Η ποιότητα και το προσδόκιμο ζωής είναι άμεσα συνυφασμένα με τη σωστή διατροφή και με την επαρκή φυσική δραστηριότητα.

Τι μπορούμε να πούμε όμως για τη σωστή διατροφή και την επαρκή φυσική δραστηριότητα στην Ελλάδα; Σε αυτό το ερώτημα, μιλώντας στο Αθηναϊκό -Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων απαντά ο δρ Ιωάννης Δ. Μωρρές, PhD, επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, στη Σχολή Επιστήμης Φυσικής Αγωγής, Αθλητισμού και Διαιτολογίας, Τμήμα Διαιτολογίας και Διατροφολογίας, Τρίκαλα.
Ως μεσογειακή χώρα, η Ελλάδα, αναφέρει, έχει εύκρατο κλίμα, πλούσια ετήσια ηλιοφάνεια και, κατ΄επέκταση, πληθώρα γηγενών διατροφικών προϊόντων όπως δημητριακά, φρούτα, λαχανικά, ελαιόλαδο, ελιές, όσπρια, κτλ. Τα προϊόντα αυτά απαρτίζουν τη βάση της Μεσογειακής Διατροφής, η οποία προστατεύει την καρδιαγγειακή μας υγεία, μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου, ρυθμίζει το βάρος μας, και γενικότερα επιφέρει σειρά τεκμηριωμένων ωφελειών υγείας. Το εύκρατο κλίμα και η πλούσια ετήσια ηλιοφάνεια διευκολύνουν όμως και την πραγματοποίηση του επιπρόσθετου δομικού στοιχείου της βάσης της Μεσογειακής Διατροφής, δηλαδή της καθημερινής 30λεπτης φυσικής δραστηριότητας μέτριας έντασης [στην μέτρια ένταση αυξάνεται ο αναπνευστικός ρυθμός, χωρίς να μας «κόβεται η ανάσα»].
Εν μέσω αυτών των πλεονεκτημάτων λόγω της μεσογειακής μας «ρίζας», ας δούμε κατά πόσο εκπληρώνουμε και επωφελούμαστε από την Μεσογειακή Διατροφή. Ως προς τα επίπεδα φυσικής δραστηριότητας, τονίζει ο επιστήμονας, πρόσφατη μελέτη από το Ευρωβαρόμετρο καταδεικνύει ότι περισσότεροι από δύο στους τρεις Έλληνες πραγματοποιούν είτε ανεπαρκή επίπεδα φυσικής δραστηριότητας είτε αμιγώς καθιστική ζωή. Ως προς τις διατροφικές μας συνήθειες, οι έρευνες συγκλίνουν ότι περίπου ένας στους δύο ενήλικες καταγράφει μη ικανοποιητικό δείκτη υιοθέτησης της Μεσογειακής Διατροφής. Επίσης, το Ευρωβαρόμετρο αναφέρει ότι ένας στους δύο Έλληνες είναι υπέρβαρος ή παχύσαρκος, το ποσοστό των υπέρβαρων είναι υψηλότερο από το μέσο ευρωπαϊκό ποσοστό, ενώ το ποσοστό των παχύσαρκων είναι στον μέσο ευρωπαϊκό ποσοστό [ανάμεσα σε 27 χώρες]. Έτσι, η συχνότερη αιτία θανάτου ενηλίκων στην Ελλάδα, εξηγεί ο ίδιος, αποτελεί η ισχαιμική καρδιοπάθεια και ακολουθεί κατά πόδας το εγκεφαλικό επεισόδιο, δηλαδή νόσοι που η Μεσογειακή Διατροφή μπορεί να φέρει προφυλακτική και θεραπευτική δράση. Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κατατάσσει τους παίδες και εφήβους στην Ελλάδα ως από τους πλέον παχύσαρκους παγκοσμίως. Εν ολίγοις, οι αριθμοί είναι ζοφεροί αλλά δυνητικά αναστρέψιμοι χάριν του οπλοστασίου που λέγεται Μεσογειακή Διατροφή.
Όμως, τι θα μπορούσε να εξηγήσει αυτήν την ζοφερή κατάσταση; Προσπαθώντας να κατανοήσουμε με επεξηγηματική διάθεση μπορούμε να πούμε ότι η ζοφερή αυτή κατάσταση, σύμφωνα με τον κ. Μωρρέ ενέχει πολυπαραγοντικά αίτια που άπτονται γενικότερων κοινωνικών και οικονομικών συνθηκών, αλλά και ειδικότερων συνθηκών όπως της σχολικής και δια βίου εκπαίδευσης.
