Αρχική Blog Σελίδα 4

Νουβέλες και μυθιστορήματα από Έλληνες συγγραφείς για το καλοκαίρι

Από
Έμβολος
-

Δύο νουβέλες και τρία μυθιστορήματα από την πρόσφατη ελληνική εκδοτική παραγωγή προτείνει το ΑΠΕ-ΜΠΕ για τις καλοκαιρινές μας αναγνώσεις.

Αρχή με νουβέλα. Δύο γυναίκες και ένας άντρας με τον τελευταίο να αναλαμβάνει τον ρόλο του ομοδιηγητικού αφηγητή. Η Κάλλη (ο ήρωας την ονομάζει έτσι από μια εξαδέλφη του που τον σφράγισε, και όχι μόνο ερωτικά) έχει τον σαγηνευτικό αέρα (στους τρόπους, στο ντύσιμο και στην κοψιά) μιας κάπως περασμένης εποχής και η τυχαία συνάντησή τους θα καταλήξει σε νυχτερινές συνευρέσεις με τζιν και με βότκα και σε ένα διστακτικά εξομολογητικό ύφος, χωρίς πάντως το παραμικρό σαρκικό ερωτικό πρόσημο. Εκείνο το οποίο απασχολεί πρωτίστως την Κάλλη είναι μια νεότερη γυναίκα, η Ματούλα, που μένει στην πολυκατοικία απέναντι από τον αφηγητή με τον φίλο της. Ο Γιώργος Συμπάρδης με μια ούτως ή άλλως ξεχωριστή πεζογραφική ταυτότητα, από τις πλέον διακεκριμένες στην πορεία της μεταπολιτευτικής πεζογραφίας, είναι με τις «Νύχτες με την Κάλλη», εκδόσεις Μεταίχμιο, σε μια από τις καλύτερες ώρες του. Βρισκόματε σε μια γειτονιά των Πετραλώνων, στον εσωτερικό χώρο του διαμερίσματος του Γιώργου και σε ό,τι πιάνει από την πολυκατοικία της Ματούλας το βλέμμα, κοιτάζοντας από τη μεριά του Γιώργου. Παιχνίδι χώρων, που θα μετατραπούν και σε ελλειπτικά εσωτερικά τοπία, με δεδομένη τη συνθήκη υπαινιγμού και λιγότερο ή περισσότερο φανερής απόκρυψης, παιχνίδι ματιάς η οποία ανεπαίσθητα υποχωρεί ή μετατοπίζεται, καθώς και παιχνίδι τοπικού περίγυρου και γειτονιάς που αντανακλούν τον πορώδη δεσμό, ο οποίος αναπτύσσεται μεταξύ του εντός και του εκτός.

  Περνάμε στο ιστορικό μυθιστόρημα.  Υπάρχουν, εδώ και πολλά χρόνια πλέον, ιστορικά μυθιστορήματα που ανατρέπουν καθιερωμένους κανόνες, υπονομεύουν απαραίτητες προϋποθέσεις και σπάζουν σιδερένιες συμβάσεις, φτάνοντας σχεδόν μέχρι και την αναίρεση του είδους. Παρόλα αυτά μας οδηγούν με βεβαιότητα στην καρδιά της πλήξης. Και υπάρχουν επίσης, ιστορικά μυθιστορήματα που δεν διστάζουν να ακολουθήσουν την πεπατημένη, κατορθώνοντας εντούτοις να μας κερδίσουν αμέσως με τη ζωντάνια, με τη σφριγηλότητα και με τον τρόπο της συνομιλίας τους με το παρόν. Η «Πριγκίπισσα Άννα», εκδόσεις Ίκαρος, του Βασίλη Παπαδόπουλου ανήκει σαφώς στη δεύτερη κατηγορία και εξελίσσεται πρώτα εντός και κατόπιν εκτός του κέντρου της βυζαντινής αυτοκρατορίας. Στις αρχές του 10ου αιώνα, η αδελφή του Βασιλείου του Βουλγαροκτόνου θα παντρευτεί στο Κίεβο τον ηγεμόνα του με απαράβατο όρο τον εκχριστιανισμό του ίδιου και του λαού του. Την Άννα θα συνοδεύσει στο μακρύ ταξίδι της ο Δημήτριος, γραμματικός του παλατιού, μεγάλος κρυφός της έρωτας και παιδικός φίλος του Βουλγαροκτόνου, που αναλαμβάνει χρέη παντογνώστη αφηγητή προκειμένου να καταγράψει και να εξιστορήσει την πολιτική της θυσία, να αναδείξει την ηγετική προσωπικότητα του Βλαδίμηρου, να διεισδύσει στην αλλότρια νοοτροπία και κουλτούρα των Ρώσων (Ρως), να περιγράψει καθημερινές συνήθειες, τελετές, ενδύματα, έπιπλα, εργαλεία, στολές, τείχιση και εξοπλισμό του Κιέβου σε αντίστιξη με τον κόσμο της Κωνσταντινούπολης.

  Στο μυθιστόρημα της Μαρίας Φακίνου «Όλα τα δέντρα», εκδόσεις Αντίποδες, ο έρωτας ανάμεσα σε έναν δημοσιογράφο και σε μια συγγραφέα έχει όλα τα χαρακτηριστικά της πραγματικής ζωής: κινείται μεταξύ άλλων, προγενέστερων σχέσεων, επιστρέφει με διαφορετικού τύπου αναδρομές σε κομμάτια του παρελθόντος αμφοτέρων, τρέφεται με ενθουσιασμούς και με εξάρσεις, επιδεικνύει μεγάλη αντοχή στον χρόνο και στις δοκιμασίες αλλά και μοιραία φθείρεται και φθίνει μέχρι να τελειώσει και να κλείσει τον κύκλο του, προλαβαίνοντας στο μεταξύ και να χτίσει δύο καλά δουλεμένους χαρακτήρες. Η διαφορά είναι πως η Φακίνου θα παρεμβάλει σε όλο το μήκος της διαδρομής, με έναν κάθε άλλο παρά εγκεφαλικό τρόπο και με ένα βλέμμα το οποίο θα ξεψαχνίσει την ίδια στιγμή τόσο τη βιοτική τριβή όσο και τις υπαρξιακές αποβλέψεις των ηρώων, το κέντημα ή μάλλον έναν οδικό χάρτη της αποτύπωσής τους σε ένα είδος γραπτής εκδοχής ή αφηγηματικής διοχέτευσης της ιστορίας τους. Σαν να παρακολουθούν στον καθρέφτη οι ήρωες το ξετύλιγμα του δεσμού τους, πλέκοντας σενάρια (ή, πρακτικότερα, υπολογίζοντας δυνατότητες) της μετεξέλιξής του.

  Θεραπεύτριες, μάγισσες και τρελά ερωτευμένες μανάδες και κόρες, Ιερά Εξέταση και πυρά της τιμωρίας, αλχημεία και επιστημονικές θεωρίες για την ηλιοκεντρική κατανόηση των ουρανών, αλλά και καταδιώξεις, φυλακίσεις ή θάνατοι σε έναν 17ο αιώνα ο οποίος περιλαμβάνει τα πάντα: την επιστημονική πρωτοπορία, τη σύγκρουση με τη θρησκευτική και με την πολιτική εξουσία της Εκκλησίας, τον περιθωριακό ρόλο της γυναίκας στην κοινωνία, καθώς και τον έστω και επί ματαίω αγώνα της να αλλάξει τη μοίρα της. Αυτό είναι το κλίμα εντός του οποίου αναπτύσσεται το ιστορικό μυθιστόρημα της Άννας Γρίβα «Η αλχημίστρια», εκδόσεις Μελάνι. Η Σοφία Τερέζα Ρομάνο, μητέρα της Τζούλιας, θα καεί με απόφαση της Ιεράς Εξέτασης ως μάγισσα και η κόρη θα επωμιστεί το βάρος και την τουλάχιστον δυσοίωνη πραγματικότητα του οικογενειακού τραύματος δια βίου, προσπαθώντας μαζί με την αγαπημένη φίλη της Μαρία να ταξιδέψει στον χώρο και στον δύσβατο ιστορικό της χρόνο χωρίς να διαγράψει την αλχημιστική, δηλαδή τη θεραπευτική κληρονομιά της. Με σκηνικό δράσης την ισπανοκρατούμενη Σικελία, την Τοσκάνη και τη Ρώμη, η Τζούλια θα ανακαλύψει στο τέλος πόσο δύσκολο από τη μια πλευρά είναι να μπει σε διαφορετική ρότα ο κόσμος μα και πώς με την κιβωτό της γνώσης, όπως και με τη δύναμη της εμπειρίας και της κληροδότησης, μπορούμε να συνεχίσουμε την πορεία με κάποια προοπτική. Ο χειρισμός της Γρίβα να αντιπαραβάλει την Ιερά Εξέταση του 17ου αιώνα με ιστορικές περιπτώσεις της περιόδου, όπως του Τζορντάνο Μπρούνο, του Γαλιλαίου και του Κοπέρνικου, συν το εικαστικό σύμπαν της Αρτεμίζια Τζεντιλέσκι για τις γυναίκες, αποτελεί ιδιοφυή επινόηση σε δύο οπωσδήποτε επίπεδα: στο επίπεδο της μυθοπλαστικής ανάπλασης των ιστορικών αντιφάσεων της εποχής και στο επίπεδο των σύγχρονων, παροντικών προβολών του, όπως το θέμα της γυναίκας.

