Με πρωτοβουλία της Βουλευτή Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ, Κατερίνας Σπυριδάκη, κατατέθηκε Ερώτηση προς τον Υπουργό Υγείας σχετικά με τη διακοπή του προγράμματος «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» για την αντιμετώπιση της νοσογόνου παχυσαρκίας και τις σοβαρές επιπτώσεις που αυτή προκαλεί σε χιλιάδες ασθενείς, οι οποίοι βρίσκονται σήμερα αντιμέτωποι είτε με την αιφνίδια διακοπή της θεραπείας τους είτε με το δυσβάσταχτο κόστος συνέχισής της.
Την κοινοβουλευτική πρωτοβουλία συνυπογράφουν ο Ιωάννης Τσίμαρης, Βουλευτής Ιωαννίνων και Τομεάρχης Υγείας, καθώς και η Κατερίνα Καζάνη, Βουλευτής Ευβοίας και Τομεάρχης Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Με την Ερώτηση, οι Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ αναδεικνύουν ότι μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις πρόληψης που υλοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια οδηγείται σήμερα σε σοβαρό αδιέξοδο, καθώς η λήξη της χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης άφησε χωρίς καμία ουσιαστική πρόβλεψη χιλιάδες πολίτες που είχαν ήδη ενταχθεί στη θεραπευτική διαδικασία.
Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνεται στην Ερώτηση: «Η παχυσαρκία αποτελεί σήμερα μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως. Πρόκειται για μια χρόνια, υποτροπιάζουσα και πολυπαραγοντική νόσο, η οποία συνδέεται άμεσα με σοβαρές επιπλοκές, όπως τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, η αρτηριακή υπέρταση, η χρόνια νεφρική νόσος, η υπνική άπνοια, αλλά και αυξημένη θνησιμότητα. Παράλληλα, επιβαρύνει σημαντικά την ψυχική υγεία των ασθενών, την ποιότητα ζωής τους και συνεπάγεται υψηλό οικονομικό κόστος τόσο για τους ίδιους όσο και για το Εθνικό Σύστημα Υγείας.»
Οι Βουλευτές υπενθυμίζουν ότι το πρόγραμμα παρουσιάστηκε από την ίδια την Κυβέρνηση ως μία ολοκληρωμένη δημόσια πολιτική πρόληψης. Όπως αναφέρεται: «Το πρόγραμμα για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας παρουσιάστηκε ως μια ολοκληρωμένη δημόσια παρέμβαση, η οποία περιλάμβανε δωρεάν προληπτικές εξετάσεις, ιατρική και διατροφική παρακολούθηση, εξατομικευμένη υποστήριξη αλλαγής τρόπου ζωής και, κυρίως, δωρεάν χορήγηση καινοτόμων φαρμάκων υψηλού κόστους για ασθενείς με νοσογόνο παχυσαρκία. Δικαιούχοι του προγράμματος ήταν πολίτες με Δείκτη Μάζας Σώματος άνω του 40 ή από 37 έως 40 με σοβαρές συννοσηρότητες, δηλαδή ασθενείς που αντιμετωπίζουν τις πλέον βαριές μορφές της νόσου.»
Ωστόσο, η πραγματικότητα εξελίχθηκε πολύ διαφορετικά. Στην Ερώτηση τονίζεται ότι: «Στις 30 Ιουνίου 2026 το πρόγραμμα διακόπηκε, καθώς ολοκληρώθηκε η χρηματοδότησή του από το Ταμείο Ανάκαμψης. Η εξέλιξη αυτή είχε ως αποτέλεσμα περίπου 46.000 ήδη ενταγμένοι δικαιούχοι να βρεθούν κυριολεκτικά στη μέση της θεραπείας τους. Οι άνθρωποι αυτοί δεν βρίσκονται μόνο αντιμέτωποι με μία χρόνια νόσο, αλλά και με τις σοβαρές ψυχολογικές επιπτώσεις που αυτή συνεπάγεται. Για πολλούς από αυτούς, η ένταξη στο πρόγραμμα αποτέλεσε μία πραγματική ελπίδα ότι θα μπορέσουν να ανακτήσουν τον έλεγχο της υγείας και της καθημερινότητάς τους. Η αιφνίδια διακοπή της θεραπείας δημιουργεί έντονο αίσθημα ανασφάλειας και εγκατάλειψης.»
