Η τελευταία εξέλιξη του μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης AlphaFold, το οποίο έφερε επανάσταση στην πρόβλεψη της τρισδιάστατης δομής των πρωτεϊνών, παρουσιάζεται σε δημοσίευση στο περιοδικό «Nature».

Σύμφωνα με τη δημοσίευση, το AlphaFold 3, που έχει αναπτυχθεί από την Google DeepMind και την Isomorphic Labs, έχει την ικανότητα να παράγει εξαιρετικά ακριβείς προβλέψεις της τρισδιάστατης δομής των πρωτεϊνών σε σχέση με προηγούμενα εργαλεία αλλά και της δομής ενός ευρέος φάσματος βιομορίων. Συγκεκριμένα, μπορεί να προβλέψει σύμπλοκα πρωτεϊνών με άλλες πρωτεΐνες, νουκλεϊκά οξέα, μικρά μόρια, ιόντα και τροποποιημένα πρωτεϊνικά κατάλοιπα, καθώς και αλληλεπιδράσεις αντισώματος-αντιγόνου.

Όπως επισημαίνεται, για τις αλληλεπιδράσεις των πρωτεϊνών με άλλους τύπους μορίων υπάρχει τουλάχιστον 50% βελτίωση σε σύγκριση με τις υπάρχουσες μεθόδους πρόβλεψης και για ορισμένες σημαντικές κατηγορίες αλληλεπίδρασης η ακρίβεια πρόβλεψης έχει διπλασιαστεί.

Οι ερευνητές σημειώνουν ότι η ικανότητα υπολογιστικού προσδιορισμού πολύπλοκων αλληλεπιδράσεων μεταξύ πρωτεϊνών και άλλων μορίων θα διευρύνει την κατανόησή μας για τις βιολογικές διεργασίες και θα μπορούσε να διευκολύνει την ανάπτυξη φαρμάκων. Μάλιστα, για να αξιοποιήσει τις δυνατότητες του AlphaFold 3 στον σχεδιασμό φαρμάκων, η Isomorphic Labs συνεργάζεται ήδη με φαρμακευτικές εταιρείες για να το εφαρμόσει σε πραγματικές προκλήσεις και τελικά να αναπτύξει νέες θεραπείες για σοβαρές ασθένειες που μαστίζουν την ανθρωπότητα.

Οι δυνατότητες του νέου αυτού συστήματος τεχνητής νοημοσύνης είναι δωρεάν διαθέσιμες στους ερευνητές μέσω της πλατφόρμας AlphaFold Server.

Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση:

https://www.nature.com/articles/s41586-024-07487-w

*Επισυνάπτεται φωτογραφία από τη δομή του ανθρώπινου κορονοϊού OC43, ενός από τους ιούς που ευθύνονται για το κοινό κρυολόγημα. Credit: Google DeepMind

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης στις 29 Μαΐου 1453, ημέρα Τρίτη, έχει χαραχθεί βαθύτατα και ανεξίτηλα στο συλλογικό υποσυνείδητο του Ελληνισμού και τον στοιχειώνει μέχρι σήμερα, παρά την παρέλευση 571 ετών από την αποφράδα εκείνη ημέρα. Η πτώση της βασιλεύουσας αποτέλεσε ένα από τα ορόσημα της Παγκόσμιας Ιστορίας, τα οποία σηματοδότησαν τη μετάβαση από την μεσαιωνική εποχή στην αναγέννηση και στους νεώτερους χρόνους. Ταυτόχρονα σήμανε την λήξη της υπερχιλιετούς Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και ουσιαστικά την αυγή της αντίστοιχης Οθωμανικής.

Οι αιτίες που οδήγησαν στην άλωση ήταν ποικίλες και συνυφασμένες με την παρακμή και τον εκφυλισμό του Βυζαντίου. Κατά πολλούς ιστορικούς ως έναρξη της παρακμής αποτέλεσε η Μάχη του Μαντζικέρτ το 1071 μχ, και συνεχίστηκε αμείωτα στον ιστορικό χρόνο με την Μάχη του Μυριοκέφαλου το 1176 μχ, την πρώτη άλωση της πόλης από την Δ΄ Σταυροφορία το 1204 και τις συνεχείς επιθέσεις που δεχόταν από τους Σέρβους, Βούλγαρους, Λατίνους και κυρίως από τους Οθωμανούς Τούρκους.

Η εξασθένηση του Βυζαντίου επιταχύνθηκε τους δύο τελευταίους αιώνες από τις πολιτικές και θρησκευτικές έριδες, την αδυναμία βοήθειας από την Δύση, την άσχημη οικονομική κατάσταση, την φυγή του ανθρώπινου δυναμικού και την μείωση της στρατιωτικής και ναυτικής ισχύος του. Επιπρόσθετα η καταστροφή της μεσαίας τάξης και των μικροϊδιοκτητών, η υψηλή φορολογία προς τις λαϊκές μάζες, η ουσιαστική φοροαπαλλαγή των ισχυρών και των μοναστηριών, καθώς και η κρατική γραφειοκρατία είχαν παραλύσει το Βυζάντιο. Είναι αξιοσημείωτο ότι παρόμοια προβλήματα παρουσιάζει τις τελευταίες δεκαετίες το νεοελληνικό κράτος και αυτό πρέπει να μας προβληματίσει.  Η ανακατάληψη της Κωνσταντινούπολης το 1261 από την ελληνική Αυτοκρατορία της Νίκαιας και οι προσπάθειες της δυναστείας των Κομνηνών δεν μπόρεσαν να αναστείλουν την καθοδική πορεία του Βυζαντίου.