  «Οι νύχτες με την Γκαμπριέλα», εκδόσεις Περισπωμένη, της Λίλας Τρουλινού είναι μια νουβέλα που έχει ως πρωταγωνίστρια μια Ελληνίδα φοιτήτρια η οποία αναζητεί στους ρωμαϊκούς δρόμους και στις ρωμαϊκές συνοικίες του τέλους της δεκαετίας του 1970 την αιφνιδίως εξαφανισμένη αγαπημένη της. Η Νόρα ψάχνει την Γκαμπριέλα και στην αρχή όλα έχουν να κάνουν με τη ζήλεια και με τις κοινωνικές της φοβίες. Η Νόρα ζει σε μια υποβαθμισμένη, αν όχι και ευθέως περιφρονημένη γειτονιά και δεν ήταν πάντοτε με γυναίκες, η Γκαμπριέλα είναι προσανατολισμένη παντού, ελεύθερη, όμορφη και πολυσυλλεκτική – πώς να υπομείνει ένα τέτοιο πλέγμα η Νόρα; Ζώντας την ανάγκη για ερωτική επιθυμία, η ίδια δεν ποθεί με ιδέες και με θεωρίες, όπως ένα μεγάλο μέρος της Αριστεράς, αλλά με την ομορφιά, με την αθωότητα και με την περιπλάνηση. Η Τρουλινού έχει ήδη μπολιάσει, και πόσο εύστοχα και έγκαιρα, τον έρωτα με την πολιτική.

Επιθυμία και πολιτική: H επιθυμία είναι άνοιγμα και προσήλωση. Είναι επίσης διάψευση και ήττα. Όπως η πολιτική. Η συντριβή θα επέλθει καθ’ ολοκληρίαν, αφανίζοντας μαζί και κάθε προσδοκία για το συλλογικό ή για τα άτομα, με άλλα λόγια για την Γκαμπριέλα.

Ας μην το τραβήξω μέχρι τον ρομαντισμό έρωτα και πολιτικής. Ο γενναίος συντονισμός του ετεροβαρούς φορτίου του καθενός, της πολιτικής από τη μια και του έρωτα από την άλλη, όπως και η ορμητική και αισθησιακή γλώσσα της Τρουλινού, η οποία δεν προσπαθεί να κρύψει την αισιοδοξία της -ίσως ακριβώς για να μείνει μαγικά ακατανόητη, αρκούν.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι μικροπιστώσεις στην πράξη: Πέντε ιστορίες που δείχνουν τη δύναμή τους

Από
Έμβολος
-

Υπάρχουν μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις που δυσκολεύονται να χρηματοδοτήσουν την επόμενη επένδυσή τους. Υπάρχουν νέοι επαγγελματίες που χρειάζονται λίγες χιλιάδες ευρώ για να μετατρέψουν μια ιδέα σε βιώσιμη δραστηριότητα. Υπάρχουν νέοι μηχανικοί που διαθέτουν γνώσεις και πελατολόγιο, αλλά όχι τα απαραίτητα κεφάλαια για να εξοπλίσουν το γραφείο τους. Υπάρχουν, ακόμη, άνθρωποι που θέλουν να υλοποιήσουν μια ιδέα στον πολιτισμό, στην εκπαίδευση ή σε άλλους τομείς κοινωνικής προσφοράς και αναζητούν την απαραίτητα οικονομική ώθηση για να κάνουν το πρώτο βήμα.

Για αρκετούς από αυτούς, η εξεύρεση χρηματοδότησης στα πρώτα στάδια της δραστηριότητάς τους δεν είναι πάντοτε εύκολη. Η έλλειψη εμπράγματων εξασφαλίσεων, το μικρό μέγεθος της επιχείρησης ή το γεγονός ότι βρίσκονται ακόμη στην αρχή της επαγγελματικής τους πορείας μπορεί να περιορίζουν τις διαθέσιμες επιλογές. Σε πολλές περιπτώσεις, όμως, αυτό που χρειάζονται δεν είναι ένα μεγάλο επενδυτικό δάνειο, αλλά ένα σχετικά μικρό ποσό που θα τους επιτρέψει να αγοράσουν εξοπλισμό ή πρώτες ύλες, να καλύψουν ανάγκες κεφαλαίου κίνησης ή να αναπτύξουν μια νέα δραστηριότητα. Αυτό ακριβώς το χρηματοδοτικό κενό ήρθε να καλύψει ο θεσμός των μικροπιστώσεων, ο οποίος περνά σταδιακά από τη θεωρία στην πράξη και στην Ελλάδα. Πρόκειται για ένα χρηματοδοτικό εργαλείο που απευθύνεται κυρίως σε πολύ μικρές επιχειρήσεις, αυτοαπασχολούμενους, ελεύθερους επαγγελματίες, κοινωνικές επιχειρήσεις και νέους επιχειρηματίες, οι οποίοι διαθέτουν ένα βιώσιμο επιχειρηματικό σχέδιο και αναζητούν πρόσβαση σε χρηματοδότηση προσαρμοσμένη στις ανάγκες τους.

Η χορήγηση μικροχρηματοδοτήσεων αφορά στην πίστωση ποσού έως 25.000 ευρώ, χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις, είτε για την κάλυψη επενδυτικών αναγκών, είτε ως κεφάλαιο κίνησης, μέσω των  Ιδρυμάτων Μικροχρηματοδοτήσεων που έχουν αδειοδοτηθεί από την Τράπεζα της Ελλάδος.  Τα Ιδρύματα Μικροχρηματοδοτήσεων οφείλουν να παρέχουν συμβουλευτικές υπηρεσίες επιχειρηματικής εκπαίδευσης και καθοδήγησης στους δικαιούχους. Σημαντική ώθηση στον θεσμό δίνει και το νέο Ταμείο Μικροπιστώσεων της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (HDB – www.hdb.gr), συνολικού προϋπολογισμού 80 εκατ. ευρώ. Μέσω του Ταμείου παρέχεται άτοκη χρηματοδότηση που καλύπτει το 60% του δανείου για τη γενική επιχειρηματικότητα και το 75% του δανείου για τη γυναικεία επιχειρηματικότητα, μειώνοντας αισθητά το τελικό κόστος δανεισμού. Στο Ταμείο Μικροπιστώσεων συμμετέχουν έως σήμερα το ΤΜΕΔΕ Microfinance Solutions, οι Έξυπνες Μικροπιστώσεις (MicroSmart) και η Action Finance Initiative (AFI Microfinance).  Η πρόσκληση είναι ανοιχτή έως 27/12/2026 για τυχόν αιτήσεις των λοιπών Ιδρυμάτων Μικροχρηματοδοτήσεων που έχουν αδειοδοτηθεί από την Τράπεζα της Ελλάδος.

Το πρόγραμμα απευθύνεται σε πολύ μικρές επιχειρήσεις με έως και δέκα εργαζόμενους, ετήσιο κύκλο εργασιών έως και 900.000 ευρώ, σύνολο ενεργητικού έως και 450.000 ευρώ, ενώ στόχος είναι να χρηματοδοτηθούν περίπου 3.300 επιχειρήσεις σε όλη τη χώρα, από τις οποίες οι 1.100 θα δραστηριοποιούνται στο πλαίσιο της γυναικείας επιχειρηματικότητας. Η διαδικασία είναι πλήρως ψηφιοποιημένη, από την ηλεκτρονική ταυτοποίηση των στοιχείων του ενδιαφερόμενου μέχρι την αξιολόγηση του επιχειρηματικού σχεδίου και την έγκριση της χρηματοδότησης, όλα τα στάδια πραγματοποιούνται ψηφιακά. Στον χρόνο λειτουργίας του Ταμείου Μικροπιστώσεων, από τον Μάιο 2025 έως 30-06-2026 έχουν ήδη συνολικά εγκριθεί 855 δάνεια ύψους 18,7 εκ. ευρώ. Η κατανομή του πλήθους ανά Περιφέρεια, είναι κατά 36% στην Αττική, 15,% στη Κεντρική Μακεδονία και 13% στη Κρήτη. Σημαντικό, λοιπόν ότι το 64% παρέχεται σε δάνεια εκτός Αττικής.

Στο υποπρόγραμμα της Γυναικείας Επιχειρηματικότητας, προβλέπονται πρόσθετα χρηματοδοτικά κίνητρα για την ενίσχυση επιχειρήσεων που λειτουργούνται από γυναίκες.  Έχουν ήδη εγκριθεί 364 δάνεια ύψους 7,7 εκ. ευρώ, δηλαδή το 42% του συνόλου στο πλήθος και το 41% του συνόλου στην αξία. Η λειτουργία του Ταμείου, αποτελεί καταλύτης στην ανάπτυξη της συγκεκριμένης εμβρυικής αγοράς. Το Ταμείο Μικροπιστώσεων, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ανάπτυξη της αγοράς Μικροπιστώσεων στη χώρα αλλά και στην διάδοση του θεσμού των Μικροχρηματοδοτικών Ιδρυμάτων καθώς, χωρίς αυτό το αποτύπωμα της λειτουργίας τους να ήταν σημαντικά μικρότερο και άρα περιορισμένη η αποτελεσματικότητα της βελτίωσης της πρόσβασης επιχειρήσεων σε πηγές χρηματοδότησης.

Από την ιδέα στην πράξη – Ιστορίες επιτυχίας πίσω από τις μικροπιστώσεις

Οι μικροπιστώσεις αποκτούν πραγματική αξία όταν αποτυπώνονται στις ιστορίες των ανθρώπων που τις αξιοποίησαν. Από έναν κινητό κινηματογράφο που φτάνει στα πιο απομακρυσμένα χωριά της χώρας μέχρι ένα εργαστήριο εκπαιδευτικής ρομποτικής στο Διδυμότειχο και νέους επιστήμονες που έκαναν το πρώτο επαγγελματικό τους βήμα, οι περιπτώσεις αυτές δείχνουν πώς μια σχετικά μικρή χρηματοδότηση μπορεί να αποτελέσει αφετηρία ανάπτυξης, καινοτομίας και κοινωνικής προσφοράς.

