Αρχική Blog Σελίδα 4

Γερμανία: Τοπικές εκλογές με εθνικές προεκτάσεις – Κάλπες σε Βερολίνο και Μεκλεμβούργο – Δυτική Πομερανία

Από
Έμβολος
-

Υπό κανονικές συνθήκες, οι σημερινές κρατιδιακές εκλογές στο Βερολίνο και στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία θα απασχολούσαν οριακά τους κατοίκους των δύο κρατιδίων, συνολικά 4,5 εκατομμύρια ανθρώπους. Τι είναι όμως «κανονικό» στις μέρες μας, για να είναι και οι τοπικές εκλογές στη Γερμανία; Η άνοδος της ακροδεξιάς, τα αλλεπάλληλα αρνητικά ρεκόρ των Χριστιανοδημοκρατών (CDU), σε συνδυασμό με τη γενικότερη οικονομική δυσπραγία, το ασταθές διεθνές περιβάλλον και έναν καγκελάριο που δεν ξέρει ακόμη αν μετράει μέρες, συνθέτουν μια εικόνα δυστοπική, αν όχι επικίνδυνη.

Στην εκλογική περιφέρεια της Άγγελα Μέρκελ, το CDU αναστενάζει

Στις κάλπες του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας, ενός μικρού πρώην ανατολικογερμανικού κρατιδίου στα παράλια της Βαλτικής, κρίνεται ενδεχομένως σήμερα το μέλλον του Φρίντριχ Μερτς. Αν επιβεβαιωθούν οι δημοσκόποι, το κόμμα του (CDU) θα περάσει ασθμαίνοντας το όριο του 5% για την είσοδο στο τοπικό κοινοβούλιο, κάτι μέχρι πρότινος αδιανόητο για την πρώην εκλογική περιφέρεια της Άγγελα Μέρκελ. Ο καγκελάριος έχει ήδη συγκαλέσει συνεδρίαση της Εκτελεστικής Επιτροπής του κόμματός του για σήμερα το απόγευμα, με όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά. Αντιθέτως, η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) θα διεκδικήσει την πρωτιά επί ίσοις όροις από το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) της Μανουέλα Σβέσιγκ, με ποσοστά γύρω στο 36%. Η «γυναίκα εναντίον του μπλε» (Die Frau gegen Blau), όπως τιτλοφορείται η καμπάνια της σημερινής πρωθυπουργού, με ευθεία αναφορά στο χρώμα της AfD, θα προσπαθήσει σήμερα να αποδείξει τόσο ότι εξακολουθεί να ελέγχει το κρατίδιο όσο και ότι δεν την συμπαρασύρουν τα προβλήματα του κόμματός της σε εθνικό επίπεδο.

Το 1,6 εκατομμυρίων κατοίκων Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία στα σύνορα με την Πολωνία, είναι το πιο αραιοκατοικημένο κρατίδιο της Γερμανίας, με το χαμηλότερο ποσοστό αλλοδαπών (6,5-7,8% – κυρίως Ουκρανούς και Πολωνούς) και ανεργία στο 8%, σχεδόν διπλάσια από τον εθνικό μέσο όρο. Φιλοξενεί 16 εθνικά πάρκα, εκατοντάδες παραλιακά ξενοδοχεία και κάμπινγκ και αποτελούσε ιδανικό τόπο διακοπών για τους πολίτες της πρώην Ανατολικής Γερμανίας. Ταυτόχρονα, έγινε το θέατρο μιας από τις πλέον σκοτεινές σελίδες της γερμανικής επανένωσης: τον Αύγουστο του 1992 στο Ροστόκ-Λιχτενχάγκεν νεοναζί πολιόρκησαν και πυρπόλησαν συγκρότημα διαμερισμάτων στο οποίο ζούσαν Βιετναμέζοι εργάτες και Ρομά, με τις επευφημίες 3.000 ανθρώπων και την αμηχανία των αρχών. «Η Γερμανία στους Γερμανούς – Έξω οι ξένοι!». Το σύνθημα επιστρέφει ανατριχιαστικά 24 χρόνια μετά, με τη σημαία της AfD. Ο επικεφαλής υποψήφιός της Λάιφ-Έρικ Χολμ, πρώην ραδιοφωνικός παραγωγός και παρουσιαστής, εκμεταλλεύεται την επιδεξιότητά του στην επικοινωνία και επιμένει στο αφήγημα «εμείς εδώ κάτω και αυτοί εκεί πάνω που δεν μας καταλαβαίνουν και δεν μας νοιάζονται». Ταυτόχρονα, εισηγείται τη δημιουργία «Ομάδας Δράσης Απελάσεων» και σώματος με ευθείες αναφορές στην αμερικανική ICE για τους μετανάστες. Το ενεργειακό, λέει, θα λυθεί με την επαναλειτουργία του Nord Stream 2 και των πυρηνικών εργοστασίων, ενώ στην παιδεία πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στις επιδόσεις και όχι στην ενσωμάτωση.

Η πρωτεύουσα – νησί

Το Βερολίνο δεν μπορεί έτσι κι αλλιώς να ταξινομηθεί με βάση τα κριτήρια που ισχύουν στην υπόλοιπη Γερμανία. Πολύχρωμο, εναλλακτικό, πολυπολιτισμικό και γεμάτο αντιφάσεις. Συναρπαστικό για τους επισκέπτες, δύσκολο για τους κατοίκους και μεγαλειωδώς χρεοκοπημένο. Ενδεικτικά, μπήκε στο 2026 με μια «τρύπα» της τάξεως των 4,6 δισεκατομμυρίων ευρώ. «Το Βερολίνο είναι φτωχό, αλλά σέξι», είχε πει ο δήμαρχός του Κλάους Βόβεραϊτ ήδη το 2003. Τελευταία ωστόσο φαίνεται η πόλη να χάνει και το δεύτερο χαρακτηριστικό της, τον εσωτερικό ρυθμό και την ατμόσφαιρα για την οποία κάποτε φημιζόταν και προσέλκυε χιλιάδες ανθρώπους από όλον τον πλανήτη. Το βασικότερο πρόβλημα της πόλης είναι σήμερα αυτό της στέγης, καθώς ο πληθυσμός αυξήθηκε πολύ πιο γρήγορα από τις υποδομές, ενώ οι κάτοικοι της πρωτεύουσας προστατεύουν σθεναρά τους εναπομείναντες ανοιχτούς χώρους από τη μετατροπή τους σε πολυκατοικίες. Η στέγη και τα ενοίκια είναι και το σημείο αιχμής της καμπάνιας της υποψήφιας της Αριστεράς Ελίφ Εράλπ, της …γερμανικής απάντησης στον Ζοχράν Μαμντάνι της Νέας Υόρκης. Μοντέρνα εμφάνιση, κόκκινο κραγιόν, σκληρή αντικαπιταλιστική γλώσσα και συνθήματα για κοινωνικοποίηση συγκροτημάτων κατοικιών. Οι δυο τους έχουν ανταλλάξει απόψεις, ενώ ο υπεύθυνος στρατηγικής της προεκλογικής εκστρατείας του Μαμντάνι βρέθηκε πριν από λίγους μήνες στο Βερολίνο για να τη συμβουλεύσει. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, η κυρία Εράλπ έχει πολλές πιθανότητες να γίνει η πρώτη τουρκικής καταγωγής κυβερνήτης/δήμαρχος του Βερολίνου, όπου ζει άλλωστε η μεγαλύτερη τουρκική κοινότητα εκτός Τουρκίας.

Την ίδια ώρα, ο υποψήφιος του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος (CDU) Στέφαν Έβερς έχει πετύχει ήδη ένα μικρό «θαύμα», καθώς ακολουθεί την Αριστερά σε απόσταση μιας μονάδας, παρότι μπήκε στην κούρσα μόλις τον Αύγουστο, όταν είχε πλέον εμπεδωθεί πλήρως ότι ο απερχόμενος δήμαρχος Κάι Βέγκνερ βρισκόταν σε ελεύθερη πτώση. Ο κ. Βέγκνερ δεν κατάφερε ποτέ να ανακάμψει μετά το σκάνδαλο με την πενθήμερη διακοπή ρεύματος για 100.000 κατοίκους στις αρχές του προηγούμενου έτους, η οποία τον βρήκε στο …τένις κλαμπ. Ο κ. Έβερς, γερουσιαστής Οικονομικών του Βερολίνου, δηλώνει συντηρητικός και ομοφυλόφιλος, κλείνει έτσι το μάτι δεξιά κι αριστερά. «Είμαι συντηρητικός και αυτό είναι καλό», λέει, παραφράζοντας τη δήλωση του Κλάους Βόβεραϊτ, «Είμαι ομοφυλόφιλος και αυτό είναι καλό» από το 2001. Προτάσσει τη σημασία κανόνων και σεβασμού για όλους και δίνει το βάρος του στην ασφάλεια και στην καθαριότητα της πόλης, ενώ δεν χάνει ευκαιρία να προειδοποιήσει για την «καταστροφή» που θα γίνει, εάν η πόλη καταλήξει στα χέρια μιας κυβέρνησης Αριστεράς – SPD – Πρασίνων.

