Η προσπάθεια κατάσβεσης μιας δασικής πυρκαγιάς, είναι  επικίνδυνη και πολύπλοκη εργασία, για τους συμμετέχοντες υπαλλήλους του Πυροσβεστικού σώματος, της Πολιτικής προστασίας, των Εθελοντών (Εθελοντικών οργανώσεων & Συνδέσμων Δήμων), των στελεχών της  Δασικής Υπηρεσίας, της Τοπικής  Αυτοδιοίκησης ακόμα και για τους εκπροσώπους των μέσων ενημέρωσης.

Για την καταστολή μια πυρκαγιάς στο δάσος ή και κατά την επέκτασή της στον αστικό ιστό, εκτός του ανθρώπινου δυναμικού, χρησιμοποιούνται επίγεια (οχήματα, βαρέα μηχανήματα έργου) και εναέρια μέσα ( αεροσκάφη & ελικόπτερα ) και η χρήση, τους ελλοχεύει αρκετούς κινδύνους!

Το περιβάλλον της πυρκαγιάς, οι υψηλές θερμοκρασίες, η ένταση του φαινομένου, ” η πίεση του συμβάντος ” και η κόπωση, είναι παράγοντες που δυσχεραίνουν την εργασία των εμπλεκομένων. Όταν όμως, επιχειρούν εναέρια μέσα, το πεδίο της επικινδυνότητας επεκτείνεται κάποιες φορές και εκτός της περιοχής που εξελίσσεται η δασική πυρκαγιά και γ΄ αυτό,  η απαγόρευση πρόσβασης του κοινού στην ευρύτερη  περιοχή!

Η Αεροπυρόσβεση, συντονίζεται από εδάφους ή από εναέριο συντονιστή, οι οποίοι ανάλογα με τα μετεωρολογικά δεδομένα, την εξέλιξη της πυρκαγιάς, το είδος της καιόμενης βλάστησης και τις πληροφορίες που λαμβάνουν, διαχειρίζονται τα εναέρια  μέσα που έχουν στην διάθεσή τους, με γνώμονα την ασφάλεια των πτήσεων και την προστασία του προσωπικού καταστολής.

Οι δυνατότητες των εναερίων μέσων, για την καταστολή μιας πυρκαγιάς  είναι αρκετές, ανάλογα με τον τύπο του πτητικού μέσου, αλλά και οι κίνδυνοι είναι πολλοί κατά την χρήση τους, όταν δεν εφαρμόζονται επακριβώς τα πρωτόκολλα ασφαλείας από όλους τους εμπλεκόμενους.

Όλες οι φάσεις της αεροπυρόσβεσης εμπεριέχουν κινδύνους για τον άνθρωπο, ιδίως όταν αυτός βρίσκεται σε περιοχή που ο κυβερνήτης του αεροσκάφους ή του ελικοπτέρου δεν γνωρίζει, κάτι που συμβαίνει συχνά όταν οι πολίτες δεν τηρούν τις οδηγίες των αρχών και βρίσκονται εντός της περιοχής που επιχειρούν εναέρια μέσα παρεμποδίζοντας έτσι το έργο τους και θέτοντας τον εαυτόν τους, σε άμεσο κίνδυνο.

Τα αεροσκάφη  Canader CL – 215 και  CL – 415 μπορούν να πραγματοποιήσουν άφεση νερού άπαξ, 5000 λίτρα και  5455 λίτρα αντίστοιχα ή το ήμισυ της χωρητικότητάς τους κατά περίπτωση, ποσότητες που μπορεί να προκαλέσουν ανεπανόρθωτη βλάβη σε κάθε ζώντα οργανισμό, μηχανήματα ακόμα και σε κατασκευές, που βρίσκονται στην περιοχή άφεσης νερού. Αυτός είναι και ο λόγος που τα πτητικά μέσα, δεν επιχειρούν ποτέ πάνω από το δίκτυο υψηλής τάσης.