Ένας κινηματογράφος που ταξιδεύει

Μία από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις είναι εκείνη του MDM Cinema-κινητός κινηματογράφος, μιας πρωτοβουλίας που γεννήθηκε από μια απλή αλλά συγκλονιστική διαπίστωση: ακόμη και σήμερα υπάρχουν άνθρωποι στην Ελλάδα που δεν έχουν δει ποτέ κινηματογραφική ταινία σε μεγάλη οθόνη. Οι δημιουργοί του, Δήμητρα Καρδάση και Μιχάλης Ηλιάσκος, όπως αναφέρουν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ θέλησαν να μεταφέρουν τη μεγάλη οθόνη σε απομακρυσμένα χωριά, ακριτικές περιοχές και μικρές κοινότητες, όπου η πρόσβαση στον κινηματογράφο δεν είναι αυτονόητη. «Όταν συνειδητοποιήσαμε ότι παιδιά που δεν έχουν ζήσει τη μαγεία της μεγάλης οθόνης και ηλικιωμένοι που έχουν δεκαετίες να δουν μια κινηματογραφική προβολή, γεννήθηκε η ιδέα του κινητού κινηματογράφου. Γεννήθηκε το MDM Cinema και καταφέραμε να πάμε τη μεγάλη οθόνη ακόμη και στις πιο απομακρυσμένες και ακριτικές περιοχές της χώρας». Για να γίνει όμως η ιδέα πραγματικότητα, χρειαζόταν ο απαραίτητος τεχνικός εξοπλισμός. Καθοριστικό ρόλο έπαιξε η μικροπίστωση που έλαβαν μέσω της AFI Microfinance, με την υποστήριξη της Eurobank.

«Η μικροπίστωση αποτέλεσε για εμάς ένα πολύ σημαντικό εργαλείο για να μετατρέψουμε μια ιδέα σε πράξη. Μέσα από αυτή τη χρηματοδότηση καταφέραμε να επενδύσουμε στον απαραίτητο εξοπλισμό και να δημιουργήσουμε το MDM Cinema, μια πρωτοβουλία που φέρνει τη μαγεία της μεγάλης οθόνης σε απομακρυσμένες κοινότητες, χωριά και σχολεία όπου η πρόσβαση στον πολιτισμό είναι περιορισμένη ή ακόμη και ανύπαρκτη». Σήμερα η ομάδα ταξιδεύει σε κοινότητες του Έβρου, μεταφέροντας προβολείς, οθόνες και όλο τον απαραίτητο εξοπλισμό, ώστε πλατείες, σχολικές αυλές και δημόσιοι χώροι να μετατρέπονται σε υπαίθριους κινηματογράφους.

«Για εμάς ο κινηματογράφος δεν είναι μόνο ψυχαγωγία, αλλά ένα μέσο κοινωνικής σύνδεσης, συμμετοχής και πολιτιστικής ισότητας. Κάθε προβολή είναι μια ευκαιρία να μεταμορφώσουμε μια πλατεία, μια αυλή ή έναν δημόσιο χώρο σε σημείο συνάντησης, χαράς και πολιτισμού. Η ανταπόκριση των τοπικών κοινωνιών ξεπέρασε τις αρχικές προσδοκίες και πλέον δημιουργεί νέα σχέδια επέκτασης. Το επόμενο βήμα μας είναι η απόκτηση ενός καταλληλότερου μεταφορικού μέσου, που θα μας επιτρέψει να καλύπτουμε μεγαλύτερες αποστάσεις και να φτάνουμε ακόμη πιο εύκολα σε απομακρυσμένες περιοχές της χώρας. Ο πολιτισμός έχει πραγματική αξία μόνο όταν φτάνει σε όλους».

Από τον κινηματογράφο στη ρομποτική

Αν η πρώτη ιστορία αναδεικνύει τον κοινωνικό και πολιτιστικό ρόλο των μικροπιστώσεων, η δεύτερη δείχνει πώς μπορούν να στηρίξουν την καινοτομία και την εκπαίδευση ακόμη και σε μια ακριτική περιοχή της χώρας. Στο Διδυμότειχο, η Μαρία Μπαχτσεβανίδου δημιούργησε το εργαστήριο εκπαιδευτικής ρομποτικής Robot Galaxy, με στόχο να προσφέρει στα παιδιά της περιοχής δυνατότητες που μέχρι πρόσφατα συναντούσε κανείς κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα. Για να γίνει όμως αυτό πραγματικότητα, απαιτήθηκαν σημαντικές επενδύσεις σε σύγχρονο εξοπλισμό, καθώς η εκπαιδευτική ρομποτική βασίζεται σε τεχνολογίες που εξελίσσονται διαρκώς και χρειάζονται συνεχή ανανέωση. «Η χρηματοδότηση από την AFI Microfinance, με την υποστήριξη της Eurobank, ήταν καθοριστική για την εξέλιξη της Robot Galaxy. Στη ρομποτική ο εξοπλισμός δεν είναι απλώς απαραίτητος, είναι ακριβός και εξελίσσεται συνεχώς. Για να μπορείς να προσφέρεις ουσιαστική και σύγχρονη εκπαίδευση, πρέπει να ακολουθείς την τεχνολογία και να ανανεώνεσαι διαρκώς».

Η μικροπίστωση επέτρεψε όχι μόνο την αναβάθμιση του εξοπλισμού, αλλά και τη διεύρυνση της δραστηριότητας σε νέους τομείς, όπως τα drone, το VR και το 3D printing. «Η χρηματοδότηση μάς έδωσε τη δυνατότητα να ανοίξουμε τη δραστηριότητά μας και σε άλλα πεδία, όπως τα drone, το VR και το 3D printing. Αν δεν υπήρχε αυτή η στήριξη, μπορεί να τα καταφέρναμε, αλλά πολύ πιο αργά, με περισσότερους περιορισμούς και χωρίς την ποιότητα που μπορούμε να προσφέρουμε σήμερα».

Σήμερα η Robot Galaxy λειτουργεί ως ένας χώρος όπου παιδιά και νέοι εξοικειώνονται με τη ρομποτική, τον προγραμματισμό και τις νέες τεχνολογίες, αποκτώντας δεξιότητες που θεωρούνται πλέον απαραίτητες για το μέλλον. Η αποδοχή από την τοπική κοινωνία δεν ήταν δεδομένη από την πρώτη στιγμή. «Στην αρχή υπήρχε επιφυλακτικότητα από ορισμένους γονείς, καθώς δεν γνώριζαν τι ακριβώς είναι η ρομποτική. Όταν ξεκίνησε να μαθαίνεται από στόμα σε στόμα και τα παιδιά έφερναν άλλα παιδιά, αλλά κυρίως όταν οι ίδιοι οι γονείς ζήτησαν να μάθουν και οι ίδιοι ρομποτική, τότε κατάλαβα ότι έχω δημιουργήσει κάτι που επηρεάζει πραγματικά τον τόπο μου.» Σήμερα, η Robot Galaxy αποτελεί σημείο αναφοράς για την εκπαιδευτική ρομποτική στην περιοχή, ενώ το όραμα της δημιουργού της είναι να συνεχίσουμε με την ίδια διάθεση, να μεγαλώσουμε και να δώσουμε ακόμη περισσότερες ευκαιρίες στα παιδιά, ώστε να μπορούν να εξελίσσονται, να βλέπουν τον κόσμο και να ανοίγει το μυαλό τους».

Νέοι μηχανικοί, μεγάλες ανάγκες

Οι μικροπιστώσεις, ωστόσο, δεν περιορίζονται μόνο σε κοινωνικές και εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες. Αποτελούν επίσης εργαλείο ανάπτυξης για νέους επιστήμονες και μικρές επιχειρήσεις σε διαφορετικούς κλάδους της οικονομίας. Οι ακόλουθες περιπτώσεις, που προέρχονται από την ΤΜΕΔΕ Microfinance Solutions,θυγατρική εταιρεία του Ταμείου Μηχανικών Εργοληπτών Δημοσίων Έργων  (ΤΜΕΔΕ), δείχνουν πώς η πρόσβαση σε μικροχρηματοδότηση μπορεί να αποτελέσει καταλύτη για την ανάπτυξη μιας νέας επαγγελματικής δραστηριότητας.

Ο Γαβριήλ Μπουλούγαρης, πολιτικός μηχανικός και ιδρυτής της Erion Workshop, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα νέου επιστήμονα που αξιοποίησε τη μικροχρηματοδότηση για να αναπτύξει την επαγγελματική του δραστηριότητα. Η ανάπτυξη μιας νέας τεχνικής επιχείρησης έχει τις δικές της ξεχωριστές προκλήσεις. Η απόκτηση σύγχρονων λογισμικών προγραμμάτων και εξοπλισμού, η συνεχής αναβάθμισή τους, η κάλυψη κεφαλαίου κίνησης και η ανάγκη για ταμειακή ευελιξία, που θα επιτρέπει στο γραφείο να αναλαμβάνει πολλαπλά έργα ταυτόχρονα, αποτελούν μερικές μόνο από αυτές. Η ΤΜΕΔΕ Microfinance Solutions στάθηκε δίπλα του όταν τα παραδοσιακά χρηματοδοτικά κανάλια δεν μπορούσαν να ανταποκριθούν στον ρυθμό ενός νέου, δυναμικού γραφείου. Με στόχο να αναγνωρίζει την ποιότητα της ιδέας και την ικανότητα του ανθρώπου πίσω από αυτήν, η ΤΜΕΔΕ Microfinance Solutions χρηματοδότησε τον Γαβριήλ, επιτρέποντάς του να εδραιώσει την εταιρεία του ως έναν αξιόπιστο συνομιλητή στον χώρο της. Η περίπτωσή του αποτελεί υπόδειγμα αυτού που η μικροχρηματοδότηση υπόσχεται: στήριξη στον κατάλληλο άνθρωπο, τη στιγμή που αυτή έχει πραγματική αξία.

Από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έως την χειροποίητη υποδηματοποιία

Στον ταχέως αναπτυσσόμενο τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας δραστηριοποιείται ο Λεωνίδας Αναστασόπουλος, ηλεκτρολόγος μηχανικός και μηχανικός υπολογιστών. Οι ανάγκες κεφαλαίου κίνησης μιας νεοφυούς επιχείρησης είναι ιδιαίτερα αυξημένες σε έναν κλάδο με υψηλό κόστος εκκίνησης και σημαντικές απαιτήσεις για συνεχή ανάπτυξη. Με τη στήριξη της ΤΜΕΔΕ Microfinance Solutions, ο Λεωνίδας εξασφάλισε πρόσβαση σε χρηματοδότηση χωρίς την προϋπόθεση ύπαρξης προηγούμενης τραπεζικής συνεργασίας. Στην πράξη, αυτό που αξιολογήθηκε ήταν η ύπαρξη μιας βιώσιμης επιχειρηματικής ιδέας και η δυνατότητα υλοποίησής της. Σήμερα, η επιχείρησή του αποτελεί μια ζωντανή απόδειξη ότι η μικροχρηματοδότηση δεν είναι απλώς ένα δάνειο, αλλά μια πράξη εμπιστοσύνης προς τον νέο επιχειρηματία.