Η απήχηση της δημοκρατίας

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέφαν Κορνέλιους, για τον οποίο οι κακές γλώσσες λένε ότι είναι το alter ego του Φρίντριχ Μερτς και ότι «διαβάζει» το κοινό αίσθημα τόσο καλά όσο εκείνος, κατηγόρησε πρόσφατα τις  – δυσάρεστες για τον προϊστάμενό του – δημοσκοπήσεις ως «μη-σοβαρές». Σε μία από αυτές ωστόσο μάλλον θα έπρεπε να δώσει μεγαλύτερη προσοχή. Όπως αναδεικνύεται στην έρευνα του Ινστιτούτου Forsa για λογαριασμό των δικτύων n-tv/RTL, το 32% των Γερμανών δηλώνει δυσαρεστημένο από «τη δημοκρατία στη Γερμανία και από το πολιτικό σύστημα, όπως θεμελιώνεται στο Σύνταγμα», ενώ αντίθετη άποψη εκφράζει το 68%. Στις ανατολικές περιοχές, η εικόνα είναι διαφορετική, με μόλις 51% να εκφράζει ικανοποίηση από το πολίτευμα και 48% να το επικρίνει. Μεταξύ των ψηφοφόρων της AfD σε εθνικό επίπεδο, τα ποσοστά είναι 41% και 59% αντίστοιχα. Η …αποτύπωση της στιγμής, όπως θα έλεγε ο κ. Κορνέλιους, ρίχνει νέο φως σε όσα συμβαίνουν τους τελευταίους μήνες στις γερμανικές κάλπες. Η δημοκρατία τείνει να χάσει το κύρος της, ενώ μεγάλο τμήμα του πληθυσμού την έχει κιόλας απορρίψει. Για αυτό ακριβώς και οι σημερινές εκλογές, αν και αφορούν μόλις το 6% του συνολικού πληθυσμού της Γερμανίας, έχουν πολλαπλάσια βαρύτητα: για το μέλλον του καγκελάριου, αλλά κυρίως για τη μελλοντική κατεύθυνση της χώρας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι Ρώσοι στις κάλπες για την τρίτη και τελευταία ημέρα των βουλευτικών εκλογών

Από
Έμβολος
-

Οι Ρώσοι προσέρχονται σήμερα στις κάλπες για την τρίτη και τελευταία ημέρα των βουλευτικών εκλογών, στις οποίες αναμένεται να επικρατήσει το κόμμα του Βλαντίμιρ Πούτιν, τεσσεράμισι και πλέον χρόνια από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.

Οι βουλευτικές αυτές εκλογές, οι πρώτες μετά την έναρξη της επίθεσης μεγάλης κλίμακας κατά της Ουκρανίας το 2022, αφορούν την εκλογή των 450 μελών της Δούμα, της κάτω βουλής του ρωσικού Κοινοβουλίου, και διεξάγονται επίσης σε ουκρανικά εδάφη που έχουν καταληφθεί και προσαρτηθεί από τη Ρωσία.

Υπενθυμίζοντας την πραγματικότητα μιας σύγκρουσης που τους τελευταίους μήνες έχει σημαδευτεί από κλιμάκωση των πληγμάτων και στις δύο πλευρές του μετώπου, η τελευταία ημέρα των εκλογών ξημέρωσε για τη ρωσική πρωτεύουσα με μια επίθεση με εκατοντάδες μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones). Ο Αντρέι Βορομπιόφ, ο κυβερνήτης της περιφέρειας γύρω από τη Μόσχα, έκανε λόγο για 249 drones που καταρρίφθηκαν από την αντιαεροπορική άμυνα, πλήττοντας αρκετές κατοικημένες περιοχές της περιοχής και προκαλώντας τον θάνατο δύο ανθρώπων.

Στην ίδια τη Μόσχα, σημαντικό διυλιστήριο υπέστη ζημιές, σύμφωνα με τον δήμαρχο Σεργκέι Σομπιάνιν. Ο ίδιος κατήγγειλε σήμερα μέσω ανάρτησης στο Telegram μια «άνευ προηγουμένου» επίθεση, που «προφανώς σχεδιάστηκε με στόχο να διαταράξει τις εκλογές». «Ο εχθρός δεν το κατάφερε αυτό», δήλωσε ο Σομπιάνιν, προσθέτοντας ότι περισσότερο από 1.600 drones καταρρίφθηκαν από τη ρωσική αντιαεροπορική άμυνα, εκ των οποίων «τα 450 κατευθύνονταν προς τη Μόσχα».

Το αποτέλεσμα των εκλογών αφήνει ελάχιστα περιθώρια αμφιβολίας σε μια χώρα όπου η έκφραση της διαφωνίας καταστέλλεται σκληρά από τις αρχές και ενώ το μοναδικό κόμμα που είναι ανοιχτά αντίθετο στον πόλεμο, το Γιάμπλοκο, αποκλείστηκε από τη διαδικασία.

Οι αναλυτές θα επικεντρωθούν, σε κάθε περίπτωση, στο ποσοστό συμμετοχής και τα αποτελέσματα των εναλλακτικών κομμάτων, προκειμένου να αξιολογήσουν το κλίμα που επικρατεί μεταξύ των Ρώσων, οι οποίοι βρίσκονται αντιμέτωποι με δυτικές οικονομικές κυρώσεις, τακτικές επιθέσεις από την Ουκρανία, ελλείψεις καυσίμων και  περιορισμούς στη λειτουργία του διαδικτύου σε αρκετές περιοχές.

Απέναντι στη Ενωμένη Ρωσία, το κυβερνών κόμμα, η συμμετοχή επετράπη μόνο σε σχηματισμούς που στηρίζουν, σε διαφορετικό βαθμό, τον Βλαντίμιρ Πούτιν και τη συνέχιση της σύγκρουσης στην Ουκρανία — στους κομμουνιστές του KPRF, στους εθνικιστές του LDPR, στους συντηρητικούς της Δίκαιης Ρωσίας και στους φιλελεύθερους του κόμματος Νέοι Άνθρωποι.

Έχοντας αποκλειστεί από τη διαδικασία, η εξόριστη αντιπολίτευση κάλεσε όλους τους «Ρώσους που αντιτίθενται στον πόλεμο» να ψηφίσουν κατά του κόμματος του Βλαντίμιρ Πούτιν την ίδια ημέρα και την ίδια ώρα, την Κυριακή το μεσημέρι, για να δείξουν πόσοι είναι.

Η ψηφοφορία, η οποία ξεκίνησε το πρωί της Παρασκευής, θα διαρκέσει έως τις 21.00 ώρα Ελλάδας σήμερα και τα πρώτα αποτελέσματα αναμένονται λίγο αργότερα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΗΠΑ: Ο πρόεδρος Τραμπ επέστρεψε νωρίτερα στον Λευκό Οίκο, εν μέσω κλιμάκωσης των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή

Από
Έμβολος
-

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ συντόμευσε τη διαμονή του στην προεδρική κατοικία του Καμπ Ντέιβιντ, όπου επρόκειτο να περάσει όλο το σαββατοκύριακο, και επέστρεψε στον Λευκό Οίκο εν μέσω κλιμάκωσης των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή.

Ο Λευκός Οίκος δεν διευκρίνισε τον λόγο της πρόωρης επιστροφής του προέδρου Τραμπ.

Η απόφαση αυτή συνδέεται από αναλυτές με την κλιμάκωση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα με την επίθεση που εξαπέλυσαν οι αντάρτες Χούθι εναντίον της πρωτεύουσας της Σαουδικής Αραβίας, τη νύχτα της Παρασκευής προς Σάββατο.

Τον τελευταίο καιρό η Σαουδική Αραβία γίνεται στόχος κλιμακούμενων επιθέσεων από τους φιλοϊρανούς μαχητές που ελέγχουν μεγάλο τμήμα της γειτονικής Υεμένης και πρόσφατα κατέλαβαν περιοχές στις δυτικές ακτές της χώρας, στην Ερυθρά Θάλασσα, απωθώντας τις δυνάμεις της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης η οποία υποστηρίζεται από έναν συνασπισμό υπό το Ριάντ.

Ωστόσο, τα πλήγματα των Χούθι κατά της Σαουδικής Αραβίας είχαν μέχρι στιγμής ως κύριο στόχο πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και στρατιωτικές βάσεις στον νότο ή κατά μήκος των ακτών της Ερυθράς Θάλασσας — μακριά από το Ριάντ, το οποίο δεν είχε απειληθεί από την επανέναρξη των εχθροπραξιών τον Ιούλιο.

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ κάλεσε χθες Σάββατο τους Αμερικανούς που βρίσκονται στη Μέση Ανατολή να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί λόγω των επιθέσεων των Χούθι εναντίον της Σαουδικής Αραβίας, προειδοποιώντας ότι αυτή η στρατιωτική σύγκρουση ενδέχεται να έχει ταχεία κλιμάκωση.

Ο ειδησεογραφικός ιστότοπος Axios είχε μεταδώσει την περασμένη εβδομάδα πως η Σαουδική Αραβία ζήτησε από τις ΗΠΑ να εξαπολύσουν επιθέσεις εναντίον των Χούθι, αλλά η Ουάσινγκτον απέρριψε το αίτημα του Ριάντ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το Ιράν δηλώνει ότι το Στενό του Ορμούζ θα παραμείνει κλειστό έως ότου ικανοποιηθούν οι όροι του (Fars)

Από
Έμβολος
-

Το Ιράν δεν θα ξανανοίξει το Στενό του Ορμούζ έως ότου ικανοποιηθούν οι όροι του και εφαρμοστούν οι αμερικανικές δεσμεύσεις, δήλωσε σήμερα ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Fars.

