωση του το υπουργείο, «η μέχρι σήμερα λειτουργία των τριών εταιρειών που εμπλέκονται με σιδηροδρομικό έργο, με πολλαπλές κοινές αρμοδιότητες και διεπιφάνειες, παράλληλες, αντικρουόμενες ή/και συμπληρωματικές αρμοδιότητες, έχει σαν αποτέλεσμα την αδυναμία ενιαίου στρατηγικού σχεδιασμού, συντονισμού, ανάπτυξης, συντήρησης, διαχείρισης και πλήρους ελέγχου του σιδηροδρομικού δικτύου, με συνέπειες την καθυστέρηση υλοποίησης έργων και την πιθανότητα απώλειας πολύτιμων πόρων (ανθρώπινων και οικονομικών). Επίσης, υπάρχει σημαντική συνολική επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού από την πολλαπλότητα προσωπικού αντιστοίχων προσόντων και αρμοδιοτήτων για παρόμοιες διαδικασίες εντός των τριών εταιρειών».

Για τους λόγους αυτούς, κρίθηκε αναγκαίος και έχει προγραμματιστεί ο άμεσος ριζικός εκσυγχρονισμός για την ανάπτυξη του σιδηροδρομικού τομέα, υλοποιώντας τις ακόλουθες σημαντικές αλλαγές στον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας των δημόσιων πυλώνων του υπάρχοντος συστήματος (ΟΣΕ, ΕΡΓΟΣΕ, ΓΑΙΑΟΣΕ) ως ακολούθως:

1. Δημιουργείται ένας νέος, ενιαίος, σύγχρονος δημόσιος φορέας, με πυρήνα τον ΟΣΕ («Νέος ΟΣΕ»), που αναλαμβάνει πλήρως τον ρόλο, τις υποχρεώσεις και τις ευθύνες του Διαχειριστή της Σιδηροδρομικής Υποδομής, όπως περιγράφονται στο Ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο, ενώ καθίσταται και μοναδικός υπεύθυνος για το σύνολο των μελετών και έργων που εκτελούνται επί του σιδηροδρομικού δικτύου, της διαχείρισης του τροχαίου υλικού, καθώς και των σταθμών και λοιπών εγκαταστάσεων της ιδιοκτησίας του.

2. Στη νέα εταιρεία εντάσσονται επιπλέον του σημερινού ΟΣΕ: α) η ΕΡΓΟΣΕ ΑΕ και β) η ΓΑΙΑΟΣΕ ΑΕ κατά το μέρος που αφορά στο επιχειρησιακά κρίσιμο για τον σιδηρόδρομο τμήμα της δραστηριότητάς της (τροχαίο υλικό, ενεργές σιδηροδρομικές εγκαταστάσεις).

3. Ο Νέος ΟΣΕ θα αναλάβει τη συνολική ευθύνη για όλα τα θέματα ασφαλείας και συνεχούς βελτίωσης του σιδηροδρομικού συστήματος, συνεργαζόμενος με τους λοιπούς φορείς του τομέα (Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, ΡΑΣ, Hellenic Train και λοιποί  operators) στο πλαίσιο της εφαρμογής μίας νέας προσέγγισης με συστημική ανάλυση και διαχείριση κινδύνων, σε εφαρμογή των κατευθύνσεων της ΕΕ και του σχετικού Action Plan που εκπονεί η ελληνική κυβέρνηση.

4. Η σύσταση και οργάνωση του νέου φορέα θα κατοχυρωθεί νομοθετικά. Οι αρμοδιότητές του θα καλύπτουν πλήρως αυτές των σημερινών ΟΣΕ, ΕΡΓΟΣΕ και ΓΑΙΑΟΣΕ και θα συμπληρωθούν κατάλληλα, ώστε να αντιμετωπιστούν κενά ή/και αδυναμίες του υφιστάμενου τρόπου λειτουργίας των φορέων.

