Η επέκταση της δυνατότητας σύναψης γάμου και σε πρόσωπα του ιδίου φύλου, υλοποιεί τη συνταγματική αρχή της ελευθερίας και τη συνταγματική αρχή της ισότητας, αναφέρει η Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής στην έκθεσή της επί του νομοσχεδίου «Ισότητα στον πολιτικό γάμο, τροποποίηση του Αστικού Κώδικα και άλλες διατάξεις».

Το νομοσχέδιο εισάγεται στην Ολομέλεια σήμερα Τετάρτη και η Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής αποφάσισε να διατεθούν έως και δύο ημέρες, για τη συζήτηση και ψήφιση του.

Τις προηγούμενες ημέρες, κατά την επεξεργασία του σχεδίου νόμου στις επιτροπές της Βουλής, «ναι», επί της αρχής δήλωσαν οι εισηγητές της Νέας Δημοκρατία, του ΣΥΡΙΖΑ, του ΠΑΣΟΚ, της Νέας Αριστεράς και της Πλεύσης Ελευθερίας. Κατά του νομοσχεδίου, με διαφορετική οπτική και επιχειρηματολογία, δήλωσαν το ΚΚΕ, η Ελληνική Λύση, η Νίκη και οι Σπαρτιάτες.

Η Επιστημονική Υπηρεσία, στην έκθεσή της που αναρτήθηκε, στον ιστότοπο της Βουλής, αναφέρει μεταξύ άλλων ότι:

-«Με το άρθρο 3 του νοµοσχεδίου (Σύναψη γάμου από πρόσωπα του ίδιου φύλου – Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 1350 Αστικού Κώδικα) τροποποιείται το άρθρο 1350 παρ. 1 ΑΚ, και ορίζει ότι ο γάµος συνάπτεται µεταξύ δύο προσώπων διαφορετικού ή ίδιου φύλου. Με την εν λόγω επέκταση της δυνατότητας σύναψης γάµου και σε πρόσωπα του ίδιου φύλου, το νοµοσχέδιο υλοποιεί τη συνταγµατική αρχή της ελευθερίας (άρθρο 5 παρ. 1 Συντ.) και τη συνταγµατική αρχή της ισότητας (άρθρο 4 Συντ.), σύµφωνα µε την οποία, από συνταγµατική άποψη, το νοµοθετικό αυτό πλαίσιο (της διαφοράς φύλου ως στοιχείου για το υποστατό του γάµου) δεν κείται εκτός των ορίων των άρθρων 4 παρ. 1, για την αρχή της ισότητας, και 5 παρ. 1, για την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας. Κατ’ εφαρµογή του άρθρου 21 παρ. 1 του Συντάγµατος, οι νέες ρυθµίσεις οργανώνουν µορφές έννοµης αναγνώρισης και προστασίας και σε άλλες περιπτώσεις σχέσεων που εµπίπτουν στην έννοια της οικογένειας, σύµφωνα και µε τη νοµολογία του ΕΔΔΑ. Σηµειωτέον ότι το Συµβούλιο της Επικρατείας, επιβεβαιώνοντας τη συµβατότητα της καθιέρωσης του συµφώνου συµβιώσεως ανεξαρτήτως φύλου των µερών µε το άρθρο 21 του Συντάγµατος, δέχεται ότι η εν λόγω συνταγµατική διάταξη έχει προεχόντως κατευθυντήριο χαρακτήρα και ερµηνεύεται σε συνδυασµό µε τις συνταγµατικές αρχές της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας, της ισότητας και της προστασίας της ιδιωτικής ζωής».

-Ως προς το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επισηµαίνεται ότι τα θέµατα της προσωπικής κατάστασης, στην οποία υπάγονται οι σχετικοί µε τον γάµο κανόνες, αποτελεί τοµέα που εµπίπτει στην αρµοδιότητα των κρατών µελών. Υπό την έννοια αυτή, το ευρωπαϊκό δίκαιο δεν επιβάλλει, αλλά επιτρέπει, τη θέσπιση από τα κράτη µέλη ρυθµίσεων για τον γάµο µεταξύ προσώπων του ίδιου φύλου.

