Αρχική Blog Σελίδα 4

Στην Ολομέλεια εισάγεται το σχέδιο νόμου για την ενίσχυση του θεσμικού πλαισίου προστασίας των δανειοληπτών και άλλες διατάξεις

Από
Έμβολος
-

Στην Ολομέλεια το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την  «Ενίσχυση εποπτείας των υπό διαχείριση απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις – Προστασία συνεπών οφειλετών – Φορολογική μεταχείριση και εποπτεία κρυπτοστοιχείων – Λογιστική μεταρρύθμιση της Γενικής Κυβέρνησης – Ενίσχυση των συλλογικών επενδύσεων και της κεφαλαιαγοράς καθώς και της διαχείρισης κινδύνων και της εποπτείας του χρηματοπιστωτικού συστήματος – Ενσωμάτωση των Οδηγιών (ΕΕ) 2024/1619, (ΕΕ) 2024/2994, (ΕΕ) 2024/927, (ΕΕ) 2023/2864, (ΕΕ) 2024/2811 και (ΕΕ) 2024/1640 – Διατάξεις αρμοδιότητας της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους – Συνταξιοδοτική ρύθμιση και λοιπές διατάξεις».

 Το σχέδιο νόμου εισάγεται στην Ολομέλεια από την Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων με την θετική ψήφο της ΝΔ. Αντίθετα το καταψήφισαν  ΚΚΕ, ΣΥΡΙΖΑ και Πλεύση Ελευθερίας, ενώ  ΠΑΣΟΚ- ΚΙΝΑΛ, Ελληνική Λύση και Νίκη επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν κατά την συζήτηση του σχεδίου νόμου στην  Ολομέλεια.  Η ΔτΠ έχει προγραμματίσει η συζήτηση και ψήφιση του νομοσχεδίου στην Ολομέλεια να διεξαχθεί εάν χρειαστεί σε δύο συνεδριάσεις.

 Τροπολογίες

Στο νομοσχέδιο έχουν κατατεθεί τρεις συνολικά τροπολογίες. Μια υπουργική και δύο βουλευτικές η μία από το ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑ και η άλλη από την Ελληνική Λύση.

Η υπουργική τροπολογία έχει δύο διατάξεις με τις οποίες θεσπίζεται σταθερό επιτόκιο 3% για τις ρυθμίσεις δανειακών οφειλών μέσω του εξωδικαστικoύ μηχανισμού για όλα τα έτη έως την εξόφληση τους. Η δεύτερη ρύθμιση αυξάνει στο δεκαπλάσιο τα πρόστιμα

από 500.000 σε 5 εκατ. ευρώ του ανώτατου προστίμου που θα μπορεί να επιβάλλει η ΤτΕ στους Services σε περίπτωση  παραβίασης του θεσμικού πλαισίου.

Η τροπολογία που έχει καταθέσει η ΚΟ του ΠΑΣΟΚ- ΚΙΝΑΛ με πρώτο υπογράφοντα τον πρόεδρο της Νίκο Ανδρουλάκη αφορά την «Κατάργηση της εκτελεστικότητας της σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού».

Η τροπολογία που έχει καταθέσει η ΚΟ της Ελληνική Λύση με πρώτο υπογράφοντα τον πρόεδρο της Κυριάκο Βελόπουλο  αφορά «την απόσυρση από το σχέδιο νόμου και του άρθρου 27, λόγω άρρηκτης νομικής και συστημικής συνάφειας με το αποσυρθέν άρθρο 23» του νομοσχεδίου.

Κατά την συζήτηση του σχεδίου νόμου αναμένονται τοποθετήσεις πολιτικών αρχηγών.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι πέντε ψηφιακές αλλαγές που δρομολογούνται έως την άνοιξη του 2027

Από
Έμβολος
-

Πέντε έργα που αφορούν την Πολιτική Προστασία, τις κρίσιμες επικοινωνίες, την οδική ασφάλεια, το Διάστημα και τη διαφάνεια στη δημόσια διοίκηση βρίσκονται στο επίκεντρο του προγραμματισμού του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης για τους επόμενους μήνες. Πρόκειται για το νέο ολοκληρωμένο πρόγραμμα καταγραφής φυσικών καταστροφών, το Hellas Space 2.0, το Εθνικό Δίκτυο Κρίσιμων Ασύρματων Επικοινωνιών (MCNGR), το Ψηφιακό Σύστημα Διαχείρισης Παραβάσεων ΚΟΚ και τη νέα «Διαύγεια». Με βάση τις κυβερνητικές προτεραιότητες που παρουσιάστηκαν στο Υπουργικό Συμβούλιο της περασμένης Δευτέρας (2/11), τα σχετικά ορόσημα εκτείνονται από τον Νοέμβριο του 2026 έως τον Μάιο του 2027 και αφορούν, ανάλογα με το έργο, τη δημοσίευση διαγωνισμών, την υπογραφή συμβάσεων και την έναρξη παραγωγικής λειτουργίας.

«Αξιοποιούμε την τεχνολογία για να δίνουμε λύσεις σε προβλήματα της καθημερινότητας και να κάνουμε το κράτος πιο αποτελεσματικό και πιο διαφανές. Αυτή τη λογική υπηρετούν οι πέντε προτεραιότητες που παρουσιάσαμε στο Υπουργικό Συμβούλιο: καλύτερη καταγραφή των φυσικών καταστροφών, αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων, ασφαλείς επικοινωνίες για τις δυνάμεις που επιχειρούν στο πεδίο, αποτελεσματικότερη διαχείριση των παραβάσεων του ΚΟΚ και ευκολότερη πρόσβαση στις αποφάσεις της δημόσιας διοίκησης μέσα από τη νέα Διαύγεια», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και ΤΝ, Δημήτρης Παπαστεργίου.

Όπως επισημαίνει ο υπουργός, τα πέντε έργα συνοδεύονται από συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, τα οποία καλύπτουν διαφορετικές φάσεις υλοποίησης. «Όπως υπογράμμισε και ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, προτεραιότητά μας είναι το κυβερνητικό αποτέλεσμα. Για κάθε έργο έχουμε συγκεκριμένα ορόσημα και χρονοδιαγράμματα, από τις διαγωνιστικές διαδικασίες και τις συμβάσεις έως τη λειτουργία των νέων συστημάτων. Συνεχίζουμε με επιμονή στην υλοποίηση, ώστε οι δυνατότητες της τεχνολογίας να γίνονται χρήσιμα εργαλεία στα χέρια εκείνων που υπηρετούν τον πολίτη και ουσιαστικές αλλαγές στην καθημερινότητά του».

* Νέο σύστημα καταγραφής φυσικών καταστροφών

Για τον Ιανουάριο του 2027 προβλέπεται η παραγωγική λειτουργία του νέου ολοκληρωμένου προγράμματος καταγραφής φυσικών καταστροφών.

Στον σχεδιασμό εντάσσεται το Digispect, το ψηφιακό σύστημα για την καταγραφή και διαχείριση των ζημιών που προκαλούνται από φυσικές καταστροφές. Βασική επιδίωξη είναι η ψηφιοποίηση των διαδικασιών καταγραφής, ώστε οι αυτοψίες και η συλλογή των απαραίτητων στοιχείων να πραγματοποιούνται μέσα από ενιαίο πληροφοριακό περιβάλλον.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου, έχουν σχεδιαστεί 43 διαλειτουργικότητες με υπηρεσίες και μητρώα του Δημοσίου, μεταξύ των οποίων η ΑΑΔΕ και το Κτηματολόγιο. Μέσω του συστήματος θα μπορούν να αντλούνται στοιχεία που απαιτούνται για την καταγραφή μιας πληγείσας ιδιοκτησίας, ενώ προβλέπεται και δυνατότητα ενημέρωσης των ενδιαφερομένων για την πορεία της υπόθεσής τους.

* Hellas Space 2.0: Οι πρώτες συμβάσεις τον Μάρτιο

Για τον Μάρτιο του 2027 έχει τεθεί ως ορόσημο η υπογραφή των πρώτων συμβάσεων του Hellas Space 2.0, της δεύτερης φάσης του Εθνικού Διαστημικού Προγράμματος.

Ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος ανέρχεται σε 350 εκατ. ευρώ και η υλοποίησή του γίνεται σε συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA) και το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος. Ο σχεδιασμός καλύπτει εθνικές διαστημικές υποδομές, κρίσιμες τεχνολογίες, νέες εφαρμογές, έρευνα και ανάπτυξη εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού.

Μεταξύ των πεδίων που περιλαμβάνονται στον σχεδιασμό είναι η παρατήρηση της Γης, η ασφαλής συνδεσιμότητα και η αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων σε τομείς όπως η Πολιτική Προστασία και η περιβαλλοντική παρακολούθηση. Παράλληλα, το πρόγραμμα προβλέπει συμμετοχή της ελληνικής διαστημικής βιομηχανίας στην ανάπτυξη των σχετικών τεχνολογιών και υπηρεσιών.

* MCNGR: Ενιαίο σύστημα κρίσιμων επικοινωνιών

Δύο ορόσημα έχουν τεθεί για το Εθνικό Δίκτυο Κρίσιμων Ασύρματων Επικοινωνιών (MCNGR): η δημοσίευση του διαγωνισμού τον Νοέμβριο του 2026 και η αξιολόγηση των τεχνικών προσφορών τον Μάρτιο του 2027.

Το έργο αφορά την ανάπτυξη ενός ενιαίου και ασφαλούς συστήματος ασύρματων επικοινωνιών κρίσιμης αποστολής, με χρήστες, μεταξύ άλλων, στελέχη της Ελληνικής Αστυνομίας και του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής.

Το σύστημα προορίζεται να υποστηρίζει επιχειρήσεις στο πεδίο, μεταξύ των οποίων η επιτήρηση και ο έλεγχος των εξωτερικών συνόρων, καθώς και επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης. Για την ανάπτυξή του προβλέπεται η αξιοποίηση διαφορετικών τηλεπικοινωνιακών τεχνολογιών και υποδομών, με στόχο τη διαθεσιμότητα και την ασφάλεια των επικοινωνιών. Ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 90 εκατ. ευρώ.