Αναλυτικότερα, σύμφωνα με τον κ. Μωρρέ, η δραματική πτώση του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος και η μείωση των εισοδημάτων τα τελευταία 12 χρόνια είτε έχουν επηρεάσει σημαντικά είτε έχουν φτωχοποιήσει μέρος της ελληνικής κοινωνίας που έχει στραφεί σε ευτελέστερες διατροφικές επιλογές από άποψη κόστους και ποιότητας. Στο ίδιο πλαίσιο, καταγράφηκε εκτίναξη του επιπολασμού των ψυχικών διαταραχών ή των αρνητικών συναισθημάτων υποκλινικής φύσης που προκαλεί εξ΄ ορισμού έλλειψη ενδιαφέροντος και αδυναμία ατομικής φροντίδας δηλαδή προξενεί, ανάμεσα σε άλλα, καθιστική ζωή και προβληματικές διατροφικές επιλογές. Σημειωτέον, η ψυχική διαταραχή ή το αρνητικό συναίσθημα συνδέονται άρρηκτα με πτώση ψυχοκοινωνικής λειτουργίας (ακόμη και αναπηρικής φύσης δηλαδή ανεργία), αυξάνοντας το πολυδιάστατο πρόβλημα των σωστών διατροφικών, και όχι μόνο, δυνατοτήτων και επιλογών, τονίζει επίσης ο επιστήμονας.
Επίσης, σύμφωνα με τον ίδιο, η ελληνική, όπως και η παγκόσμια κοινότητα, επιβαρύνθηκαν από τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης εν μέσω της πανδημίας του κορονοϊού, ενώ τα ψυχοκοινωνικά «απόνερα»μένουν να μελετηθούν σε ακολουθία χρόνου. Παραδείγματος χάριν, σε μελέτη 1.000 εφήβων κατά την καραντίνα λόγω κορονοϊού στην Ελλάδα (μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης) οι μισοί έφηβοι κατέγραψαν κακή ψυχολογική ευεξία που δυνητικά έχρηζε ψυχιατρικής εκτίμησης για ενδεχόμενη μείζονα κατάθλιψη. Δεδομένο είναι επίσης ότι η ελληνική κοινωνία βιώνει γιγάντωση της κλιμάκωσης του κόστους των αγαθών και υπηρεσιών εν μέσω της τρέχουσας ενεργειακής κρίσης, η οποία επιτείνει τη δυσχέρεια ή δυστοκία πραγμάτωσης Μεσογειακής Διατροφής, δηλαδή της υιοθέτησης ποιοτικών διατροφικών επιλογών αλλά και ποιοτικής φυσικής δραστηριότητας.
Επιπλέον, η ποιότητα της εκπαίδευσης στην Ελλάδα είναι χαμηλότερη των προσδοκιών και των σύγχρονων προκλήσεων μια και πρόσφατη διεθνής μελέτη αξιολόγησε το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα ως σύστημα χαμηλής ποιότητας με μαθητές που δεν κατέχουν πάντα βασικές γνώσεις και επιδεξιότητες. Ζώντας στην εποχή της ψηφιακής επανάστασης, το εκπαιδευτικό σύστημα για τους μαθητές αλλά και τα προγράμματα δια βίου μάθησης για τους ενήλικες χρήζουν ανάλογης βελτίωσης για την προαγωγή της Μεσογειακής Διατροφής ως συμπεριφοράς υγείας.
Η βελτίωση αυτή μπορεί να περιλαμβάνει την αύξηση της ποιοτικής και ποσοτικής εκπαιδευτικής παρέμβασης με εκτεταμένα προγράμματα Διατροφικής Αγωγής και Αγωγής Υγείας σε όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες, έχοντας ως επίκεντρο την παρακαταθήκη της ελληνικής επικράτειας, δηλαδή την Μεσογειακή Διατροφή. Ενδεικτικά, εισαγωγή εκτενών εκπαιδευτικών παρεμβάσεων που, ανάμεσα σε άλλα, θα καλλιεργούν με συστηματικό τρόπο απτή και επικαιροποιημένη βασική γνώση για την σημαντικότητα της Μεσογειακής Διατροφής στην υγεία του ανθρώπου και στην βιωσιμότητα του περιβάλλοντος, για την αναγκαία αναλογία /ποσότητα πρόσληψης θρεπτικών συστατικών, για την ανθρώπινη ενεργειακή δαπάνη βάσει ύψους, βάρους, ηλικίας και φυσικής δραστηριότητας, και για την αποκωδικοποίηση των σωματικών/ψυχολογικών μας συμπτωμάτων κατά την διαδικασία πρόσληψης και πέψης τροφής. Οι εκπαιδευτικές παρεμβάσεις θα μπορούσαν επίσης να αναπτύξουν περαιτέρω την ικανότητα των εκπαιδευομένων να παρασκευάζουν/συντηρούν σωστά το φαγητό τους, να γνωρίζουν την προετοιμασία/σημαντικότητα υγιεινών σνακ και συχνών γευμάτων, να διαβάζουν και να ερμηνεύουν την ταυτότητα των διατροφικών προϊόντων όπως αυτή αναγράφεται στις συσκευασίες ή περιγράφεται σε σχετικές αναφορές [πχ, τρόπος παρασκευής, θερμίδες, ποσοποιοτικές πληροφορίες περί λίπους, υδατάνθρακα, πρωτεΐνης, κτλ].