Τα ελικόπτερα είναι φιλικότερα στο προσωπικό εδάφους κατά την αεροπυρόσβεση, αφού έχουν πολλούς τρόπους άφεσης νερού ( άπαξ, διαδοχικές ρίψεις και  διαβροχή ), χρειάζεται όμως ιδιαίτερη προσοχή, κατά την διαδικασία υδροληψία τους, από το προσωπικό εδάφους.

Το κατώρευμα του ελικοπτέρου, για κάποιον που δεν τηρεί τους κανόνες ασφαλείας ή δεν είναι εξοπλισμένος  με τα κατάλληλα Μέσα Ατομικής Προστασίας ( Μ.Α.Π. ), μπορεί να αποβεί μοιραίο. Μια φωτογραφία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αν δεν την  ” διαβάσουμε σωστά “, μπορεί να μας οδηγήσει σε λάθος συμπεράσματα.

Σε μία από τις φωτογραφίες του άρθρου, εικονίζεται, ο Έλληνας εποχικός δασοπυροσβέστης (οδηγός βαρέων οχημάτων), κ. Γεώργιος Παναγιώτου, σε σημείο υδροληψίας πυροσβεστικών ελικοπτέρων. Η φωτογραφία είναι αυθεντική, η κλίση όμως του εδάφους (πρανές) “ξεγελάει το μάτι” και νομίζουμε, ότι ο κάδος του Ε/Π είναι πάνω από το κεφάλι του, ενώ στην πραγματικότητα  είναι πολλά μέτρα μακριά, τηρουμένων των μέτρων ασφαλείας.

Κείμενο - Φωτογραφίες :  Σπύρος  Θεοδ.  Κουτσοχρήστος

Σε κλίμα βαθιάς κατάνυξης και ζωντανής ποντιακής παράδοσης, οι κάτοικοι της μικρής προσφυγικής κοινότητας Πρασινάδας, στην ορεινή Δράμα, τιμούν σήμερα στον ιερό βράχο του χωριού την μεγάλη δεσποτική εορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος.

Σε έναν τόπο γεμάτο συμβολισμούς, ιστορικές μαρτυρίες και απαράμιλλη φυσική ομορφιά, εκατοντάδες επισκέπτες και προσκυνητές από πολλές περιοχές της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης ανέβηκαν με ευλάβεια στην ιερά μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος. Όχι μόνο για να τιμήσουν μια από τις σημαντικότερες εορτές της Ορθοδοξίας, αλλά και για να αναζητήσουν τις ρίζες τους, να αναβιώσουν μνήμες και να αποδώσουν φόρο τιμής στους Πόντιους προγόνους τους.

Η μονή, χτισμένη κυριολεκτικά πάνω σε έναν επιβλητικό βράχο, δίπλα στις καταπράσινες βουνοκορφές και τα βαθιά φαράγγια της περιοχής, μοιάζει να αιωρείται ανάμεσα στη γη και τον ουρανό. Το τοπίο κόβει την ανάσα και ταυτόχρονα προσφέρει στον επισκέπτη μια μοναδική αίσθηση γαλήνης και πνευματικής ανάτασης.

Φέτος, ο ιερός αυτός τόπος φιλοξενεί τη θαυματουργή εικόνα και τα σεπτά λείψανα των Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων της λίμνης Σεβαστείας του Πόντου. Η επίσημη υποδοχή των ιερών σεβασμάτων πραγματοποιήθηκε στις αρχές του μήνα, μέσα σε ατμόσφαιρα συγκίνησης, με τους ήχους της ποντιακής λύρας και την συμμετοχή τοπικών πολιτιστικών συλλόγων, αναδεικνύοντας την βαθιά σύνδεση της Πρασινάδας με την αλησμόνητη πατρίδα του Πόντου.

Μεταξύ των λυράρηδων που συνόδευσαν την εικόνα και τα λείψανα ήταν ο φημισμένος Πόντιος τραγουδιστής και λυράρης Κώστας Θεοδοσιάδης, με καταγωγή από την Πρασινάδα, ο οποίος θεωρείται από πολλούς ο «πατριάρχης» του ποντιακού τραγουδιού.

