Τα πρώτα στοιχεία από τα νέα αυστηρά μέτρα της τροχαίας είναι ενθαρρυντικά, αλλά δεν επιτρέπουν εφησυχασμό τονίζει σε συνέντευξη της στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η πρόεδρος του Ινστιτούτου Οδικής Ασφάλειας (Ι.Ο.ΑΣ.) «Πάνος Μυλωνάς» Βασιλική Δανέλλη – Μυλωνά.
Η εντατικοποίηση των ελέγχων, σε συνδυασμό με την εφαρμογή του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, φαίνεται ότι έχει συμβάλει στη βελτίωση κρίσιμων δεικτών, καθώς καταγράφεται σημαντική μείωση των θανατηφόρων τροχαίων και των σοβαρών τραυματισμών κατά τους πρώτους μήνες εφαρμογής του νέου νομοθετικού πλαισίου, αναφέρει η κ Μυλωνά και υπογραμμίζει ότι σε εθνικό επίπεδο, τα προκαταρκτικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2025 καταγράφουν για την Ελλάδα μείωση των θανάτων από τροχαία κατά 22% σε σχέση με το 2024 και 127 ζωές σώθηκαν. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες μειώσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δεύτερη μόνο μετά την Εσθονία. Η εξέλιξη αυτή είναι θετική και πρέπει να αναγνωριστεί, αλλά πρέπει να αξιολογηθεί με διάρκεια, συνέπεια και επιστημονική τεκμηρίωση, καθώς τα στοιχεία παραμένουν προκαταρκτικά.
Η κ. Δανέλλη Μυλωνά αναφέρεται σε όλα τα θέματα που έχουν σχέση με τη οδική ασφάλεια, κάνει συγκεκριμένες προτάσεις ενώ απαντά και στο κατά πόσο έχει αποδώσει η διαπιστωμένη μείωση αλκοόλ στα καταστήματα εστίασης και διασκέδασης που καταγράφεται τελευταία λόγω της αύξησης των αλκοτέστ.
Ακολουθεί ολόκληρη η συνέντευξη της προέδρου του Ινστιτούτου Οδικής Ασφάλειας «Πάνος Μυλωνάς» Βασιλικής Δανέλλη- Μυλωνά στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και στον Γιώργο Ψύλλια:
ΕΡ: Το τελευταίο διάστημα έχουμε αρκετά τροχαία που σχετίζονται με τις ισόπεδες διαβάσεις, όπως πριν μερικές μέρες με έναν μοτοσικλετιστή στην Καλλιθέα. Τι ακριβώς συμβαίνει; Οργανώνεται και μια ημερίδα για το θέμα;
ΑΠ: Οι ισόπεδες σιδηροδρομικές διαβάσεις είναι σημεία όπου συναντώνται δύο διαφορετικά συστήματα μετακίνησης: το οδικό και το σιδηροδρομικό. Αυτό τις καθιστά σημεία που απαιτούν αυξημένη προσοχή από όλους: οδηγούς, πεζούς και δικυκλιστές.
Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι οι ισόπεδες διαβάσεις είναι ασφαλή σημεία διέλευσης, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι βασικοί κανόνες ασφαλείας. Όταν όμως οι κανόνες παραβιάζονται, όταν υπάρχει βιασύνη, απροσεξία ή συνειδητή ανάληψη ρίσκου, οι συνέπειες μπορεί να είναι εξαιρετικά σοβαρές, όχι μόνο για τον ίδιο τον χρήστη αλλά και για την ασφάλεια του σιδηροδρομικού και οδικού δικτύου συνολικά.