Η εισαγωγή συστηματικής και εκτενούς εκπαιδευτικής παρέμβασης μπορεί επίσης, σύμφωνα με τον επίκουρο καθηγητή Ιωάννη Μωρρέ, να στοχεύσει οι εκπαιδευόμενοι να αναπτύξουν, δεξιότητες συμπεριφορικής τροποποίησης, διάπλαση αθλητικής συνείδησης, εσωτερική παρακίνηση για καθημερινή φυσική δραστηριότητα με πρόσημο την ευχαρίστηση και την αξιακή εκτίμηση της υγείας και όχι με αυτοσκοπό την καλλίγραμμη «σιλουέτα». Επίσης, μπορεί να στοχεύσει στην αναγνώριση και διόρθωση λανθασμένων αθλητικών και διατροφικών προτιμήσεων, στην αποτροπή σχηματισμού και πραγμάτωσης τροφολαγνικών και αθλητικολαγνικών προτύπων, στην γνωστοποίηση της επιρροής των συναισθημάτων στις διατροφικές μας επιλογές, στην καλλιέργεια ενσυναίσθησης ως προς την «ψηλάφιση» της συναισθηματικής μας υγείας, στην επίγνωση της κατάστασης που ονομάζεται συναισθηματική πείνα, στην συναισθηματική απενοχοποίηση-απευαισθητοποίηση σε περίπτωση περιοδικής ή παροδικής αδυναμίας προσκόλλησης στη Μεσογειακή Διατροφή, κτλ.
Εν κατακλείδι, καταλήγει ο επίκουρος καθηγητής Ιωάννης Μωρρές, καλούμαστε να ενεργοποιηθούμε με όπλο την Μεσογειακή Διατροφή ώστε να βελτιστοποιήσουμε την ζωή μας στο πλαίσιο μίας συντεταγμένης και ευνομούμενης πολιτείας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Με τις αυξημένες τιμές στο ράφι και το περιορισμένο διαθέσιμο εισόδημα να αποτελούν την σημαντικότερη πρόκληση για τα νοικοκυριά, η κυβέρνηση προχωρά τους τελευταίους μήνες σε μπαράζ παρεμβάσεων προκειμένου να διαχειριστεί τις πληθωριστικές πιέσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, τα τέσσερα νέα μέτρα που ανακοίνωσε ο υπουργός Ανάπτυξης, με στόχο την αποκλιμάκωση των υψηλών τιμών (μείωση των παροχών προς τα σούπερ μάρκετ, αποτροπή αδικαιολόγητων ανατιμήσεων, ‘‘καθαρές” τιμές από το χωράφι στο ράφι και πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους για τα βρεφικό γάλα), σε συνδυασμό με την πρωτοβουλία «μόνιμης μείωσης τιμής» κατά τουλάχιστον 5% και το «καλάθι του νοικοκυριού», αποδίδουν ήδη καρπούς.
Μιλώντας στο Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος, Απόστολος Πεταλάς χαρακτηρίζει σημαντική εξέλιξη την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού τους τελευταίους μήνες. «Παρατηρούμε σημαντική αποκλιμάκωση και του συνολικού πληθωρισμού και του πληθωρισμού των τροφίμων και αναμένουμε μεγαλύτερη αποκλιμάκωση τους επόμενους μήνες» τονίζει.
Σύμφωνα με τον ίδιο, κατά τον πρώτο μήνα του έτους παρατηρήθηκαν ανατιμήσεις σε ορισμένες κατηγορίες προϊόντων, ιδιαίτερα στα τρόφιμα, όπως π.χ. οι χυμοί και ιδιαίτερα ο χυμός πορτοκαλιών. Το ελαιόλαδο είναι επίσης ένα προϊόν που συνεχίζει να έχει κάποιες ανατιμήσεις, όπως και ορισμένα δημητριακά προϊόντα. Ωστόσο, παρατηρούνται μειώσεις τιμών σε ορισμένα τυροκομικά προϊόντα και σε κάποια άλλα καταναλωτικά προϊόντα.
Την ίδια ώρα η πρωτοβουλία του υπουργείου Ανάπτυξης να σταθεροποιηθούν οι τιμές σε 1.300 προϊόντα, μέχρι τουλάχιστον και τον Μάιο, συνεχίζει να αποδίδει, όπως αναφέρει ο κ. Πεταλάς. Μάλιστα, σημειώνει ότι «τα προϊόντα αυτά έχουν μειωθεί κατά 5% ή και περισσότερο και ταυτόχρονα οι εταιρείες που τα διακινούν έχουν δεσμευτεί ότι θα κρατήσουν τις τιμές μέχρι τουλάχιστον τον Μάιο».