Στον χώρο της χειροποίητης υποδηματοποιίας, η Αλεξάνδρα Δεσποτίδου ξεκίνησε το 2021 ένα εργαστήριο με δύο χέρια και ένα όραμα. Κατασκευάζει χειροποίητα γυναικεία σανδάλια, που συνδυάζουν την ελληνική τεχνογνωσία με τον σύγχρονο σχεδιασμό. Το brand της απέκτησε γρήγορα πελάτες μέσω του ηλεκτρονικού εμπορίου και συνεργασιών χονδρικής. Η ανάπτυξη του πελατολογίου, όμως, απαιτούσε το επόμενο βήμα: την επέκταση στη χειμερινή υποδηματοποιία και την περαιτέρω ενίσχυση της παρουσίας της στην αγορά. Με δάνειο ύψους 25.000 ευρώ, που χορηγήθηκε από το Ταμείο Μικροπιστώσεων ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ μέσω της ΤΜΕΔΕ Microfinance Solutions, επένδυσε σε νέο εξοπλισμό παραγωγής, προμηθεύτηκε πρώτες ύλες για μπότες και μποτάκια, προχώρησε στην πρόσληψη προσωπικού και ενίσχυσε την ψηφιακή προβολή της επιχείρησής της. Με τη χρηματοδότηση κατάφερε να πετύχει κάτι που λίγες μικρές παραγωγικές μονάδες καταφέρνουν: να μετατρέψει μια εποχική επιχείρηση σε μια δραστηριότητα που λειτουργεί ολόκληρο τον χρόνο. Η χρηματοδότηση δεν πρόσφερε απλώς κεφάλαιο. Έδωσε τον χρόνο που χρειαζόταν για να επενδύσει στον εξοπλισμό, να εκπαιδεύσει το προσωπικό και να λανσάρει τη νέα χειμερινή σειρά, χωρίς να θυσιάσει την ποιότητα πάνω στην οποία έχτισε το brand της. Από τα καλοκαιρινά σανδάλια στις χειμερινές συλλογές, η Αλεξάνδρα πλέον παράγει και πουλά καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, με την ελληνική χειροποίητη υποδηματοποιία να βρίσκει στο ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ έναν πραγματικό συνοδοιπόρο ανάπτυξης.

Μικρές χρηματοδοτήσεις, μεγάλο αποτύπωμα

Πίσω τελικά από κάθε μικροπίστωση δεν βρίσκεται απλώς μια χρηματοδότηση, αλλά μια επιχειρηματική ιδέα, μια προσωπική προσπάθεια και, συχνά, η αφετηρία μιας νέας διαδρομής. Οι περιπτώσεις που παρουσιάζονται αποδεικνύουν ότι ακόμη και ένα σχετικά μικρό κεφάλαιο μπορεί να δημιουργήσει σημαντικό οικονομικό και κοινωνικό αποτύπωμα, όταν συναντά ανθρώπους με σχέδιο, επιμονή και διάθεση να εξελιχθούν.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

AI Act: Τι αλλάζει για πολίτες, επιχειρήσεις και Δημόσιο – Το νέο πλαίσιο για την Τεχνητή Νοημοσύνη στην Ελλάδα

Από
Έμβολος
-

Δ. Παπαστεργίου: «Η συζήτηση για την ΤΝ αφορά πρωτίστως στην εμπιστοσύνη»

Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει ήδη μπει στην καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών, συχνά χωρίς να γίνεται αντιληπτό. Από τις μεταφράσεις κειμένων και τις αναζητήσεις πληροφοριών μέχρι τα chatbots, την οργάνωση ταξιδιών και την υποστήριξη εργασιών, οι εφαρμογές ΤΝ αποτελούν πλέον μέρος της ψηφιακής ζωής.

Ωστόσο, η χρήση της δεν περιορίζεται στις εφαρμογές που χρησιμοποιούμε στις προσωπικές μας συσκευές. Η Τεχνητή Νοημοσύνη αξιοποιείται όλο και περισσότερο σε τομείς όπου οι αποφάσεις μπορούν να επηρεάσουν άμεσα τη ζωή των πολιτών: από την υγεία και τη δημόσια διοίκηση έως την εκπαίδευση, την εργασία και την επιχειρηματικότητα.

Μπορεί να βοηθήσει έναν γιατρό να εντοπίσει έγκαιρα μια ασθένεια, να υποστηρίξει έναν δημόσιο υπάλληλο στην εξυπηρέτηση των πολιτών, να συμβάλει στην αποτελεσματικότερη χρήση πόρων στη γεωργία ή να βοηθήσει μια μικρομεσαία επιχείρηση να οργανώσει καλύτερα την παραγωγή και τις πωλήσεις της.

Οι δυνατότητες είναι μεγάλες, όπως μεγάλες είναι και οι προκλήσεις.

Τι συμβαίνει όταν η Τεχνητή Νοημοσύνη χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση υποψηφίων σε μια θέση εργασίας; Όταν συμμετέχει στην επιλογή δικαιούχων μιας δημόσιας παροχής; Όταν υποστηρίζει μια ιατρική διάγνωση ή μια δικαστική διαδικασία; Πώς διασφαλίζεται ότι οι αποφάσεις αυτές είναι αξιόπιστες, διαφανείς και δεν οδηγούν σε διακρίσεις;

Σε αυτά τα ερωτήματα επιχειρεί να απαντήσει ο ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act), ενώ το εθνικό πλαίσιο εφαρμογής του, η συζήτηση του οποίου έχει ξεκινήσει στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, έρχεται να οργανώσει τον τρόπο με τον οποίο οι κανόνες αυτοί θα εφαρμοστούν στην Ελλάδα.

Δεν είναι όλες οι εφαρμογές ίδιες 

Η βασική φιλοσοφία του AI Act είναι ότι δεν αντιμετωπίζονται όλες οι εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης με τον ίδιο τρόπο.

Δεν έχει τις ίδιες απαιτήσεις ένα chatbot που απαντά σε ερωτήσεις πολιτών με ένα σύστημα που μπορεί να επηρεάσει την πρόσληψη εργαζομένων, την αξιολόγηση μαθητών ή την πρόσβαση ενός πολίτη σε μια κρίσιμη δημόσια υπηρεσία.

Για τον λόγο αυτό, ο Κανονισμός ακολουθεί μια προσέγγιση που βασίζεται στον κίνδυνο. Όσο μεγαλύτερη είναι η πιθανή επίδραση μιας εφαρμογής στην υγεία, την ασφάλεια ή τα θεμελιώδη δικαιώματα, τόσο αυστηρότερο είναι και το πλαίσιο που τη διέπει.

Στην πράξη, οι εφαρμογές υψηλού κινδύνου θα πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προδιαγραφές αξιοπιστίας, ανθρώπινης εποπτείας και διαφάνειας. Παράλληλα, ορισμένες χρήσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης, όπως το κοινωνικό σκοράρισμα (social scoring) ή συγκεκριμένες μορφές βιομετρικής επιτήρησης, απαγορεύονται πλήρως.

 Τι αλλάζει για τον πολίτη

Για τον πολίτη, το νέο πλαίσιο σημαίνει κυρίως περισσότερη προστασία και μεγαλύτερη διαφάνεια.

Εάν μια εφαρμογή Τεχνητής Νοημοσύνης χρησιμοποιείται για να αξιολογήσει μια αίτηση εργασίας, να επηρεάσει την πρόσβαση σε μια εκπαιδευτική διαδικασία ή να υποστηρίξει αποφάσεις που έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο στη ζωή ενός ανθρώπου, δεν θα μπορεί να λειτουργεί χωρίς κανόνες και εποπτεία.

Παράλληλα, όταν ένας πολίτης αλληλεπιδρά με ένα σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης, όπως ένα chatbot εξυπηρέτησης, θα πρέπει να γνωρίζει ότι συνομιλεί με σύστημα ΤΝ και όχι με φυσικό πρόσωπο.

Η διαφάνεια αποτελεί μία από τις βασικές αρχές του νέου πλαισίου.

 Τι σημαίνει για τις επιχειρήσεις

Για τις επιχειρήσεις, ο AI Act δεν αποτελεί μόνο ένα σύνολο υποχρεώσεων, αλλά δημιουργεί και ένα σταθερό πλαίσιο λειτουργίας.

Μέχρι σήμερα, πολλές εταιρείες ανέπτυσσαν εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης χωρίς να γνωρίζουν ποιοι κανόνες θα ισχύσουν τελικά στην ευρωπαϊκή αγορά. Πλέον αποκτούν ένα κοινό πλαίσιο για όλα τα κράτη-μέλη, γεγονός που μειώνει την αβεβαιότητα και διευκολύνει τις επενδύσεις.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά το AI Regulatory Sandbox, μέσω του οποίου νεοφυείς και μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα μπορούν να δοκιμάζουν καινοτόμες εφαρμογές σε πραγματικές συνθήκες, με την υποστήριξη της Πολιτείας, πριν αυτές κυκλοφορήσουν στην αγορά.

Ο στόχος δεν είναι να επιβραδυνθεί η καινοτομία, αλλά να αναπτυχθεί σε ένα περιβάλλον εμπιστοσύνης, όπου οι επιχειρήσεις γνωρίζουν τους κανόνες και οι πολίτες αισθάνονται ασφαλείς να χρησιμοποιήσουν τις νέες τεχνολογίες.

 Δημήτρης Παπαστεργίου: «Η συζήτηση για την Τεχνητή Νοημοσύνη αφορά πρωτίστως στην εμπιστοσύνη»

Τη σημασία της ισορροπίας ανάμεσα στην ανάπτυξη της καινοτομίας και την προστασία των πολιτών υπογραμμίζει μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου. Όπως σημειώνει, η συζήτηση για την Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αφορά μόνο την τεχνολογία, αλλά κυρίως την εμπιστοσύνη που πρέπει να δημιουργείται γύρω από τη χρήση της.

