Τα Αποτελέσματα της Ετήσιας Έκθεσης Ελληνικού Εμπορίου 2025

Το σύγχρονο ελληνικό εμπόριο βρίσκεται σε μία κρίσιμη καμπή της μακράς και σύνθετης προσαρμογής του στις απαιτήσεις του ασταθούς διεθνούς οικονομικού και επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Ο αθέμιτος ανταγωνισμός από τις ασιατικές πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου αποσπά ολοένα και μεγαλύτερο μέρος της καταναλωτικής δαπάνης από τα φυσικά καταστήματα, ενώ ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η πράσινη μετάβαση παραμένουν το κυρίαρχο δίπολο ευκαιριών και προκλήσεων για τις επιχειρήσεις. Αυτά είναι τα βασικά συμπεράσματα της 26ης Ετήσιας Έκθεσης Ελληνικού Εμπορίου 2025 που παρουσιάστηκε σήμερα, 31 Μαρτίου 2026, από την ΕΣΕΕ, στο πλαίσιο Συνέντευξης Τύπου.

Η ΕΕΕΕ 2025 αναδεικνύει ότι το ελληνικό εμπόριο παραμένει ο μεγαλύτερος εργοδότης στη χώρα (17,3%), διατηρώντας τη σημαντική θέση του στην ελληνική οικονομία (11% του ΑΕΠ), ενώ κατέχει τη 12η θέση συμβολής στο τζίρο του Ευρωπαϊκού Λιανικού Eμπορίου ανάμεσα στους 30 της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Αγοράς. Ωστόσο, ο πληθωρισμός απορροφά το σύνολο σχεδόν της ετήσιας αύξησης του τζίρου. Την ίδια περίοδο, η αλλαγή των κανόνων του παγκόσμιου εμπορίου, οι νέες καταναλωτικές τάσεις που μετατοπίζουν τον τζίρο στα ψηφιακά κανάλια πωλήσεων, καθώς και η παρατεταμένη συμπίεση και στροφή της καταναλωτικής δαπάνης στα αγαθά πρώτης ανάγκης, αλλάζουν τον χάρτη της αγοράς: οι ΜμΕ αντιμετωπίζουν αυξανόμενες πιέσεις και το υπέρογκο λειτουργικό κόστος αποτελεί σοβαρό παράγοντα ανάσχεσης μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων.

Ως κυριότερα σημεία προβληματισμού επισημαίνονται τα εξής:

• Τρεις στις τέσσερις επιχειρήσεις δεν παρουσιάζουν αύξηση στον κύκλο εργασιών τους.
• Η πίεση στις μικρότερες εμπορικές επιχειρήσεις είναι αρκετά μεγαλύτερη καθώς οι επιχειρήσεις με διπλογραφικά βιβλία παρουσιάζουν αύξηση της τάξης του 2,8% ενώ με απλογραφικά μείωση που προσεγγίζει το -3,6%. Η πίεση είναι μεγαλύτερη σε ένδυση/υπόδηση.
• Οι μικρομεσαίες εμπορικές επιχειρήσεις στο λιανικό παρουσιάζουν συρρίκνωση καθώς το 35% καταγράφει μείωση του κύκλου εργασιών.
• Οι οικονομικές υποχρεώσεις, η έλλειψη ρευστότητας και η διαχείριση των ανατιμήσεων αποτελούν τις σημαντικότερες προκλήσεις για τις εμπορικές επιχειρήσεις.

Σχολιάζοντας τα Συμπεράσματα της ΕΕΕΕ 2025, ο Πρόεδρος της ΕΣΕΕ κ. Σταύρος Καφούνης τόνισε:

«Μέσα από μία σύγχρονη προσέγγιση και φρέσκια ματιά, η φετινή ΕΕΕΕ αναδεικνύει τους κινδύνους και τις ευκαιρίες που αντιμετωπίζει η ελληνική εμπορική επιχείρηση. Ο τζίρος μετατοπίζεται από το φυσικό στο ηλεκτρονικό κανάλι πωλήσεων και η αβεβαιότητα λόγω των γεωπολιτικών αναταράξεων αλλάζει καταναλωτικές συνήθειες και προτεραιότητες. Ο ψηφιακός και ο πράσινος μετασχηματισμός παραμένουν σημαντική ευκαιρία για τις ΜμΕ, αλλά πολλές φορές καθυστερούν μπροστά στον αγώνα για επιβίωση, ιδιαίτερα στις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις. Παράλληλα, οι ασιατικές πλατφόρμες – γίγαντες πλήττουν με αθέμιτες πρακτικές την εγχώρια κατανάλωση, επιβεβαιώνοντας την αξία των πρωτοβουλιών που έγκαιρα η ΕΣΕΕ ανέλαβε για την αποκατάσταση του υγιούς ανταγωνισμού εντός ΕΕ.