Ο κ. Πεταλάς υπογραμμίζει ότι «με την ανακοίνωση των μέτρων από το αρμόδιο υπουργείο, σε έναν πολύ μεγάλο βαθμό όχι μόνο πάγωσαν οι ανατιμήσεις αλλά ταυτόχρονα μεγάλες εταιρείες που είχαν ανακοινώσει ανατιμήσεις, τις ανέστειλαν. Αυτό δείχνει ότι τα μέτρα κινούνται σε θετική κατεύθυνση και έχουν αρχίσει να αποδίδουν».
Κερδίζει έδαφος το «καλάθι του νοικοκυριού»
Ένα χρόνο μετά την εφαρμογή του, το μέτρο του καλαθιού του νοικοκυριού αξιοποιείται από την πλειοψηφία των καταναλωτών. Όπως προκύπτει από έρευνα που πραγματοποίησε το Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) τον Νοέμβριο 2023 με δείγμα 1.000 καταναλωτές, έχει αυξηθεί η χρήση του καλαθιού από το καταναλωτικό κοινό, από 28% σε 61%, ενώ το κοινό που θεωρεί ότι δεν προσφέρει τίποτα έχει μειωθεί από 44% σε 29%. Όσον αφορά τα μέτρα της πολιτείας για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, το κύριο μέτρο που επιθυμούν οι καταναλωτές, είναι με διαφορά η μείωση του ΦΠΑ σε βασικά τρόφιμα σε ποσοστό 81%, ακολουθούν τα προϊόντα με μόνιμη δέσμευση τιμής με 10% και το market pass με 6%.
Η έρευνα καταδεικνύει σημαντικές αλλαγές στις καταναλωτικές συνήθειες σε διάφορες περιοχές συμπεριφορών, οι οποίες αποδίδονται σε μεγάλο βαθμό στις ανατιμήσεις προϊόντων και υπηρεσιών. Καταρχάς είναι ξεκάθαρη μία τάση των καταναλωτών για εξοικονόμηση χρημάτων για τις αγορές βασικών αγαθών και υπηρεσιών και δευτερευόντως διαχείρισης χρημάτων. Συγκεκριμένα, μεγαλύτερη είναι η πίεση στη μείωση των δαπανών για βασικές υπηρεσίες και λιγότερο για βασικά αγαθά. Συγκεκριμένα, ποσοστό 75% (έναντι 71% τον Ιανουάριο 2023) του κοινού δηλώνει ότι έχει ακυρώσει δαπάνες διασκέδασης όπως είναι η εστίαση, οι διακοπές, τα ταξίδια κ.α. Ποσοστό 52% (έναντι 50% τον Ιανουάριο) του κοινού δηλώνει ότι έχει αναβάλει εργασίες συντήρησης και επισκευής, π.χ. στο σπίτι ή στο αυτοκίνητο. Το 55% (έναντι 55% τον Ιανουάριο) δηλώνει ότι έχει μειώσει συνολικά τις αγορές σε είδη τροφίμων και είδη παντοπωλείου. Το 48% (έναντι 40% τον Ιανουάριο) δηλώνει ότι έχει αλλάξει μάρκα-επωνυμία προϊόντος. Το 28% (έναντι 24% τον Ιανουάριο) δηλώνει ότι έχει χρησιμοποιήσει χρήματα από τις αποταμιεύσεις του προκειμένου να καλύψει τις αγορές του. Το 28% (έναντι 29% τον Ιανουάριο) έχει αναβάλει την πληρωμή λογαριασμών ή έχει προχωρήσει σε στάση πληρωμής των υποχρεώσεων του. Ποσοστό 15% (έναντι 11% τον Ιανουάριο) του κοινού δηλώνει ότι έχει αυξήσει τον χρόνο εργασίας ή έχει βρει δεύτερη εργασία προκειμένου να αυξήσει το εισόδημά του ενώ ποσοστό 4% δηλώνει ότι δεν έχει λάβει κανένα απολύτως μέτρο για την αντιμετώπιση των πληθωριστικών πιέσεων.
Αυξημένος ο τζίρος των σούπερ μάρκετ
Παρά την αύξηση των τιμών, τα σούπερ μάρκετ δεν είδαν να μειώνεται ο όγκος πωλήσεών τους στη διάρκεια του 2023. Σημειώνεται ότι με βάση τα στοιχεία της NielsenIQ ο συνολικός τζίρος του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων την περυσινή χρονιά παρουσίασε αύξηση 8,9% με τις πληθωριστικές πιέσεις να αποτελούν τον σχεδόν αποκλειστικό μοχλό ανάπτυξης του κλάδου. Συνολικά για το 2023 τα ταχυκίνητα καταναλωτικά προϊόντα αύξησαν τις πωλήσεις τους σε αξία κατά 9,1%. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι ενώ οι τιμές αυξήθηκαν με την ίδια ένταση, όπως και το 2022 (+8,7%) η ζήτηση παρουσίασε οριακή αύξηση, στο +0,4%.