Ειδικότερα:

• Ο νέος φορέας θα είναι Ανώνυμη Εταιρεία ιδιοκτησίας του ελληνικού Δημοσίου, με το Διοικητικό του Συμβούλιο να ορίζεται από τη ελληνική κυβέρνηση, με τήρηση των αρχών διαφάνειας και αξιοκρατίας. Ο Νέος ΟΣΕ θα εποπτεύεται από το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών.

• Θα δημιουργηθούν εντός του φορέα διακριτοί Επιχειρησιακοί Τομείς στους οποίους θα ενταχθεί με τις απαραίτητες προσαρμογές το υφιστάμενο επιχειρησιακό έργο των ΟΣΕ, ΕΡΓΟΣΕ, ΓΑΙΑΟΣΕ και οι σχετικές οργανωτικές μονάδες (Γενικές Διευθύνσεις, Διευθύνσεις κλπ μονάδες) που το υλοποιούν. Οι αντίστοιχες υποστηρικτικές (διοικητικές) διευθύνσεις των τριών εταιρειών θα συγχωνευθούν σε ένα ενιαίο Διοικητικό Τομέα, προς αξιοποίηση των σχετικών οικονομιών κλίμακας.

• Θα προσληφθεί, μετά από διεθνή διαγωνισμό, εταιρεία με αποδεδειγμένη τεχνική και διοικητική εμπειρία στη διοίκηση και λειτουργία αντίστοιχων φορέων, ως «Τεχνικός Σύμβουλος Διοίκησης» του Νέου ΟΣΕ. Ο Τεχνικός Σύμβουλος Διοίκησης θα συνεισφέρει με τεχνογνωσία και εξειδικευμένα ανώτατα στελέχη,  αναλαμβάνοντας σε καθημερινή βάση, το σύνολο των επιχειρησιακών εργασιών της εταιρείας, καθώς και την ειδικότερη ευθύνη λειτουργίας κρίσιμων Επιχειρησιακών Τομέων για χρονικό διάστημα τουλάχιστον τριών ετών, εφαρμόζοντας αναλογικά διεθνείς εμπειρίες που υιοθετήθηκαν στο παρελθόν από αντίστοιχους σιδηροδρομικούς Οργανισμούς.

• Ο Νέος ΟΣΕ θα καταρτίσει στρατηγικό και επιχειρησιακό σχέδιο και θα συνάψει σύμβαση απόδοσης με το εποπτεύον υπουργείο μέσω της οποίας θα παρακολουθείται βάσει συμφωνημένων δεικτών απόδοσης και μετρήσιμων στόχων.

• Ο Νέος ΟΣΕ θα αναλάβει την ευθύνη του συνόλου των έργων και λοιπών συμβάσεων των ΟΣΕ, ΕΡΓΟΣΕ και ΓΑΙΑΟΣΕ (τροχαίο υλικό, ενεργοί σταθμοί κλπ) που βρίσκονται σε εξέλιξη και οι οποίες θα συνεχιστούν απρόσκοπτα με βάση ειδική πρόβλεψη του νέου νόμου.

Ο Νέος ΟΣΕ ενδυναμώνεται σημαντικά επιπλέον σε τεχνογνωσία, προσωπικό και συστήματα, με αξιοποίηση ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων. Ειδικότερα:

• Τεχνογνωσία: Θα αξιοποιηθεί η Δήλωση Πρόθεσης Συνεργασίας, που έχει ήδη συναφθεί μεταξύ των αρμόδιων υπουργών Ελλάδας και Γαλλίας στον τομέα των σιδηροδρομικών μεταφορών, με κύρια εστίαση στα θέματα διαχείρισης κινδύνων, ασφάλειας και διαλειτουργικότητας του σιδηροδρομικού δικτύου. Επιπρόσθετα, ως κρίσιμης σημασίας αναγνωρίζεται η μεταφορά τεχνογνωσίας που θα επιτευχθεί από τον Τεχνικό Σύμβουλο Διοίκησης στον Νέο ΟΣΕ.