Το Ιράν πρέπει να πολεμήσει και να διαπραγματευτεί, δήλωσε ο Γαλιμπάφ, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη θα χρησιμοποιήσει στρατιωτική ισχύ για να απωθήσει τους εχθρούς της και διπλωματία για να εδραιώσει τα κέρδη στο πεδίο της μάχης όταν θα είναι κατάλληλη η ώρα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Γκ. Μαγιορκίνης: Πώς αλλάζει το τοπίο των επιδημιών η κλιματική κρίση – Ο Δυτικός Νείλος ήρθε για να μείνει

Από
Έμβολος
-

Ποια λοιμώδη νοσήματα αλλάζουν τον χάρτη, λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη; Γιατί ο ιός του Δυτικού Νείλου έχει γίνει μόνιμο πρόβλημα στην Ελλάδα και πόσο πιθανό είναι να δούμε ξανά δάγκειο πυρετό στη χώρα μας; Πότε μπορεί να εμφανιστεί η επόμενη πανδημία και ποιος ιός είναι πιθανότερο να την προκαλέσει; Απαντήσεις δίνει ο αν. καθηγητής υγιεινής και επιδημιολογίας του ΕΚΠΑ  Γκίκας Μαγιορκίνης, σε συνέντευξη που στο Πρακτορείο FM και στην Τάνια Μαντουβάλου, με αφορμή πρόσφατη ομιλία του με θέμα «Πώς αλλάζει το τοπίο των επιδημιών και των ενδημιών ως συνάρτηση της κλιματικής κρίσης».

Η κλιματική κρίση δεν αποτελεί πλέον ένα θεωρητικό σενάριο για το μέλλον. Η άνοδος της θερμοκρασίας του πλανήτη έχει ήδη αρχίσει να αλλάζει τον χάρτη των λοιμωδών νοσημάτων, επηρεάζοντας τους πληθυσμούς των κουνουπιών, τις μεταναστευτικές διαδρομές των πτηνών, αλλά και τις επαφές ανθρώπων και ζώων που μπορούν να λειτουργήσουν ως δεξαμενές επικίνδυνων παθογόνων. Δεν θα μπορούσα να πω με σιγουριά ποια θα είναι η επόμενη πανδημία, αλλά στη λίστα, υψηλού κινδύνου είναι μία γρίπη, πιθανότατα από τα πτηνά, ή ένα ανασυνδυασμένο στέλεχος μεταξύ πτηνών ιού γρίπης πτηνών και ιού γρίπης χοίρων. Αυτό το έχουμε ξαναδεί στο παρελθόν και συμβαίνει κάθε κάμποσα χρόνια. Έχουμε να δούμε πανδημία γρίπης περίπου από το 2009, άρα λοιπόν την περιμένουμε μέσα στην επόμενη δεκαετία.  Όσον αφορά τον κορονοϊό δεν αποκλείεται μία νέα πανδημία, αλλά χρονικά πιθανότατα πολύ πιο μακριά. Λογικά στα επόμενα 50 χρόνια, είναι πιθανό να δούμε ακόμα μία COVID επιδημία».

Ο νέος χάρτης των λοιμωδών νοσημάτων

Όπως εξηγεί ο κ. Μαγιορκίνης, η κλιματική κρίση και η θέρμανση του πλανήτη έχουν ήδη επηρεάσει διαφορετικές κατηγορίες λοιμωδών νοσημάτων.«Ιδιαίτερη σημασία έχουν εκείνα που μεταδίδονται μέσω κουνουπιών, αλλά και τα λοιμώδη νοσήματα που συνδέονται με το περιβάλλον και την αλληλεπίδραση ανθρώπων και ζώων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η χολέρα». Σύμφωνα με τον καθηγητή, από τη δεκαετία του 1960 βρίσκεται σε εξέλιξη η μακροβιότερη πανδημία χολέρας που έχει γνωρίσει ο πλανήτης. «Στις χώρες με ασφαλή συστήματα ύδρευσης και ισχυρές υγειονομικές υποδομές το πρόβλημα δεν εμφανίζεται με τον ίδιο τρόπο, όμως σε περιοχές όπου δεν υπάρχει πρόσβαση σε καθαρό νερό η μετάδοση συνεχίζεται. Η άνοδος της θερμοκρασίας έχει, συμβάλει στην επέκταση των περιοχών στις οποίες μπορεί να επιβιώσει το μικρόβιο». Για την Ελλάδα, πάντως, το ζήτημα που βρίσκεται ήδη μπροστά μας είναι κυρίως τα νοσήματα που μεταδίδονται από κουνούπια. «Ο ιός του Δυτικού Νείλου αποτελεί πλέον σταθερό καλοκαιρινό πρόβλημα δημόσιας υγείας, ενώ ο δάγκειος πυρετός και ο ιός chikungunya εμφανίζουν ενδημική μετάδοση σε περιοχές της Ευρώπης που μέχρι πριν από λίγα χρόνια δεν θεωρούνταν τυπικές ζώνες μετάδοσης».

Κοράκια, κίσσες και καρακάξες σε κεντρικούς δρόμους της Αθήνας

Ο κ. Μαγιορκίνης εκτιμά ότι ο ιός του Δυτικού Νείλου αποτελεί πλέον ένα πρόβλημα δημόσιας υγείας με το οποίο θα πρέπει να μάθουμε να ζούμε, καθώς η παρουσία του στη χώρα μας είναι επαναλαμβανόμενη και προβλέψιμη σε ετήσια βάση. «Θεωρείται πλέον ουσιαστικά ενδημικός στην Ελλάδα, καθώς εμφανίζεται κάθε χρόνο κατά τους θερινούς μήνες. Η περίοδος κυκλοφορίας του εκτείνεται περίπου από τα μέσα Ιουνίου έως τα μέσα ή τα τέλη Σεπτεμβρίου, ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι σε ορισμένα νησιά ο ιός μπορεί να διαχειμάζει». Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η πιθανή σχέση των ακραίων καιρικών φαινομένων με τη φετινή εικόνα. Ο καθηγητής θεωρεί πιθανό ο κυκλώνας Daniel του 2023 να επηρέασε τις μεταναστευτικές διαδρομές των πτηνών και να συνέβαλε στη μετατόπιση πληθυσμών τους προς περιοχές της Θεσσαλίας και άλλες περιοχές της χώρας. Αναφέρεται μάλιστα σε κορακοειδή, όπως τα κοράκια, οι κίσσες και οι καρακάξες, τα οποία αποτελούν σημαντικούς ενισχυτές της επιδημίας του Δυτικού Νείλου, και όπως χαρακτηριστικά λέει έχουν βρεθεί ακόμα και σε κεντρικούς δρόμους της Αθήνας. «Η έγκαιρη πρόβλεψη των περιοχών που κινδυνεύουν από αυξημένη μετάδοση είναι δύσκολη χωρίς επιδημιολογική επιτήρηση. Ωστόσο, η εντομολογική επιτήρηση μπορεί να προσφέρει ένα σημαντικό πλεονέκτημα, καθώς,  είναι δυνατό να προειδοποιήσει περίπου 15-20 ημέρες νωρίτερα για αυξημένη πιθανότητα μετάδοσης του ιού σε μια περιοχή».

Δάγκειος πυρετός: Μπορεί να επιστρέψει στην Ελλάδα

Ο δάγκειος πυρετός δεν αποτελεί σήμερα ενδημικό νόσημα στην Ελλάδα. Η τελευταία μεγάλη παρουσία του στη χώρα χρονολογείται από τη δεκαετία του 1920, όταν είχε νοσήσει και ο Ελευθέριος Βενιζέλος. «Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι έχει εξαφανιστεί οριστικά από τον ευρωπαϊκό χάρτη. Ο φορέας του δάγκειου υπάρχει πλέον στην Ελλάδα, ενώ σε άλλες ευρωπαικές χώρες έχουν καταγραφεί περιστατικά εγχώριας μετάδοσης τόσο δάγκειου όσο και chikungunya, όπως πχ σε Ιταλία και Γαλλία. Για αυτόν τον λόγο είναι πιθανό να δούμε στο μέλλον εγχώρια μετάδοση και στην Ελλάδα. Η κλιματική αλλαγή, σε συνδυασμό με την παρουσία των κατάλληλων κουνουπιών, δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε νοσήματα που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν “τροπικά” να επεκτείνονται σε βορειότερες περιοχές».