-Με σειρά αποφάσεων του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), ορίζεται ότι τα κράτη µέλη υποχρεούνται να αναγνωρίζουν τον γάµο µεταξύ προσώπων του ίδιου φύλου που έχει συναφθεί εντός άλλου κράτους µέλους, προς τον σκοπό άσκησης των δικαιωµάτων που αντλούν από το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

-Αντιστοίχως, έχει γίνει δεκτό ότι αν το πιστοποιητικό γέννησης ενός παιδιού αναφέρει δύο γονείς του ίδιου φύλου (µε ένα εκ των δύο Ευρωπαίο πολίτη), πρέπει «το σύνολο των κρατών µελών» να αναγνωρίζει τη σχέση γονέα παιδιού, δηλαδή να αναγνωρίζει αµφότερους τους αναφερόµενους ως γονείς, για την άσκηση των ελευθεριών του δικαίου της Ένωσης.

-Ως προς την Ευρωπαϊκή Σύµβαση Δικαιωµάτων του Ανθρώπου, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έχει δεχθεί ότι τα συµβαλλόµενα κράτη έχουν την υποχρέωση να αναγνωρίζουν και να προστατεύουν µε νοµικό καθεστώς τις οικογενειακές σχέσεις των οµόφυλων ζευγαριών, η επιλογή όµως ως προσήκουσας αναγνώρισης, µεταξύ γάµου και, κατ’ ελάχιστο, αστικής ενώσεως, εναπόκειται στο εθνικό δίκαιο.

Ως προς την υιοθεσία, η Επιστημονική Υπηρεσία επισημαίνει ότι η ισχύουσα νοµοθεσία (τόσο ο ΑΚ όσο και ο ν. 4356/2015) δεν ρυθµίζει τη δυνατότητα υιοθεσίας από οµόφυλο ζεύγος. Από τη σιωπή του νοµοθέτη, ο οποίος αν και γνώριζε το ζήτηµα, δεν το ρύθµισε, συνάγεται ότι δεν χωρεί ανάλογη εφαρµογή των σχετικών διατάξεων στο σύµφωνο συµβίωσης όσον αφορά την κοινή υιοθεσία ανήλικου τέκνου.

-Ως προς την ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, στην έκθεση επισημαίνεται ότι ενδεχομένως εγείρεται ζήτηµα άνισης µεταχείρισης οµόφυλων έγγαµων προσώπων, ανάλογα µε το αν πρόκειται για ζεύγος γυναικών ή ανδρών ,κατά παράβαση του άρθρου 4 παρ. 2 Συντ.

-Το άρθρο 11 του Νοµοσχεδίου (Γονεϊκή σχέση που έχει δημιουργηθεί στο εξωτερικό) καταλαµβάνει όχι µόνο γονεϊκές σχέσεις που έχουν καταχωρισθεί σε δηµόσια έγγραφα ή δικαστική απόφαση τρίτης χώρας έως την έναρξη ισχύος του παρόντος, αλλά και γονεϊκές σχέσεις που θα δηµιουργηθούν και θα καταχωρισθούν, κατά τα ανωτέρω, στο µέλλον. Υπό την έννοια αυτή, και ανεξαρτήτως της νοµικής υποχρέωσης αναγνώρισής τους, δυνάµει της ΕΣΔΑ και της νοµολογίας του ΕΔΔΑ, γεννάται προβληµατισµός αν µε την προτεινόµενη ρύθµιση τυγχάνουν, κατ’ αποτέλεσµα, δυσµενέστερης µεταχείρισης Έλληνες πολίτες στην ηµεδαπή, η ίδρυση γονεϊκών σχέσεων των οποίων δεν αναγνωρίζεται από το ελληνικό δίκαιο ή έχει κριθεί άκυρη, επειδή λαµβάνει χώρα µε τρόπο που δεν ρυθµίζεται ή δεν επιτρέπεται από το εθνικό δίκαιο, µολονότι αυτοί τελούν υπό όµοιες, κατά τα λοιπά, συνθήκες.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Διευκρινίσεις για τα μέτρα μείωσης των τιμών για το αγροτικό ρεύμα δίνει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας με σειρά ερωτήσεων – απαντήσεων. Μεταξύ άλλων προκύπτει ότι το επόμενο διάστημα οι αγρότες θα πρέπει να υποβάλουν αιτήσεις συμμετοχής στο πρόγραμμα, το οποίο θα υποστηρίζεται από μονάδες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ισχύος 300-500 μεγαβάτ που θα ενταχθούν κατά προτεραιότητα στο σύστημα. Το ΥΠΕΝ κάνει λόγο για δίκαιη και ουσιαστική ρύθμιση, καθώς καλύπτει τόσο τους συνεπείς αγρότες όσο και για αυτούς που έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές.