Όσον αφορά τώρα στις επιμέρους μεγάλες κατηγορίες των ταχυκίνητων καταναλωτικών προϊόντων, τα τρόφιμα & ποτά παρουσίασαν θετική τάση της τάξεως του +9,0%, με τη ζήτηση να παραμένει αμετάβλητη σε σχέση με το 2022. Την ίδια ακριβώς αυξητική τάση παρουσίασαν και οι κατηγορίες που αφορούν στα προϊόντα προσωπικής περιποίησης, με την διαφορά ότι η πιο μετριοπαθής αύξηση των τιμών τόνωσε την κατανάλωση αυτών των κατηγοριών. Την πιο υψηλή ωστόσο αύξηση πωλήσεων σε αξία την σημείωσαν τα προϊόντα οικιακής χρήσης στο σύνολό τους με τις τεμαχιακές πωλήσεις τους να αυξάνονται επίσης, κατά 0,8%. Το σύνολο των κατηγοριών bazaar (ένδυση, ηλεκτρικές συσκευές, βιβλία, εργαλεία, είδη κήπου, είδη αυτοκινήτου, οικιακός εξοπλισμός κλπ.) είναι κατηγορία που εμφάνισε την πιο χαμηλή θετική τάση σε όρους τζίρου, στο +4,0%, ενώ τα φρέσκα και επί ζυγίω προϊόντα, στον αντίποδα, παρουσίασαν την πιο θετική τάση στο +10,2%.
Αύξηση στις πωλήσεις των online σούπερ μάρκετ
Σε πορεία ανάπτυξης βρίσκονται τα ηλεκτρονικά σούπερ μάρκετ με τους Έλληνες καταναλωτές να τα επιλέγουν για τις αγορές τους, έναντι των φυσικών καταστημάτων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Convert Group, η συνολική αξία των αγορών από τα online σούπερ μάρκετ την περασμένη χρονιά άγγιξε τα 306 εκατ. ευρώ από 266 εκατ. ευρώ το 2022, σημειώνοντας αύξηση 15%. Σημειώνεται ότι ο τζίρος αυτός δεν περιλαμβάνει Q-Commerce παίκτες με δικές τους αποθήκες όπως eFood Market & Wolt Market που κερδίζουν συνεχώς μερίδιο στην ελληνική αγορά. Αξιοσημείωτη είναι επίσης η αύξηση και του αριθμού των παραγγελιών κατά 7%, αλλά και την μέσης αξίας των προϊόντων κατά 8%.
Όσον αφορά στον πληθωρισμό, η εταιρεία συνέκρινε πάνω από 38.000 κωδικούς προϊόντων που πωλούνταν το 2022 και 2023 και εντόπισε ότι στο 14% αυτών αυξήθηκαν οι τιμές πωλήσεων πάνω από 20% το 2023. Από πλευράς κατηγοριών οι υψηλότερες ανατιμήσεις του 2023 σημειώθηκαν στα απορρυπαντικά ρούχων με 19%, στη ζάχαρη με 18%, στα αναψυκτικά με 17%. Όμως υπήρχαν και κατηγορίες προϊόντων που σημειώθηκαν υποτιμήσεις το 2023 όπως αυτή της βουτύρου και μαργαρίνης με 8% φροντίδας βρεφικού δέρματος με 7%.
Σύμφωνα με την Convert Group, μία ενδιαφέρουσα αλλαγή στη συμπεριφορά των καταναλωτών συνέβη στο δεύτερο εξάμηνο του 2023 και μετά την απόφαση μεγάλου παίκτη της αγοράς να αυξήσει το ελάχιστο όριο αξίας παραγγελίας για δωρεάν παράδοση της από 30 ευρώ σε 100 ευρώ. Οι καταναλωτές άρχισαν σταδιακά να αυξάνουν το μέσο όρο παραγγελίας τους ώστε να αποφύγουν την επιπλέον χρέωση μεταφορικών και κατά συνέπεια αυξήθηκε η μέση αξία του ηλεκτρονικού καλαθιού όλης της αγοράς από 77 ευρώ τον Ιούνιο σε 89 ευρώ τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους.
Επίσης, παρατηρήθηκε αύξηση κατά 1 μονάδα στο ποσοστό της δαπάνης που πηγαίνει σε προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας που ανήλθε στο 15% του συνόλου των online αγορών που πραγματοποιήθηκαν το 2023.
Τέλος, η Δευτέρα παραμένει η πιο δημοφιλής ημέρα για τα οnline ψώνια του νοικοκυριού, αφού το 16,5% των συνολικών παραγγελιών γίνονται την συγκεκριμένη ημέρα ενώ πάνω από το 1/3 των συνολικών online παραγγελιών γίνονται μεταξύ 9 το βράδυ και 9 το πρωί, δηλαδή τις ώρες που τα φυσικά καταστήματα των σούπερ μάρκετ είναι κλειστά.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ρύποι από την καύση ορυκτών καυσίμων βρέθηκαν για πρώτη φορά ενσωματωμένοι σε κοράλλια, προσφέροντας στους επιστήμονες ένα πιθανό νέο εργαλείο για την παρακολούθηση της περιβαλλοντικής ρύπανσης.