«Η συζήτηση για την Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αφορά μόνο στην τεχνολογία. Αφορά πρωτίστως στην εμπιστοσύνη. Όσο περισσότερο η ΤΝ επηρεάζει την καθημερινότητά μας, τόσο μεγαλύτερη είναι η ευθύνη μας να διαμορφώσουμε κανόνες που προστατεύουν τους πολίτες και παράλληλα δημιουργούν τις προϋποθέσεις προκειμένου η καινοτομία να αναπτυχθεί με ασφάλεια. Με το εθνικό πλαίσιο εφαρμογής του AI Act διασφαλίζουμε ακριβώς αυτή την ισορροπία: δημιουργούμε ένα ασφαλές περιβάλλον για τους πολίτες, ένα σαφές πλαίσιο για τις επιχειρήσεις και τα κατάλληλα θεμέλια, ώστε η Τεχνητή Νοημοσύνη να συμβάλει σε ένα πιο αποτελεσματικό κράτος και σε μια πιο ανταγωνιστική οικονομία».

Γιατί χρειάζεται εθνικό πλαίσιο εφαρμογής

Παρότι ο AI Act ισχύει σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάθε χώρα οφείλει να οργανώσει τον τρόπο εφαρμογής του.

Τα βασικά ερωτήματα αφορούν το ποια αρχή θα ελέγχει την αγορά, πού θα απευθύνεται ένας πολίτης αν θεωρεί ότι θίγονται τα δικαιώματά του, πώς θα υποστηρίζονται οι επιχειρήσεις που αναπτύσσουν εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης και πώς θα συντονίζονται οι δημόσιοι φορείς.

Σε αυτά τα ζητήματα απαντά το ελληνικό νομοσχέδιο, το οποίο προβλέπει, μεταξύ άλλων, τον ορισμό των αρμόδιων εποπτικών αρχών, τη δημιουργία Κέντρου Συντονισμού και Τεχνογνωσίας, τη λειτουργία του AI Regulatory Sandbox, τη σύσταση Ενιαίου Μητρώου Συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης του Δημοσίου και έναν ενιαίο μηχανισμό υποβολής καταγγελιών.

Γιατί είναι πλέον σαφές, πως η Τεχνητή Νοημοσύνη αναμένεται να επηρεάσει σχεδόν κάθε τομέα της οικονομίας και της δημόσιας ζωής τα επόμενα χρόνια, από την υγεία και την εκπαίδευση μέχρι τη βιομηχανία, τη γεωργία, τις μεταφορές και τη λειτουργία του κράτους. Κατά συνέπεια το ζητούμενο πλέον δεν είναι αν η ΤΝ θα αποτελέσει μέρος της καθημερινότητας πολιτών, επιχειρήσεων και δημόσιων φορέων, αλλά με ποιον τρόπο θα αξιοποιηθεί ώστε οι δυνατότητές της να μετατραπούν σε πραγματικό όφελος για την κοινωνία.

Το εθνικό πλαίσιο εφαρμογής του AI Act αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για την ανάπτυξη της ΤΝ στην Ελλάδα, που περιλαμβάνει τον ψηφιακό μετασχηματισμό του Δημοσίου, την αξιοποίηση ανοικτών δεδομένων, την ενίσχυση της έρευνας, τη στήριξη νεοφυών επιχειρήσεων και τη δημιουργία νέων εφαρμογών.  Παράλληλα, δίνεται έμφαση στην ενημέρωση και εκπαίδευση των πολιτών, μέσα από δράσεις όπως ο «Οδηγός Τεχνητή Νοημοσύνη για Όλους», με στόχο η κοινωνία να μπορεί να κατανοήσει, να αξιοποιήσει και να συμμετέχει στις αλλαγές που φέρνει η νέα τεχνολογία.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΗΠΑ: Ο Τραμπ δηλώνει ότι 1.000 πύραυλοι στοχεύουν το Ιράν αν αποπειραθεί να τον δολοφονήσει

Από
Έμβολος
-

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε χθες, Παρασκευή, ότι έχει δώσει εντολή στον στρατό να είναι έτοιμος να εξαπολύσει πλήγματα κατά του Ιράν αν η ιρανική κυβέρνηση διεξαγάγει ή αποπειραθεί μια δολοφονία του προέδρου των ΗΠΑ.

«1.000 Πύραυλοι είναι Κλειδωμένοι και Φορτωμένοι και στοχεύουν στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, με χιλιάδες περισσότερους που θα ακολουθήσουν αμέσως, αν η Ιρανική Κυβέρνηση ενεργήσει όσον αφορά την απειλή της, που διατυπώθηκε σε πολλές γωνιές της Υφηλίου, να δολοφονήσει, ή να αποπειραθεί να δολοφονήσει, τον εν ενεργεία Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, σε αυτήν την περίπτωση, ΕΜΕΝΑ!», τόνισε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social.

«Διαταγές έχουν ήδη δοθεί, και ο Στρατός των ΗΠΑ είναι έτοιμος, πρόθυμος και ικανός, για χρονική περίοδο ενός έτους, υποκείμενης σε παράταση, να αποδεκατίσει πλήρως και να καταστρέψει όλες τις περιοχές του Ιράν», υπογράμμισε στην ανάρτησή του.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τα δύο ορόσημα στην αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους – Η ακτινογραφία του

Από
Έμβολος
-

Δύο ορόσημα με ιδιαίτερο συμβολισμό για την ελληνική οικονομία έχει η πορεία αποκλιμάκωσης του δημόσιου χρέους που εκτυλίσσεται με ταχείς ρυθμούς τα τελευταία χρόνια.

Το πρώτο ορόσημο αφορά την φετινή προβλεπόμενη επίδοση δεδομένου ότι το ελληνικό δημόσιο χρέος πρόκειται να υποχωρήσει κάτω από το 140% του ΑΕΠ. Για πρώτη φορά από το 2010 το χρέος θα περιοριστεί κάτω από τα επίπεδα αυτά τα οποία σηματοδότησαν την έναρξη της εποχής των μνημονίων. Σημειώνεται ότι το 2010 με χρέος 146% του ΑΕΠ ( μετά την αλματώδη διόγκωση από 112% του ΑΕΠ το 2008 στο 127% του ΑΕΠ το 2009) ξεκίνησε η περιπέτεια των μνημονίων για την Ελλάδα.

Το δεύτερο ορόσημο τοποθετείται στο 2029, καθώς τότε, σύμφωνα με όλες τις προβλέψεις, το ελληνικό δημόσιο χρέος θα πέσει κάτω από το 120% του ΑΕΠ που αποτελεί κρίσιμο όριο για τις αγορές και τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης.

Αναλυτικότερα, σύμφωνα με τις προβλέψεις του υπουργείου Οικονομικών, το δημόσιο χρέος αναμένεται περιοριστεί φέτος στο 136,8% του ΑΕΠ (357,515 δισ. ευρώ) από 146,1% του ΑΕΠ το 2025. Το 2027 προβλέπεται να μειωθεί περαιτέρω στο 131,5% του ΑΕΠ ( 355,8 δισ. ευρώ) για να υποχωρήσει το 2028 στο 124,6% του ΑΕΠ (349,820 δισ. ευρώ) και στο 119% του ΑΕΠ ( 346,045 δισ. ευρώ) το 2029.

Η εξέλιξη αυτή, όπως σημειώνει στην τελευταία έκθεσή του το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο ( ΕΔΣ), οφείλεται πρωτίστως στην ισχυρή ανάπτυξη της οικονομίας και στη διατήρηση ισχυρών πρωτογενών πλεονασμάτων. Είναι ενδεικτικό ότι σύμφωνα με τα στοιχεία της Ετήσιας Έκθεσης Προόδου 2026 για τη δυναμική του χρέους, η συνεισφορά των πρωτογενών πλεονασμάτων στην μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ ανήλθε σε 4,9 ποσοστιαίες μονάδες το 2025, με την ίδια να εκτιμάται σε 3,2 ποσοστιαίες μονάδες το 2026. Παράλληλα, με τη θετική επίδραση του υψηλού ρυθμού ανάπτυξης στη μείωση του χρέους σημαντική ήταν και η συμβολή της πολιτικής πρόωρων αποπληρωμών του χρέους που ακολούθησαν το υπουργείο Οικονομικών και Οργανισμός Διαχείρισης του Χρέους (ΟΔΔΗΧ).

Την ακτινογραφία του δημοσίου χρέους παρουσιάζει η έκθεση του ΕΔΣ: Η εφαρμογή των τριών προγραμμάτων μακροοικονομικής προσαρμογής (2010-2018) συνοδεύτηκε από την λήψη δανειακών κεφαλαίων συνολικού ύψους 288,7 δισ. ευρώ που αντλήθηκαν από διμερή δάνεια με χώρες της ευρωζώνης (Greek Loan Facility, GLF), από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (European Financial Stability Facility, EFSF), από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (European Stability Mechanism, ESM), αλλά και από το ΔΝΤ με σχετικά ευνοϊκούς όρους (χαμηλά επιτόκια, μακρά περίοδο αποπληρωμής). Η αποπληρωμή αυτού του χρέους θα απαιτήσει δημοσιονομικά πλεονάσματα τις επόμενες δεκαετίες. Ειδικότερα τα δανειακά κεφάλαια που προήλθαν από το ΔΝΤ (32,1 δισ. ευρώ) έχουν πλήρως αποπληρωθεί (Απρίλιος 2022), επομένως το ανεξόφλητο υπόλοιπο αφορά αποκλειστικά δανειακά κεφάλαια των κρατών μελών της ευρωζώνης που αντλήθηκαν από το Μηχανισμό Στήριξης (GLF, EFSF, ESM) και το ύψους του ανέρχεται σε 211,4 δισ. ευρώ με την αποπληρωμή τους να εκτείνεται έως το 2070.