Για το Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας (Ι.Ο.ΑΣ.) «Πάνος Μυλωνάς» το ζήτημα δεν είναι μόνο τεχνικό ή κυκλοφοριακό. Είναι πρωτίστως ζήτημα παιδείας, συμπεριφοράς, πρόληψης και σεβασμού των κανόνων. Τα περισσότερα περιστατικά στις ισόπεδες διαβάσεις σχετίζονται με ανθρώπινο λάθος, απροσεξία ή συνειδητή παραβίαση της σήμανσης. Στο Ινστιτούτο έχουμε την πεποίθηση ότι μπορούν να προβλεφθούν και να αποφευχθούν, γι’ αυτό η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί συνδυασμό τεχνικών λύσεων, επαρκούς εποπτείας, ελέγχων, εκπαίδευσης και διαρκούς ενημέρωσης.
Στο πλαίσιο αυτό, η Διεθνής Ημέρα Ευαισθητοποίησης για την Ασφάλεια στις Ισόπεδες Διαβάσεις ( ILCAD) αποτελεί μια σημαντική παγκόσμια πρωτοβουλία της Διεθνούς Ένωσης Σιδηροδρόμων UIC, η οποία υλοποιείται κάθε χρόνο με τη συμμετοχή περίπου 50 χωρών. Το Ινστιτούτο υποστηρίζει και συντονίζει για την Ελλάδα και την Κύπρο την εκστρατεία ενημέρωσης από το ξεκίνημά της. Για το 2026, με αφορμή τη 18η διοργάνωση (9/6), η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων, η HELLENIC TRAIN, ο Εθνικός Οργανισμός Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (ΕΟΔΑΣΑΑΜ) και το Ι.Ο.ΑΣ. «Πάνος Μυλωνάς» ένωσαν τις δυνάμεις τους για την υλοποίηση πανελλαδικής εκστρατείας ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης σχετικά με την ασφαλή διέλευση από τις ισόπεδες σιδηροδρομικές διαβάσεις. Η φετινή εκστρατεία έχει κεντρικό μήνυμα: «Κάθε φορά προσοχή! Για να είμαστε ασφαλείς». Το μήνυμα είναι απλό και απολύτως αναγκαίο να εφαρμόζεται: στις ισόπεδες διαβάσεις δεν χωρά καμία βιασύνη, καμία παραβίαση και καμία λανθασμένη εκτίμηση. Σταματάμε, ελέγχουμε, σεβόμαστε τη σήμανση και δεν επιχειρούμε ποτέ διέλευση όταν υπάρχουν φωτεινά ή ηχητικά σήματα ή όταν οι μπάρες είναι σε λειτουργία. Ας μη ξεχνάμε ότι εμείς μπορούμε να σταματήσουμε αλλά το τραίνο αδυνατεί.
Ως προς την ημερίδα που αναφέρατε, κάθε χρόνο μία χώρα-εταίρος φιλοξενεί το συνέδριο έναρξης της διεθνούς εκστρατείας ILCAD, δίνοντας τη δυνατότητα ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών και παρουσίασης πρωτοβουλιών που συμβάλλουν στην ενίσχυση της ασφάλειας και στη μείωση των περιστατικών στις ισόπεδες διαβάσεις. Η φετινή διοργάνωση που σηματοδοτεί την έναρξη της φετινής καμπάνιας πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι.
Η θέση του Ι.Ο.ΑΣ. είναι ότι η ασφάλεια στις ισόπεδες διαβάσεις πρέπει να αντιμετωπίζεται με τη λογική του Ασφαλούς Συστήματος: σωστή υποδομή, επαρκή σήμανση, τεχνολογικές λύσεις, επιτήρηση, εκπαίδευση και ενημέρωση όλων των χρηστών. Η ανθρώπινη ζωή δεν μπορεί να εξαρτάται από μια βιαστική ή λανθασμένη απόφαση λίγων δευτερολέπτων.