* Ψηφιακό σύστημα για τις παραβάσεις του ΚΟΚ

Για τον Ιανουάριο του 2027 προβλέπεται η υπογραφή της σύμβασης για το Ψηφιακό Σύστημα Διαχείρισης Παραβάσεων ΚΟΚ και για τον Μάρτιο η έναρξη της τμηματικής παραγωγικής λειτουργίας του.

Το έργο αποτελεί μέρος του σχεδιασμού για την ψηφιακή καταγραφή και διαχείριση των τροχαίων παραβάσεων. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται το δίκτυο καμερών καταγραφής παραβάσεων, τα δεδομένα από το οποίο προβλέπεται να τροφοδοτούν το κεντρικό πληροφοριακό σύστημα για την επεξεργασία και διαχείριση των περιστατικών από τις αρμόδιες αρχές.

Η ψηφιακή διαδικασία καλύπτει τη διαχείριση των στοιχείων που σχετίζονται με τις παραβάσεις και τα πρόστιμα, περιορίζοντας τις επιμέρους χειροκίνητες διαδικασίες και συγκεντρώνοντας την πληροφορία σε ενιαίο σύστημα.

* Νέα «Διαύγεια»: Αναβάθμιση του συστήματος διαφάνειας

Για τον Μάιο του 2027 έχει τοποθετηθεί το σχετικό κυβερνητικό ορόσημο για τη νέα «Διαύγεια».

Το έργο προβλέπει αναδιαμόρφωση του πληροφοριακού συστήματος, με μεγαλύτερη έμφαση στη δομημένη πληροφορία και στα μεταδεδομένα, καθώς και μετάπτωση των δεδομένων και των εγγράφων του υφιστάμενου συστήματος.

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται η διερεύνηση της αξιοποίησης τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης και γλωσσικών μοντέλων για λειτουργίες όπως η κατηγοριοποίηση, η αναζήτηση πληροφοριών και η βελτίωση της ποιότητας των μεταδεδομένων. Προβλέπονται επίσης παρεμβάσεις που αφορούν την προστασία των προσωπικών δεδομένων και την εφαρμογή των απαιτήσεων του GDPR.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΙΝΚΑ: Η φθηνή ενέργεια από ΑΠΕ γίνεται ακριβότερη για τους καταναλωτές μέσω της αγοράς εξισορρόπησης

Από
Έμβολος
-

Σε δομικά προβλήματα της αγοράς εξισορρόπησης αποδίδει το Ινστιτούτο Καταναλωτών (ΙΝΚΑ), το υψηλό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, παρά τη μεγάλη διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ),  όπως επισημαίνει σε ανακοίνωσή του με αφορμή την πρόσφατη μελέτη του Δικτύου Ενεργειακής Πολιτικής για τη λειτουργία της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΙΝΚΑ, η μελέτη με τίτλο «Ανάλυση της ελληνικής αγοράς εξισορρόπησης με 15λεπτη εκκαθάριση της DAM για το μήνα Σεπτέμβριο του 2026», η οποία δημοσιεύθηκε στο διεθνές αποθετήριο SSRN, εξετάζει γιατί οι καταναλωτές δεν επωφελούνται από τη χαμηλού κόστους παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ.

Όπως αναφέρεται, κατά τις μεσημεριανές ώρες, όταν η αυξημένη παραγωγή από ΑΠΕ οδηγεί σε υποχώρηση των τιμών στην αγορά επόμενης ημέρας (DAM), ακόμη και σε αρνητικά επίπεδα, ο διαχειριστής του συστήματος διατηρεί ή επαναφέρει σε λειτουργία θερμικές μονάδες για λόγους ασφάλειας και ευστάθειας του ηλεκτρικού συστήματος.

Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με την ανακοίνωση, έχει ως αποτέλεσμα η φθηνή ενέργεια που διατίθεται στην αγορά επόμενης ημέρας να επιβαρύνεται με πρόσθετο κόστος στην αγορά εξισορρόπησης, το οποίο μεταφέρεται στους καταναλωτές μέσω του Λογαριασμού Προσαυξήσεων ΛΠ3.

Το ΙΝΚΑ επισημαίνει ότι οι παραγωγοί ΑΠΕ αντιμετωπίζουν απώλειες λόγω των περικοπών στην παραγωγή τους και της μη αποζημίωσης για την ενέργεια που δεν εγχέεται στο σύστημα, ενώ οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά επιβαρύνονται από την αύξηση του ΛΠ3. Παράλληλα, οι μονάδες φυσικού αερίου διατηρούν τη θέση τους στο ενεργειακό μείγμα λόγω της ευελιξίας τους.

Σύμφωνα με το συμπέρασμα της μελέτης, όπως επισημαίνει το ΙΝΚΑ, το πρόβλημα συνδέεται με τον σχεδιασμό της χονδρεμπορικής αγοράς και τη λειτουργία της αγοράς επόμενης ημέρας σε σχέση με τους τεχνικούς περιορισμούς της αγοράς εξισορρόπησης.

Το ΙΝΚΑ υπενθυμίζει ότι η μελέτη είναι διαθέσιμη στο διεθνές αποθετήριο SSRN: https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=7661784

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Φοροδιαφυγή: Πώς εξηγεί η ΑΑΔΕ τις μεγάλες υποθέσεις και τον ρόλο της ΕΛ.ΑΣ.

Από
Έμβολος
-

Απαντήσεις σε σειρά ζητημάτων που έχουν εγερθεί, με αφορμή τις δύο πρόσφατες μεγάλες υποθέσεις φοροδιαφυγής σε αλυσίδες εστίασης και διανομής φαγητού, δίνουν πηγές της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Οι ίδιες πηγές τονίζουν ότι οι έλεγχοι της Αρχής δεν περιορίζονται σε μικρές επιχειρήσεις, ενώ διευκρινίζουν ότι το έργο της ΑΑΔΕ λειτουργεί συμπληρωματικά με εκείνο της Ελληνικής Αστυνομίας καθώς χρησιμοποιούν διαφορετικά μέσα και μεθόδους έρευνας. Παράλληλα υπογραμμίζουν ότι έχουν ήδη ζητηθεί επίσημα στοιχεία προς έλεγχο για τυχόν εμπλοκή υπαλλήλων της Αρχής, στις υπό διερεύνηση υποθέσεις .

Χιλιάδες έλεγχοι κάθε χρόνο

Στο ερώτημα που διατυπώνεται αν «η ΑΑΔΕ δεν κάνει ελέγχους», με αφορμή ότι τις δύο μεγάλες υποθέσεις φοροδιαφυγής τις ήλεγξε η ΕΛ.ΑΣ., πηγές της Ανεξάρτητης Αρχής τονίζουν ότι η ΑΑΔΕ πραγματοποιεί χιλιάδες ελέγχους ετησίως. Μόνο το 2025 πραγματοποίησε 31.500 τακτικούς ελέγχους και βεβαίωσε φόρους και πρόστιμα συνολικού ύψους 2,8 δισ. ευρώ. Έκανε επίσης 1.165 έρευνες απάτης στον ΦΠΑ, από τις οποίες εντόπισε συνολικά διαφυγόντα έσοδα που ξεπέρασαν τα 457 εκατομμύρια ευρώ. Ταυτόχρονα έκανε 68.400 επιτόπιους ελέγχους σε όλη τη χώρα, με παραβατικότητα 34,2% και 680 αναστολές λειτουργίας. Το α’ τρίμηνο του 2026 έγιναν 8.000 έλεγχοι και μόνο στις 20-26 Ιουλίου άλλοι 2.252. Ο σχεδιασμός του 2026 προβλέπει τουλάχιστον 72.800 ελέγχους.

Συνολικά, από το 2017 που συστάθηκε η Αρχή, έως και σήμερα, οι ελεγκτικές της υπηρεσίες έχουν πραγματοποιήσει 260.000 τακτικούς ελέγχους και 791.000 επιτόπιους ελέγχους. Συνολικά έχουν βεβαιώσει 22,3 δισεκατομμύρια ευρώ σε φόρους και πρόστιμα. Ταυτόχρονα, έχουν πραγματοποιήσει 10.400 ειδικές έρευνες φοροδιαφυγής για απάτη ΦΠΑ, με συνολικά διαφυγόντα έσοδα 4,3 δισ. ευρώ

 Δεν ελέγχει  μόνο «μικρούς» η ΑΑΔΕ

Στην κριτική ότι η ΑΑΔΕ ελέγχει κατά κύριο λόγο «μικρούς» φορολογούμενους, οι ίδιες απαντούν ότι η Αρχή διαθέτει ειδικές ελεγκτικές μονάδες για μεγάλες επιχειρήσεις και φορολογούμενους μεγάλου πλούτου, καθώς και για μεσαίες και μικρές επιχειρήσεις. Από την ΑΑΔΕ τονίζουν επίσης ότι, μετά την ενσωμάτωση του ΣΔΟΕ στις Δυνάμεις Ελέγχου Οικονομικών Συναλλαγών (ΔΕΟΣ), έχει δημιουργηθεί ειδική υπηρεσία που αντιμετωπίζει συνολικά τη φοροδιαφυγή, το λαθρεμπόριο και το οικονομικό έγκλημα. Υπενθυμίζει επίσης ότι η ελεγκτική της δράση έχει αποκαλύψει μεγάλες υποθέσεις κυκλωμάτων φοροδιαφυγής και λαθρεμπορίου, με ποσά εκατομμυρίων ευρώ.