Ήταν η πανδημία COVID-19 αποτέλεσμα της κλιματικής κρίσης;

Το ερώτημα αν η κλιματική κρίση συνδέεται και με την εμφάνιση της COVID-19 παραμένει πολύ πιο σύνθετο. Ο κ. Μαγιορκίνης επισημαίνει ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί η συμβολή της κλιματικής αλλαγής, καθώς η άνοδος της θερμοκρασίας και οι περιβαλλοντικές μεταβολές έχουν οδηγήσει σε συχνότερες επαφές ανθρώπων με ζώα και, ειδικότερα, με νυχτερίδες. «Οι νυχτερίδες αποτελούν φυσικούς ξενιστές πολλών παθογόνων, μεταξύ άλλων κορονοϊών, αλλά και άλλων ιών που έχουν προκαλέσει σοβαρές επιδημίες. Η μεταβολή των οικοσυστημάτων μπορεί να φέρει ανθρώπους και ζώα σε μεγαλύτερη εγγύτητα, αυξάνοντας θεωρητικά τις ευκαιρίες μετάδοσης ενός παθογόνου από το ζώο στον άνθρωπο». Ο καθηγητής υπογραμμίζει, πάντως, ότι η σχέση αυτή δεν σημαίνει πως έχει αποδειχθεί ότι η κλιματική κρίση προκάλεσε την πανδημία COVID-19. Η ουσία, όπως προκύπτει από την εικόνα που περιγράφει, είναι ότι η κλιματική αλλαγή δεν δημιουργεί από μόνη της έναν νέο ιό, αλλά μεταβάλλει τις συνθήκες μέσα στις οποίες άνθρωποι, ζώα, έντομα και παθογόνα αλληλεπιδρούν. Και αυτή η αλλαγή μπορεί να επηρεάσει το πού και το πότε θα εμφανιστούν οι επόμενες επιδημίες.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κωνσταντίνος Δασκαλάκης: Πραγματικός ήδη ο κίνδυνος απρόβλεπτης συμπεριφοράς της ΤΝ

Από
Έμβολος
-

Οι παραιτήσεις ερευνητών, οι δημόσιες προειδοποιήσεις κορυφαίων στελεχών της τεχνολογίας και η ασυνήθιστη σύμπλευση ορισμένων από τους μεγαλύτερους ανταγωνιστές της Silicon Valley επανέφεραν μέσα σε λίγες ημέρες ένα θεμελιώδες ερώτημα. Προχωρά η Τεχνητή Νοημοσύνη ταχύτερα από όσο μπορούν να την ελέγξουν οι δημιουργοί της και οι κυβερνήσεις;

Η συζήτηση δεν αφορά πλέον μόνο τα chatbots που συντάσσουν κείμενα, δημιουργούν εικόνες ή απαντούν σε ερωτήσεις. Στο επίκεντρο βρίσκονται πλέον τα προηγμένα μοντέλα και κυρίως οι λεγόμενοι AI agents, συστήματα που μπορούν να σχεδιάζουν και να εκτελούν ακολουθίες ενεργειών, να χρησιμοποιούν ψηφιακά εργαλεία, να γράφουν και να εκτελούν κώδικα και να συνεργάζονται μεταξύ τους με περιορισμένη ανθρώπινη παρέμβαση.

Μέσα σε αυτό το νέο περιβάλλον, ο Κωνσταντίνος Δασκαλάκης, καθηγητής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Επιστήμης Υπολογιστών στο MIT, ο οποίος διετέλεσε πρόεδρος της Συμβουλευτικής Επιτροπής για την Τεχνητή Νοημοσύνη, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και στον δημοσιογράφο Αλέκο Λιδωρίκη, διαχωρίζει τον υποθετικό κίνδυνο πλήρους απώλειας του ελέγχου από έναν κίνδυνο που, όπως επισημαίνει, είναι ήδη πραγματικός. Tην απρόβλεπτη ή ανεπιθύμητη συμπεριφορά των προηγμένων μοντέλων. «Ο κίνδυνος να χάσουμε ουσιαστικά τον έλεγχο ενός συστήματος είναι ακόμα υποθετικός. Όμως, ο κίνδυνος απρόβλεπτης ή ανεπιθύμητης συμπεριφοράς είναι ήδη πραγματικός. Είναι εγγενής στον τρόπο που εκπαιδεύονται και λειτουργούν τα μεγάλα νευρωνικά δίκτυα, δηλαδή η τεχνολογία που έχει δώσει τα άλματα στην εξέλιξη της ΤΝ την τελευταία δεκαπενταετία. Τα συστήματα αυτά είναι εξαιρετικά περίπλοκα. Είναι εξαιρετικά ικανά αλλά και απρόβλεπτα. Ειδικά για τα συστήματα παραγωγικής ΤΝ, όπως τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, δεν νομίζω ότι ποτέ θα έχουμε μεθόδους να κάνουμε πιστοποίηση της αξιοπιστίας τους. Και το ρίσκο που παρουσιάζουν έχει να κάνει με τη χρήση τους.

Αν, για παράδειγμα, συνομιλούμε με ένα μεγάλο γλωσσικό μοντέλο με σκοπό την αναζήτηση στοιχείων στη βιβλιογραφία, στη χειρότερη περίπτωση αυτό μπορεί να επινοήσει ανύπαρκτες πηγές ή να παραμορφώσει το περιεχόμενο μιας πραγματικής πηγής. Η ζημιά μιας τέτοιας κακής συμπεριφοράς είναι σχετικά μικρή και μπορεί να περιοριστεί αν ελέγχουμε τις απαντήσεις του. Αν όμως το ρωτήσουμε πώς σχεδιάζεται ένα βιολογικό όπλο, θέλουμε να υπάρχουν ασφαλιστικές δικλείδες που να αποτρέπουν το μοντέλο από το να μας απαντήσει. Τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα έχουν, συνήθως, ενσωματωμένες ασφαλιστικές δικλείδες που προσπαθούν να ανιχνεύσουν αν το περιεχόμενο που τους ζητάμε είναι επικίνδυνο και σε αυτήν την περίπτωση αρνούνται να μας δώσουν την απάντηση. Ωστόσο, οι ασφαλιστικές αυτές δικλείδες δεν δίνουν πλήρη προστασία και μπορούν να παρακαμφθούν από ειδικούς, ειδικά αν το μοντέλο είναι ανοιχτό.

Επομένως τα μοντέλα αυτά είναι ήδη επικίνδυνα ακόμα και αν χρησιμοποιούνται στη μορφή τερματικού που μας δίνει απαντήσεις σε ερωτήσεις. Αν όμως είναι ελεύθερα να γράφουν και να εκτελούν κώδικα στον υπολογιστή μας, όπως κάνουν οι αυτόνομοι πράκτορες Τεχνητής Νοημοσύνης, τότε η κατάσταση μπορεί να γίνει ανεξέλεγκτη αν οι πράκτορες δεν λειτουργούν υπό αυστηρά στεγανά, σε απομονωμένα περιβάλλοντα εκτός Διαδικτύου. Αυτό ακριβώς έδειξε και το πρόσφατο επεισόδιο επίθεσης στην Hugging Face από αυτόνομους πράκτορες ΤΝ της OpenAI. Πρέπει να αναλογιστούμε ότι τα μοντέλα αυτά έχουν εκπαιδευτεί σε έναν τεράστιο όγκο δεδομένων που καλύπτουν επιστήμη, ιστορία, λογοτεχνία, μεγάλες βάσεις κώδικα και δεδομένα από το Διαδίκτυο. Περιλαμβάνουν, για παράδειγμα, άρθρα και εγχειρίδια Θεωρίας Παιγνίων, περιλαμβάνουν την Τέχνη του Πολέμου του Σουν Τζου, την Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου του Θουκυδίδη, τον Ηγεμόνα του Μακιαβέλι, κ.λπ. Επομένως, είναι αναμενόμενο ότι αν αφεθούν ελεύθερα είναι σε θέση να αναπτύξουν περίπλοκη στρατηγική και να συντονιστούν σε ομάδες που συνεργάζονται για να επιτύχουν τους σκοπούς τους. Ποιοι είναι αυτοί οι σκοποί; Αυτοί που τους έχει δώσει ο χρήστης τους που μπορεί να είναι κακόβουλος. Αλλά και να μην είναι κακόβουλος, τα μοντέλα μπορεί να παρερμηνεύσουν τους στόχους του. Αυτό έγινε στο επεισόδιο με την Hugging Face».

Από το 1956 στη σημερινή έκρηξη

Η σημερινή συζήτηση έρχεται εβδομήντα χρόνια μετά τη γέννηση της Τεχνητής Νοημοσύνης ως οργανωμένου επιστημονικού πεδίου. Η θεωρητική αφετηρία είχε προηγηθεί. Το 1950 ο Alan Turing έθεσε το ερώτημα εάν μπορούν οι μηχανές να σκέφτονται, ενώ το 1956, στο θερινό ερευνητικό πρόγραμμα του Dartmouth, καθιερώθηκε ουσιαστικά η Τεχνητή Νοημοσύνη ως ξεχωριστό ερευνητικό πεδίο.

Ακολούθησαν δεκαετίες προόδου αλλά και απογοητεύσεων, από τα πρώτα συστήματα επεξεργασίας φυσικής γλώσσας και τους λεγόμενους «χειμώνες της AI» έως την επικράτηση της μηχανικής μάθησης. Το 1997 ο Deep Blue της IBM νίκησε τον Garry Kasparov στο σκάκι, το 2012 το AlexNet σηματοδότησε άλμα στην αναγνώριση εικόνας και το 2016 το AlphaGo της Google DeepMind νίκησε τον Lee Sedol στο Go.

Καθοριστική υπήρξε το 2017 η παρουσίαση της αρχιτεκτονικής Transformer, πάνω στην οποία οικοδομήθηκαν τα σύγχρονα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα. Η κυκλοφορία του ChatGPT από την OpenAI τον Νοέμβριο του 2022 μετέφερε την παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη από τα ερευνητικά εργαστήρια στο ευρύ κοινό. Έκτοτε η ταχύτητα των εξελίξεων αυξάνεται.