Εντός Ελλάδας σταθερά και τεκμηριωμένα διεκδικούμε εκείνες τις παρεμβάσεις που θα υποστηρίξουν τη βιώσιμη ανάπτυξη του εμπορίου και της οικονομίας, στοχεύοντας στην ελάφρυνση των φορολογικών και ασφαλιστικών επιβαρύνσεων, στην κατάργηση αναχρονιστικών και μνημονιακών βαρών όπως το τέλος επιτηδεύματος και η προκαταβολή φόρου, στην αποσύνδεση του εμπορίου από την τεκμαρτή φορολόγηση, στην επιβράβευση των συνεπών με έκπτωση στη φορολογία και σε μία γενναία ρύθμιση των ληξιπρόθεσμων οφειλών για τις πιο ευάλωτες επιχειρήσεις. Το ελληνικό εμπόριο είναι το πλέον νευραλγικό οικοσύστημα της ελληνικής οικονομίας και πρέπει να έχει κεντρική θέση στο σχεδιασμό και στην υλοποίηση της οικονομικής πολιτικής».

Κατά την παρέμβασή του ο κ. Καφούνης αναφέρθηκε και στο μείζον θέμα της εμπορικής πολιτικής της ΕΕ, η οποία περνά σε νέα φάση: πιο πολιτικοποιημένη, πιο αμυντική και άρρηκτα συνδεδεμένη με την οικονομική ασφάλεια και τη βιομηχανική στρατηγική. Ο Πρόεδρος της ΕΣΕΕ υπογράμμισε: «Χρειάζεται ένα αξιόπιστο ευρωπαϊκό σχέδιο για προσιτή ενέργεια, που να διασφαλίζει επάρκεια και σταθερές, ανταγωνιστικές τιμές για την παραγωγή και τη μεταποίηση. Ωστόσο, σε ένα περιβάλλον αβεβαιότητας, η απάντηση δεν μπορεί να είναι η περιχαράκωση. Ναι, χρειαζόμαστε εργαλεία για να αντιμετωπίσουμε πραγματικούς κινδύνους. Όχι, όμως, πολιτικές που οδηγούν σε άκριτο προστατευτισμό. Η διαφοροποίηση μέσω ισχυρών και αξιόπιστων εμπορικών συμφωνιών είναι εργαλείο ανθεκτικότητας για την Ευρώπη και πρέπει να αξιοποιηθεί ως τέτοιο».

Την Ετήσια ‘Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου 2025 παρουσίασαν η κα Βάλια Αρανίτου, Επιστημονική Διευθύντρια Ινστιτούτου ΕΣΕΕ, ο κ. Χαράλαμπος Αράχωβας, Διοικητικός Διευθυντής Ινστιτούτου ΕΣΣΕ και ο κ. Μανόλης Μανιούδης, Συντονιστής Τμήματος Οικονομικής Ανάπτυξης Ινστιτούτου ΕΣΣΕ.

Σε παραγωγική λειτουργία τίθεται από την ερχόμενη εβδομάδα το νέο πρόγραμμα επιδότησης αγοράς καυσίμων Fuel Pass. Η ειδική εφαρμογή θα δέχεται αιτήσεις από 6 Απριλίου έως και τις 30 Απριλίου 2026, όπως προβλέπει Κοινή Υπουργική Απόφαση, την οποία υπογράφουν οι συναρμόδιοι υπουργοί Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Ανάπτυξης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Συγκεκριμένα, στην ΚΥΑ ορίζεται ότι:

– οι αιτήσεις θα υποβάλλονται ηλεκτρονικά  στην πλατφόρμα vouchers.gov.gr, κατόπιν αυθεντικοποίησης με κωδικούς TAXISnet. Για όσους αδυνατούν να χρησιμοποιήσουν ψηφιακά μέσα, η αίτηση δύναται να υποβληθεί μέσω ΚΕΠ, αυτοπροσώπως ή με νόμιμη εξουσιοδότηση.