Γιατί τις υποθέσεις αποκάλυψε η ΕΛΑΣ και όχι η ΑΑΔΕ

Για το ερώτημα γιατί συγκεκριμένες υποθέσεις αποκαλύφθηκαν από την αστυνομία, η ΑΑΔΕ απαντά ότι η φοροδιαφυγή, όπως και άλλες μορφές παραβατικής συμπεριφοράς, δεν αντιμετωπίζονται πάντα από μία μόνο υπηρεσία. Οι δύο υπηρεσίες, ΑΑΔΕ, και ΕΛΑΣ, λειτουργούν συμπληρωματικά και έχουν συνεργαστεί σε σειρά υποθέσεων για αντιμετώπιση εγκληματικών οργανώσεων στο λαθρεμπόριο και τη φοροδιαφυγή. Η αστυνομική έρευνα διαθέτει διαφορετικά μέσα από τον φορολογικό έλεγχο, όπως τη δυνατότητα τηλεφωνικών επισυνδέσεων και παρακολουθήσεων. Ταυτόχρονα, η ΕΛΑΣ έχει πρόσβαση στα συστήματα της ΑΑΔΕ για τις έρευνές της, ενώ υπάρχει συντονισμός ώστε να μην διεξάγονται παράλληλες έρευνες στις ίδιες υποθέσεις.

Ποιος είναι ο ρόλος της Αρχής

Το γεγονός ότι δύο υποθέσεις αποκαλύφθηκαν από την αστυνομία δεν σημαίνει ότι η Αρχή δεν εντοπίζει παρόμοιες πρακτικές. Σε κάθε περίπτωση όμως ο ρόλος της ΑΑΔΕ είναι να αντιμετωπίζει τη φοροδιαφυγή και το λαθρεμπόριο σε όλη την οικονομία, μέσω ψηφιακών διασταυρώσεων, ελέγχων και μηχανισμών είσπραξης οφειλών. Ως προς αυτό, επικαλούνται στοιχεία που δείχνουν τα αποτελέσματα της δράσης της ΑΑΔΕ στην αύξηση των δημοσίων εσόδων, από μόλις 47 δισ. ευρώ το 2017, σε 75 δισ. ευρώ το 2025, σημειώνοντας άνοδο κατά 60% σε οκτώ χρόνια. Για το 2026 εκτιμάται ότι τα έσοδα θα ξεπεράσουν τα 77 δισ. ευρώ. «Ουδέποτε στη νεότερη ιστορία της χώρας έχει καταγραφεί τέτοια σταθερή και συνεχόμενη αύξηση των δημοσίων εσόδων και ταυτόχρονη μείωση της φοροδιαφυγής», όπως τονίζουν οι ίδιες πηγές. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της φορολογικής διοίκησης, η εφαρμογή του myDATA και η διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές συνδέονται με τουλάχιστον 1 δισ. ευρώ πρόσθετων εσόδων ετησίως από τον περιορισμό της φοροδιαφυγής και του λαθρεμπορίου.

Παράλληλα, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που επικαλείται η ΑΑΔΕ, το κενό ΦΠΑ περιορίστηκε από 29% το 2017 σε 11,4% το 2023, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη μείωση μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το κενό ΦΠΑ αποτυπώνει τη διαφορά ανάμεσα στα έσοδα που θα μπορούσαν θεωρητικά να εισπραχθούν με βάση τη νομοθεσία και σε εκείνα που τελικά εισπράττονται. Επομένως, η μείωσή του αποτελεί ένδειξη βελτίωσης της εισπραξιμότητας και της φορολογικής συμμόρφωσης, χωρίς να σημαίνει ότι έχει εξαλειφθεί η φοροδιαφυγή.

Τι «βλέπει» το myDATA -και τι όχι

Στο κεντρικό ερώτημα γιατί το myDATA δεν είδε τη φοροδιαφυγή στις δύο γνωστές αλυσίδες, από την ΑΑΔΕ εξηγούν ότι το σύστημα καταγράφει τα φορολογικά στοιχεία που εκδίδονται και διαβιβάζονται. Δεν έχει πρόσβαση, ωστόσο, στα εσωτερικά συστήματα παραγγελιών, κρατήσεων ή αποθηκών μιας επιχείρησης. Οι ίδιες πηγές τονίζουν ότι τα προγράμματα παραγγελιοληψίας και εσωτερικής διαχείρισης αποτελούν εμπορικά προγράμματα των επιχειρήσεων, δεν επικοινωνούν απευθείας με το myDATA και δεν διαβιβάζουν δεδομένα εσωτερικής λειτουργίας στην ΑΑΔΕ. Στην αγορά, όπως σημειώνουν, υπάρχουν χιλιάδες τέτοια προγράμματα, προσαρμοσμένα στις ανάγκες κάθε επιχείρησης. Η ΑΑΔΕ αδειοδοτεί, κατόπιν πιστοποίησης από ειδική επιτροπή στην οποία μετέχουν ο Σύνδεσμος Εταιρειών Πληροφορικής Ελλάδας (ΣΕΠΕ) και ο ΣΕΒ, τα προγράμματα έκδοσης φορολογικών παραστατικών (αποδείξεις, τιμολόγια, δελτία αποστολής, δελτία παραγγελίας στις επιχειρήσεις εστίασης με τραπέζια). Αυτά τα συστήματα ελέγχει η ΑΑΔΕ, σύμφωνα με το νόμο, και έχει εντοπίσει στο παρελθόν λογισμικά που παραποιούσαν αποδείξεις όπως, για παράδειγμα, την επιχείρηση που έμεινε γνωστή ως «Χάρτινος Δράκος», τον Ιούλιο του 2024.

Με βάση τα παραπάνω, οι αλυσίδες εστίασης που λειτουργούν με take away και delivery, σύμφωνα με το νόμο, δεν υποχρεούνται να χρησιμοποιούν σύστημα παραγγελιοληψίας μέσω πιστοποιημένου παρόχου. Τα συστήματα παραγγελιοληψίας τους δεν είναι συνδεδεμένα με το myDATA. Εν προκειμένω, με βάση όσα έχουν γίνει γνωστά από την έρευνα, σε ορισμένες παραγγελίες που καταχωρίζονταν ως «κέρασμα» δεν εκδιδόταν απόδειξη. Συνεπώς, μια συναλλαγή χωρίς φορολογικό στοιχείο που εξοφλείται με μετρητά δεν φτάνει ποτέ στο myDATA, ούτε εμφανίζεται στις κινήσεις τραπεζικού λογαριασμού της επιχείρησης. Συνεπώς, τέτοιες μορφές παραβατικότητας μπορούν να εντοπιστούν με εμπεριστατωμένες καταγγελίες, που αποκαλύπτουν τον τρόπο που μπορεί να λειτουργεί ένα εσωτερικό λογισμικό παραγγελιοληψίας, ή από άλλα στοιχεία που βρίσκονται στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης ή των λογιστών της, όπως πχ τα «διπλά βιβλία» της, αναφέρουν οι ίδιες πηγές.

Γιατί δεν διαβιβάζονται στο myDATA τα δελτία παραγγελίας της εστίασης

Για τις αλυσίδες εστίασης που λειτουργούν με take away και delivery, από την  ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζουν ότι, σύμφωνα με τη νομοθεσία, δεν υποχρεούνται να χρησιμοποιούν σύστημα παραγγελιοληψίας μέσω πιστοποιημένου παρόχου. Τα συστήματα παραγγελιοληψίας τους δεν είναι συνδεδεμένα με το myDATA. Με βάση τη νομοθεσία, διαβιβάζονται μόνον όσα αφορούν τη διαχείριση ανοικτών τραπεζιών, για σερβιριζόμενα είδη σε χώρους εστίασης. Συγκεκριμένα το Δελτίο Παραγγελίας Εστίασης αφορά επιχειρήσεις εστίασης που χρησιμοποιούν υπηρεσίες παρόχου και καταγράφει τις παραγγελίες ανοικτών τραπεζιών, με υποχρεωτική διαβίβαση στο myDATA. Μια επιχείρηση χωρίς σερβίρισμα σε τραπέζια, μόνο με take away και delivery, δεν έχει την υποχρέωση αυτή. Μπορεί να χρησιμοποιεί οποιοδήποτε σύστημα παραγγελιοληψίας, και στην αγορά υπάρχουν χιλιάδες τέτοια, που δεν πιστοποιούνται ούτε συνδέονται με το myDATA.

Τι ισχύει για τα 6 εκατ. ευρώ του myDATA και τι μπορεί πραγματικά να εντοπίσει

Στην κριτική ότι το myDATA «κόστισε 6 εκατομμύρια ευρώ αλλά είναι άχρηστο», πηγές της ΑΑΔΕ αντιτείνουν ότι το σύστημα myDATA είναι το πιο σύγχρονο εργαλείο συνεχούς παρακολούθησης συναλλαγών (continuous transaction control system) στην Ευρώπη, και ένα από τα πιο σύγχρονα παγκοσμίως. Διευκρινίζουν όμως πως το σύστημα έχει αναπτυχθεί εσωτερικά, με ίδιες δυνάμεις της ΑΑΔΕ, με τη συνεργασία με όλους τους επιχειρηματικούς φορείς και με τη συμβολή του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδας.

Ξεκαθαρίζουν  όμως ότι η ανάπτυξή του δεν κόστισε στο δημόσιο «ούτε 1 ευρώ». Η επένδυση των 6 εκατομμυρίων ευρώ, αφορά στην ανάπτυξη ειδικού λογισμικού αξιοποίησης των δεδομένων του myDATA με επιχειρησιακή και τεχνητή νοημοσύνη (Business Intelligence και ΑΙ). Ωστόσο το κόστος αυτό φαντάζει μηδαμινό, μπροστά στα τουλάχιστον τέσσερα δισεκατομμύρια ευρώ τα οποία έχει αποδώσει -και σε αυτά που αναμένεται να αποδώσει το myDATA τα επόμενα χρόνια. Όπως τονίζουν στην ΑΑΔΕ, το myDATA είναι ένα πολύ ισχυρό εργαλείο διασταύρωσης συναλλαγών που διαβιβάζονται στην ΑΑΔΕ και προσυμπλήρωσης δηλώσεων ΦΠΑ και εισοδήματος -και όχι μηχανισμός εντοπισμού συναλλαγών με μετρητά, για τις οποίες δεν εκδίδονται αποδείξεις. Γι’ αυτό οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ συνδυάζουν το myDATA με Risk Analysis, Appodixi και καταγγελίες πολιτών, ώστε οι ελεγκτές της ΑΑΔΕ να έχουν στη διάθεσή τους ποιοτικές πληροφορίες ώστε να διενεργούν τους ελέγχους τους στο πεδίο.