Η σχετική μελέτη, με επικεφαλής ερευνητές του University College London, εντόπισε σωματίδια άνθρακα που εκπέμπονται από την καύση ορυκτών καυσίμων ενσωματωμένα στα κοράλλια του κόλπου Illa Grossa, στα ανοικτά των νήσων Κολομπρέτες, στην Ισπανία.

Τα κοράλλια είναι ένα συχνά χρησιμοποιούμενο φυσικό αρχείο για μελέτες παλαιοκλίματος, λόγω των μετρήσιμων ρυθμών ανάπτυξής τους. Παρόμοια με τους δακτυλίους των δέντρων, η μακρά διάρκεια ζωής τους και η αργή και τακτική ανάπτυξή τους μπορούν να παρέχουν στους επιστήμονες ετήσια, μηνιαία ή ακόμα και εβδομαδιαία περιβαλλοντικά δεδομένα που πηγαίνουν χρόνια πίσω. Μέχρι τώρα έχουν χρησιμοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό για τη μέτρηση κλιματικών συνθηκών του παρελθόντος, αλλά τώρα είναι η πρώτη φορά που σωματίδια ρύπων (εκτός από μικροπλαστικά) έχουν ανακτηθεί από κοράλλια.

Οι ερευνητές συνέλεξαν δείγματα κοραλλιών από διάφορες τοποθεσίες στις ακτές του Καστεγιόν της Ισπανίας. Τα κοράλλια βρίσκονταν σχεδόν 60 χιλιόμετρα μακριά από την ακτή και εντός προστατευόμενου θαλάσσιου καταφυγίου, ελαχιστοποιώντας την πιθανότητα μόλυνσης. Το συγκεκριμένο είδος κοραλλιού, Cladocora caespitosa, είναι το μοναδικό μεσογειακό κοράλλι με την ικανότητα να σχηματίζει μεγάλους ύφαλους και αναπτύσσεται κατά μέσο όρο περίπου 0,3 εκατοστά ετησίως.