ΕΡ: Πόσο έχουν αποδώσει τα αυστηρά μέτρα που εφαρμόζονται από την Τροχαία το τελευταίο εξάμηνο; Έχουν μειωθεί τα τροχαία ή κόβονται μόνο κλήσεις;
ΑΠ: Τα πρώτα στοιχεία είναι ενθαρρυντικά, αλλά δεν επιτρέπουν εφησυχασμό. Η εντατικοποίηση των ελέγχων, σε συνδυασμό με την εφαρμογή του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, φαίνεται ότι έχει συμβάλει στη βελτίωση κρίσιμων δεικτών, καθώς καταγράφεται σημαντική μείωση των θανατηφόρων τροχαίων και των σοβαρών τραυματισμών κατά τους πρώτους μήνες εφαρμογής του νέου νομοθετικού πλαισίου.
Σε εθνικό επίπεδο, τα προκαταρκτικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2025 καταγράφουν για την Ελλάδα μείωση των θανάτων από τροχαία κατά 22% σε σχέση με το 2024 και 127 ζωές σώθηκαν. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες μειώσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δεύτερη μόνο μετά την Εσθονία. Η εξέλιξη αυτή είναι θετική και πρέπει να αναγνωριστεί, αλλά πρέπει να αξιολογηθεί με διάρκεια, συνέπεια και επιστημονική τεκμηρίωση, καθώς τα στοιχεία παραμένουν προκαταρκτικά. Για εμάς στο Ινστιτούτο κανένας θάνατος δεν είναι αποδεκτός.
Για το Ι.Ο.ΑΣ., οι κλήσεις δεν είναι αυτοσκοπός. Το ζητούμενο δεν είναι να βεβαιώνονται περισσότερες παραβάσεις, αλλά να αποτρέπονται οι επικίνδυνες συμπεριφορές πριν καταλήξουν σε τροχαίο συμβάν. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι η σταθερή, ορατή και συστηματική επιτήρηση λειτουργεί αποτρεπτικά, ιδίως σε παραβάσεις υψηλής επικινδυνότητας όπως η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ, η υπερβολική ταχύτητα, η χρήση κινητού, η μη χρήση ζώνης και κράνους.
Το κρίσιμο είναι να μη θεωρήσουμε τη μείωση ως συγκυριακή επιτυχία, αλλά ως αφετηρία για συνέχιση της προσπάθειας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι, παρά τη συνολική μείωση των θανάτων στην Ε.Ε., οι περισσότερες χώρες δεν βρίσκονται ακόμη στην απαιτούμενη τροχιά για την επίτευξη του στόχου μείωσης θανάτων και σοβαρών τραυματισμών κατά 50% έως το 2030.
Άρα η απάντηση είναι σαφής: οι έλεγχοι αποδίδουν όταν είναι συνεχείς, συστηματικοί και εφαρμόζονται με συνέπεια. Αλλά η μακροπρόθεσμη αλλαγή δεν θα έρθει μόνο από την επιβολή. Θα έρθει από τον συνδυασμό ελέγχων, εκπαίδευσης, ασφαλών υποδομών, σύγχρονων δεδομένων και αλλαγής κουλτούρας.
ΕΡ: Ποια είναι η συμβολή του Ι.Ο.ΑΣ. στον νέο ΚΟΚ και πόσο σημαντική είναι η εκπαίδευση στην Οδική Ασφάλεια;
Το Ι.Ο.ΑΣ. «Πάνος Μυλωνάς» έχει συμβάλει ουσιαστικά και τεκμηριωμένα στον δημόσιο διάλογο για τον νέο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, μέσα από προτάσεις, παρεμβάσεις και εισηγήσεις προς την Πολιτεία, τη συμμετοχή του στο Εθνικό Συμβούλιο Οδικής Ασφάλειας και τις τοποθετήσεις του στην Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Οδικής Ασφάλειας της Βουλής των Ελλήνων. Μας ικανοποιεί και μας ενθαρρύνει ότι προτάσεις του Ινστιτούτου υιοθετήθηκαν από το Υπουργείο και θεσμοθετήθηκαν, συνεισφέροντας στην ενίσχυση της Οδικής Ασφάλειας.