Τι έδειξαν οι διασταυρώσεις στο «Χωριάτικο» και γιατί προηγήθηκε η ΕΛΑΣ

Η υπόθεση αυτή είναι εντελώς διαφορετικής φύσης, εξηγούν από την ΑΑΔΕ. Πρόκειται ένα μεγάλο δίκτυο επιχειρήσεων που ανέπτυσσαν κυρίως άλλα είδη παραβατικών συμπεριφορών και δευτερευόντως φοροδιαφυγή. Όπως επισημαίνουν, οι δραστηριότητες του εν λόγω κυκλώματος είχαν εντοπιστεί από την ΑΑΔΕ και οι έρευνες των υπηρεσιών της ΑΑΔΕ είχαν ξεκινήσει εδώ και μήνες. Ωστόσο, στο πλαίσιο της συνεργασίας με την ΕΛΑΣ και κατόπιν εντολών των αρμοδίων εισαγγελέων, η ΑΑΔΕ ανέμεινε την ολοκλήρωση της έρευνας της αστυνομίας. Λαμβάνοντας υπόψη τα ευρήματα της αστυνομίας, η ΑΑΔΕ θα ολοκληρώσει τους ελέγχους όπως προβλέπεται από το νόμο.

Τι γίνεται σε περίπτωση εμπλοκής υπαλλήλων – Τιμωρείται κανείς;

Το ενδεχόμενο εμπλοκής υπαλλήλων της φορολογικής διοίκησης βρίσκεται υπό διερεύνηση. Ωστόσο η ΑΑΔΕ επιδεικνύει μηδενική ανοχή στη διαφθορά και κάθε φορά που υπάρχει μια βάσιμη καταγγελία κινείται άμεσα η πειθαρχική και η ποινική διαδικασία. Στη βάση αυτή, μόνο το 2025 έγιναν 95 έλεγχοι και σε 25 από αυτούς προέκυψαν αδικήματα ή παραπτώματα για 58 υπαλλήλους. Τέθηκαν 17 υπάλληλοι σε αυτοδίκαιη αργία, δύο εξέπεσαν από την υπηρεσία μετά από αμετάκλητη απόφαση και υπήρξε μία οριστική παύση. Ταυτόχρονα, όπως τονίζουν πηγές της φορολογικής διοίκησης, «η συνεργασία της ΑΑΔΕ με την Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛΑΣ, την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και τις ελληνικές εισαγγελικές αρχές είναι ισχυρότερη από ποτέ και έχει οδηγήσει σε σειρά συλλήψεων εφοριακών και τελωνειακών που φέρονται να έχουν διαπράξει αξιόποινες πράξεις κατά την άσκηση των καθηκόντων τους».

Πώς ελέγχονται φαινόμενα διαφθοράς

Στο μείζον ζήτημα της αποκάλυψης της φαινομένων διαφθοράς, η ΑΑΔΕ επενδύει συστηματικά σε δύο βασικά εργαλεία: στην ψηφιοποίηση των διαδικασιών και στην απόσταση ελεγκτή και ελεγχόμενου. Η ΑΑΔΕ τα τελευταία χρόνια έχει αναδιατάξει τις ελεγκτικές υπηρεσίες της, δημιουργώντας Ελεγκτικά Κέντρα σε Αττική και Θεσσαλονίκη και προχωρά στη δημιουργία αντίστοιχων κέντρων σε όλη την Ελλάδα. Ήδη στα ελεγκτικά κέντρα που υπάρχουν σήμερα οι υποθέσεις κατανέμονται αλγοριθμικά, με αποτέλεσμα φορολογούμενοι της Αττικής να ελέγχονται από ελεγκτές της Θεσσαλονίκης. Από το 2027, ο μηχανισμός αυτός επεκτείνεται σε όλη τη χώρα. Ταυτόχρονα, 70% των επιτόπιων ελέγχων της ΑΑΔΕ γίνονται από ελεγκτές, οι οποίοι προέρχονται από υπηρεσίες άλλων περιφερειών.

Μεγάλες υποθέσεις

Οι ίδιες πηγές υπενθυμίζουν τις πολλές δεκάδες υποθέσεις μεγάλης φοροδιαφυγής, τις οποίες αποκάλυψαν τα τελευταία χρόνια έλεγχοι της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, με πλέον πρόσφατες τις εξής:

2023

•    ΑΑΔΕ: Μπλόκο σε κύκλωμα έκδοσης και λήψης εικονικών τιμολογίων

•  ΑΑΔΕ: Επιχείρηση Μπουλντόζα σε τρεις κατασκευαστικές – Εικονικά τιμολόγια και φοροδιαφυγή εκατομμυρίων ευρώ

•   ΑΑΔΕ: Ψηφιακή φοροδιαφυγή άνω των 30 εκατ. ευρώ από e-shops

2024

•   ΑΑΔΕ – Επιχείρηση Villa VIP Μύκονος: Όλα “μαύρα” σε πριβέ πάρτι

•   ΑΑΔΕ: Εντόπισε μεγάλο κύκλωμα φοροδιαφυγής με εμπόριο κινητών τηλεφώνων – Πρόστιμα άνω των 130 εκατ. Ευρώ

•  ΑΑΔΕ: Λουκέτο 48 ωρών σε κατάστημα πολυεθνικής στο Σύνταγμα – Δεν διαβίβασε πάνω από 21.000 αποδείξεις (H&M)

•   ΑΑΔΕ: Εντόπισε φοροδιαφυγή 10,5 εκατομμυρίων ευρώ από δύο στοιχηματικές εταιρείες

•    Επιχείρηση Χάρτινος Δράκος: Εντόπισαν διεθνές κύκλωμα φοροδιαφυγής με πειραγμένες ταμειακές (κινέζικο κύκλωμα)

2025

•    ΑΑΔΕ: Παγίδευσε… γνωστό trapper, ο οποίος αγόρασε πολυτελή αυτοκίνητα και ρολόγια μέσω μη κερδοσκοπικής

•     ΑΑΔΕ – Επιχείρηση Θέρος: 3.100 παραβάτες, 87 λουκέτα, 2,3 εκατ. ευρώ πρόστιμα

2026

•    ΑΑΔΕ: Εντόπισε εικονικά τιμολόγια 720 εκατ. ευρώ από 147 επιχειρήσεις (μέσα στο 2025)

•    ΑΑΔΕ: Εξαρθρώθηκε κύκλωμα παράνομης λαθρεμπορίας καυσίμων 9 εκατ. ευρώ – Στα 2,7 εκατ. ευρώ οι διαφυγόντες φόροι

•   ΑΑΔΕ: Εξαρθρώθηκε κύκλωμα εκατοντάδων αχυρανθρώπων με 380 επιχειρήσεις και χρέη 43 εκατ. Ευρώ

•    ΑΑΔΕ-Επιχείρηση Supercars: Δεσμεύτηκαν 229 πολυτελή ΙΧ με ξένες πινακίδες

•   ΑΑΔΕ: Πανελλαδική επιχείρηση ΔΕΟΣ εξάρθρωσε κύκλωμα λαθρεμπορίου, κατέσχεσε 15 βυτιοφόρα και 293.000 λίτρα υγραερίου

•   ΑΑΔΕ-ΔΕΟΣ: Εντόπισε κατασκευαστική με τζίρο… 3 ευρώ ! Μαύρο χρήμα άνω των 3 εκατ. ευρώ μαζί με μεσιτικό γραφείο

•   ΑΑΔΕ-Επιχείρηση «Ανώμαλη Προσγείωση» για εταιρείες ελικοπτέρων που έκαναν φοροδιαφυγή

•   ΑΑΔΕ-ΔΕΟΣ: Εντόπισε μεγάλο κύκλωμα φοροδιαφυγής άνω των 17 εκατ. ευρώ – Διαχειρίστρια δηλώνει άστεγη αλλά μένει σε βίλα με πισίνα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μελέτη ΑΠΘ: Το όφελος για τους καταναλωτές από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου

Από
Έμβολος
-

Ετήσιο όφελος ύψους 123 έως 138 εκατομμυρίων ευρώ για τους καταναλωτές ρεύματος θα επιφέρει η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας- Κύπρου, ποσό που αφορά κυρίως τους Κύπριους καταναλωτές, καθώς για την Ελλάδα η επίπτωση είναι αμελητέα. Αυτό προκύπτει από μελέτη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης που παρουσίασε χθες σε συνέδριο του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης ο δρ. Παντελής Μπίσκας, καθηγητής στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Ειδικότερα, ανάλογα με το σενάριο και τις παραδοχές που λαμβάνονται υπόψη στη μελέτη, το όφελος για τους καταναλωτές στην Κύπρο διαμορφώνεται από 123 έως 126 εκατομμύρια ευρώ και αντίστοιχα στην Ελλάδα από 5  έως 14 εκατομμύρια, ενώ υπάρχει και ένα σενάριο σύμφωνα με το οποίο οι Έλληνες καταναλωτές επιβαρύνονται κατά 4 εκατομμύρια ετησίως. Στελέχη του ΑΔΜΗΕ ανέφεραν πάντως χθες στο ΑΠΕ πως η αντίστοιχη μελέτη κόστους οφέλους που έχει πραγματοποιήσει ο Διαχειριστής καταλήγει σε πιο αισιόδοξα συμπεράσματα ως προς το όφελος για τους Έλληνες καταναλωτές. Πέρα από το οικονομικό, που προκύπτει και από τις δύο μελέτες, πρόσθετα οφέλη αποτελούν η μεγιστοποίηση της εκμετάλλευσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στην Κύπρο, ο περιορισμός των περικοπών πράσινης ενέργειας που δεν μπορεί να απορροφηθεί με τις σημερινές συνθήκες στις δύο χώρες και ο τερματισμός της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου.