Μελετώντας τα κοράλλια στο εργαστήριο, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι παρουσίασαν σημαντική αύξηση της μόλυνσης από σφαιροειδή ανθρακούχα σωματίδια (SCP), δηλαδή υπολείμματα ορυκτών καυσίμων, μεταξύ του 1969 και του 1992, περίοδος κατά την οποία υπήρξε έντονη εκβιομηχάνιση.

«Η ανακάλυψη αυτών των ρύπων ενσωματωμένων στους σκελετούς των κοραλλιών εκτείνεται σε δεκαετίες και δίνει μια σαφή εικόνα για το πόσο εκτεταμένη είναι η ανθρώπινη επιρροή στο περιβάλλον. Είναι η πρώτη φορά που καταφέρνουμε να δούμε αυτού του είδους τους ρύπους στα κοράλλια και η εμφάνισή τους σε αυτές τις αποθέσεις είναι παράλληλη με τον ιστορικό ρυθμό καύσης ορυκτών καυσίμων στην περιοχή», επισημαίνει η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Λούσι Ρόμπερτς από το UCL.

Η μελέτη έγινε σε συνεργασία με το ισπανικό ινστιτούτο Instituto de Acuicultura Torre de la Sal και το Πανεπιστήμιο του Λέστερ και δημοσιεύεται στο περιοδικό «Science of the Total Environment».

Σ.Σ. Επισυνάπτεται φωτογραφία από κοράλλια Cladocora caespitosa. Credit: Diego K. Kersting

ΑΠΕ-ΜΠΕ

“Η θεσμοθέτηση «γάμου» μεταξύ προσώπων του ιδίου φύλου είναι ανατροπή του χριστιανικού γάμου και του θεσμού της οικογένειας και έχει απορριφθεί από την σύνολη εκκλησιαστική παράδοση και αντιμετωπίζεται με την μετάνοια, η οποία είναι αλλαγή τρόπου ζωής”  τονίζεται, μεταξύ άλλων, σε ανακοίνωση που εξέδωσε η Διπλή Ιερά Σύναξη του Αγίου Όρους για το νομοσχέδιο με τίτλο : “ισότητα στον πολιτικό γάμο” που αφορά τα  ομόφυλα ζευγάρια, χθες στις Καρυές.