Ο νέος ΚΟΚ κινείται σε θετική κατεύθυνση, καθώς εισάγει μια πιο σύγχρονη προσέγγιση: κατηγοριοποίηση παραβάσεων, αυστηρότερη αντιμετώπιση της υποτροπής, μεγαλύτερη μέριμνα για τους ευάλωτους χρήστες του οδικού δικτύου, ρυθμίσεις για τη μικροκινητικότητα, μέτρα ενίσχυσης της προστασίας πεζών, ποδηλατών και ατόμων με αναπηρία, καθώς και προώθηση χαμηλότερων ταχυτήτων σε αστικές περιοχές.
Η σημασία αυτών των ρυθμίσεων επιβεβαιώνεται και από τα ευρωπαϊκά δεδομένα. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στις αστικές περιοχές οι ευάλωτοι χρήστες, πεζοί, ποδηλάτες, δικυκλιστές και χρήστες μέσων μικροκινητικότητας, αντιπροσωπεύουν το 70% των θανάτων. Αυτό σημαίνει ότι η προστασία τους δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύον ζήτημα, αλλά ως κρίσιμη προτεραιότητα για τη μείωση των θυμάτων.
Όμως το κρίσιμο ζήτημα είναι η εφαρμογή. Ο νόμος δημιουργεί το πλαίσιο, αλλά η αλλαγή έρχεται μόνο όταν οι πολίτες κατανοούν τον λόγο ύπαρξης των κανόνων και τους ενσωματώνουν στην καθημερινή τους συμπεριφορά.
Εδώ βρίσκεται ο πυρήνας του έργου του Ινστιτούτου. Εδώ και 20 χρόνια, το Ι.Ο.ΑΣ. υλοποιεί εκπαιδευτικά προγράμματα Οδικής Ασφάλειας για μαθητές, εκπαιδευτικούς, γονείς, εργαζομένους, στρατευμένους, νέους οδηγούς, επαγγελματίες οδηγούς, νεαρούς παραβάτες του ΚΟΚ και ευάλωτες ομάδες. Περισσότεροι από 380.000 μαθητές έχουν συμμετάσχει στα προγράμματά μας, ενώ χιλιάδες εκπαιδευτικοί, εργαζόμενοι, στρατευμένοι και πολίτες έχουν εκπαιδευτεί μέσα από βιωματικές δράσεις, προσομοιωτές και σύγχρονες μεθόδους μάθησης.
Η εκπαίδευση στην Οδική Ασφάλεια είναι βασικός πυλώνας πρόληψης. Αν θέλουμε ο νέος ΚΟΚ να αποδώσει ουσιαστικά, πρέπει παράλληλα να επενδύσουμε στην κυκλοφοριακή αγωγή από το σχολείο, στη συνεχιζόμενη εκπαίδευση των οδηγών, στην ενημέρωση των επαγγελματιών και στη διαρκή καλλιέργεια υπεύθυνης οδικής συμπεριφοράς.
ΕΡ: Τα μέτρα που εφαρμόζονται είναι επαρκή για το εθνικό δίκτυο; Τηρούνται από τους οδηγούς;
ΑΠ: Τα μέτρα είναι αναγκαία, αλλά δεν είναι από μόνα τους επαρκή. Το εθνικό και επαρχιακό οδικό δίκτυο έχει ιδιαίτερες απαιτήσεις: υψηλότερες ταχύτητες που θα έπρεπε να αποθαρρύνονται, μεγαλύτερες αποστάσεις, διαφοροποιημένη ποιότητα υποδομών, συχνή συνύπαρξη Ι.Χ., φορτηγών, δικύκλων, αγροτικών οχημάτων και πεζών, καθώς και σημεία που απαιτούν στοχευμένη παρέμβαση. Τα ευρωπαϊκά στοιχεία άλλωστε το επιβεβαιώνουν: το 2024, το 53% των θανάτων από τροχαία στην Ε.Ε. καταγράφηκε σε αγροτικούς/επαρχιακούς δρόμους, έναντι 38% σε αστικές περιοχές και 8% σε αυτοκινητοδρόμους. Αυτό δείχνει ότι το μεγάλο στοίχημα της Οδικής Ασφάλειας δεν βρίσκεται μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά και στο επαρχιακό και διαπεριφερειακό δίκτυο, όπου η ταχύτητα, η ποιότητα της υποδομής και ο χρόνος ανταπόκρισης μετά το συμβάν επηρεάζουν καθοριστικά την έκβαση.