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, δεν έκρυψε τη συγκίνησή του για την αναγέννηση του ιερού τόπου μετά από χρόνια σιωπής. Όπως ανέφερε, «το μοναστήρι χάρη στους δραστήριους μοναχούς επαναλειτουργεί και αποτελεί έναν φάρο ιστορικής μνήμης και θρησκευτικής λατρείας».

Ο ίδιος υπογράμμισε πως, με τις ευλογίες, τη συνδρομή και την υποστήριξη του Σεβασμιωτάτου μητροπολίτη Δράμας κ. Δωροθέου, «ο ιερός βράχος της Πρασινάδας και η μονή ακτινοβολούν ξανά, διατηρώντας ζωντανές τις μνήμες και τις παραδόσεις των προγόνων που εγκατέλειψαν τον Πόντο αναζητώντας μια νέα πατρίδα», επισημαίνει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ.

Η ιστορία ενός βράχου που έγινε πνευματικό καταφύγιο

Η ιστορία της Πρασινάδας είναι άρρηκτα δεμένη με τον ξεριζωμό των Ποντίων προσφύγων. Όταν οι κάτοικοι του χωριού Λιβάδια της Γαλίαινας Τραπεζούντας εγκατέλειψαν την πατρογονική τους γη μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1923, αναζήτησαν στη Δράμα μια νέα πατρίδα.

Επιλέγοντας την Πρασινάδα, αντίκρισαν έναν επιβλητικό βράχο που τους θύμισε έντονα τον βράχο της ιστορικής Μονής του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα, τον οποίο είχαν αφήσει πίσω στον Πόντο. Από τότε, ο τόπος αυτός απέκτησε για τους πρόσφυγες έναν ξεχωριστό συμβολισμό, καθώς έγινε σημείο αναφοράς της μνήμης και της ταυτότητάς τους.

Η Πρασινάδα, χτισμένη στους πρόποδες του όρους Παγγαίου σε υψόμετρο 713 μέτρων, είναι ένας μικρός οικισμός γεμάτος φυσικές ομορφιές, με πολλά νερά και παραποτάμους του Νέστου να διασχίζουν την περιοχή. Οι κάτοικοί της, Πόντιοι πρόσφυγες από την περιοχή της Τραπεζούντας, αγωνίστηκαν κάτω από δύσκολες συνθήκες για να δημιουργήσουν τη νέα τους ζωή.

Στην απογραφή του 1928 ο οικισμός αριθμούσε περίπου 350 κατοίκους, ενώ σήμερα οι μόνιμοι κάτοικοι δεν ξεπερνούν τους 45. Βρίσκεται βορειοανατολικά της Περιφερειακής Ενότητας Δράμας, σε απόσταση 61 χιλιομέτρων από την πόλη της Δράμας, και διοικητικά υπάγεται στον Δήμο Παρανεστίου.

Η διαδρομή προς τη μονή αποτελεί από μόνη της μια εμπειρία. Δασωμένες πλαγιές, ανηφορικά περάσματα, η απόλυτη σιωπή του βουνού που διακόπτεται από το θρόισμα των φύλλων, το κελάηδισμα των πουλιών και τον ήχο της φύσης οδηγούν τον επισκέπτη σε έναν τόπο μοναδικής ομορφιάς.

Η λιτή μορφή της μονής ενσωματώνεται αρμονικά στο φυσικό περιβάλλον. Τα κελιά των μοναχών, η μικρή αυλή και το καθολικό αποπνέουν μια αίσθηση γαλήνης, ενώ από το ύψωμα η θέα προς τα δάση και τις χαράδρες δημιουργεί ένα σκηνικό που προκαλεί δέος.