Μιλώντας στο ίδιο συνέδριο ο γενικός διευθυντής Ρυθμιστικής Πολιτικής, του ΑΔΜΗΕ Νίκος Μπουλαξής ανέφερε πως ο Διαχειριστής υλοποίησε μελέτη κόστους οφέλους όταν ανέλαβε το έργο και την επανέλαβε όταν κλήθηκε να υποβάλει αίτημα στις ρυθμιστικές αρχές της Κύπρου και του Ισραήλ αναφορικά με την κατανομή του κόστους του έργου του τμήματος της διασύνδεσης μεταξύ των δύο χωρών. «Το τελικό αποτέλεσμα», είπε, «βρίσκεται στην ίδια γραμμή με τη μελέτη του ΑΠΘ. Τα οφέλη της διασύνδεσης είναι σημαντικά». Πρόσθεσε δε ότι και με την εισαγωγή του φυσικού αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή της Κύπρου, η οποία βασίζεται σήμερα στο πετρέλαιο, η διασύνδεση είναι οικονομική για τους Κύπριους καταναλωτές.

Αναφερόμενος στις διασυνδέσεις των νησιών που υλοποιεί ο ΑΔΜΗΕ, ο κ.Μπουλαξής τόνισε πως με τα έργα που έχουν υλοποιηθεί έως σήμερα, δηλαδή τις διασυνδέσεις των Κυκλάδων και της Κρήτης έχει αποφευχθεί αύξηση της τάξης του 40 % στις χρεώσεις για Υπηρεσίες Κοινωνικής Ωφέλειας. Χωρίς τις διασυνδέσεις, ανέφερε,  το κονδύλι για τις ΥΚΩ  θα είχε ξεπεράσει το 1 δισεκατομμύριο. Τα επόμενα χρόνια με την υλοποίηση και νέων διασυνδέσεων που σχεδιάζονται, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για περαιτέρω μείωση των χρεώσεων για ΥΚΩ, οι οποίες ήδη με το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας που συζητείται στη Βουλή μειώνονται κατά 50 % από 1ης Ιανουαρίου.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ «αποδέχεται» την ήττα της παράταξής του στις ενδιάμεσες εκλογές μεν, αλλά αποποιείται κάθε ευθύνη

Από
Έμβολος
-

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε χθες Τρίτη ότι «αποδέχεται» το αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών του μέσου της δεύτερης θητείας του στην προεδρία, καθώς πελώριο κύμα των δημοκρατικών σάρωσε τη χώρα, αλλά αποποιήθηκε κάθε ευθύνη.

«Είμαι απολύτως διατεθειμένος να αποδεχθώ αυτά τα αποτελέσματα», είπε στη New York Times. «Θα εργαστούμε μαζί με τους δημοκρατικούς. Αδημονούμε, ξέρετε, να συνεργαστούμε μαζί τους. Πιθανόν θα βρούμε πεδίο συνεννόησης», πρόσθεσε.

Εξάλλου, σε τόνο που έμοιαζε ασυνήθιστα συμφιλιωτικός, «συνεχάρη» πολιτικούς του αντιπάλους κατά τη διάρκεια συνέντευξης που παραχώρησε τηλεφωνικά στο Fox News, έκρινε ότι «έδωσαν σκληρή μάχη», αφού υπενθύμισε επανειλημμένα πως διαθέτει «δικαίωμα βέτο» στα νομοθετήματα που θα φθάνουν στο γραφείο του.

Αναγνώρισε εξάλλου ότι ο πολύ αντιδημοφιλής πόλεμος εναντίον του Ιράν «εν μέρει» έπαιξε ρόλο στο χθεσινό αποτέλεσμα, ωστόσο πρόσθεσε πως οι Αμερικανοί «καταλαβαίνουν τη σημασία» του εγχειρήματος.

Μπροστά στο εύρος των κερδών της αντιπολίτευσης, που αποσπούν τον πλήρη έλεγχο του Κογκρέσου —τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας— ο αρχηγός του κράτους δεν φάνηκε διατεθειμένος να αμφισβητήσει την ετυμηγορία της κάλπης.

Δεν ήταν δεδομένο αυτό, καθώς ο ογδοντάρης μεγιστάνας, ο οποίος επιμένει ως ακόμη και σήμερα να αρνείται την ήττα του στις προεδρικές εκλογές του 2020 από τον δημοκρατικό Τζο Μπάιντεν, έκανε νέες καταγγελίες για νοθεία ενόψει των «midterms».

Πάντως ο ρεπουμπλικάνος αρχηγός του κράτους δεν μοιάζει επ’ ουδενί διατεθειμένος να παραδεχθεί πως υπέστη προσωπική ήττα χθες, παρότι η πλειοψηφία των Αμερικανών είναι προφανές πως κατέθεσε ψήφο τιμωρίας για τα πεπραγμένα του, ειδικά για τον πόλεμο στο Ιράν και την αύξηση του κόστους ζωής, ιδιαίτερα των τιμών των καυσίμων, που προκάλεσε.

«Δεν θεωρώ» ότι το εκλογικό αποτέλεσμα στρεφόταν προσωπικά «εναντίον μου», είπε στο Fox News. Δεν πρόκειται να εκλάβει την ετυμηγορία ως «ήττα για μένα», επέμεινε, «δεν μου αρέσει αυτό».

Πρόκειται απλά για «μια χρονική στιγμή», υπήρχε «κάτι στην ατμόσφαιρα» και «αν το εξετάσετε καλά, δεν αισθάνομαι πως εγώ ήμουν υπεύθυνος», επέμεινε.

«Δεν ήμουν στο ψηφοδέλτιο»

«Εγώ δεν ήμουν στο ψηφοδέλτιο»· διότι «αν ήμουν, θα είχαμε κερδίσει θριαμβευτικά!», ανέφερε νωρίτερα, πληκτρολογώντας την τελευταία λέξη κεφαλαιογράμματη, όπως συνηθίζει για έμφαση, ο μεγιστάνας μέσω Truth Social.

Μολαταύτα, κατά τη διάρκεια της εκστρατείας, επαναλάμβανε ασταμάτητα την προτροπή στους υποστηρικτές της παράταξής του να ψηφίσουν «σαν» να ήταν ο ίδιος στο ψηφοδέλτιο.

Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου τόνισε στο Γαλλικό Πρακτορείο πως οι συνεργάτες του είναι απτόητοι. Και απηύθυνε «μια τελευταία προειδοποίηση»: ανεξαρτήτως αποτελέσματος, «ο πρόεδρος Τραμπ θα είναι ακόμα πιο αποφασισμένος να σταματήσει τη ριζοσπαστική αριστερά. Δέστε τις ζώνες σας».

Ο πρόεδρος «δεν ήταν στα ψηφοδέλτια και είναι αποδεδειγμένο ότι οι ψηφοφόροι του Τραμπ πηγαίνουν να ψηφίσουν όταν είναι στο ψηφοδέλτιο», είπε η ίδια πηγή, κατά την οποία η «ποιότητα» των υποψηφίων της προεδρικές παράταξης δεν ήταν ικανοποιητική.

Ο κ. Τραμπ «έκανε εκστρατεία περισσότερο κι από τους ίδιους τους υποψηφίους», συμπλήρωσε η πηγή, αναφερόμενη στις δεκάδες προεκλογικές εμφανίσεις του προέδρου.

Σε κάθε περίπτωση, ο πρόεδρος των ΗΠΑ διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην επιλογή των υποψηφίων της παράταξής του σε αναμετρήσεις-κλειδιά.

Η κακή διάθεση του πρόεδρου Τραμπ είχε φανεί πολλές ώρες προτού αρχίσει να παίρνει μορφή η το «μπλε κύμα».

Μέσα σε λίγη ώρα, ο 80άρης μεγιστάνας έστειλε μέσω Truth Social τρία μηνύματα με τα οποία εξαπέλυε επίθεση εναντίον του Fox News, διατεινόμενος πως προσπαθούσε να τον βλάψει εσκεμμένα.

Στο ένα από τα μηνύματά του, χαρακτήρισε πολιτική αναλύτρια παρούσα στο πλατό «χαζή σαν κοτρόνα»· σε δεύτερο επέκρινε δημοσκοπήσεις του δικτύου, βλέποντας στις ερωτήσεις «πλήγματα» εναντίον του ιδίου προσωπικά, καθώς οι έρευνες αντανακλούσαν τη δυσαρέσκεια των Αμερικανών για τα πεπραγμένα του. «Είναι εναντίον μου», κατήγγειλε σε τρίτη ανάρτηση, βρίσκοντας πως η τηλεθέαση του Fox News υποχωρεί εξαιτίας αυτής της στάσης του — προτού του παραχωρήσει συνέντευξη σχεδόν μισής ώρας.

Έπειτα από την επικράτηση των δημοκρατικών στις εκλογές, μπορεί να θεωρείται βέβαιο ότι ο πρόεδρος Τραμπ θα βρεθεί αντιμέτωπος με νέες έρευνες της Βουλής των Αντιπροσώπων.

Και καθώς χάθηκε επίσης ο έλεγχος της Γερουσίας, δεν έχει πλέον τη δυνατότητα να προχωρά σε διορισμούς, πάνω απ’ όλα αν χηρέψει κάποια από τις εννιά θέσεις στο ομοσπονδιακό Ανώτατο Δικαστήριο, τα μέλη του οποίου υπηρετούν στην πράξη ισοβίως.

Ο Aμερικανός πρόεδρος διατηρεί πάντως αξιοσημείωτα περιθώρια ελιγμών σε διπλωματικό και σε στρατιωτικό επίπεδο.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι Δημοκρατικοί κερδίζουν Βουλή και Γερουσία – Οι ρωγμές στην εκλογική συμμαχία του Ντ. Τραμπ και οι ανατροπές στο Κογκρέσο

Από
Έμβολος
-

Την ανατροπή των πολιτικών συσχετισμών στην Ουάσιγκτον σηματοδοτούν τα αποτελέσματα των αμερικανικών ενδιάμεσων εκλογών, με τους Δημοκρατικούς να εξασφαλίζουν, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αμερικανικών τηλεοπτικών δικτύων, τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου.