Η ευρωπαϊκή προσέγγιση της Οδικής Ασφάλειας βασίζεται στο Ασφαλές Σύστημα και στο Όραμα Μηδέν (Vision Zero). Αυτό σημαίνει ότι δεν μεταθέτουμε όλη την ευθύνη μόνο στον οδηγό. Είναι γεγονός ότι ο άνθρωπος μπορεί να κάνει λάθος, για τον λόγο αυτό σχεδιάζονται δρόμοι, ταχύτητες, οχήματα, υλοποιούνται έλεγχοι και υποδομές, ώστε να ελαχιστοποιούνται οι κίνδυνοι από το ανθρώπινο λάθος και αυτό να μη μετατρέπεται σε θάνατο ή σοβαρό τραυματισμό.
Για το εθνικό δίκτυο απαιτούνται συστηματικές παρεμβάσεις: έλεγχος ταχύτητας, ασφαλής σήμανση, διαχείριση επικίνδυνων σημείων, φωτισμός, προστατευτικά συστήματα, διαχωρισμός ρευμάτων όπου είναι εφικτό, ασφαλείς κόμβοι, υποδομές για δικυκλιστές και στοχευμένη επιτήρηση στις παραβάσεις υψηλού κινδύνου.
Ως προς την τήρηση των μέτρων, τα στοιχεία των ελέγχων δείχνουν ότι η συμμόρφωση βελτιώνεται όπου υπάρχει συνεχής παρουσία και σαφές πλαίσιο συνεπειών. Ωστόσο, παραβάσεις όπως η ταχύτητα, η χρήση κινητού, η μη χρήση ζώνης και κράνους και η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ εξακολουθούν να καταγράφονται με ανησυχητική συχνότητα.
Η πρόκληση, επομένως, είναι διπλή: από τη μία απαιτείται σταθερή εφαρμογή του νόμου και από την άλλη διαρκής εκπαίδευση. Η επιβολή χωρίς παιδεία δημιουργεί πρόσκαιρη συμμόρφωση. Η παιδεία χωρίς επιβολή δεν αρκεί. Χρειαζόμαστε και τα δύο.
ΕΡ: Από τα στοιχεία που έχετε στη διάθεσή σας έχουν μειωθεί τα ατυχήματα από μεθυσμένους οδηγούς, αφού όπως λένε οι καταστηματάρχες της εστίασης έχει πέσει περίπου 70% η κατανάλωση αλκοόλ;
ΑΠ: Δεν μπορούμε να συνδέσουμε ευθέως μια πιθανή μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ στην εστίαση με αντίστοιχη μείωση των τροχαίων από οδηγούς υπό την επήρεια αλκοόλ, χωρίς ολοκληρωμένα και συγκρίσιμα δεδομένα. Χρειάζεται να γνωρίζουμε πόσα αλκοτέστ έγιναν, πόσα ήταν θετικά, σε ποιες περιοχές, ποιες ώρες, με ποια συχνότητα, αλλά και πόσα τροχαία συμβάντα είχαν τεκμηριωμένη εμπλοκή αλκοόλ.
Αυτό που γνωρίζουμε με βεβαιότητα είναι ότι η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ παραμένει ένας από τους σοβαρότερους παράγοντες κινδύνου διεθνώς. Για αυτό η εντατικοποίηση των αλκοτέστ είναι κρίσιμη, ιδιαίτερα τις νυχτερινές ώρες και τις ημέρες αυξημένης εξόδου. Ωστόσο, οι έλεγχοι από μόνοι τους δεν αρκούν. Χρειάζεται να λειτουργούν συνδυαστικά με την ενημέρωση, την αλλαγή νοοτροπίας και την ύπαρξη ασφαλών εναλλακτικών μετακίνησης.