Αναλυτικά οι ερωταπαντήσεις:

1. Ποιους αφορά το πρόγραμμα και πώς θα εφαρμοστεί;

Στο πρόγραμμα χαμηλών τιμών για το αγροτικό ρεύμα με τη μορφή διμερών μακροχρόνιων συμβάσεων δύνανται να συμμετέχουν όλοι οι κάτοχοι συνδέσεων αγροτικού ρεύματος.

Για τα πρώτα 2 έτη με έναρξη τιμολόγησης την 1η.4.2024 οι τιμές είναι σταθερές και διαμορφώνονται (κατά μέγιστο) ως εξής (εκτιμήσεις τιμών):

* Κάτοχοι συνδέσεων αγροτικού ρεύματος που ανήκουν σε συνεργατικά σχήματα ή ασκούν συμβολαιακή γεωργία χωρίς ληξιπρόθεσμες οφειλές: 9,3 λεπτά την κιλοβατώρα

* Λοιποί κάτοχοι συνδέσεων αγροτικού ρεύματος χωρίς ληξιπρόθεσμες οφειλές: 9,8 λεπτά την κιλοβατώρα

* Κάτοχοι συνδέσεων αγροτικού ρεύματος που ανήκουν σε συνεργατικά σχήματα ή ασκούν συμβολαιακή γεωργία με ληξιπρόθεσμες οφειλές: 10,5 λεπτά την κιλοβατώρα

* Λοιποί κάτοχοι συνδέσεων αγροτικού ρεύματος με ληξιπρόθεσμες οφειλές: 11 λεπτά την κιλοβατώρα

Οι παραπάνω τιμές αφορούν στο σύνολο της κατανάλωσης των συγκεκριμένων παροχών.

2. Τι θα ισχύσει για τα επόμενα 8 έτη;

Για τα επόμενα 8 έτη, στο 1/3 της κατανάλωσης των συγκεκριμένων παροχών η τιμή είναι ενιαία και διαμορφώνεται στα 9 λεπτά την κιλοβατώρα.

Για τα 2/3 της κατανάλωσης που απομένουν, οι κάτοχοι συνδέσεων αγροτικού ρεύματος δεν έχουν κάποια δέσμευση και δύνανται να την προμηθεύονται ελεύθερα από την αγορά (ελευθέρως από τον ίδιο η άλλο πάροχο). Τα σχετικά συμβόλαια είναι σταθερά με ενιαία ρήτρα αποχώρησης ύψους 70 ευρώ.

3. Πώς θα μπορεί να υποβάλει αίτηση συμμετοχής ένας ενδιαφερόμενος; Πότε θα αρχίσει η υποβολή;

Η έναρξη τιμολόγησης για το πρόγραμμα χαμηλών τιμών, που αφορούν στο αγροτικό ρεύμα με τη μορφή διμερών μακροχρόνιων συμβάσεων, ξεκινάει από την 1η.4.2024. Το χρονικό διάστημα, ωστόσο, κατά το οποίο θα υποβάλλονται οι αιτήσεις από τους δικαιούχους θα ανακοινωθεί προσεχώς.