Η εβδομάδα που επανέφερε το φρένο

Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών έφεραν το ζήτημα της ασφάλειας ξανά στην πρώτη γραμμή. Στις 8 Σεπτεμβρίου ο 27χρονος Jacob Coxon ανακοίνωσε ότι αποχωρεί από την Anthropic και συνολικά από τον κλάδο, έπειτα από τρία χρόνια στην έρευνα προεκπαίδευσης μοντέλων, αρχικά στην OpenAI και στη συνέχεια στην Anthropic, εκφράζοντας έντονη ανησυχία για την κατεύθυνση προς ολοένα ισχυρότερα συστήματα χωρίς, κατά την άποψή του, επαρκές σχέδιο ελέγχου.

Ακολούθησε στις 12 Σεπτεμβρίου η δημόσια παρέμβαση του διευθύνοντος συμβούλου της Anthropic, Dario Amodei, ο οποίος ζήτησε να ελεγχθεί ο ρυθμός αύξησης των δυνατοτήτων των μοντέλων, χωρίς να σταματήσει η έρευνα, προτείνοντας, μεταξύ άλλων, πρόσβαση ανεξάρτητων αξιολογητών στα εργαστήρια και μεγαλύτερο συντονισμό.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε και το περιστατικό OpenAI-Hugging Face του Ιουλίου, στο οποίο αναφέρεται και ο Κωνσταντίνος Δασκαλάκης. Σύμφωνα με την τεχνική αποτίμηση της OpenAI, πράκτορες AI σε εσωτερικές δοκιμές κυβερνοασφάλειας παραβίασαν περιορισμούς του δοκιμαστικού περιβάλλοντος, απέκτησαν πρόσβαση στο Διαδίκτυο, συνεργάστηκαν μέσω μη εγκεκριμένων διαύλων και εισήλθαν σε συστήματα της Hugging Face.

Στις 14 Σεπτεμβρίου ο Bilal Chughtai δημοσιοποίησε ότι είχε παραιτηθεί τον Ιούλιο από την Google DeepMind, όπου εργαζόταν στην ασφάλεια και ευθυγράμμιση της γενικής AI, υποστηρίζοντας ότι οι δυνατότητες των συστημάτων εξελίσσονται ταχύτερα από τις μεθόδους ευθυγράμμισής τους με τους ανθρώπινους στόχους.

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα, OpenAI, Anthropic και Google DeepMind συζητούν κοινές πρωτοβουλίες για την ασφάλεια, ενώ η συζήτηση έχει περάσει πλέον και σε πολιτικό επίπεδο στην Ευρώπη.

Πού βρίσκεται ο πραγματικός κίνδυνος

Το κρίσιμο ερώτημα είναι επομένως πού τελειώνει η επιστημονικά τεκμηριωμένη ανησυχία και πού αρχίζουν τα ακραία σενάρια. Και, κυρίως, εάν η απάντηση πρέπει να είναι η επιβράδυνση της ανάπτυξης των ισχυρότερων μοντέλων ή η δημιουργία πολύ ισχυρότερων μηχανισμών ελέγχου και άμυνας. Ο Κωνσταντίνος Δασκαλάκης τοποθετεί μεταξύ των πλέον άμεσων κινδύνων τις κυβερνοεπιθέσεις και επισημαίνει ότι μέρος της τεχνολογίας έχει ήδη διαχυθεί. Κατά συνέπεια, η συζήτηση δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο στο εάν θα επιβραδυνθεί η επόμενη γενιά των ισχυρότερων μοντέλων. Όπως αναφέρει «αυτή τη στιγμή, μία από τις πιο άμεσες και τεκμηριωμένες ανησυχίες είναι η χρήση της ΤΝ για κυβερνοεπιθέσεις. Ένα μέρος της τεχνολογίας έχει ήδη διαχυθεί, επομένως δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα θεωρώντας ότι αρκεί να περιορίσουμε την ανάπτυξη των επόμενων μοντέλων. Ακόμα και να επιβραδυνθεί η ανάπτυξη των ισχυρότερων μοντέλων, όπως προτείνει η OpenAI και η Anthropic, είναι διαθέσιμα ισχυρά ανοιχτά μοντέλα που ήδη μπορεί να κάνουν μεγάλη ζημιά. Και όσο περισσότερο ενσωματώνεται η τεχνολογία αυτή σε ρομπότ, αυτοκίνητα, συστήματα λήψης αποφάσεων, κ.λπ., τόσο μεταφέρεται μεγαλύτερο ρίσκο στον πραγματικό κόσμο. Για αυτό το λόγο, η ύπαρξη ρυθμιστικού πλαισίου, σαν αυτό της Ευρώπης, που θέτει προϋποθέσεις για τη χρήση και την αυστηρή δοκιμή τεχνολογιών ΤΝ ανάλογα με το ρίσκο που θέτει η εφαρμογή τους είναι πολύ σημαντική. Είναι επίσης σημαντικό να αναπτύξουμε μεθόδους που χρησιμοποιούν προηγμένα μοντέλα ΤΝ για την προστασία των συστημάτων μας απέναντι σε επιθέσεις. Στην κυβερνοασφάλεια έχουμε ένα σημαντικό πλεονέκτημα: οι αμυνόμενοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν την ΤΝ για να εντοπίζουν ευπάθειες, να παρακολουθούν τα συστήματα και να διορθώνουν προβλήματα πριν τα εκμεταλλευτούν οι επιτιθέμενοι. Σε μια εποχή που ισχυρά μοντέλα, ανοιχτά και μη, είναι διαθέσιμα στον οποιονδήποτε, πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τα μοντέλα αυτά για να αναπτύξουμε ισχυρά αμυντικά συστήματα».

Από τη θεωρία παιγνίων στην αιχμή της ΤΝ

Η παρέμβαση του Κωνσταντίνου Δασκαλάκη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα και λόγω της επιστημονικής του διαδρομής. Έχει την έδρα Avanessians στο τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Επιστήμης  των Υπολογιστών στο MIT και είναι μέλος του εργαστηρίου Επιστήμης των Υπολογιστών Τεχνητής Νοημοσύνης στο ίδιο Πανεπιστήμιο. Αποφοίτησε από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, απέκτησε διδακτορικό στην Επιστήμη Υπολογιστών από το University of California, Berkeley, και εντάχθηκε στο διδακτικό προσωπικό του MIT το 2009. Είναι συνιδρυτής και επικεφαλής Ερευνητής του ερευνητικού κέντρου για την ΤΝ «Αρχιμήδης».

Το ερευνητικό του έργο βρίσκεται στη διασταύρωση της θεωρίας υπολογισμού με τη θεωρία παιγνίων, τα οικονομικά, τις πιθανότητες, τη στατιστική και τη μηχανική μάθηση, ενώ έχει συμβάλει στην επίλυση μακροχρόνιων ανοικτών προβλημάτων γύρω από την υπολογιστική πολυπλοκότητα της ισορροπίας Nash. Μεταξύ των σημαντικών διεθνών διακρίσεών του είναι το Nevanlinna Prize της International Mathematical Union και το ACM Grace Murray Hopper Award. Παράλληλα, ως πρόεδρος της Συμβουλευτικής Επιτροπής για την Τεχνητή Νοημοσύνη που διετέλεσε συμμετείχε στη διαμόρφωση προτάσεων για τη στρατηγική της Ελλάδας στην ΤΝ.

Από την καινοτομία στην ευθύνη

Η Ευρώπη έχει ήδη περάσει από τη συζήτηση στην εφαρμογή κανόνων. Ο AI Act δημιουργεί ένα σύστημα υποχρεώσεων που διαφοροποιούνται ανάλογα με τον κίνδυνο κάθε εφαρμογής, ενώ από τις 2 Αυγούστου 2026 το ευρωπαϊκό Γραφείο Τεχνητής Νοημοσύνης και οι αρμόδιες εθνικές αρχές έχουν ενισχυμένο ρόλο στην εποπτεία και εφαρμογή του πλαισίου. Η μεγάλη αλλαγή, ωστόσο, είναι ότι η συζήτηση δεν αφορά πλέον μόνο το τι μπορεί να δημιουργήσει η Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά τι μπορεί να κάνει όταν της δοθεί η δυνατότητα να ενεργεί. Από το ερώτημα του Alan Turing το 1950 και το Dartmouth του 1956 έως τα σημερινά μεγάλα γλωσσικά μοντέλα και τους αυτόνομους πράκτορες, η Τεχνητή Νοημοσύνη διένυσε σε επτά δεκαετίες μια απόσταση που για πολλά χρόνια φαινόταν περισσότερο αντικείμενο επιστημονικής φαντασίας παρά τεχνολογικής πραγματικότητας.

Το επόμενο κεφάλαιο έχει ήδη αρχίσει. Και το βασικό ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο πόσο ισχυρά μπορούν να γίνουν τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης. Είναι με ποιους κανόνες θα χρησιμοποιούνται, πώς θα ελέγχονται και πόσο αποτελεσματικές μπορούν να είναι οι ασφαλιστικές δικλείδες σε μια τεχνολογία που, όπως επισημαίνει ο Κωνσταντίνος Δασκαλάκης, είναι ήδη εξαιρετικά ικανή αλλά και απρόβλεπτη.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Νέα μέτρα ενεργειακής στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις – Έρχεται η εξειδίκευση

Από
Έμβολος
-

Αντίστροφη μέτρηση για τα αποκαλυπτήρια και την εφαρμογή του νέου πακέτου ενεργειακών μέτρων στήριξης σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις που ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Την ερχόμενη εβδομάδα τα αρμόδια υπουργεία θα προχωρήσουν στην εξειδίκευση των παρεμβάσεων που προβλέπουν γενναία επιδότηση στην τιμή διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης, ώστε να περιοριστεί κάτω  από τα 1,75 λεπτά το λίτρο από τις 15 Οκτωβρίου που θα κυκλοφορήσει στην αγορά, την οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης και την παράταση της επιδότησης του πετρελαίου κίνησης.