Το Ι.Ο.ΑΣ. έχει αναδείξει διαχρονικά το ζήτημα μέσα από τη μεγάλη πανελλαδική εκστρατεία «Ευρωπαϊκή Νύχτα Χωρίς Ατυχήματα», η οποία το 2025 υλοποιήθηκε για 19η συνεχή χρονιά σε 37 πόλεις της χώρας. Στόχος της δράσης είναι η πρόληψη των τροχαίων λόγω κατανάλωσης αλκοόλ μέσα από την υιοθέτηση του «Οδηγού της Παρέας».
Τα τελευταία αποτελέσματα της «Νύχτας Χωρίς Ατυχήματα» ήταν ενθαρρυντικά: το 55% των συμμετεχόντων κράτησε την υπόσχεσή του και δεν κατανάλωσε καθόλου αλκοόλ. Παράλληλα, το ποσοστό όσων βρέθηκαν πάνω από το νόμιμο όριο μειώθηκε στο 7%, από 10% το 2024 και 14% το 2023. Το στοιχείο αυτό είναι σημαντικό, γιατί δείχνει ότι η ενημέρωση, η κοινωνική δέσμευση και η αλλαγή συμπεριφοράς μπορούν να αποδώσουν.
Αξίζει να σημειωθεί πως κατά την ημέρα της διοργάνωσης δεν σημειώθηκε κανένα τροχαίο συμβάν με νεκρό ή βαρύ τραυματισμό στη χώρα, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της πρόληψης, της ενημέρωσης και των ασφαλών επιλογών μετακίνησης.
Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσεται και η 24ωρη λειτουργία των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς το Σάββατο, η οποία αποτελεί ουσιαστικό μέτρο πρόληψης και όχι μόνο συγκοινωνιακή διευκόλυνση. Όταν οι πολίτες, και ιδιαίτερα οι νέοι, έχουν στη διάθεσή τους μια ασφαλή, οικονομικά προσβάσιμη και αξιόπιστη εναλλακτική μετακίνησης κατά τις μεταμεσονύκτιες ώρες, μειώνεται η πιθανότητα να οδηγήσουν υπό την επήρεια αλκοόλ, υπό κόπωση ή σε συνθήκες αυξημένης επικινδυνότητας.
Το Ι.Ο.ΑΣ. «Πάνος Μυλωνάς» έχει χαιρετίσει από την πρώτη στιγμή την πιλοτική εφαρμογή της 24ωρης λειτουργίας του Μετρό, του Τραμ και επιλεγμένων λεωφορειακών γραμμών στην Αθήνα, καθώς η παρέμβαση αυτή συνδέεται άμεσα με τη φιλοσοφία που προωθεί το Ινστιτούτο εδώ και χρόνια: η πρόληψη δεν είναι μόνο θέμα απαγόρευσης ή κυρώσεων, αλλά και θέμα παροχής ασφαλών επιλογών στους πολίτες.
Η θέση μας παραμένει ξεκάθαρη: αλκοόλ και οδήγηση δεν πάνε μαζί. Ο «Οδηγός της Παρέας», τα αλκοτέστ, η 24ωρη λειτουργία των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς, οι ασφαλείς εναλλακτικές μετακίνησης και η διαρκής εκπαίδευση είναι κρίσιμα εργαλεία για τη μείωση των τροχαίων συμβάντων.
ΕΡ: Η μεγάλη κυκλοφοριακή συμφόρηση στο Λεκανοπέδιο πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί;
ΑΠ: Η κυκλοφοριακή συμφόρηση στο Λεκανοπέδιο δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με ένα αποσπασματικό μέτρο. Απαιτείται ολοκληρωμένη στρατηγική βιώσιμης και ασφαλούς αστικής κινητικότητας, με επίκεντρο τον άνθρωπο, την ποιότητα ζωής και την προστασία των ευάλωτων χρηστών του δρόμου.