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στους πολίτες που δεν πρόλαβαν ποτέ να ξεκινήσουν τη θεραπεία τους. Όπως επισημαίνεται: «Σημαντικός αριθμός πολιτών που υπέβαλαν αίτηση συμμετοχής στο πρόγραμμα από τα τέλη Μαρτίου και κυρίως από τις αρχές Απριλίου 2026 και μετά, παραμένουν μέχρι σήμερα σε καθεστώς αναμονής. Οι συγκεκριμένοι πολίτες, μολονότι πληρούσαν τα προβλεπόμενα κριτήρια και εντάχθηκαν στη διαδικασία αξιολόγησης, δεν πρόλαβαν ποτέ να ξεκινήσουν τη θεραπεία τους πριν από τη λήξη του προγράμματος.»
Η Ερώτηση αποδομεί παράλληλα το κυβερνητικό αφήγημα περί αιφνίδιας εξέλιξης, επισημαίνοντας ότι το πρόβλημα ήταν απολύτως προβλέψιμο. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται: «Το πιο ανησυχητικό, βέβαια, είναι ότι το πρόβλημα αυτό δεν προέκυψε αιφνιδιαστικά. Η ημερομηνία λήξης της χρηματοδότησης ήταν γνωστή ήδη από τον σχεδιασμό του προγράμματος. Συνεπώς, η αδυναμία ολοκλήρωσης του θεραπευτικού κύκλου δεν μπορεί να αποδοθεί σε κάποιο απρόβλεπτο γεγονός, αλλά αποτελεί συνέπεια ενός προγραμματισμού που δεν έλαβε εγκαίρως υπόψη του την πραγματική διάρκεια της θεραπείας.»
Οι Βουλευτές υπενθυμίζουν ακόμη ότι το πρόγραμμα ξεκίνησε με τρίμηνη καθυστέρηση, γεγονός που καθιστούσε εξαρχής αδύνατη την ολοκλήρωση του προβλεπόμενου θεραπευτικού κύκλου. Όπως σημειώνεται: «Ενώ ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε έναρξη τον Σεπτέμβριο του 2025, η εφαρμογή του μετατέθηκε τελικά για τον Δεκέμβριο του 2025, την ίδια στιγμή που η λήξη της χρηματοδότησης στις 30 Ιουνίου 2026 ήταν εξαρχής γνωστή. Με άλλα λόγια, η Πολιτεία γνώριζε από την πρώτη ημέρα ότι ο διαθέσιμος χρόνος δεν επαρκούσε για να ολοκληρωθούν οι προβλεπόμενες οκτώ δόσεις.»
Το αποτέλεσμα, όπως επισημαίνεται, είναι χιλιάδες ασθενείς να καλούνται σήμερα να επιλέξουν ανάμεσα στη διακοπή της θεραπείας τους και στην καταβολή εκατοντάδων ευρώ κάθε μήνα. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται: «Το αποτέλεσμα είναι σήμερα χιλιάδες ασθενείς να βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα εξαιρετικά δύσκολο δίλημμα: είτε να διακόψουν απότομα τη θεραπεία τους είτε να καταβάλουν οι ίδιοι το κόστος αγοράς των φαρμάκων, το οποίο κυμαίνεται από περίπου 250 έως και άνω των 300 ευρώ μηνιαίως, ποσό απαγορευτικό για τη μεγάλη πλειονότητα των δικαιούχων.»
Η Ερώτηση επικαλείται, παράλληλα, τις θέσεις της επιστημονικής κοινότητας, η οποία επισημαίνει ότι η αιφνίδια διακοπή της θεραπείας αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο επανάκτησης του σωματικού βάρους, υποτροπής και απώλειας του θεραπευτικού αποτελέσματος, ενώ υπενθυμίζει ότι η έγκαιρη αντιμετώπιση της παχυσαρκίας αποτελεί επένδυση για το ίδιο το Εθνικό Σύστημα Υγείας, καθώς περιορίζει μακροπρόθεσμα το κόστος αντιμετώπισης σοβαρών νοσημάτων. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην παρέμβαση του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου, ο οποίος ζήτησε με επίσημη επιστολή του να εξασφαλιστεί η απρόσκοπτη συνέχιση της θεραπείας των ήδη ενταγμένων ασθενών, ακόμη και μέσω εθνικών πόρων ή ειδικής νομοθετικής ρύθμισης.