–  η οικονομική ενίσχυση θα πιστώνεται άμεσα, εντός 2 εργάσιμων ημερών από την υποβολή της αίτησης. Η εκταμίευση πραγματοποιείται από την ανώνυμη εταιρεία του Ελληνικού Δημοσίου «Κοινωνία της Πληροφορίας Μονοπρόσωπη Α.Ε.»  η οποία φέρει και την ευθύνη τεχνικής υλοποίησης του προγράμματος. Μόλις εγκριθεί η αίτηση, δεν επιτρέπεται οποιαδήποτε τροποποίησή της.

Ενεργοποίηση Ψηφιακής Κάρτας

Μετά την έγκριση της αίτησης, η ΚτΠ Μ.Α.Ε. διαβιβάζει εγκριτική απόφαση στο συνεργαζόμενο πιστωτικό ίδρυμα, το οποίο, στη συνέχεια αποστέλλει στον δικαιούχο:

–   Γραπτό μήνυμα (SMS) στο δηλωθέν κινητό τηλέφωνο με οδηγίες

–  Μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (e-mail) με ενσωματωμένο σύνδεσμο ενεργοποίησης

Εφόσον εγκριθεί η αίτηση, δεν δύναται να τροποποιηθεί.  Για την εξυπηρέτηση των χρηστών του πληροφοριακού συστήματος, διατίθεται εγχειρίδιο χρήσης της ηλεκτρονικής εφαρμογής καθώς και υπηρεσία εξυπηρέτησης των χρηστών (help desk) για την αναφορά και επίλυση προβλημάτων και την παροχή οδηγιών.

Πού γίνεται δεκτή η Ψηφιακή Κάρτα

Το ποσό της ψηφιακής χρεωστικής κάρτας χρησιμοποιείται αποκλειστικά στις ακόλουθες κατηγορίες εμπόρων (Merchant Category Codes — MCC), όπως αυτές ορίζονται ρητά στην κοινή υπουργική απόφασης:

– Πρατήρια υγρών καυσίμων και αυτόματοι πωλητές καυσίμων (MCC 5541, 5542, 5983)

–  Μέσα Μαζικής Μεταφοράς: λεωφορεία, αστικές-προαστιακές συγκοινωνίες, πλοία-φέρι (MCC 4111, 4131, 4011)

– Σιδηροδρομικές μεταφορές επιβατών (MCC 4112)

–   Ταξί (MCC 4121)

Ρητώς απαγορεύεται η ανάληψη μετρητών, η μεταφορά του ποσού σε τρίτο πρόσωπο και κάθε άλλη χρήση εκτός των ανωτέρω. Η κάρτα λειτουργεί αποκλειστικά μέσω ανέπαφων συναλλαγών (Web/Virtual POS).

Προϋποθέσεις επιλεξιμότητας οχήματος

Σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 2 της ΚΥΑ, το δηλούμενο όχημα πρέπει υποχρεωτικά:

– να κυκλοφορεί κανονικά

–  να είναι ασφαλισμένο

–  να μην οφείλονται τέλη κυκλοφορίας

Κάθε φυσικό πρόσωπο δηλώνει ένα και μόνο όχημα — ΙΧ ή μοτοσυκλέτα — επί του οποίου διαθέτει πλήρη κυριότητα, συγκυριότητα ή σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing). Κάθε όχημα δύναται να δηλωθεί από ένα μόνο φυσικό πρόσωπο.

Ο αυτόματος έλεγχος πραγματοποιείται μέσω διαλειτουργικοτήτων με την  ΑΑΔΕ (ιδιοκτησία, τέλη κυκλοφορίας, εισόδημα, κατοικία), Επικουρικό Κεφάλαιο Ασφάλισης (ασφάλιση) και Ελληνική Αστυνομία (μοτοποδήλατα).