Από το ποσό αυτό τα 52,9 δισ. ευρώ αφορά διμερή διακρατικά δάνεια που χορηγήθηκαν στην Ελλάδα από χώρες της ευρωζώνης (GLF), με το υπόλοιπο ανεξόφλητο κεφάλαιο τους να ανέρχεται σήμερα σε 26,3 δισ. ευρώ.. Στο πλαίσιο της στρατηγικής ενεργής διαχείρισης του δημοσίου χρέους, πραγματοποιήθηκαν διαδοχικές πρόωρες αποπληρωμές μέρους των δανείων αυτών. Συγκεκριμένα, τον Δεκέμβριο του 2024 αποπληρώθηκαν οφειλές ύψους 7,935 δισ. ευρώ για λήξεις που αφορούσαν τα έτη 2026, 2027 και 2028. Αντίστοιχα, τον Δεκέμβριο του 2025 πραγματοποιήθηκε πρόωρη αποπληρωμή 5,29 δισ. ευρώ, καλύπτοντας τμήμα των υποχρεώσεων με προγραμματισμένη λήξη την περίοδο 2033–2041. Ο ΟΔΔΗΧ ανακοίνωσε νέα πρόωρη εξόφληση ύψους περίπου 7 δισ. ευρώ η οποία καλύπτει δόσεις με αρχικές λήξεις το 2029 και τα έτη 2033-2035. Εκτιμάται ότι στο τέλος του 2026 θα απομένουν περίπου 19 δισ. ευρώ τα οποία και θα αποπληρωθούν πρόωρα με καταβολές 5 δισ. ευρώ ετησίως περίπου τα τέσσερα χρόνια που θα ακολουθήσουν με ημερομηνία αποπληρωμής το 2031. Η επιτάχυνση στην αποπληρωμή αναμένεται να έχει άμεση θετική επίδραση στην μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ, τη συγκράτηση των δαπανών τόκων, καθώς και στην σταθεροποίηση του προφίλ χρηματοδοτικών αναγκών μεσοπρόθεσμα, ενισχύοντας τη χρηματοοικονομική ανθεκτικότητα και το πιστωτικό προφίλ της χώρας σημειώνει το ΕΔΣ.

Από τα δανειακά κεφάλαια του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) ύψους 141,8 δισ. ευρώ, το ανεξόφλητο υπόλοιπο ανέρχεται σε περίπου 125,7 δισ. ευρώ. Με βάση το υφιστάμενο χρονοδιάγραμμα, η καταβολή των ετήσιων δόσεων θα επεκταθεί έως το 2070. Η χρηματοδοτική βοήθεια ύψους 58,8 δισ. ευρώ που αντλήθηκε από τον ESM κατά τη διάρκεια του τρίτου προγράμματος, αναμένεται να αποπληρωθεί από το 2034 έως το 2060.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ψυχολογία: Θέλεις πραγματικά να ερωτευτείς… ή φοβάσαι να…; – Γράφει ο ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

Από
Έμβολος
-

Οι περισσότεροι άνθρωποι λένε ότι θέλουν μια όμορφη σχέση. Να αγαπήσουν και να αγαπηθούν. Να βρουν έναν άνθρωπο με τον οποίο θα μοιράζονται την καθημερινότητά τους, τις χαρές, τις δυσκολίες, τα όνειρα και τους φόβους τους. Αν τους ρωτήσεις, σχεδόν όλοι θα πουν ότι αυτό επιθυμούν.

Γιάννης Ξηντάρας
Γράφει ο ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

Κι όμως, πολλές φορές, όταν η ευκαιρία για μια πραγματική σχέση εμφανιστεί, κάτι μέσα τους κάνει πίσω. Ξαφνικά προβάλλουν αμφιβολίες. «Δεν είμαι σίγουρος αν είναι ο κατάλληλος άνθρωπος», «ίσως να μην είμαι έτοιμος», «ίσως χρειάζομαι περισσότερο χρόνο», «ίσως δεν νιώθω αυτό που θα έπρεπε να νιώθω».

Μερικές φορές όλα αυτά είναι αληθινά. Άλλες φορές, όμως, πίσω από τις αμφιβολίες κρύβεται κάτι βαθύτερο. Ο φόβος της δέσμευσης. Η δέσμευση δεν σημαίνει απλώς ότι αποφασίζω να είμαι με έναν άνθρωπο. Σημαίνει ότι αποδέχομαι να με γνωρίσει πραγματικά. Να δει και τις όμορφες πλευρές μου αλλά και τις αδυναμίες μου, τις ανασφάλειές μου, τις πληγές μου. Σημαίνει ότι αφήνω σιγά σιγά τις άμυνές μου και επιτρέπω στον άλλον να αποκτήσει μια θέση στη ζωή μου…. Και αυτό, όσο όμορφο κι αν είναι, μας κάνει ταυτόχρονα ευάλωτους.

Γιατί όταν αγαπάς πραγματικά, υπάρχει πάντα η πιθανότητα να πληγωθείς. Δεν υπάρχει τρόπος να αγαπήσεις χωρίς να πάρεις αυτό το ρίσκο. Ίσως γι’ αυτό πολλοί άνθρωποι προτιμούν, χωρίς καν να το συνειδητοποιούν, σχέσεις που δεν μπορούν να προχωρήσουν. Ερωτεύονται ανθρώπους που δεν είναι διαθέσιμοι, που ζουν μακριά, που δεν θέλουν δέσμευση ή που για κάποιον λόγο η σχέση μαζί τους μοιάζει εξαρχής δύσκολη. Έτσι διατηρούν ζωντανή την επιθυμία για αγάπη, χωρίς όμως να χρειάζεται να εκτεθούν πραγματικά σε αυτήν.

Δεν είναι υποκρισία, είναι ένας τρόπος προστασίας. Γιατί πολλές φορές ο φόβος δεν είναι η μοναξιά. Είναι η οικειότητα. Η πραγματική εγγύτητα φέρνει στην επιφάνεια όλα όσα έχουμε μάθει για τον εαυτό μας μέσα από τις πρώτες μας σχέσεις. Τον φόβο ότι δεν είμαστε αρκετοί, ότι κάποια στιγμή θα μας εγκαταλείψουν, ότι αν δείξουμε ποιοι πραγματικά είμαστε, ο άλλος θα απομακρυνθεί.

Έτσι, χωρίς να το καταλάβουμε, αρχίζουμε να κρατάμε αποστάσεις. Άλλοτε γινόμαστε υπερβολικά επιφυλακτικοί, άλλοτε βρίσκουμε συνεχώς ελαττώματα στον άνθρωπο που έχουμε απέναντί μας και άλλοτε αποχωρούμε ακριβώς τη στιγμή που η σχέση αρχίζει να γίνεται πιο ουσιαστική. Και μετά πείθουμε τον εαυτό μας ότι απλώς «δεν βρέθηκε ο σωστός άνθρωπος». Βέβαια, υπάρχουν και περιπτώσεις όπου όντως δεν υπάρχει η κατάλληλη συνάντηση. Δεν χρειάζεται να ερμηνεύουμε κάθε χωρισμό ως φόβο δέσμευσης. Όμως αξίζει, κάθε φορά που μια σχέση τελειώνει με παρόμοιο τρόπο, να αναρωτηθούμε αν επαναλαμβάνεται ένα μοτίβο που δεν έχουμε ακόμη δει.

Η αγάπη δεν μας ζητά να πάψουμε να φοβόμαστε, μας ζητά να μη δίνουμε στον φόβο το τιμόνι της ζωής μας.

Ίσως η ωριμότητα στις σχέσεις να μην είναι η βεβαιότητα ότι αυτή η σχέση θα κρατήσει για πάντα. Τέτοια βεβαιότητα δεν υπάρχει. Είναι η απόφαση να μείνουμε ανοιχτοί απέναντι στον άλλον, ακόμη κι όταν γνωρίζουμε ότι η αγάπη δεν συνοδεύεται από εγγυήσεις. Γιατί αυτό είναι το παράδοξο του έρωτα. Όσο περισσότερο προσπαθούμε να προστατευτούμε από το ενδεχόμενο να πληγωθούμε, τόσο δυσκολότερο γίνεται να αγαπήσουμε πραγματικά.

Και ίσως κάποια στιγμή χρειάζεται να αφήσουμε στην άκρη το ερώτημα «κι αν αποτύχει;» και να το αντικαταστήσουμε με ένα άλλο, πολύ πιο ουσιαστικό:

«Αν δεν τολμήσω ποτέ να αφεθώ, θα έχω ζήσει πραγματικά αυτό που τόσο πολύ αναζητώ;»

Γράφει ο Ψυχολόγος – Σύμβουλος Γάμου Γιάννης Ξηντάρας

Υγεία: Αύξηση των ανθρώπων με σακχαρώδη διαβήτη στην Ελλάδα-Από 1,06 σε 1,29 εκατ. οι καταγεγραμμένοι ασθενείς

Από
Έμβολος
-

Σημαντική αύξηση των ανθρώπων με σακχαρώδη διαβήτη στην Ελλάδα καταγράφουν τα διαθέσιμα δεδομένα υγείας, τα οποία, σύμφωνα με την ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ, μπορούν να αποτελέσουν κρίσιμο εργαλείο για τον σχεδιασμό τεκμηριωμένων πολιτικών πρόληψης και φροντίδας.

Τα στοιχεία της ΗΔΥΚΑ δείχνουν ότι οι καταγεγραμμένοι άνθρωποι με σακχαρώδη διαβήτη αυξήθηκαν από 1.067.165 το 2021 σε 1.292.729 το 2025, ενώ ο επιπολασμός της νόσου αυξήθηκε από 10,2% σε 12,3% του πληθυσμού. Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων-Σωματείων Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη (ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ) συμμετείχε στο συνέδριο Digital4Pharma 2026-TRUSTFORMATION, το  οποίο φέτος επικεντρώθηκε στο γεγονός ότι η τεχνολογία μετασχηματίζεται σε ουσιαστικές λύσεις υγείας μέσω τριών βασικών πυλώνων: Εμπιστοσύνη, Υιοθέτηση και Αξία.