Παράλληλα, οι Βουλευτές σημειώνουν ότι, παρά τις ανακοινώσεις του Υπουργείου περί επανεκκίνησης του προγράμματος από την 1η Σεπτεμβρίου 2026, παραμένουν κρίσιμα ερωτήματα αναπάντητα. Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνεται: «Μέχρι σήμερα δεν έχει εγκριθεί η παράταση, δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένος μηχανισμός κάλυψης του κενού των μηνών Ιουλίου και Αυγούστου, δεν έχει διευκρινιστεί πώς θα συνεχίσουν τη θεραπεία τους οι ήδη ενταγμένοι ασθενείς, ούτε έχει παρουσιαστεί σχέδιο για όσους αδυνατούν να καταβάλουν το κόστος των φαρμάκων.»
Η Ερώτηση καταλήγει με ένα ιδιαίτερα αιχμηρό πολιτικό μήνυμα: «Η πρόληψη δεν μπορεί να λειτουργεί με όρους αποσπασματικών χρηματοδοτήσεων. Ιδίως όταν αφορά χρόνιες νόσους, όπως η νοσογόνος παχυσαρκία, η συνέχεια της θεραπείας δεν μπορεί να εξαρτάται από τη λήξη ενός ευρωπαϊκού προγράμματος. Η Πολιτεία οφείλει, πριν δημιουργήσει προσδοκίες και εντάξει χιλιάδες πολίτες σε μια θεραπευτική διαδικασία, να έχει εξασφαλίσει ότι αυτή θα μπορεί να ολοκληρωθεί. Διαφορετικά, το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ότι η πρόληψη σταματά εκεί όπου τελειώνει η χρηματοδότηση και όχι εκεί όπου ολοκληρώνεται η θεραπεία του ασθενούς.»
Κλείνοντας, με την εν λόγω Ερώτηση, οι Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ καλούν τον Υπουργό Υγείας να απαντήσει στα παρακάτω κρίσιμα ερωτήματα:
1. Ποια είναι η ακριβής κατάσταση του προγράμματος σήμερα και ποια είναι η εξέλιξη του αιτήματος που έχει υποβληθεί προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για δίμηνη παράταση της χρηματοδότησης έως τις 31 Αυγούστου 2026;
2. Πώς θα διασφαλιστεί ότι οι περίπου 46.000 ήδη ενταγμένοι δικαιούχοι θα ολοκληρώσουν απρόσκοπτα τον προβλεπόμενο θεραπευτικό κύκλο, χωρίς να επιβαρυνθούν οικονομικά και χωρίς να διακοπεί η θεραπεία τους; Υπάρχει κάποια ειδική πρόνοια από τη μεριά του Υπουργείου για τη μεταβατική περίοδο;
3. Εάν δεν εγκριθεί η παράταση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ποιο είναι το εναλλακτικό σχέδιο του Υπουργείου για την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο; Έχει εξασφαλιστεί σχετική χρηματοδότηση από εθνικούς πόρους ή άλλο χρηματοδοτικό εργαλείο;
4. Για ποιο λόγο δεν ελήφθη εγκαίρως μέριμνα, δεδομένου ότι ήταν γνωστό από την έναρξη του προγράμματος ότι η χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης έληγε στις 30 Ιουνίου 2026, ενώ το πρόγραμμα ξεκίνησε με καθυστέρηση τριών μηνών;
5. Ποιος είναι ο συνολικός αριθμός των πολιτών που εντάχθηκαν στο πρόγραμμα, πόσοι έχουν ολοκληρώσει τον προβλεπόμενο θεραπευτικό κύκλο, πόσοι βρίσκονται ακόμη σε θεραπεία και ποιο είναι το συνολικό δημοσιονομικό κόστος που απαιτείται για την ολοκλήρωση της θεραπείας όλων των ήδη ενταγμένων δικαιούχων;
6. Πόσοι δικαιούχοι έχουν ήδη διακόψει τη θεραπεία τους λόγω της λήξης του προγράμματος και πόσοι συνέχισαν την αγωγή με ίδια οικονομική επιβάρυνση;