Οι εκλογικές τους επιτυχίες, ακόμη και σε παραδοσιακά προπύργια των Ρεπουμπλικάνων, συνιστούν σοβαρό πλήγμα για τον Ντόναλντ Τραμπ, ενώ οι πρώτες μετεκλογικές αναλύσεις καταγράφουν σημαντικές απώλειες στην ευρύτερη συμμαχία ψηφοφόρων που του επέτρεψε να επιστρέψει στον Λευκό Οίκο το 2024.

Το ABC News εκτιμά ότι οι Δημοκρατικοί αποκτούν τουλάχιστον 51 έδρες στη Γερουσία, ανατρέποντας την πλειοψηφία των Ρεπουμπλικάνων, οι οποίοι ξεκίνησαν την εκλογική αναμέτρηση με 53 έδρες. Παράλληλα, μεγάλα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης εκτιμούν ότι οι Δημοκρατικοί κατακτούν την πλειοψηφία και στη Βουλή των Αντιπροσώπων, όπου χρειάζονταν καθαρό κέρδος μόλις τριών εδρών.

Η έκταση των ανατροπών στη Γερουσία ξεπέρασε τις αρχικές προσδοκίες των Δημοκρατικών, καθώς το κόμμα κατάφερε να διεκδικήσει και να κερδίσει έδρες σε πολιτείες όπου ο Τραμπ είχε επικρατήσει με μεγάλη διαφορά στις προεδρικές εκλογές του 2024.

Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση είναι το Τέξας, όπου ο Δημοκρατικός Τζέιμς Ταλαρίκο επικράτησε του Ρεπουμπλικάνου Κεν Πάξτον, τον οποίο είχε υποστηρίξει προσωπικά ο Αμερικανός πρόεδρος. Πρόκειται για την πρώτη νίκη Δημοκρατικού σε εκλογές για τη Γερουσία στην πολιτεία από το 1988, σε μια περιοχή όπου ο Τραμπ είχε επικρατήσει με διαφορά περίπου 14 ποσοστιαίων μονάδων πριν από δύο χρόνια.

Ανάλογη έκπληξη σημειώθηκε στη Νότια Καρολίνα, όπου η Δημοκρατική ‘Ανι ‘Αντριους κέρδισε την αναμέτρηση απέναντι στη Ρεπουμπλικανή Ντάρλαϊν Γκράχαμ. Στη Βόρεια Καρολίνα, ο πρώην κυβερνήτης Ρόι Κούπερ επικράτησε του Μάικλ Γουάτλι, πρώην προέδρου της Εθνικής Επιτροπής των Ρεπουμπλικανών, ο οποίος επίσης είχε την υποστήριξη του Τραμπ.

Στις σημαντικές ανατροπές προστέθηκε και το Οχάιο, όπου ο πρώην γερουσιαστής Σέροντ Μπράουν επικράτησε του Ρεπουμπλικάνου Τζον Χάστεντ, παρά την προσωπική κινητοποίηση του Αμερικανού προέδρου υπέρ του τελευταίου. Οι Δημοκρατικοί διατήρησαν επίσης κρίσιμες έδρες στην Τζόρτζια και στο Νιου Χάμσαϊρ, με την επανεκλογή του Τζον Όσοφ και τη νίκη του Κρις Πάπας, αντίστοιχα.

Πίσω από τις εκλογικές ανατροπές, οι ανταποκριτές του Reuters Τιμ Ριντ και Τρέβορ Χάνικατ εντοπίζουν ένα ευρύτερο πρόβλημα για τον Αμερικανό πρόεδρο. Ο Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο το 2024 έχοντας διευρύνει την απήχησή του πέρα από την παραδοσιακή βάση των Ρεπουμπλικάνων, καταγράφοντας σημαντικά κέρδη μεταξύ των νέων, των ισπανόφωνων ψηφοφόρων και των μαύρων ανδρών. Δύο χρόνια αργότερα, τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι το κόμμα του χάνει σημαντικό μέρος αυτής της υποστήριξης.

Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά exit polls που επικαλείται το Reuters, η υποστήριξη προς τους Ρεπουμπλικάνους μεταξύ των ψηφοφόρων ηλικίας 18 έως 29 ετών περιορίστηκε περίπου στο ένα τέταρτο, ενώ σημαντικές απώλειες καταγράφονται και μεταξύ των ισπανόφωνων. Οι συγκρίσεις με το 2024 αφορούν διαφορετικές εκλογικές αναμετρήσεις, ωστόσο οι δύο δημοσιογράφοι αναδεικνύουν τις μετακινήσεις αυτές ως ένδειξη αποδυνάμωσης της ευρύτερης εκλογικής συμμαχίας που είχε συγκροτήσει ο Τραμπ.

Η οικονομία φαίνεται ότι βρίσκεται στο επίκεντρο της δυσαρέσκειας. Σύμφωνα με έρευνα του AP, περίπου τα τρία τέταρτα των ψηφοφόρων αξιολογούν αρνητικά την κατάσταση της αμερικανικής οικονομίας, ενώ οκτώ στους δέκα δηλώνουν ότι ο πληθωρισμός έχει προκαλέσει σοβαρές ή μέτριες οικονομικές δυσκολίες στα νοικοκυριά τους.

Η ίδια έρευνα καταγράφει γενικευμένη απογοήτευση για την πορεία της χώρας, με περίπου τα τρία τέταρτα των ερωτηθέντων να δηλώνουν δυσαρεστημένοι ή οργισμένοι. Το κόστος ζωής και η κυβερνητική διαφθορά αναδείχθηκαν σε δύο από τα σημαντικότερα ζητήματα που επηρέασαν την ψήφο, ενώ περίπου έξι στους δέκα θεωρούν ότι ο Τραμπ δίνει μεγαλύτερη προτεραιότητα στα προσωπικά του συμφέροντα παρά στα συμφέροντα της χώρας.

Αυτό το αρνητικό κλίμα λόγω της οικονομικής δυσαρέσκειας συνδέεται με τη διάψευση των προσδοκιών που είχαν συνοδεύσει την επιστροφή του Τραμπ στην προεδρία. Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε υποσχεθεί την αντιμετώπιση του πληθωρισμού, ωστόσο, σύμφωνα με την ανάλυσή τους, οι δασμοί στις εισαγωγές και ο πόλεμος με το Ιράν επιβάρυναν περαιτέρω την οικονομική κατάσταση πολλών αμερικανικών νοικοκυριών, ιδιαίτερα μέσω της αύξησης των τιμών των καυσίμων.

Οι εκλογικές απώλειες αναδεικνύουν και ένα δεύτερο πρόβλημα για τον Τραμπ που αφορά την επίδοση υποψηφίων που είχαν την προσωπική του υποστήριξη, παρά τις επιφυλάξεις στελεχών των Ρεπουμπλικάνων για την εκλογιμότητά τους.

Στο Τέξας, ο Κεν Πάξτον είχε επικρατήσει του επί σειράν ετών γερουσιαστή Τζον Κόρνιν στην εσωκομματική αναμέτρηση, έχοντας εξασφαλίσει την υποστήριξη του προέδρου. Η επιλογή αυτή είχε προκαλέσει ανησυχία στη ρεπουμπλικανική ηγεσία, καθώς στελέχη του κόμματος θεωρούσαν ότι ο Πάξτον θα αντιμετώπιζε μεγαλύτερες δυσκολίες στις γενικές εκλογές.

Αντίστοιχα, στη Νότια Καρολίνα, ο Τραμπ είχε υποστηρίξει την Νταρλίν Γκρέιαμ, παρά τις επιφυλάξεις που υπήρχαν για την πολιτική της εμπειρία, ενώ στο Οχάιο είχε πραγματοποιήσει προσωπικές εμφανίσεις υπέρ του Τζον Χάστεντ. Το Associated Press χαρακτηρίζει τις ήττες αυτές ιδιαίτερα σημαντικές για τον πρόεδρο, ο οποίος είχε επενδύσει το προσωπικό του πολιτικό κεφάλαιο στην εκλογή των συγκεκριμένων υποψηφίων.

Ο ίδιος ο Τραμπ επιχείρησε να αποστασιοποιηθεί από το αποτέλεσμα. Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υποστήριξε ότι δεν ήταν ο ίδιος υποψήφιος και ότι, εάν συμμετείχε στην αναμέτρηση, θα είχε κερδίσει με συντριπτική διαφορά. Η τοποθέτησή του ήρθε ενώ είχαν ήδη αρχίσει να διαφαίνονται οι σημαντικές απώλειες των Ρεπουμπλικάνων, παρά την εντατική προσωπική του συμμετοχή στην προεκλογική εκστρατεία.

Η έκταση της εκλογικής μεταστροφής αποτυπώνεται και στις αναμετρήσεις για τις θέσεις κυβερνητών. Οι Δημοκρατικοί κατέγραψαν σημαντικές επιτυχίες στο Οχάιο, όπου η Έιμι ‘Ακτον επικράτησε του Ρεπουμπλικάνου Βίβεκ Ραμασουάμι, αλλά και στην Τζόρτζια, όπου η Κίσα Λανς Μπότομς έγινε η πρώτη μαύρη γυναίκα που εκλέγεται κυβερνήτης αμερικανικής πολιτείας. Στο Τέξας, η Δημοκρατική Τζίνα Ινοχόσα επικράτησε του Ρεπουμπλικάνου κυβερνήτη Γκρεγκ ‘Αμποτ, σε ακόμη μία σημαντική ανατροπή.

Η ενίσχυση των Δημοκρατικών, πάντως, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχουν εξασφαλίσει μια νέα σταθερή πολιτική πλειοψηφία. Το Associated Press επισημαίνει ότι, παρά τη δυσαρέσκεια απέναντι στον Τραμπ, το Δημοκρατικό Κόμμα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προβλήματα δημοτικότητας. Λιγότεροι από τους μισούς ψηφοφόρους εκφράζουν θετική άποψη για το κόμμα, σύμφωνα με δημοσκόπηση του AP, στοιχείο που δείχνει ότι η αποδοκιμασία της κυβέρνησης δεν ισοδυναμεί απαραίτητα με πλήρη αποκατάσταση της εμπιστοσύνης προς την αντιπολίτευση.