      Στην έκτακτη διπλή ιερά σύναξη πήραν μέρος οι σαράντα ηγούμενοι και αντιπρόσωποι των μονών του Αγίου Όρους και τοποθετήθηκαν για το θέμα, εκδηλώνοντας τη “συμπαράσταση” τους “στην αγωνία και τον αγώνα της Εκκλησίας για την προστασία του πυρήνα της ανθρώπινης ζωής”.

     “Ο καθένας μας προέρχεται από μια μητέρα και ένα πατέρα” σημειώνεται στην ανακοίνωση και υπογραμμίζεται  ότι το σχέδιο νόμου “ενώ θέλει να διασφαλίσει την αρχή της ισότητος μέσω της σύναψης  «γάμου» σε πρόσωπα του ιδίου φύλου και ακόμη την προστασία από διακρίσεις , καταστρατηγεί θεμελιώδεις αρχές της ανθρώπινης υπάρξεως και θανατώνει την δυνατότητα της ζωής και της φυσιολογικής αναπτύξεως του παιδιού”.

    “Διαλύεται όχι η ανθρώπινη οικογένεια, αλλά ολόκληρη η ανθρώπινη ύπαρξη” αναφέρεται μεταξύ άλλων και αφού υπογραμμίζεται ότι “είναι μεγάλο το έγκλημα”.

     “Αυτός ο γάμος που προωθείται σήμερα, οδηγεί στο αδιέξοδο.  Ετοιμάζονται πλάσματα τραυματισμένα, ανάπηρα. Σεβαστείτε την φύση του ανθρώπου. Αυτό που γεννήθηκε από τη μήτρα της μητέρας του, ανεξάρτητα φυλής, γλώσσας και πίστεως, έχει ανάγκη να το θηλάσει η μητέρα του”, επισημαίνεται.

    Η Διπλή Ιερά Σύναξη του Αγίου Όρους ενθαρρύνει τις φωνές που προτρέπουν σε ψήφο κατά “συνείδηση ”  και σημειώνει ότι η “βιασύνη” και  η “επιμονή” για την ψήφιση του νομοσχεδίου “φανερώνει αδυναμία και είναι εις βάρος των ανθρώπων αυτών που υποτίθεται ότι θέλουν να προστατεύσουν”.

    “Ενθαρρύνουμε και επαινούμε όσους προκρίνουν την φωνή της συνειδήσεως έναντι της τυχόν κομματικής πειθαρχίας  και είμαστε συνοδοιπόροι εις τον αγώνα τους ” επισημαίνεται στην ανακοίνωση, που χαρακτηρίζει την επικείμενη νομοθετική ρύθμιση “επιχειρούμενη ύβρις” και  “άρνηση της υπάρξεως του ανθρώπου” και συνεχίζει : ” Δεν θίγεται μόνο το ευαγγέλιο και η ελληνική κοινωνία. Αποδομείται το σύμπαν”.

    “Σε Αυτόν θα προσκρούσουν όλοι αυτοί που θέλουν να αλλοιώσουν τη ζωή” σημειώνεται στην ίδια ανακοίνωση και επισημαίνεται: “Ίσως να μην αντιλαμβάνονται ότι όλη αυτή η βιασύνη και η επιμονή για την ψήφιση του νομοσχεδίου φανερώνει αδυναμία και είναι εις βάρος των ανθρώπων αυτών που υποτίθεται ότι θέλουν να προστατεύσουν.  Μόνο από σεβασμό σε αυτούς τους ανθρώπους εκφράζουμε και τονίζουμε εκφράζουμε και τονίζουμε με τρόπο εμφατικό τρόπο τις αρχές της ζωής”.

ΑΠΕ-ΜΠΕ