• Προσωπικό: Ο νέος φορέας θα στελεχωθεί από το σύνολο του προσωπικού των δύο φορέων (ΟΣΕ, ΕΡΓΟΣΕ) και το σχετικό προσωπικό του τμήματος δραστηριοτήτων της ΓΑΙΑΟΣΕ που θα ενταχθεί στο Νέο ΟΣΕ. Παράλληλα, προβλέπεται η στελέχωσή του να ενισχυθεί σημαντικά με προσεκτικά επιλεγμένο πρόσθετο νέο προσωπικό που θα ξεπεράσει τα 600 άτομα και με προσόντα που θα καλύπτουν τις απαιτήσεις των νέων θέσεων εργασίας που θα οριστούν. Η πρώτη ομάδα προσλήψεων αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2024, ενώ η υπόλοιπη ενίσχυση στελέχωσης θα προχωρήσει σε στάδια, μέχρι το μέσο του 2025, με βάση επίσης και τις απαιτήσεις στελέχωσης που θα προσδιοριστούν από το Business Plan του νέου φορέα.

• Συστήματα: Ο Νέος ΟΣΕ θα εξοπλιστεί με τα πιο σύγχρονα συστήματα ασφαλείας διαχείρισης της κυκλοφορίας συρμών (ERTMS), καθώς και βελτιστοποίησης της αξιοποίησης του δικτύου, πολλά από τα οποία είναι ήδη υπό εγκατάσταση στο δίκτυο του ΟΣΕ και τα τρένα ιδιοκτησίας της ΓΑΙΑΟΣΕ. Επιπρόσθετα, θα επανασχεδιασθεί εξ αρχής ένας προηγμένος ψηφιακός οργανισμός και θα εξοπλιστεί με σύγχρονα πληροφοριακά συστήματα (μητρώο παγίων, συστήματα προγραμματισμού και παρακολούθησης των μελετών και έργων, σύγχρονο σύστημα δυναμικής πληροφόρησης και εξυπηρέτησης των επιβατών).

Η αναδιοργάνωση του ΟΣΕ χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) και θα υλοποιηθεί πλήρως μέχρι το τέλος του 2025, με ενδιάμεσα ορόσημα:

Α. την υποβολή του σχεδίου εφαρμογής του μετασχηματισμού που θα περιέχει επίσης σχέδια της προτεινόμενης νομοθεσίας και της διακήρυξης για τον διεθνή διαγωνισμό πρόσληψης Τεχνικού Συμβούλου Διοίκησης (ΤΣΔ) της «Νέος ΟΣΕ» κατά το Q2 του 2024,

Β. την ψήφιση νομοθεσίας για νέο ΟΣΕ και δημοσίευση τευχών διεθνούς διαγωνισμού για τον ΤΣΔ μέχρι το τέλος του 2024 και

Γ. την έγκριση πολυετούς επενδυτικού προγράμματος και υπογραφή νέας σύμβασης απόδοσης μεταξύ ΟΣΕ και ελληνικού κράτους μέχρι τον Ιούνιο του 2025.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Συμπληρωματικός φόρος έως 15% στις πολυεθνικές επιχειρήσεις και τους μεγάλους ομίλους

Παρουσιάστηκε σήμερα στο Υπουργικό Συμβούλιο από τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κωστή Χατζηδάκη και τον αρμόδιο Υφυπουργό, Χάρη Θεοχάρη, το σχέδιο νόμου που αφορά στην ενσωμάτωση στο εθνικό δίκαιο της ευρωπαϊκής Οδηγίας, που προβλέπει τη θέσπιση ενός ελάχιστου φορολογικού συντελεστή για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις και τους ημεδαπούς ομίλους μεγάλης κλίμακας, ο οποίος μπορεί να οδηγήσει σε συμπληρωματικό φόρο έως της τάξεως του 15% επί των κερδών.