Την ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ εκπροσώπησε ο πρόεδρός της, κ. Χρήστος Δαραμήλας, ο οποίος συμμετείχε στο θεματικό πάνελ «Διαμορφώνοντας συνεργασίες στον χώρο της υγείας για πρόσβαση σε τεχνολογία, μοντέλα και δεδομένα», όπου αναδείχθηκε η σημασία της αξιοποίησης των δευτερογενών δεδομένων υγείας για τον σχεδιασμό αποτελεσματικών πολιτικών υγείας, όπου παρουσίασε την εμπειρία της Ομοσπονδίας από την διαχρονική αξιοποίηση των στοιχείων της ΗΔΥΚΑ και της ΕΛΣΤΑΤ, υπογραμμίζοντας ότι τα πραγματικά δεδομένα αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για τον ορθό σχεδιασμό πολιτικών υγείας.

Κατά την τοποθέτησή του, ο πρόεδρος της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ ανέδειξε ότι η Ομοσπονδία, η οποία λαμβάνει τα δεδομένα από το 2017, δεν τα χρησιμοποιεί αποκλειστικά για την αποτύπωση της επιδημιολογικής εικόνας του σακχαρώδη διαβήτη, αλλά κυρίως για τη διαμόρφωση τεκμηριωμένων προτάσεων προς την Πολιτεία.

Η αξιοποίηση των στοιχείων της ΗΔΥΚΑ συνέβαλε, μεταξύ άλλων:

στην αποζημίωση εξετάσεων πρόληψης επιπλοκών του σακχαρώδη διαβήτη,

στη μη καταβολή συμμετοχής στις διαγνωστικές απεικονιστικές εξετάσεις για τα άτομα με ΣΔτ1,

στην αποζημίωση των Συστημάτων Συνεχούς Καταγραφής Γλυκόζης για τα άτομα με ΣΔτ1,

στη διαμόρφωση της πρότασης για την επέκταση της αποζημίωσης των CGMs στα άτομα με ΣΔτ2 που βρίσκονται σε εντατικοποιημένη ινσουλινοθεραπεία,

στην τεκμηρίωση της ανάγκης αναθεώρησης του προϋπολογισμού για τον σακχαρώδη διαβήτη και

στη διαχρονική πρόταση της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ για την εκπόνηση ενός Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον Σακχαρώδη Διαβήτη.

«Τα δεδομένα δεν είναι αυτοσκοπός. Αποκτούν αξία μόνο όταν μετατρέπονται σε πολιτικές που βελτιώνουν τη ζωή των ανθρώπων. Η Ελλάδα διαθέτει πλέον δεδομένα για τον σακχαρώδη διαβήτη. Το ζητούμενο είναι να τα αξιοποιούμε συστηματικά, ώστε κάθε απόφαση να βασίζεται σε τεκμηρίωση και όχι σε εκτιμήσεις. Δυστυχώς, υπάρχουν ακόμα και σήμερα δυσκολίες που σχετίζονται με την ευρεία αποδοχή τους, τόσο από την επιστημονική κοινότητα όσο και από την ίδια την πολιτεία», δήλωσε ο πρόεδρος της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Έφη Φουσέκη

Αυτοκίνητο: Έλεγχος των ελαστικών λίγο πριν τις καλοκαιρινές διακοπές

Από
Έμβολος
-

Το καλοκαίρι είναι η εποχή των αποδράσεων. Εκατοντάδες χιλιάδες οδηγοί σε όλη την Ελλάδα ετοιμάζονται να αφήσουν τις πόλεις για να βρεθούν σε καλοκαιρινούς προορισμούς. Το αυτοκίνητο γίνεται ο πιο πιστός συνοδοιπόρος των διακοπών, μεταφέροντας οικογένειες, φίλους, αποσκευές και όμορφες στιγμές.

Πριν όμως ξεκινήσει το ταξίδι, αξίζει να αφιερώσουμε λίγα λεπτά σε έναν βασικό προληπτικό έλεγχο του οχήματος. Οι υψηλές θερμοκρασίες, οι μεγάλες αποστάσεις, η αυξημένη κυκλοφορία και η επιπλέον φόρτωση δοκιμάζουν κάθε αυτοκίνητο και ιδιαίτερα τα ελαστικά, τα οποία αποτελούν το μοναδικό σημείο επαφής του οχήματος με τον δρόμο.

Πριν την αναχώρηση οφείλει ο οδηγός να ελέγξει την πίεση των ελαστικών. Η σωστή πίεση αποτελεί ίσως τον πιο σπουδαίο παράγοντα ασφάλειας. Η μέτρηση πρέπει να γίνεται πάντα με κρύα ελαστικά και σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή του αυτοκινήτου. Η λανθασμένη πίεση αυξάνει την απόσταση φρεναρίσματος, επηρεάζει τη σταθερότητα του οχήματος, αυξάνει την κατανάλωση καυσίμου και επιταχύνει τη φθορά των ελαστικών.

Σημαντική παράμετρος είναι το βάθος του πέλματος. Το νόμιμο όριο είναι τα 1,6 χιλιοστά, όμως για ασφαλείς καλοκαιρινές μετακινήσεις, σύμφωνα με την Kumho Tire, συνιστάται σημαντικά μεγαλύτερο βάθος πέλματος (όχι κάτω από 3 χιλιοστά). Το πέλμα είναι αυτό που προσφέρει πρόσφυση και απομακρύνει το νερό από την επιφάνεια του δρόμου, ενώ περιορίζει τον κίνδυνο υδρολίσθησης σε μία ξαφνική καλοκαιρινή βροχή.

Πριν από κάθε μεγάλο ταξίδι ελέγχουμε για κοψίματα, εξογκώματα, χτυπήματα στα πλαϊνά, πέτρες ή καρφιά στο πέλμα, ανομοιόμορφη φθορά στα ελαστικά. Ακόμη και μία μικρή ζημιά μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρό πρόβλημα κατά τη διάρκεια ενός πολύωρου ταξιδιού.

Σε καμιά περίπτωση δεν θα πρέπει να ξεχνάμε την ρεζέρβα. Η πίεση της ρεζέρβας συχνά δεν ελέγχεται για μήνες. Πριν από τις διακοπές βεβαιωθείτε ότι βρίσκεται σε άριστη κατάσταση, μαζί με τον γρύλο και τα απαραίτητα εργαλεία. Εξασκηθείτε στο σπίτι στην αλλαγή ελαστικού και μην περιμένετε να σας συμβεί για να κάνετε την αλλαγή.

Φυσικά πολλά σύγχρονα αυτοκίνητα δεν διαθέτουν πλέον εφεδρικό τροχό (ρεζέρβα), αλλά κιτ προσωρινής επισκευής ελαστικού (Tire Mobility Kit), το οποίο αποτελείται συνήθως από έναν μικρό αεροσυμπιεστή και ειδικό στεγανωτικό υγρό. Πριν ξεκινήσετε για τις διακοπές, βεβαιωθείτε ότι το κιτ βρίσκεται στη θέση του, ότι ο αεροσυμπιεστής λειτουργεί σωστά και ότι το στεγανωτικό υγρό δεν έχει λήξει, καθώς έχει συγκεκριμένη ημερομηνία λήξης και ενδέχεται να μην είναι πλέον αποτελεσματικό.

Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι το κιτ επισκευής μπορεί να αντιμετωπίσει μόνο μικρές διατρήσεις στο πέλμα του ελαστικού. Δεν μπορεί να επισκευάσει σκισίματα στα πλαϊνά, μεγάλες ζημιές ή ελαστικά που έχουν υποστεί σοβαρή καταπόνηση. Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται η κλήση οδικής βοήθειας ή η αντικατάσταση του ελαστικού. Για τον λόγο αυτό, πριν από κάθε μεγάλο ταξίδι, αφιερώστε λίγα λεπτά ώστε να εξοικειωθείτε με τη χρήση του κιτ επισκευής και να μάθετε πώς λειτουργεί.

Το υπερβολικό βάρος επηρεάζει σημαντικά τη συμπεριφορά του αυτοκινήτου. Οι αποσκευές πρέπει να κατανέμονται σωστά, να τοποθετούνται όσο το δυνατόν χαμηλότερα και να μην υπερβαίνετε ποτέ το επιτρεπόμενο μικτό βάρος του οχήματος. Τα βαριά αντικείμενα μπαίνουν χαμηλά, ώστε να διατηρηθεί χαμηλά και το κέντρο βάρους του αυτοκινήτου, προκειμένου να έχουμε καλύτερη οδηγική συμπεριφορά.

Ένα πλήρως φορτωμένο αυτοκίνητο χρειάζεται μεγαλύτερη απόσταση φρεναρίσματος. Η μεγαλύτερη απόσταση από το προπορευόμενο όχημα αποτελεί βασικό κανόνα ασφαλούς οδήγησης, ιδιαίτερα τους θερινούς μήνες όπου η κυκλοφορία είναι αυξημένη. Από την άλλη η υψηλή θερμοκρασία της ασφάλτου καταπονεί περισσότερο τα ελαστικά. Η ομαλή επιτάχυνση, η σωστή ταχύτητα και οι ήπιες αλλαγές κατεύθυνσης συμβάλλουν τόσο στην ασφάλεια όσο και στη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής των ελαστικών.

Σε πολύωρες διαδρομές συνιστάται στάση κάθε δύο ώρες. Ξεκουράζεται ο οδηγός, μειώνεται η κόπωση και παράλληλα δίνεται η δυνατότητα για έναν γρήγορο οπτικό έλεγχο των ελαστικών.

Η επιλογή ενός επώνυμου ελαστικού δεν αφορά μόνο τις επιδόσεις. Αφορά την πρόσφυση, τη σταθερότητα, την ποιότητα κύλισης, τη συμπεριφορά στο βρεγμένο οδόστρωμα, τη διάρκεια ζωής και τελικά την ασφάλεια των ανθρώπων που ταξιδεύουν μαζί μας.