Οι μετακινήσεις που καταγράφονται σήμερα δεν προδικάζουν, επομένως, τη συμπεριφορά του εκλογικού σώματος στις προεδρικές εκλογές του 2028. Αναδεικνύουν, ωστόσο, τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Ρεπουμπλικάνοι να διατηρήσουν τη διευρυμένη εκλογική τους απήχηση μόλις δύο χρόνια μετά την επιστροφή τους στην εξουσία.

Η αλλαγή των κοινοβουλευτικών συσχετισμών θα έχει και άμεσες συνέπειες για την άσκηση της προεδρικής εξουσίας. Με την ανάκτηση της Βουλής των Αντιπροσώπων, οι Δημοκρατικοί θα μπορούν να αναλάβουν τον έλεγχο των κοινοβουλευτικών επιτροπών, να ξεκινήσουν έρευνες για την κυβέρνηση και να εμποδίσουν την προώθηση σημαντικών νομοθετικών πρωτοβουλιών του Λευκού Οίκου.

Η κατάκτηση της Γερουσίας θα τους δώσει επιπλέον τη δυνατότητα να εμποδίζουν την επικύρωση υπουργικών και δικαστικών διορισμών, περιορίζοντας ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία της προεδρικής εξουσίας.

Το Associated Press επισημαίνει ότι η νέα κοινοβουλευτική πλειοψηφία θα μπορούσε να ξεκινήσει εκτεταμένες έρευνες για την κυβέρνηση, με πιθανές διαδικασίες ακόμη και για την παραπομπή κυβερνητικών αξιωματούχων. Ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στη Βουλή Χακίμ Τζέφρις έχει ήδη παρουσιάσει πρόγραμμα για τις πρώτες εκατό ημέρες, με έμφαση στη μείωση του κόστους ζωής και στον αυστηρότερο κοινοβουλευτικό έλεγχο της κυβέρνησης.

Η ανάκτηση του Κογκρέσου, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι οι Δημοκρατικοί θα μπορούν να εφαρμόσουν ανεμπόδιστα τη δική τους πολιτική. Ο Τραμπ θα διατηρήσει το προεδρικό βέτο και σημαντικές εκτελεστικές αρμοδιότητες, ιδιαίτερα στην εμπορική και εξωτερική πολιτική. Παράλληλα, η ανάληψη της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας θα δημιουργήσει νέες προσδοκίες από τους ψηφοφόρους, οι οποίοι θα αναμένουν απαντήσεις στα οικονομικά προβλήματα και όχι μόνο αντιπολίτευση στον πρόεδρο.

Ο Τραμπ θα παραμείνει στον Λευκό Οίκο για τα επόμενα δύο χρόνια, αλλά θα κληθεί πλέον να κυβερνήσει απέναντι σε ένα Κογκρέσο που πλέον θα ελέγχεται από τους πολιτικούς του αντιπάλους. Την ίδια στιγμή, οι πρώτες μετεκλογικές αναλύσεις καταγράφουν απώλειες στην εκλογική συμμαχία που του επέτρεψε να επιστρέψει στην προεδρία το 2024, αναδεικνύοντας μια πολιτική πρόκληση που εκτείνεται πέρα από την κατανομή των εδρών και αφορά τις προοπτικές των Ρεπουμπλικάνων για τις εκλογές του 2028.

ΑΠΕ-ΜΠΕ-του ανταποκριτή μας Π. Κασφίκη

Υγεία: Αύξηση των περιστατικών και των θανάτων καρκίνου του τραχήλου της μήτρας προβλέπει μελέτη

Από
Έμβολος
-

Τα νέα περιστατικά καρκίνου του τραχήλου της μήτρας παγκοσμίως ενδέχεται να αυξηθούν κατά 20,2% και οι θάνατοι από τη νόσο κατά 39,3% έως το 2050, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Nature Medicine».

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας μπορεί σε μεγάλο βαθμό να προληφθεί. Οι στρατηγικές για την εξάλειψή του βασίζονται στον εμβολιασμό κατά του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), στον προσυμπτωματικό έλεγχο και στη θεραπεία των παθήσεων του τραχήλου της μήτρας.  Ωστόσο, η πρόσβαση σε αυτά τα μέτρα διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα. Το 2023, ο ηλικιακά τυποποιημένος δείκτης εμφάνισης καρκίνου του τραχήλου της μήτρας ήταν περισσότερο από τέσσερις φορές υψηλότερος στις χώρες χαμηλού εισοδήματος σε σύγκριση με τις χώρες υψηλού εισοδήματος, ενώ ο αντίστοιχος δείκτης θνησιμότητας ήταν πάνω από επτά φορές υψηλότερος.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον στο Σιάτλ, ανέλυσαν τη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, τους θανάτους και την απώλεια υγείας σε 204 χώρες και περιοχές κατά την περίοδο 1990-2023. Για την ανάλυση αξιοποίησαν εκτιμήσεις της διεθνούς μελέτης «Global Burden of Diseases, Injuries, and Risk Factors Study» και διαμόρφωσαν προβλέψεις για τις τάσεις έως το 2050.

Όπως αναφέρεται στη μελέτη, το 2023 καταγράφηκαν παγκοσμίως 887.000 νέα περιστατικά και 369.000 θάνατοι από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, στην Ελλάδα καταγράφηκαν το 2023 περίπου 669 νέα περιστατικά καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, αριθμός μειωμένος κατά περίπου 19,4% σε σχέση με το 1990 (αν και το εύρος αβεβαιότητας είναι αρκετά μεγάλο και κυμαίνεται από μείωση 39,2% έως αύξηση 4,8%). Επίσης, σημειώθηκαν 310 θάνατοι από τη νόσο, αριθμός μειωμένος κατά 16% (με εύρος αβεβαιότητας από -33% έως +2,8%).

Έως το 2050, ο ετήσιος αριθμός νέων περιστατικών σε όλο τον κόσμο προβλέπεται να αυξηθεί κατά 20,2% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2024, φτάνοντας τα 1,08 εκατομμύρια. Οι θάνατοι προβλέπεται ότι θα αυξηθούν κατά 39,3%, αγγίζοντας τους 522.000 ετησίως.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι η επιβάρυνση από τη νόσο θα εξακολουθήσει να κατανέμεται άνισα μεταξύ των περιοχών του κόσμου, με τα υψηλότερα ποσοστά εμφάνισης και θνησιμότητας να καταγράφονται στην υποσαχάρια Αφρική. Στη συγκεκριμένη περιοχή, τα νέα περιστατικά ενδέχεται να αυξηθούν κατά 88,7% και οι θάνατοι κατά 95,4% φτάνοντας τους 206.000 το 2050.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι, εάν συνεχιστούν οι τρέχουσες τάσεις, καμία από τις επτά μεγάλες γεωγραφικές περιφέρειες της μελέτης «Global Burden of Disease» δεν αναμένεται να πετύχει έως το 2050 τον στόχο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας- δηλαδή λιγότερα από τέσσερα περιστατικά ανά 100.000 άτομα. Για τον λόγο αυτό, οι ερευνητές ζητούν να διευρυνθεί η πρόσβαση στον εμβολιασμό, στον προσυμπτωματικό έλεγχο και στη θεραπεία.

Πάντως, διευκρινίζουν ότι οι εκτιμήσεις της μελέτης έχουν περιορισμούς, καθώς επηρεάζονται από τα κενά στη διαθεσιμότητα και την ποιότητα των δεδομένων, ιδιαίτερα στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Επιπλέον, οι προβλέψεις βασίζονται στη συνέχιση των σημερινών τάσεων και δεν συνυπολογίζουν τον πιθανό αντίκτυπο που θα έχουν τα μελλοντικά προγράμματα εμβολιασμού κατά του ιού HPV στα ποσοστά εμφάνισης της νόσου.

Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση: https://www.nature.com/articles/s41591-026-04729-4

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου

Επιστήμη- Παλαιοντολογία: Εντοπίστηκαν απολιθωμένα ερυθρά αιμοσφαίρια σε οστά δεινοσαύρου

Από
Έμβολος
-

Μια διεθνής ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο Curtin της Αυστραλίας, εντόπισε για πρώτη φορά στοιχεία για την παρουσία απολιθωμένων ερυθρών αιμοσφαιρίων και αμινοξέων κολλαγόνου, αλλάζοντας ριζικά τα όσα γνωρίζουμε για τη διατήρηση των απολιθωμάτων και των μοριακών δομών σε βάθος γεωλογικού χρόνου.

Στη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Proceedings of the National Academy of Sciences» (PNAS), περιγράφεται η ανακάλυψη απολιθωμένων ερυθρών αιμοσφαιρίων και άθικτων βιομορίων αίμης (σ.σ. η αίμη είναι το συστατικό της αιμοσφαιρίνης που δεσμεύει και μεταφέρει το οξυγόνο) στα οστά των άκρων ενός θηριόποδου δεινοσαύρου, ηλικίας 115 εκατομμυρίων ετών, του είδους Aratasaurus museunacionali. Τα απολιθωμένα οστά είχαν βρεθεί στη βορειοανατολική Βραζιλία.

hemebreakdownproductsdinosaur 2

Στο εσωτερικό των οστών εντοπίστηκαν πολυάριθμα ερυθρά αιμοσφαίρια, διατηρημένα μέσα σε αγγειακούς πόρους. Προηγούμενες μελέτες είχαν αναφέρει την πιθανή παρουσία δομών που έμοιαζαν με ερυθρά αιμοσφαίρια σε απολιθώματα. Ωστόσο, σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, η νέα έρευνα είναι η πρώτη που επιβεβαιώνει χημικά την παρουσία μορίων προερχόμενων από την αιμοσφαιρίνη στο εσωτερικό των κυττάρων.