Η νέα δέσμη μέτρων στήριξης εξετάζεται να πλαισιωθεί με επαναφορά του πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στην αγορά πετρελαιοειδών, την ώρα που εντείνονται οι διεργασίες σε επίπεδο κορυφής στην ΕΕ με στόχο να δοθεί δημοσιονομική ευελιξία στις χώρες μέλη για τη μείωση του ΕΦΚ κατανάλωσης στα καύσιμα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοινώνοντας τη νέα δέσμη μέτρων στήριξης έκανε σαφές ότι θα θέσει το συγκεκριμένο θέμα στο Συμβούλιο Κορυφής της ΕΕ, αίτημα με το οποίο συντάσσονται και άλλοι ευρωπαίοι ηγέτες

Σε κάθε περίπτωση οι εξελίξεις στο πεδίο των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα η ικανότητα της Σαουδικής Αραβίας να τροφοδοτεί με πετρέλαιο την παγκόσμια αγορά, θα παίξουν καθοριστικό ρόλο για το επίπεδο στο οποίο θα διαμορφωθούν οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου στο διάστημα των επόμενων μηνών. Και αυτές με τη σειρά τους θα καθορίσουν το ύψος του ενεργειακού κόστους και τον βαθμό της ευρωπαϊκής αντίδρασης απέναντι σε αυτό.  Το ίδιο ισχύει και για το εύρος των παρεμβάσεων της  κυβέρνησης, οι οποίες θα συνεχιστούν αν αυτό κριθεί αναγκαίο το επόμενο διάστημα, όπως κάνουν σαφές αρμόδια κυβερνητικά στελέχη. Οι τελευταίες εξελίξεις στο μέτωπο του πολέμου με τη καταστροφή από τους Χούθι μέρους του αγωγού μεταφοράς πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας στα λιμάνια της Ερυθράς Θάλασσας συνέβαλαν σε μία ακόμη ισχυρή αναταραχή στις αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η νέα επίθεση πυροδότησε νέα αστάθεια με τις τιμές του πετρελαίου Brent να εκτοξεύονται κοντά στα 110 δολάρια το βαρέλι πριν υποχωρήσουν σε ελαφρώς χαμηλότερα επίπεδα 105 δολ την Παρασκευή

Διπλή παρέμβαση στη θέρμανση – Παράταση επιδότησης στο diesel

 Τα ενεργειακά μέτρα στήριξης που αναμένεται να εξειδικευτούν από τα αρμόδια υπουργεία αφορούν στα εξής:

– Την μείωση τη τιμής διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο. Η μείωση της τιμής θα γίνει μέσω επιδότησης ( κρατικής και των διυλιστηρίων) ώστε να πέσει η τιμή διάθεσης που χωρίς την επιδότηση με τα σημερινά δεδομένα θα άγγιζε τα 2 ευρώ το λίτρο. Αυτό σημαίνει ότι η επιδότηση θα κυμαίνεται τουλάχιστον στα επίπεδα των 25 λεπτών το λίτρο. Σημειώνεται ότι η τιμή των 1,75 ευρώ το λίτρο ήταν αυτή με την οποία είχε σταματήσει πέρυσι την Άνοιξη η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης

– Την οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης. Στην εξειδίκευση των μέτρων θα αποσαφηνιστεί αν η αύξηση της επιδότησης θα συνοδεύεται και από την διεύρυνση των κριτηρίων ώστε να μεγαλώσει ο αριθμός των δικαιούχων. Η αύξηση του επιδόματος παράλληλα με την επιδότηση της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης στην αντλία συνιστούν μία διπλή γραμμή άμυνας απέναντι στις αυξημένες τιμές.

– Την συνέχιση και τον Οκτώβριο της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης δεδομένου ότι οι υψηλές τιμές στην κατηγορία αυτή επιβαρύνουν σημαντικά όλους τους κλάδους στην οικονομία. Το πετρέλαιο κίνησης επιδοτείται σήμερα με 15 λεπτά το λίτρο ( 10 λεπτά από το κράτος και 5 λεπτά από τα διυλιστήρια). Παρόλα αυτά η τιμή διάθεσης του παραμένει σε επίπεδα υψηλότερα από τα 2 ευρώ το λίτρο

– Την εξέταση θέσπισης πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στην αγορά καυσίμων με στόχο να περιοριστούν φαινόμενα αισχροκέρδειας στην αγορά. Το πλαφόν αναμένεται να τεθεί στο στάδιο της εμπορίας αλλά και στα πρατήρια και θα έχει έκτακτο χαρακτήρα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Συνεχίζονται οι μειώσεις στο ράφι: Ανοίγει η 2η φάση της Εθνικής Πρωτοβουλίας – Ήδη 387 κωδικοί για Νοέμβριο και Δεκέμβριο

Από
Έμβολος
-

Ανοίγει η δεύτερη φάση της Εθνικής Πρωτοβουλίας Μείωσης Τιμών, με ορίζοντα το δίμηνο Νοεμβρίου-Δεκεμβρίου 2026, καθώς η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή ξεκινά τη διαδικασία επικοινωνίας και καταγραφής των νέων συμμετοχών.

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΠΕ-ΜΠΕ, ήδη έχουν δηλωθεί για τη δεύτερη φάση 387 κωδικοί προϊόντων, ενώ η διαδικασία παραμένει ανοιχτή και ο αριθμός αναμένεται να αυξηθεί το επόμενο διάστημα.

Από τους 387 κωδικούς που έχουν μέχρι σήμερα δηλωθεί με διάρκεια που καλύπτει τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο, οι 353 αφορούν επώνυμα προϊόντα και οι 34 προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας.

Όπως αναφέρουν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ στελέχη της Ανεξάρτητης Αρχής, από τις αμέσως επόμενες ημέρες εντείνονται οι επαφές με επιχειρήσεις και φορείς της αγοράς, με στόχο να προστεθούν νέες επιχειρήσεις και νέοι κωδικοί, αλλά και να συνεχιστούν συμμετοχές της πρώτης φάσης.

Η δεύτερη φάση δεν αποτελεί νέα πρωτοβουλία, αλλά συνέχεια της Εθνικής Πρωτοβουλίας Μείωσης Τιμών, η οποία θα συνεχιστεί έως το τέλος Δεκεμβρίου 2026.

Όπως επισημαίνουν τα ίδια στελέχη, «πρόκειται για τη συνέχεια της ίδιας προσπάθειας, με στόχο να υπάρχουν πραγματικές και ορατές μειώσεις τιμών στο ράφι, σε προϊόντα που έχουν ουσιαστικό βάρος στην καθημερινή κατανάλωση».

Υπενθυμίζεται ότι η πρωτοβουλία συμφωνήθηκε σε κυβερνητικό επίπεδο, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ενώ το πλαίσιο της συνεργασίας με τους θεσμικούς φορείς της αγοράς συζητήθηκε στη συνάντηση της 9ης Ιουλίου 2026, παρουσία του υπουργού Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου.

Η εφαρμογή της πρώτης φάσης ξεκίνησε στις 31 Αυγούστου, με 875 επώνυμους κωδικούς, 360 προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, 405 σχολικά είδη και 100 κωδικούς κρέατος, δηλαδή συνολικά 1.740 προϊόντα, από τα οποία προέκυπτε μέση μείωση τιμής 9,5%.

Με την ολοκλήρωση του πρώτου διμήνου, στις 31 Οκτωβρίου, κάθε επιχείρηση μπορεί να αποφασίσει εάν θα συνεχίσει με τους ίδιους κωδικούς, εάν θα αντικαταστήσει κάποιους με νέους, εάν θα προσθέσει επιπλέον προϊόντα ή εάν δεν θα ανανεώσει τη συμμετοχή της. Επομένως, η διάρκεια της Πρωτοβουλίας έως το τέλος του έτους δεν σημαίνει ότι κάθε επιχείρηση ή κάθε κωδικός συμμετέχει υποχρεωτικά και στους τέσσερις μήνες.

Η συμμετοχή παραμένει από την πρώτη στιγμή εθελοντική και αυτοτελής. Κάθε επιχείρηση αποφασίζει χωριστά με ποιους κωδικούς θα συμμετάσχει, ποιο ποσοστό μείωσης θα εφαρμόσει και για ποιο χρονικό διάστημα.

Στη δεύτερη φάση δεν θα ενταχθούν εκ νέου οι κωδικοί των σχολικών ειδών, καθώς η συγκεκριμένη κατηγορία συνδέθηκε με την περίοδο έναρξης της σχολικής χρονιάς και ολοκληρώνει τη συμμετοχή της στο πρώτο σκέλος της Πρωτοβουλίας.

Το όφελος για το καλάθι του καταναλωτή από την πρώτη φάση έχει υπολογιστεί γύρω στα 40 ευρώ και η συνέχιση της Πρωτοβουλίας έως το τέλος του έτους διατηρεί τις μειώσεις στο ράφι και στη δεύτερη φάση.

Οι καταναλωτές μπορούν να βλέπουν και να συγκρίνουν τις τιμές των προϊόντων μέσω της εφαρμογής «PosoKanei», ενώ οι μειώσεις της Εθνικής Πρωτοβουλίας είναι διαθέσιμες και με ειδική σήμανση στα ράφια των συμμετεχόντων καταστημάτων.