Η πρώτη προτεραιότητα είναι η ενίσχυση των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς. Όσο η δημόσια συγκοινωνία δεν είναι συχνή, αξιόπιστη, ασφαλής και προσβάσιμη, ο πολίτης θα συνεχίσει να εξαρτάται από το Ι.Χ. Η επέκταση ωραρίων, η βελτίωση συχνοτήτων των δρομολογίων, η ασφάλεια στις μεταμεσονύκτιες μετακινήσεις και η διασύνδεση και εκσυγχρονισμός των μέσων είναι βασικές προϋποθέσεις.
Παράλληλα, χρειάζεται καλύτερη διαχείριση στάθμευσης, προστασία και έλεγχος των λεωφορειολωρίδων, ενίσχυση της μικροκινητικότητας με ασφαλείς υποδομές, ζώνες ήπιας κυκλοφορίας, ασφαλείς σχολικές διαδρομές και ψηφιακή διαχείριση της κυκλοφορίας.
Τα ευρωπαϊκά στοιχεία για τους ευάλωτους χρήστες στις αστικές περιοχές είναι αποκαλυπτικά: πεζοί, ποδηλάτες, δικυκλιστές και χρήστες μέσων μικροκινητικότητας αντιπροσωπεύουν το 70% των θανάτων στις πόλεις. Άρα, η αποσυμφόρηση δεν αφορά μόνο Στην ταχύτητα μετακίνησης. Αφορά Στην προστασία της ζωής στο δημόσιο χώρο.
Η συμφόρηση είναι θέμα Οδικής Ασφάλειας, δημόσιας υγείας, περιβάλλοντος και βιώσιμης αστικής κινητικότητας. Όσο πιο επιβαρυμένο είναι το οδικό περιβάλλον, τόσο αυξάνονται οι συγκρούσεις, η επιθετική οδήγηση, η απόσπαση προσοχής και η έκθεση ευάλωτων χρηστών του οδικού δικτύου στον κίνδυνο.
Η λύση είναι να περάσουμε από τη λογική της διαχείρισης της κυκλοφορίας στη λογική της ασφαλούς και βιώσιμης μετακίνησης. Αυτό σημαίνει λιγότερη εξάρτηση από το Ι.Χ., περισσότερες ασφαλείς επιλογές μετακίνησης και μια πόλη που σχεδιάζεται με προτεραιότητα την προστασία της ανθρώπινης ζωής.
Τα προκαταρκτικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2025 δείχνουν ότι η Ελλάδα κατέγραψε σημαντική μείωση των θανάτων από τροχαία, κατά 22% σε σχέση με το 2024, συμβάλλοντας στη συνολική μείωση 3% που καταγράφηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η εξέλιξη αυτή είναι θετική και επιβεβαιώνει ότι όταν υπάρχει πολιτική βούληση, συστηματική επιτήρηση, σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο και ενεργή κοινωνική συμμετοχή, μπορούν να σωθούν ζωές.
Όμως η χώρα μας εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με 50 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκων έναντι 43 στην Ε.Ε. Η πρόοδος, επομένως, δεν πρέπει να οδηγήσει σε εφησυχασμό, αλλά σε επιτάχυνση της προσπάθειας.
Η μακροπρόθεσμη αλλαγή δεν θα έρθει μόνο από τις βεβαιώσεις των παραβάσεων. Θα έρθει μέσα από τη συνέργεια νομοθεσίας, ελέγχων, εκπαίδευσης, ασφαλών υποδομών, βιώσιμης κινητικότητας και αλλαγής κουλτούρας. Αυτό υπηρετεί το Ι.Ο.ΑΣ. «Πάνος Μυλωνάς» εδώ και 20 χρόνια: την πρόληψη, την καλλιέργεια παιδείας Οδικής Ασφάλειας και την προστασία της ανθρώπινης ζωής στο δρόμο.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