Από το βυζαντινό παρελθόν στην αναγέννηση της μονής

Ο ιερός βράχος της Πρασινάδας αποτελεί καύχημα και σημείο αναφοράς των κατοίκων, καθώς η σημερινή ιερά μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος χτίστηκε πάνω στα χαλάσματα παλαιότερου βυζαντινού μοναστηριού, που σύμφωνα με τις μαρτυρίες υπήρχε από τα χρόνια 485 μ.Χ. έως το 1204 μ.Χ. Η παράδοση αναφέρει ότι η παλιά μονή καταστράφηκε από τους Σταυροφόρους κατά την τέταρτη Σταυροφορία. Στην περιοχή βρέθηκαν λείψανα αγίων που μαρτύρησαν εκείνη την περίοδο, καθώς και σημαντικά εκκλησιαστικά ευρήματα.

Για πολλές δεκαετίες οι κάτοικοι διηγούνταν ιστορίες για ένα «ουράνιο φως» που εμφανιζόταν πάνω από τον βράχο. Από το 1990 και μετά, όνειρα και μαρτυρίες ανθρώπων ενίσχυσαν την πεποίθηση ότι ο τόπος αυτός έκρυβε μια ιδιαίτερη πνευματική σημασία.

Η αναστήλωση της μονής αποτέλεσε έργο ζωής για τον πρώην νομάρχη Δράμας Κωνσταντίνο Ευμοιρίδη, ο οποίος εκπλήρωσε το τάμα της μητέρας του. Όταν ξεκίνησαν οι εργασίες στον βράχο, αποκαλύφθηκαν τα θεμέλια της παλιάς μονής, ενώ βρέθηκε και η κάρα του τελευταίου ηγουμένου, η οποία, σύμφωνα με μαρτυρίες, ευωδίαζε. Τα εκκλησιαστικά σκεύη και τα νομίσματα που εντοπίστηκαν παραδόθηκαν στην Ιερά Μητρόπολη Δράμας.

Κάτοικοι της περιοχής, πριν ακόμη ξεκινήσει η ανέγερση του νέου μοναστηριού, μιλούσαν για όνειρα στα οποία ένας γέροντας τους ζητούσε: «Ακόμη να χτίσετε το μοναστήρι μου;». Συγκλονιστική είναι και η μαρτυρία ανθρώπων που συμμετείχαν στην κατασκευή, οι οποίοι υποστήριξαν ότι είδαν μια μορφή γέροντα να εμφανίζεται στον χώρο της μονής.

Το 1993, ανήμερα της εορτής της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, τελέστηκε η πρώτη Θεία Λειτουργία στο νέο μοναστήρι, έπειτα από περίπου 800 χρόνια εγκατάλειψης. Το 1994 τέθηκε ο θεμέλιος λίθος του ναού στην κορυφή του βράχου και το 2007 πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια, σηματοδοτώντας την αναγέννηση ενός σημαντικού πνευματικού φάρου της Μακεδονίας.

Ιδιαίτερα σημαντική στην ανέγερση και την ανάδειξη της ιεράς μονής, ήταν η συμβολή του μακαριστού μητροπολίτη Δράμας κυρού Παύλου, ο οποίος ως γνωστόν είχε ποντιακή καταγωγή, και έφυγε αιφνίδια από την ζωή στις 2 Μαΐου 2022, σε ηλικία 59 ετών.

Τα τελευταία χρόνια, η μονή συνεχίζει να αναγεννάται με τη στήριξη της Ιεράς Μητροπόλεως Δράμας. Η εγκατάσταση δραστήριων μοναχών έδωσε ξανά ζωή στον χώρο, μετατρέποντάς τον σε πνευματικό καταφύγιο για κάθε επισκέπτη. Στον ιερό βράχο της Πρασινάδας, εκεί όπου η μνήμη του Πόντου συναντά την πίστη και η ιστορία αγγίζει το σήμερα, η Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος παραμένει ένα κρυμμένο στολίδι της ελληνικής γης, ένας τόπος ευλογίας, παράδοσης και ζωντανής ιστορικής μνήμης.

*ΦΩΤΟ ΑΠΕ-ΜΠΕ
ΑΠΕ-ΜΠΕ