Η εφαρμογή «PosoKanei» επιτρέπει στους καταναλωτές να αναζητούν και να συγκρίνουν τιμές προϊόντων ευρείας κατανάλωσης, παρέχοντας παράλληλα στοιχεία για την εξέλιξη των τιμών.

Όπως αναφέρουν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ τα στελέχη της Ανεξάρτητης Αρχής, η δεύτερη φάση βρίσκεται πλέον σε διαδικασία διαμόρφωσης, με στόχο να αυξηθούν οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις και οι κωδικοί που θα συνεχίσουν ή θα ενταχθούν για πρώτη φορά στο δίμηνο Νοεμβρίου-Δεκεμβρίου, ώστε η Πρωτοβουλία να διατηρήσει τη δυναμική της μέχρι το τέλος του 2026 και να μεγιστοποιηθεί το πραγματικό όφελος για το ελληνικό νοικοκυριό.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ψυχολογία: Το παιδί μας δεν είναι η δεύτερη ευκαιρία της δικής μας ζωής – Γράφει ο Ψυχολόγος – Οικογενειακός Σύμβουλος Γιάννης Ξηντάρας

Από
Έμβολος
-

Πριν ακόμη γνωρίσουμε πραγματικά τα παιδιά μας, έχουμε ήδη αρχίσει να τα φανταζόμαστε. Σκεφτόμαστε πώς θα είναι, τι χαρακτήρα θα έχουν, τι σχέση θα δημιουργήσουμε μαζί τους. Αργότερα μπορεί να κάνουμε όνειρα για το μέλλον τους, να ελπίζουμε ότι θα σπουδάσουν, θα βρουν ανθρώπους που θα τα αγαπήσουν, θα κάνουν μια δουλειά που θα τους αρέσει και θα αποφύγουν, όσο γίνεται, λάθη που κάποτε κάναμε εμείς.

Γιάννης Ξηντάρας
Γράφει ο Ψυχολόγος – Οικογενειακός Σύμβουλος Γιάννης Ξηντάρας

Όλα αυτά είναι ανθρώπινα. Είναι δύσκολο να αγαπάς ένα παιδί και να μην κάνεις όνειρα γι’ αυτό. Το θέμα είναι τι συμβαίνει όταν, χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε, μέσα σε αυτά τα όνειρα αρχίζουν να μπαίνουν και κομμάτια της δικής μας ζωής…

Ο πατέρας που κάποτε ήθελε να γίνει αθλητής και δεν τα κατάφερε μπορεί να ενθουσιαστεί λίγο περισσότερο όταν βλέπει το παιδί του να έχει ταλέντο σε ένα άθλημα. Η μητέρα που στερήθηκε ευκαιρίες για σπουδές μπορεί να θεωρεί σχεδόν αυτονόητο ότι το δικό της παιδί πρέπει να φτάσει όσο πιο ψηλά γίνεται ακαδημαϊκά. Ένας γονιός που έζησε για χρόνια με οικονομική ανασφάλεια μπορεί να δυσκολευτεί πολύ να αποδεχτεί ότι το παιδί του επιλέγει ένα επάγγελμα που αγαπά, αλλά δεν του υπόσχεται την ασφάλεια που ο ίδιος θεωρεί απαραίτητη.

Συνήθως πίσω από όλα αυτά υπάρχει αγάπη και μια ειλικρινής επιθυμία να έχει το παιδί μια καλή ζωή. Μόνο που η δική μας εκδοχή για την καλή ζωή δεν είναι υποχρεωτικά και η δική του!

Εδώ ίσως βρίσκεται μία από τις πιο λεπτές δυσκολίες της γονεϊκότητας: χρειάζεται να μεγαλώσουμε έναν άνθρωπο που προέρχεται από εμάς, χωρίς να θεωρήσουμε ότι μας ανήκει. Να του μεταδώσουμε αξίες, να του προσφέρουμε εμπειρίες, να το καθοδηγήσουμε όσο μας χρειάζεται και συγχρόνως να αφήνουμε αρκετό χώρο για να εμφανιστεί μπροστά μας ο άνθρωπος που είναι εκείνο.

Γιατί τα παιδιά έρχονται συχνά να μας ξαφνιάσουν. Μπορεί να έχουν διαφορετικό χαρακτήρα από αυτόν που περιμέναμε, άλλα ενδιαφέροντα, άλλες ικανότητες. Ένα εξωστρεφές ζευγάρι μπορεί να αποκτήσει ένα παιδί που αγαπά τη μοναχικότητα, ένας γονιός που έζησε μέσα στον αθλητισμό να έχει ένα παιδί που προτιμά τη μουσική και κάποιος που έδωσε τεράστια σημασία στις σπουδές να βλέπει τον έφηβό του να ονειρεύεται μια εντελώς διαφορετική διαδρομή.

Σε αυτές τις στιγμές αξίζει να παρατηρούμε λίγο και τη δική μας αντίδραση.

Τι ακριβώς μας ανησυχεί; Φοβόμαστε πράγματι για το παιδί ή δυσκολευόμαστε να αποχωριστούμε την εικόνα που είχαμε δημιουργήσει για εκείνο;

Μερικές φορές η απάντηση δεν είναι καθόλου εύκολη, επειδή οι προσδοκίες των γονιών σπάνια εκφράζονται τόσο καθαρά ώστε να μπορούμε να τις αναγνωρίσουμε. Δεν χρειάζεται να πούμε «θέλω να γίνεις αυτό που δεν κατάφερα να γίνω εγώ». Μπορεί να φαίνεται στον ενθουσιασμό μας όταν το παιδί κινείται προς μια κατεύθυνση που εγκρίνουμε και στην απογοήτευσή μας όταν επιλέγει κάτι διαφορετικό. Στις συγκρίσεις, στις συμβουλές που επαναλαμβάνονται λίγο περισσότερο απ’ όσο χρειάζεται ή ακόμη και σε εκείνο το βλέμμα που το παιδί μαθαίνει πολύ γρήγορα να διαβάζει.

Από την άλλη και τα παιδιά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στις προσδοκίες των γονιών τους. Θέλουν να μας κάνουν περήφανους, θέλουν να βλέπουν τη χαρά στο πρόσωπό μας και, ειδικά στις μικρότερες ηλικίες, η αποδοχή μας αποτελεί ένα πολύ σημαντικό μέρος του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους.  Έτσι μπορεί να αρχίσουν να προσαρμόζονται σε αυτό που αισθάνονται ότι περιμένουμε από εκείνα, ακόμη κι όταν κανείς δεν τους το ζήτησε ανοιχτά. Το δύσκολο όμως για αυτά έρχεται αργότερα, όταν χρειάζεται να ξεχωρίσουν τι από όλα αυτά ήταν πραγματικά δικό τους…

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι γονείς οφείλουμε να στεκόμαστε αμέτοχοι απέναντι στις επιλογές των παιδιών μας. Έχουμε περισσότερη εμπειρία, βλέπουμε κινδύνους που εκείνα μπορεί να μην αντιλαμβάνονται ακόμη και οφείλουμε, ανάλογα με την ηλικία τους, να βάζουμε όρια και να τα βοηθάμε να σκέφτονται τις συνέπειες των αποφάσεών τους. Η καθοδήγηση αποτελεί μέρος του γονεϊκού ρόλου.

Η καθοδήγηση, όμως, αποκτά άλλη ποιότητα όταν συνοδεύεται από πραγματική περιέργεια:

  • Να θέλουμε να μάθουμε τι αρέσει στο παιδί μας, ακόμη κι αν εμάς μας αφήνει αδιάφορους.
  • Να προσπαθούμε να καταλάβουμε γιατί κάτι είναι σημαντικό γι’ αυτό πριν του εξηγήσουμε γιατί εμείς θα επιλέγαμε διαφορετικά.
  • Να παρατηρούμε τις ικανότητές του χωρίς να αποφασίζουμε αμέσως πού πρέπει να τις χρησιμοποιήσει.

Με άλλα λόγια, να γνωρίζουμε το παιδί που έχουμε και όχι μόνο το παιδί που κάποτε φανταστήκαμε.

Και καθώς μεγαλώνει, αυτή η διαδικασία γίνεται όλο και πιο απαιτητική. Κάθε βήμα προς την αυτονομία του μάς ζητά να παραχωρήσουμε λίγο ακόμη από τον έλεγχο που είχαμε όταν ήταν μικρό. Κάποιες επιλογές του θα μας κάνουν περήφανους, άλλες μπορεί να μας απογοητεύσουν και με ορισμένες θα διαφωνήσουμε πραγματικά. Ίσως εκεί χρειάζεται να θυμόμαστε ότι η ζωή του παιδιού μας δεν είναι μια διορθωμένη εκδοχή της δικής μας.

Δεν ήρθε για να πραγματοποιήσει όσα αφήσαμε στη μέση, να αποφύγει όλα τα δικά μας λάθη ή να επιβεβαιώσει ότι ο τρόπος που εμείς βλέπουμε τη ζωή είναι ο σωστός. Έχει μπροστά του τη δική του διαδρομή και, όπως συνέβη κάποτε και με εμάς, ένα μέρος της θα το ανακαλύψει μόνο δοκιμάζοντας. Εμείς πρέπει να κατανοήσουμε ότι ο ρόλος μας μπορεί να είναι σπουδαίος, αλλά αλλάζει όσο περνούν τα χρόνια. Από το να κρατάμε το χέρι του παιδιού και να επιλέγουμε σχεδόν τα πάντα γι’ αυτό, φτάνουμε σταδιακά στο σημείο να περπατά δίπλα μας και κάποτε λίγο πιο μακριά από εμάς.