Αναλυτικά, πρόκειται για την ευρωπαϊκή Οδηγία 2022/2523/ΕΕ (Pillar II), μέσω της οποίας η χώρα μας εναρμονίζεται με τις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε. και τη σχετική πρωτοβουλία του ΟΟΣΑ. Με αυτή την πρωτοβουλία γίνεται ένα σημαντικό βήμα για την αντιμετώπιση του προβλήματος της φοροαποφυγής και ενός αθέμιτου φορολογικού ανταγωνισμού που προκύπτει από την υποδήλωση κερδών μεγάλων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται τόσο στη χώρα μας όσο και στα υπόλοιπα κράτη-μέλη.

Το νέο αυτό σύστημα εφαρμόζει ένα παγκόσμιο ελάχιστο επίπεδο φορολογίας, ένα ελάχιστο δηλαδή πραγματικό φορολογικό συντελεστή 15% για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις και τους μεγάλους ομίλους. Η εφαρμογή αυτού του συντελεστή μπορεί να οδηγήσει σε επιπλέον συμπληρωματικό φόρο έως της τάξεως του 15% επί των κερδών, εφόσον αυτές οι επιχειρήσεις κατέβαλαν σε φόρους ποσοστό μικρότερο αυτού. Έχει υιοθετηθεί μέχρι σήμερα από 132 χώρες και εφαρμόζεται υποχρεωτικά από 1/1/2024 από τα κράτη-μέλη της Ε.Ε.. Ως εκ τούτου, τόσο οι πολυεθνικοί όμιλοι επιχειρήσεων όσο και οι ημεδαποί όμιλοι μεγάλης κλίμακας με ετήσιο κύκλο εργασιών πάνω από 750 εκατ. ευρώ θα πρέπει υποχρεωτικά να φορολογούνται με ελάχιστο πραγματικό φορολογικό συντελεστή που δεν μπορεί να υπολείπεται του 15%.

Με τις ρυθμίσεις αυτές, περιορίζεται ο λεγόμενος «ανταγωνισμός προς τα κάτω», δηλαδή η εκμετάλλευση ιδιαίτερα από πολυεθνικούς ομίλους της διαφορετικής φορολογικής αντιμετώπισης από κράτος σε κράτος, προκειμένου να πληρώνουν λιγότερους φόρους.

Πανευρωπαϊκά, αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο, παρατηρείται το φαινόμενο μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες και οι θυγατρικές τους να αξιοποιούν μια σειρά από εργαλεία, όπως και διατάξεις φορολογικού ή επενδυτικού χαρακτήρα και εν τέλει να καταφέρνουν να καταβάλλουν λιγότερους φόρους, πολλές φορές ακόμη και κάτω από αυτούς που θα προέκυπταν αν εφαρμοζόταν ο ελάχιστος πραγματικός φορολογικός συντελεστής 15% στα κέρδη τους.

Στην Ελλάδα, με στοιχεία του 2022, υπάρχουν 19 ελληνικοί επιχειρηματικοί όμιλοι και 900-950 θυγατρικές ξένων ομίλων που ξεπερνούν σε ενοποιημένο τζίρο τα 750 εκατ. ευρώ για τουλάχιστον 2 από τα 4 τελευταία έτη πριν το 2024. Σημειώνεται ότι, πρώτον, ο φορολογικός συντελεστής για τις εταιρείες παραμένει 22%. Θα συνεχίσει δε να επηρεάζεται από μια σειρά άλλων παραμέτρων (φορολογικά κίνητρα, μεταφορές ζημιών κ.λπ.), που οδηγούν στην αυξομείωσή του. Δεύτερον, δεν υπάρχει κίνδυνος να εγκαταλείψουν τη χώρα μας επιχειρηματικοί όμιλοι, διότι και τα υπόλοιπα κράτη έχουν επιβάλει ή θα επιβάλουν συμπληρωματικό φόρο όπου χρειαστεί. Με τα δεδομένα του 2022, υπολογίζεται πως τα επιπλέον φορολογικά έσοδα που θα συγκεντρωθούν θα ανέρχονται σε έως 80  εκατ. ευρώ και θα προέλθουν από τις επιχειρήσεις εκείνες που εν τέλει φορολογούνται με πραγματικό φορολογικό συντελεστή κάτω του 15%, εξαιτίας του αθέμιτου φορολογικού ανταγωνισμού.