4. Δεδομένου ότι οι χρεώσεις θα είναι διαφορετικές για δικαιούχους που έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τους παρόχους ρεύματος, υπάρχει δυνατότητα ρύθμισης αυτών των εκκρεμοτήτων και με ποιους όρους;

Πρόκειται για μια δίκαιη ρύθμιση, καθώς οι συνεπείς αγρότες θα έχουν στα πρώτα δύο χρόνια χαμηλότερη εκτιμώμενη τιμή ανά KW (κάτω από 10 λεπτά) ενώ στους έχοντες ληξιπρόθεσμες οφειλές η τιμή της KW εκτιμάται ότι θα κινείται μεταξύ 10,5-11 λεπτά δεδομένου ότι θα μπορούν ταυτόχρονα να ρυθμίσουν τις οφειλές τους στους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας με εξόφληση σε βάθος δεκαετίας και μηδενικό επιτόκιο.

Η χρηματοδότηση της ρύθμισης θα προέλθει από το Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης. Οι χρεώσεις της συμφωνίας θα είναι ισοκατανεμημένες στη διάρκεια της δεκαετίας.

5. Ποιοι πάροχοι θα συμμετάσχουν στο πρόγραμμα και με ποιον τρόπο;

Το πρόγραμμα δύνανται να προσφέρουν όλοι οι προμηθευτές ηλεκτρικού ρεύματος. Η απαιτούμενη ενέργεια θα προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Οι συμμετέχοντες πάροχοι θα λάβουν όρους σύνδεσης για συγκεκριμένα έργα ΑΠΕ που θα υποστηρίζουν το πρόγραμμα κατ’ απόλυτη προτεραιότητα.

6. Καθώς η συμμετοχή των εταιρειών δεν θα είναι υποχρεωτική, δεν υπάρχει κίνδυνος απότομης αύξησης του κόστους για τα 2/3 της κατανάλωσης τα οποία δεν θα καλύπτονται από την ελεγχόμενη τιμή μετά το πέρας της πρώτης διετίας;

Η συμμετοχή των παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας στο πρόγραμμα είναι προαιρετική και δεν εκτιμάται πως θα υπάρξει απότομη αύξηση του κόστους μετά το πέρας της διετίας. Κι αυτό, καθώς για τα 8 έτη που θα ακολουθήσουν για το 1/3 της κατανάλωσης των παροχών η τιμή είναι ενιαία και διαμορφώνεται στα 9 λεπτά την κιλοβατώρα. Σημειώνεται πως για τα 2/3 οι κάτοχοι συνδέσεων αγροτικού ρεύματος δεν έχουν κάποια δέσμευση και δύνανται να την προμηθεύονται ελεύθερα από την αγορά (ελευθέρως από τον ίδιο η άλλο πάροχο).

7. Πόση ισχύς ΑΠΕ απαιτείται για την εξυπηρέτηση αυτού του προγράμματος; Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα περάτωσης των έργων;

Το πρόγραμμα της συμφωνίας παρόχων- αγροτών θα εξυπηρετηθεί με 300 έως 500 MW ΑΠΕ που θα τύχουν απόλυτης προτεραιότητας έργων σύνδεσης. Γι’ αυτό θα περιγράφεται κάλυψη του 1/3 των αναγκών ηλεκτρικής ενέργειας, με σταθερή τιμή για 8 έτη. Τα έργα αυτά θα είναι έτοιμα μετά από 2 έτη.

8. Για ποιο λόγο είναι δυνατό να προσφερθούν αυτές οι τιμές μέσω του προγράμματος διμερών μακροχρόνιων συμβάσεων κι όχι μέσω της αγοράς;

Εκτιμάται πως το πρόγραμμα θα είναι ελκυστικό για τους παρόχους που θα συμμετάσχουν λόγω της μακροχρόνιας δέσμευσης, με βάση τις εναλλακτικές συμφωνίες που, ήδη, συνάπτουν με μεγάλους πελάτες τους.