Τότε ίσως η μεγαλύτερη χαρά δεν είναι να το δούμε να γίνεται αυτό που ονειρευτήκαμε. Είναι να αναγνωρίσουμε μπροστά μας έναν άνθρωπο που κατάφερε να ανακαλύψει τι θέλει ο ίδιος από τη ζωή του και εξακολουθεί να ξέρει ότι μπορεί να επιστρέφει σε εμάς, χωρίς να χρειάζεται να γίνει κάποιος άλλος για να έχει τη θέση του κοντά μας.

Γράφει ο Ψυχολόγος – Οικογενειακός Σύμβουλος Γιάννης Ξηντάρας

Κατεψυγμένα έμβρυα: Τι συμβαίνει όταν η ζωή επιστρέφει μετά από δεκαετίες

Από
Έμβολος
-

Τι συμβαίνει πραγματικά σε ένα έμβρυο όταν κρυοσυντηρείται για δεκαετίες;

Σταματά ο βιολογικός χρόνος και συνεχίζει από εκεί που «πάγωσε» όταν αποψυχθεί; Ή μπορεί και να γερνάει; Τελικά, πόσο μακριά μπορεί να φτάσει σήμερα η επιστήμη; Η πρωτοφανής περίπτωση της 54χρονης γυναίκας στην Αθήνα, που έφερε στον κόσμο ένα υγιέστατο κοριτσάκι από γενετικό υλικό που είχε κρυοσυντηρηθεί το 2004, έφερε ξανά στο προσκήνιο ένα από τα πιο συναρπαστικά ερωτήματα της σύγχρονης αναπαραγωγικής ιατρικής: τι συμβαίνει πραγματικά σε ένα έμβρυο όταν παραμένει για δεκαετίες στην κατάψυξη; Ο γυναικολόγος της 54χρονης και γενικός γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής Κωνσταντίνος Πάντος, μιλώντας στο Πρακτορείο FM και στην Τάνια Μαντουβάλου εξήγησε ότι κατά την κρυοσυντήρηση η βιολογική δραστηριότητα του εμβρύου σταματά, το έμβρυο «παγώνει στον χρόνο» και όταν αποψυχθεί και εφόσον ανταποκριθεί στη διαδικασία, μπορεί να συνεχίσει την ανάπτυξή του από το σημείο στο οποίο είχε σταματήσει, χωρίς να έχει γεράσει κατά τη διάρκεια των ετών που παρέμεινε στην κατάψυξη.
«Πιο έξυπνα και πιο δραστήρια παιδιά»
Το επόμενο και ίσως σημαντικότερο ερώτημα αφορά στα παιδιά που γεννιούνται από κρυοσυντηρημένα έμβρυα. Υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος για συγγενείς ανωμαλίες, χρωμοσωμικές διαταραχές, μεταβολικά νοσήματα ή παιδικό καρκίνο; «Τα μέχρι σήμερα διαθέσιμα δεδομένα δεν δείχνουν αυξημένη επίπτωση τέτοιων προβλημάτων εξαιτίας της ίδιας της κρυοσυντήρησης. Οι μελέτες που υπάρχουν δεν δείχνουν ουσιαστικές διαφορές στην υγεία των παιδιών σε σχέση με εκείνα που προέρχονται από φυσική σύλληψη. Υπάρχουν κατά καιρούς αναφορές για διαφορετικό βάρος γέννησης, ή άλλες διαφοροποιήσεις. Όμως,δεν έχουν μέχρι σήμερα επιβεβαιωθεί ως αποτέλεσμα της κρυοσυντήρησης και μπορεί να σχετίζονται με άλλους παράγοντες, όπως ο σωματότυπος και η ενδοκρινολογική κατάσταση της μητέρας. Σε ό,τι αφορά ειδικά τον παιδικό καρκίνο μέχρι σήμερα δεν φαίνεται να υπάρχει αυξημένη επίπτωση που να αποδίδεται στην κρυοσυντήρηση. Αυτό που βλέπουμε μέχρι τώρα είναι ότι αυτά τα παιδιά είναι πιο έξυπνα, πιο δραστήρια και έχουν καλύτερη απόδοση στο σχολείο. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι έχουν περάσει μία δοκιμασία και έχουν αντεπεξέλθει στη διαδικασία της κρυοσυντήρησης, όπου κατά κάποιο τρόπο γίνεται μία επιλογή των καλών εμβρύων που μπορούν να εμφυτευθούν και μάλιστα φαίνεται ότι αυτό έχει επίπτωση και στη μετέπειτα ζωή τους».
Τα σύγχρονα έμβρυα επιβιώνουν καλύτερα μετά την απόψυξη
Μεγάλη αλλαγή έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια και στις ίδιες τις τεχνικές κρυοσυντήρησης. Ο κ. Πάντος εξήγησε ότι οι παλαιότερες τεχνικές και τα καλλιεργητικά υλικά που χρησιμοποιούνταν δεν είναι ίδια με τα σημερινά. «Ενώ με τις παλαιότερες τεχνικές επιβίωναν περίπου επτά στα δέκα, σήμερα το ποσοστό μπορεί να φτάσει τα εννέα ή ακόμη και τα δέκα στα δέκα, ανάλογα βέβαια και με την περίπτωση».
Έχουμε στοιχεία για αυτά τα παιδιά όταν μεγαλώνουν;
Εδώ βρίσκεται ένα από τα μεγαλύτερα κενά της επιστημονικής γνώσης. Η κρυοσυντήρηση εμβρύων εφαρμόζεται εδώ και αρκετές δεκαετίες, όμως δεν υπάρχουν ακόμη επαρκείς μελέτες που να παρακολουθούν συστηματικά τους ανθρώπους αυτούς σε ολόκληρο τον κύκλο της ζωής τους. «Υπάρχουν πλέον παιδιά που έχουν γεννηθεί με αυτές τις τεχνικές και έχουν φτάσει σε μεγαλύτερες ηλικίες, ωστόσο δεν έχει ακόμη μελετηθεί συνολικά η επίδραση της διαδικασίας μέχρι την ενήλικη ζωή και ακόμη περισσότερο μέχρι τα βαθιά γηρατειά.Τα μέχρι σήμερα δεδομένα είναι πάντως καθησυχαστικά και δεν δείχνουν διαφορές στην υγεία των παιδιών αυτών σε σχέση με εκείνα που προέρχονται από φυσική σύλληψη. Χρειάζονται όμως, περισσότερα χρόνια παρακολούθησης και μεγαλύτερες μελέτες προκειμένου να έχουμε πλήρη εικόνα». Η ηλικία του εμβρύου παίζει κάποιο ρόλο; Ένα έμβρυο που δημιουργήθηκε πριν από 20 χρόνια έχει σήμερα διαφορετική βιολογική ποιότητα από ένα έμβρυο που κρυοσυντηρήθηκε πριν από δύο χρόνια; «Στη βιβλιογραφία ο μεγαλύτερος χρόνος κρυοσυντήρησης είναι τα 22 χρόνια που πετύχαμε εμείς, και αμέσως μετά είναι 18 χρόνια στην Ιαπωνία και στο Ισραήλ 17. Φαίνεται ότι δεν υπάρχει καμία διαφορετική επίπτωση στην υγεία του παιδιού από αυτή τη διαδικασία, αλλά για να έχουμε πιο ολοκληρωμένες μελέτες, θα πρέπει να περιμένουμε μερικά χρόνια.
Πού βρίσκεται τελικά το όριο;
Η περίπτωση αυτή μεταφέρει πλέον τη συζήτηση πέρα από το εργαστήριο. Αν η επιστήμη μπορεί να διατηρήσει ένα έμβρυο για δεκαετίες και να του επιτρέψει να συνεχίσει την ανάπτυξή του όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή, τότε το επόμενο ερώτημα είναι ποιος θέτει τα όρια. Η βιολογία ή η νομοθεσία; «Η επιστήμη και η νομοθεσία θα πρέπει να προχωρούν παράλληλα. Ο νόμος οφείλει να ακολουθεί τις επιστημονικές εξελίξεις, αλλά ταυτόχρονα να θέτει το πλαίσιο μέσα στο οποίο αυτές θα εφαρμόζονται, με βασικό στόχο να μπορούν τα ζευγάρια να αποκτήσουν παιδί όταν το αποφασίσουν. Η περίπτωση της 54χρονης γυναίκας δεν είναι, επομένως, απλώς ένα εντυπωσιακό ιατρικό περιστατικό. Είναι μια εικόνα από το μέλλον της ανθρώπινης αναπαραγωγής. Γιατί αν ένα έμβρυο μπορεί να “κοιμηθεί” για 22 χρόνια και να ξυπνήσει συνεχίζοντας από εκεί ακριβώς όπου σταμάτησε, τότε ίσως το μεγαλύτερο ερώτημα της επιστήμης δεν είναι πλέον πόσο μπορεί να παγώσει ο χρόνος, αλλά πόσο μακριά μπορεί να τον μετακινήσει ο άνθρωπος».

ΑΠΕ-ΜΠΕ
1...345...18,284Σελίδα 4 από 18,284