Εισοδηματικά Κριτήρια

Δικαιούχοι ορίζονται τα φυσικά πρόσωπα — συμπεριλαμβανομένων ελευθέρων επαγγελματιών — φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας, με δηλωθέν οικογενειακό εισόδημα φορολογικού έτους 2024 (όπως δηλώθηκαν το 2025) εντός των κάτωθι ορίων:

–   Άγαμοι: έως 25.000 ευρώ

–   Έγγαμοι/Μέρη Σ.Σ: έως 35.000 ευρώ

–  Μονογονεϊκές οικογένειες: έως 39.000 ευρώ

–   Προσαύξηση 5.000 ευρώ ανά εξαρτώμενο τέκνο

–   Πρόσθετη προσαύξηση μονογονεϊκών ανά τέκνο πέραν του πρώτου: 5.000 ευρώ

Τα ποσά επιδότησης ορίζονται ως εξής:

• Για ιδιοκτήτες ΙΧ σε νησιά: 60 ευρώ σε ψηφιακή κάρτα ή 50 ευρώ για κατάθεση σε λογαριασμό (ΙΒΑΝ)
• Για ιδιοκτήτες ΙΧ στην λοιπή Ελλάδα: 50 ευρώ σε άυλη κάρτα ή 40 ευρώ σε λογαριασμό (ΙΒΑΝ))
• Για ιδιοκτήτες μοτοσυκλετών στα νησιά: 35 ευρώ σε άυλη ψηφιακή κάρτα ή 30 ευρώ σε λογαριασμό
• Για ιδιοκτήτες μοτοσυκλετών στη λοιπή Ελλάδα: 30 ευρώ σε ψηφιακή κάρτα ή 25 ευρώ σε λογαριασμό

Νησιωτικές περιοχές θεωρούνται: Βόρειο και Νότιο Αιγαίο, Ιόνια Νησιά, Κρήτη, Νήσοι Αττικής, Σποράδες, Θάσος, Σκύρος, Σαμοθράκη, Αμμουλιανή.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Από σήμερα, 1η Απριλίου 2026, τίθεται σε ισχύ ο νέος κατώτατος μισθός, ο οποίος αυξάνεται στα 920 ευρώ, καταγράφοντας συνολική αύξηση 41,54% σε σχέση με το 2019.

Συγκεκριμένα, από την 1η Απριλίου, ο κατώτατος μισθός αυξάνεται κατά 4,55% και διαμορφώνεται αναλυτικά ως εξής:

– Για τους υπαλλήλους πλήρους απασχόλησης, αυξάνεται κατά 40 ευρώ, από τα 880 ευρώ στα 920 ευρώ.

– Το ημερομίσθιο των εργατοτεχνιτών αυξάνεται από 39,30 ευρώ σε 41,09 ευρώ, ενώ στα μισθολογικά κλιμάκια του Δημοσίου κατά 40 ευρώ, μετά την οριζόντια αύξηση των 70 ευρώ το 2024 και την αύξηση των 30 ευρώ το 2025.

Σύμφωνα με το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, από το 2019, η σωρευτική αύξηση αγγίζει τα 270 ευρώ μηνιαίως ή 3.780 ευρώ ετησίως, 4,2 έως 5,8 μισθοί παραπάνω, δηλαδή 41,54% συνολική αύξηση από το 2019.

Από την αύξηση του κατώτατου μισθού και του ημερομισθίου επηρεάζονται άμεσα περίπου 700.000 θέσεις εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, το σύνολο των δημοσίων υπαλλήλων, όσοι λαμβάνουν επιδόματα και παροχές που υπολογίζονται με βάση τον κατώτατο μισθό (π.χ. επίδομα μητρότητας, γονικής άδειας, ανεργίας), τριετίες, ενώ έμμεσα επηρεάζεται και ο μέσος μισθός.

Όπως ανακοινώθηκε, στόχος είναι η ουσιαστική ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, εντός των αντοχών της οικονομίας και των δημοσιονομικών δυνατοτήτων. Παράλληλα, η νέα δυναμική σύναψη Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, κατ’ εφαρμογή της Εθνικής Κοινωνικής Συμφωνίας, η αύξηση των αποδοχών εργαζομένων ως αποτέλεσμα της εφαρμογής της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, καθώς και η μείωση της ανεργίας στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 18 ετών, συνθέτουν ένα συνεκτικό πλέγμα πολιτικών που ενισχύουν την εργασία και το διαθέσιμο εισόδημα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