Πέραν του νέου προγράμματος διμερών μακροχρόνιων συμβάσεων, η κυβέρνηση έχει ήδη ανακοινώσει ένα πλέγμα μέτρων ελάφρυνσης του ενεργειακού κόστους για τους παραγωγούς του πρωτογενούς τομέα.

9. Υπάρχει πρόβλεψη για ρύθμιση χρεών προς τη ΔΕΗ και άλλους παρόχους των Τοπικών και Γενικών Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων (ΤΟΕΒ, ΓΟΕΒ);

Ναι, ειδικότερα όσον αφορά στη Θεσσαλία που επλήγη από τις καταστροφικές πλημμύρες, οι ΟΕΒ θα καταργηθούν και οι σχετικές δραστηριότητες θα ενταχθούν στο νέο Οργανισμό Υδάτων Θεσσαλίας. Σημειώνεται πως το κράτος αναλαμβάνει το 75% του χρέους των ΟΕΒ της Θεσσαλίας, το οποίο διαμορφώνεται σε 8 εκατ. ευρώ. Σε σχέση με την υπόλοιπη Ελλάδα τα χρέη (76 εκατ. ευρώ) θα ρυθμιστούν με δεκαετή εξόφληση και μηδενικό επιτόκιο, το οποίο θα επιδοτηθεί από το Κράτος.

10. Ποιο είναι το πεδίο δράσης του προγράμματος «Απόλλων» και πώς ακριβώς θα υλοποιηθεί;

Το «Απόλλων» είναι το μεγαλύτερο πρόγραμμα ενεργειακού συμψηφισμού με πράσινη ενέργεια στη χώρα. Για την υλοποίησή του θα διενεργηθούν διαγωνισμοί, στο πλαίσιο των οποίων θα επιλεχθούν ώριμα έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ). Αυτά θα ξεκινήσουν να ηλεκτρίζονται εντός διετίας.

11. Ποια είναι τα οφέλη του προγράμματος «Απόλλων»;

Η ενέργεια που θα παράγεται από τα έργα ΑΠΕ που θα συμμετέχουν στο πρόγραμμα θα καλύψει μέρος των ενεργειακών αναγκών των ευάλωτων συμπολιτών μας, των ΟΤΑ Α’ και Β’ βαθμού, των ΔΕΥΑ, αλλά και των Τοπικών και Γενικών Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων. Πρακτικά αυτό σημαίνει, πως μέσα από το «Απόλλων, οι ΤΟΕΒ και ΓΟΕΒ θα έχουν σημαντική και μόνιμη ανακούφιση από το ενεργειακό κόστος.

12. Θα υπάρξει επιδότηση για αυτόνομα φωτοβολταϊκά συστήματα, μέσω των οποίων θα μπορέσουν οι αγρότες να καλύψουν τις ενεργειακές τους απαιτήσεις;

Το πρόγραμμα «Φωτοβολταϊκά στο Χωράφι», με προϋπολογισμό 30 εκατ. ευρώ, αφορά αποκλειστικά σε αγρότες και αναμένεται να ξεκινήσει το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα. Παράλληλα, αυξάνεται, άμεσα (από 3MW σε 6MW), ο «κλειδωμένος» ηλεκτρικός χώρος, διαθέσιμος κατά προτεραιότητα στους αγρότες ανά υποσταθμό του ΔΕΔΔΗΕ (6MW Χ 225 υποσταθμοί στη χώρα = 1350MW). Επιπρόσθετα, αυξάνεται το επιτρεπόμενο όριο για φωτοβολταϊκά των αγροτών (από 10kW σε 50kW), με κατά προτεραιότητα πρόσβαση στον «κλειδωμένο» χώρο.

ΑΠΕ-ΜΠΕ