Τέλος, το ταξίδι ξεκινά πριν γυρίσει το κλειδί. Η σωστή προετοιμασία είναι ο καλύτερος τρόπος ώστε οι καλοκαιρινές διακοπές να ξεκινήσουν και να ολοκληρωθούν χωρίς δυσάρεστες εκπλήξεις. Έτσι πάντα κάνουμε έναν έλεγχο στην πίεση των ελαστικών, το βάθος πέλματος, κάνουμε έναν οπτικό έλεγχο για φθορές, αν υπάρχει ρεζέρβα ή κιτ επισκευής, αν έχουμε υγρά στα φρένα και γενικά όλα τα υγρά, σωστή λίπανση του κινητήρα, αν λειτουργούν τα φώτα και οι υαλοκαθαριστήρες, ενώ σημαντικό ρόλο παίζει και η σωστή λειτουργία του κλιματισμού. Τέλος, θα πρέπει να υπάρχουν σε ισχύ όλα τα απαραίτητα έγγραφα του αυτοκινήτου (ΚΤΕΟ, ασφάλεια, κάρτα καυσαερίου, άδεια κυκλοφορίας).

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Κυριάκος Παρασίδης

Επιστήμη: Σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης εκτελεί εργασίες βιοϊατρικής έρευνας

Από
Έμβολος
-

Ένα σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης που μπορεί να εκτελέσει αυτόνομα μια σειρά βιοϊατρικών ερευνητικών εργασιών ανέπτυξε ερευνητική ομάδα με επικεφαλής επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Στάνφορντ.

«Η βιοϊατρική έρευνα δεν είχε ποτέ περισσότερα ανεπεξέργαστα δεδομένα να διαχειριστεί: τεράστια σύνολα δεδομένων, χιλιάδες εξειδικευμένα εργαλεία, εκατομμύρια δημοσιευμένα επιστημονικά άρθρα, οπότε οι ανακαλύψεις γίνονται όλο και πιο αργές και πιο ακριβές», τόνισε σε σχετική συνέντευξη τύπου ο καθηγητής Πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Γιούρι Λέσκοβικ. Ως αποτέλεσμα, πολύτιμα δεδομένα και αναλυτικές δυνατότητες παραμένουν αναξιοποίητα, καθώς η ζήτηση για εξειδικευμένους ερευνητές υπερβαίνει τη διαθέσιμη επιστημονική δυναμικότητα.

Τα παραπάνω υπογραμμίζουν την ανάγκη για προσεγγίσεις που μπορούν να μεγιστοποιήσουν την εμπειρογνωμοσύνη και να επιταχύνουν την ανακάλυψη. Οι ερευνητές παρουσιάζουν το Biomni, έναν πράκτορα Τεχνητής Νοημοσύνης (AI agent) που εντοπίζει βιοϊατρική βιβλιογραφία για να ορίσει ολοκληρωμένα πεδία δράσης. Το μεγάλο γλωσσικό μοντέλο λειτουργεί ταυτόχρονα ως μηχανή σχεδιασμού ερμηνεύοντας το αίτημα του χρήστη και προετοιμάζοντας μια αλληλουχία επιμέρους βημάτων που διεκπεραιώνουν το αίτημα. Με αυτόν τον τρόπο, το Biomni μπορεί να συνθέτει και να εκτελεί πολύπλοκες ροές εργασιών, χωρίς να βασίζεται σε προκαθορισμένα πρότυπα και σε ανάθεση μιας συγκεκριμένης ερευνητικής υπόθεσης- αυτό είναι που το διαφοροποιεί από άλλα ερευνητικά εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης.

«Αναπτύξαμε το Biomni, έναν συν-επιστήμονα που βασίζεται στην Τεχνητή Νοημοσύνη, μετά τη διαπίστωση ότι το εμπόδιο δεν είναι οι ιδέες ούτε τα δεδομένα, αλλά ο κατακερματισμός, η εκπαίδευση, τα εξειδικευμένα εργαλεία που επιβραδύνουν τη διαδικασία. Έτσι μια τεράστια ποσότητα βιοϊατρικών δεδομένων δεν έχει αναλυθεί. Οπότε αρχίσαμε αυτή την έρευνα με το ερώτημα τι θα γινόταν εάν κάθε ερευνητής Βιοϊατρικής είχε έναν ακούραστο ειδικό συνεργάτη, ο οποίος θα διάβαζε τη βιβλιογραφία, θα έκανε την ανάλυση, θα κατανοούσε τα δεδομένα και θα σχεδίαζε τα πειράματα σε κάθε πεδίο της Βιολογίας και της Βιοϊατρικής, από τη γενετική μέχρι τη φαρμακολογία και τη μικροβιολογία», επισήμανε ο Λέσκοβικ.

Όπως περιγράφεται σε δημοσίευση στο περιοδικό Science, το ανοιχτής πρόσβασης εργαλείο δοκιμάστηκε σε διαφορετικές μελέτες περιπτώσεων, από την ανάλυση δεδομένων φορετών αισθητήρων έως τον σχεδιασμό εργαστηριακών πρωτοκόλλων, και έδειξε ισχυρή απόδοση και ακρίβεια.

Οι ερευνητές διευκρινίζουν πάντως ότι, παρότι το Biomni έχει πρόσβαση σε ένα ευρύ πεδίο βιοϊατρικών εργαλείων και βάσεων δεδομένων, οι εργασίες που αξιολογήθηκαν καλύπτουν μόνο ένα μέρος του αντικειμένου και αρκετοί σημαντικοί τομείς παραμένουν ακόμη ανεξερεύνητοι.

Παρ’ όλα αυτά, εκτιμούν ότι η αυτοματοποίηση πολύπλοκων ερευνητικών διαδικασιών με το Biomni θα επιτρέψει στους επιστήμονες να αφιερώσουν περισσότερο χρόνο στη διαμόρφωση νέων επιστημονικών υποθέσεων, στον σχεδιασμό καινοτόμων πειραμάτων και στη διεπιστημονική συνεργασία.

Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση:

www.science.org/doi/10.1126/science.adz4351

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου

Υγεία: Όταν ο καρκίνος χτυπά μια γυναίκα, ανατρέπει όλη τη ζωή της- Αποτελέσματα μελέτης

Από
Έμβολος
-

Ο καρκίνος δεν επηρεάζει μόνο το σώμα μιας γυναίκας, αλλά ανατρέπει συνολικά την καθημερινότητά της, επηρεάζοντας την εργασία, το εισόδημα, την οικογένεια, τις κοινωνικές σχέσεις και την ψυχική της υγεία.

Νέα μελέτη του Ινστιτούτου Οικονομικών της Υγείας καταγράφει τα κενά στη φροντίδα των γυναικών με καρκίνο στην Ελλάδα και επισημαίνει την ανάγκη για ένα ανθρωποκεντρικό μοντέλο υγείας, που δεν θα περιορίζεται στη διάγνωση και τη θεραπεία, αλλά θα ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των ασθενών σε κάθε στάδιο της νόσου.

Στη μελέτη με τίτλο «Ο καρκίνος στις γυναίκες στην Ελλάδα: Αξιολογώντας την επίδοση του συστήματος υγείας ως προς τις ανάγκες φροντίδας και τους ρόλους ζωής» αναφέρεται ότι παρά τη σημαντική πρόοδο στην πρόληψη, στον προσυμπτωματικό έλεγχο και στη θεραπευτική αντιμετώπιση, παραμένουν σημαντικά κενά στην υποστήριξη των γυναικών σε ζητήματα όπως η ψυχοκοινωνική φροντίδα, η επιστροφή στην εργασία, η οικονομική ασφάλεια και η φροντίδα της οικογένειας.

Όπως επισημάνθηκε κατά την παρουσίαση της μελέτης τα συστήματα υγείας παραμένουν σε μεγάλο βαθμό οργανωμένα γύρω από τη θεραπεία. Ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών της Υγείας και αναπληρωτής καθηγητής Οικονομικών της Υγείας στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, Κώστας Αθανασάκης, τόνισε ότι η αποτελεσματικότητα του συστήματος υγείας δεν μπορεί να αξιολογείται μόνο με βάση τα κλινικά αποτελέσματα, αλλά και από την ικανότητά του να ανταποκρίνεται στις ανάγκες που προκύπτουν από την εργασία, την οικογένεια, τις ευθύνες φροντίδας και την οικονομική επιβίωση.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν ιδιαίτερα οι νεότερες γυναίκες, οι γυναίκες με μεταστατικό καρκίνο, οι μονογονεϊκές οικογένειες και όσες ζουν μακριά από μεγάλα αστικά κέντρα, καθώς συχνά αντιμετωπίζουν μεγαλύτερα εμπόδια στην πρόσβαση σε υπηρεσίες υποστήριξης. Η μελέτη υπογραμμίζει την ανάγκη για μετάβαση από ένα μοντέλο που επικεντρώνεται αποκλειστικά στη θεραπεία της νόσου σε ένα σύστημα που αντιμετωπίζει τη γυναίκα ως σύνολο.

Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνονται η ανάπτυξη ενός μακροχρόνιου Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον Καρκίνο, η ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, η ανάπτυξη υπηρεσιών ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, κατ’ οίκον και ανακουφιστικής φροντίδας, αλλά και η θεσμοθέτηση του ρόλου του συντονιστή φροντίδας (patient navigator).

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στον ρόλο των εργοδοτών, με την πρόταση για εθελοντική παροχή υποστήριξης στις εργαζόμενες γυναίκες που υποβάλλονται σε ογκολογική θεραπεία, όπως η κάλυψη οικιακής βοήθειας για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα γύρω από ένα χειρουργείο ή την έναρξη της θεραπείας. Εκπρόσωποι ασθενών, επαγγελματίες υγείας και θεσμικοί φορείς υπογράμμισαν ότι η ανθρωποκεντρική φροντίδα δεν μπορεί να περιορίζεται στην ιατρική αντιμετώπιση του καρκίνου.

Το βασικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι η αντιμετώπιση του καρκίνου δεν ολοκληρώνεται με την τελευταία θεραπεία. Ένα σύγχρονο και ανθρωποκεντρικό σύστημα οφείλει να βλέπει τη γυναίκα ως «ολόκληρο άνθρωπο», να αναγνωρίζει τις διαφορετικές ανάγκες και τους πολλαπλούς ρόλους της και να δημιουργεί τις συνθήκες ώστε να μπορεί όχι μόνο να επιβιώνει, αλλά να διατηρεί μια καλή ποιότητα ζωής, με αξιοπρέπεια, ασφάλεια και ουσιαστική υποστήριξη.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/'Εφη Φουσέκη
1...345...17,961Σελίδα 4 από 17,961