Η ερευνητική ομάδα εκτιμά ότι η εξαιρετική διατήρηση των κυττάρων οφείλεται στο γεγονός ότι ο δεινόσαυρος θάφτηκε γρήγορα μετά τον θάνατό του, σε περιβάλλον με χαμηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο και πλούσιο σε μικροοργανισμούς. «Ο εντοπισμός άθικτων μορίων που προέρχονται από την αίμη μέσα σε ερυθρά αιμοσφαίρια ηλικίας 115 εκατομμυρίων ετών είναι εκπληκτικός. Πρόκειται πραγματικά για μια ανακάλυψη-ορόσημο», σημειώνει η επικεφαλής της μελέτης και ιδρυτική διευθύντρια του Κέντρου Οργανικής και Ισοτοπικής Γεωχημείας της Δυτικής Αυστραλίας στο Πανεπιστήμιο Curtin, Κλάιτι Γκράις.

Όπως εξηγεί η ίδια, η ανακάλυψη «όχι μόνο διευρύνει το γνωστό αρχείο απολιθωμάτων αίματος, αλλά προσφέρει και ένα άμεσο μοριακό “παράθυρο” στη φυσιολογία ζώων που έχουν εξαφανιστεί εδώ και πολύ καιρό, επιτρέποντάς μας να κατανοήσουμε καλύτερα τόσο τα ίδια τα ζώα, όσο και το περιβάλλον στο οποίο ζούσαν».

Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της Σχολής Επιστημών της Γης και του Πλανήτη του ίδιου πανεπιστημίου, Μάρτιν Βαν Κράνεντονκ, επισημαίνει ότι η έρευνα επαναπροσδιορίζει τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να διατηρηθούν μοριακές δομές σε βάθος χρόνου ή υπό ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες, γεγονός που θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις και στην Αστροβιολογία, καθώς και στην αναζήτηση αρχαίας ζωής στο Σύμπαν.

Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση: https://www.pnas.org/cgi/doi/10.1073/pnas.2614248123

Σ.Σ. CREDIT ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ: Victor O. Leshyk

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου

Υγεία: Μονοκλωνική πρωτεΐνη στο αίμα: Τι σημαίνει και πότε χρειάζεται έλεγχος-Τι λέει o καθηγητής Θάνος Δημόπουλος

Από
Έμβολος
-

Η ανίχνευση μονοκλωνικής πρωτεΐνης σε μια εξέταση αίματος συχνά προκαλεί ανησυχία. Ωστόσο, δεν σημαίνει αυτομάτως καρκίνο, ούτε ανάγκη για θεραπεία. Μια συχνή εξήγηση είναι η μονοκλωνική γαμμαπάθεια αδιευκρίνιστης σημασίας, γνωστή ως MGUS, η οποία αφορά περίπου το 3-5% των ανθρώπων άνω των 50 ετών, ανάλογα με τον πληθυσμό και τη μέθοδο ελέγχου.

Το σημαντικό είναι να αξιολογηθεί σωστά το εύρημα και να οργανωθεί η κατάλληλη παρακολούθηση, αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ).

Ένα εύρημα που δεν σημαίνει απαραίτητα νόσο

«Όταν ανιχνεύεται μονοκλωνική πρωτεΐνη ή μονοκλωνικό κλάσμα σημαίνει ότι στο αίμα εντοπίζεται μια πρωτεΐνη που παράγεται από μια ομάδα όμοιων κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος. Συνήθως πρόκειται για πλασματοκύτταρα, τα οποία φυσιολογικά παράγουν αντισώματα για την άμυνα του οργανισμού. Η συγκεκριμένη πρωτεΐνη αναγνωρίζεται με ειδικές εξετάσεις, όπως η ηλεκτροφόρηση και η ανοσοκαθήλωση. Το αποτέλεσμα είναι ένα εργαστηριακό εύρημα, όχι από μόνο του διάγνωση. Χρειάζεται να διευκρινιστούν η ποσότητα, ο τύπος της και αν συνδέεται με κάποιο πρόβλημα υγείας. Αξιολόγηση από γιατρό με εμπειρία σε αυτό το θέμα θα καθορίσει τις ενδεδειγμένες εξετάσεις», τονίζει ο κ. Δημόπουλος.

Σύμφωνα με τον καθηγητή, η συχνότητα αυξάνεται με την ηλικία και είναι μεγαλύτερη στους άνδρες. Οι εκτιμήσεις τοποθετούν τη MGUS περίπου στο 3-5% μετά τα 50. Στην κλασική πληθυσμιακή μελέτη, το ποσοστό ήταν 3,2% στους ανθρώπους ηλικίας 50 ετών και άνω και 5,3% στους 70 ετών και άνω. Συχνά ανακαλύπτεται τυχαία, χωρίς να υπάρχουν συμπτώματα. Επομένως, δεν είναι ένα σπάνιο ή εξ ορισμού ανησυχητικό εύρημα.

Πότε μιλάμε για MGUS. Τι την διαχωρίζει από το πολλαπλό μυέλωμα και άλλες παθήσεις;

«Στη συνηθέστερη μορφή της MGUS, η μονοκλωνική πρωτεΐνη είναι κάτω από 3 γραμμάρια ανά δεκατόλιτρο και τα παθολογικά πλασματοκύτταρα στον μυελό των οστών είναι λιγότερα από 10%. Κυρίως, δεν υπάρχουν βλάβες οργάνων που να οφείλονται σε αυτά, όπως αναιμία, νεφρική δυσλειτουργία, αυξημένο ασβέστιο ή οστικές βλάβες.

Ο αιματολόγος ελέγχει επίσης μήπως πρόκειται για ασυμπτωματικό μυέλωμα, ενεργό μυέλωμα ή άλλη σχετική πάθηση. Ακόμη και μικρή ποσότητα πρωτεΐνης μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να βλάπτει όργανα και να χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση. Δεν απαιτούνται, πάντως, βιοψία μυελού και απεικονιστικές εξετάσεις σε όλους: σε επιλεγμένες περιπτώσεις χαμηλού κινδύνου μπορούν να αποφευχθούν».

Μπορεί η MGUS να εξελιχθεί;

«Ναι, αλλά στους περισσότερους ανθρώπους δεν εξελίσσεται σε σοβαρή νόσο. Ο μέσος κίνδυνος εξέλιξης σε μυέλωμα ή άλλη σχετική αιματολογική νόσο υπολογίζεται περίπου σε 0,5-1% τον χρόνο. Δεν είναι ίδιος για όλους: επηρεάζεται κυρίως από τον τύπο και την ποσότητα της πρωτεΐνης και από την αναλογία των ελεύθερων ελαφρών αλυσίδων, δηλαδή μικρότερων τμημάτων αντισωμάτων στο αίμα. Η αύξηση των τιμών με τον χρόνο χρειάζεται επανεκτίμηση. Η MGUS συνήθως δεν χρειάζεται θεραπεία, αλλά παρακολούθηση ανάλογη με τον κίνδυνο», αναφέρει ο κ. Δημόπουλος.

Κάθε πότε χρειάζεται έλεγχος και με ποιες εξετάσεις;

Ο Καθηγητής εξηγεί ότι συνήθως γίνεται επανέλεγχος περίπου έξι μήνες μετά τη διάγνωση. Περιλαμβάνει γενική αίματος, κρεατινίνη για τη νεφρική λειτουργία, ασβέστιο, ηλεκτροφόρηση πρωτεϊνών και ελεύθερες ελαφρές αλυσίδες. Αν χρειάζεται, προστίθενται εξετάσεις ούρων.

Στη σταθερή MGUS χαμηλού κινδύνου, ο έλεγχος μπορεί να αραιώσει σε κάθε δύο έως τρία χρόνια. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις συνήθως γίνεται ετησίως ή συχνότερα, εφόσον υπάρχουν ανησυχητικές μεταβολές. Το πρόγραμμα εξατομικεύεται· δεν χρειάζονται όλοι τις ίδιες εξετάσεις με την ίδια συχνότητα.

Τα συμπτώματα που δεν περιμένουν

Επίμονος, ανεξήγητος πόνος στα οστά ή στη μέση, κάταγμα χωρίς σημαντικό τραυματισμό, έντονη κόπωση, ανεξήγητη απώλεια βάρους, μουδιάσματα ή πρήξιμο στα πόδια χρειάζονται επικοινωνία με τον γιατρό. Δεν σημαίνουν απαραίτητα εξέλιξη της MGUS, αλλά δεν πρέπει να περιμένουν μέχρι τον προγραμματισμένο επανέλεγχο.

Πρέπει να ελέγχονται προληπτικά οι συγγενείς πρώτου βαθμού;

Παρότι υπάρχει οικογενειακή προδιάθεση, δεν συστήνεται γενικευμένος έλεγχος όλων των ασυμπτωματικών συγγενών. Αν υπάρχουν περισσότερα περιστατικά στην οικογένεια, ιδιαίτερα δύο ή περισσότεροι συγγενείς πρώτου βαθμού με σχετικές παθήσεις, μπορεί να συζητηθεί εξατομικευμένος έλεγχος.

Ούτε πανικός ούτε αδιαφορία

Όταν το αποτέλεσμα γράφει «monoclonal gammopathy» ή «monoclonal component» το πρώτο που πρέπει να κάνει ο ασθενής είναι να επικοινωνήσει με τον γιατρό που ζήτησε την εξέταση και να οργανώσει αξιολόγηση από αιματολόγο, έχοντας μαζί του πρόσφατες και παλαιότερες εξετάσεις. Ο ειδικός θα επιβεβαιώσει το εύρημα, θα αποκλείσει καταστάσεις που χρειάζονται αντιμετώπιση και θα καθορίσει την παρακολούθηση. Η μονοκλωνική πρωτεΐνη δεν ισοδυναμεί με καρκίνο, αλλά χρειάζεται εξήγηση και συγκεκριμένο σχέδιο ελέγχου, καταλήγει ο κ. Δημόπουλος.

ΑΠΕ-ΜΠΕ
1...345...18,444Σελίδα 4 από 18,444