Τέλος, από το νέο σύστημα εξαιρούνται:

  • οι διεθνείς οργανισμοί,
  • οι μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί,
  • τα συνταξιοδοτικά ταμεία.

Η εναρμόνιση με την ενωσιακή νομοθεσία αποτελεί μια διεθνή υποχρέωση της χώρας. Εντάσσεται, όμως, και στη συνολικότερη στρατηγική της Κυβέρνησης για την αντιμετώπιση τόσο της φοροδιαφυγής όσο και της φοροαποφυγής. Έρχεται δε να προστεθεί στις 11 δράσεις που ψηφίστηκαν πριν από λίγες εβδομάδες στη Βουλή και σε μια σειρά άλλων παρεμβάσεων, που εφαρμόζονται ήδη και αποφέρουν σημαντικά επιπλέον φορολογικά έσοδα (όπως π.χ. το πλαίσιο φορολόγησης των πλατφορμών φιλοξενίας που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα κ.ά.).

Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κωστής Χατζηδάκης, δήλωσε: «Η χώρα μας ενσωματώνει στο εθνικό της δίκαιο την ευρωπαϊκή οδηγία που εισάγει ένα συμπληρωματικό φόρο έως 15% σε εκείνες τις πολυεθνικές επιχειρήσεις και τους μεγάλους ομίλους, που πληρώνουν χαμηλότερους φόρους για λόγους αθέμιτου φορολογικού ανταγωνισμού. Η στήριξη της επιχειρηματικότητας είναι σταθερή πολιτική της κυβέρνησης, όπως και η προσπάθεια για την προσέλκυση επενδύσεων. Πρέπει, όμως, να διακριθεί από την προσπάθεια φοροαποφυγής. Η χρήση αθέμιτων πρακτικών είναι αυτό που επιδιώκεται να αντιμετωπιστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Και η Ελλάδα ενσωματώνει αυτή την Οδηγία, όχι μόνο για λόγους θεσμικής υποχρέωσης, αλλά και για λόγους φορολογικής δικαιοσύνης».

Ο Υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αρμόδιος για τη φορολογική πολιτική, Χάρης Θεοχάρης, δήλωσε: «Με το σχετικό νομοσχέδιο επιχειρούμε να αντιμετωπίσουμε καίρια και δυναμικά την εκτεταμένη φοροαποφυγή των πολυεθνικών επιχειρηματικών ομίλων. Ως Κυβέρνηση παραμένουμε σταθερά και απαρέγκλιτα υπέρ της ανάπτυξης και της υγιούς επιχειρηματικής δραστηριότητας. Είμαστε όμως εξίσου αποφασισμένοι να θέσουμε τέρμα στην ασυδοσία και τη διαρροή φορολογικών εσόδων. Εκτιμούμε πως η εφαρμογή του επιπλέον φόρου 15% σε όσες πολυεθνικές εταιρείες διαπιστώνονται παραβιάσεις του νέου νόμου, θα αποφέρει στο Ελληνικό Δημόσιο περίπου 80 εκατ. ευρώ, με σημερινά δεδομένα. Ωστόσο, το πραγματικό κίνητρο πίσω από τη συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία είναι η προοπτική της επιστροφής αυτών των πόρων στην ελληνική κοινωνία».

ΑΠΕ-ΜΠΕ