Στις αρχές του 1453, η άλλοτε κραταιά αυτοκρατορία ήταν φάντασμα του εαυτού της. Οι μόνες ελεύθερες περιοχές που είχαν μείνει, εκτός από την ίδια την πόλη, ήταν τα περίχωρά της και το μεγαλύτερο μέρος της Πελοποννήσου. Η ίδια η “θεοφύλακτη Πόλης” βρισκόταν σε δεινή κατάσταση. Ο πληθυσμός της δεν αριθμούσε περισσότερους από 50 χιλιάδες κατοίκους, ενώ τον 12ο αιώνα αριθμούσε περί τις 400 χιλιάδες. Μέσα στην Πόλη βασιλεύει ο μαρασμός, ο εκφυλισμός, η ατέλειωτη δεισιδαιμονία, η φτώχεια και ο φανατισμός. Η παράταξη των ανθενωτικών με επικεφαλής τον Λουκά Νοταρά ανθίσταται σθεναρά σε οποιαδήποτε συμφωνία με την «Αντίχριστη Δύση» και οι ιερείς με πύρινα κηρύγματα υποστήριζαν ότι “είναι θέλημα Θεού η Πόλη να τουρκέψει” και “προτιμότερο το τουρκικό σαρίκι από την τριάρα την παπική”. Οι όποιες προσπάθειες του ηρωικού τελευταίου αυτοκράτορα του Βυζαντίου Κωνσταντίνου ΙΑ’ Παλαιολόγου να ζητήσει βοήθεια από τη Δύση αποτυγχάνουν λόγω της αρνήσεως του Πάπα Νικολάου Ε΄, που πιεστικά επιζητούσε την ένωση των εκκλησιών.

Όταν τα οθωμανικά στρατεύματα εμφανίζονται στα τείχη της πόλης στις 6 Απριλίου, οι πολιορκημένοι αριθμούν 4.937 βυζαντινούς, οι περισσότεροι απόλεμοι, και περίπου 2.000 ξένους. Ο συνολικός αριθμός των αμυνομένων μαζί με τους βοηθητικούς ποτέ δεν υπερέβη  τις 8.500 άνδρες. Αυτοί θα υπερασπιστούν για 55 ημέρες τα μήκους 20 και πλέον χιλιομέτρων τείχη της βασιλεύουσας. Είναι χαρακτηριστικό ότι περισσότεροι Έλληνες πολεμούσαν με τα οθωμανικά στρατεύματα από όσους προάσπιζαν την πόλη. Τα πιο αξιόμαχα τμήματα των υπερασπιστών ήταν οι 700 κατάφρακτοι στρατιώτες υπό τον Γενουάτη Ιωάννη Ιουστινιάνη, έμπειρου και ικανότατου στρατιωτικού, που ανέλαβε με διαταγή του τελευταίου αυτοκράτορα και την άμυνα της πόλης.

Απέναντι τους παρατάχθηκε ίσως η ισχυρότερη και πλέον σύγχρονη μέχρι τότε στρατιωτική μηχανή του κόσμου. Ο 21 ετών ικανότατος, αδίστακτος και με κατώτερα πάθη σουλτάνος Μεχμέτ Β΄, συγκέντρωσε μια άριστα εκπαιδευμένη, εξοπλισμένη και με υψηλότατο ηθικό δύναμη που αριθμούσε 160 με 180 χιλιάδες άνδρες. Σε αυτούς συμπεριλαμβάνονταν το επίλεκτο σώμα των 11 χιλιάδων γενιτσάρων, 35 με 45 χιλιάδες τακτικοί στρατιώτες, σπαχήδες από τις ευρωπαϊκές και ασιατικές επαρχίες (βιλαέτια), ελαφρά σώματα από τοξότες και ακοντιστές, βαζιβουζούκοι, τσαούσηδες, πυροβολητές, μηχανικοί, ατέλειωτα πλήθη Τούρκων ατάκτων, μεγάλος αριθμός επικουρικών σωμάτων και δερβίσηδες. Επίσης χριστιανοί υποτελείς, όπως Σέρβοι, Βούλγαροι, Αλβανοί, ακόμα και Ούγγροι. Όλοι τους είχαν απόλυτη πειθαρχία και υποταγή στον σουλτάνο, ενώ οι πλέον φιλοπόλεμοι ήταν οι εξισλαμισθέντες, ιδίως οι έχοντες υψηλά αξιώματα, όπως ο Ζαγανός πασάς.

Η πολιορκία υπήρξε σκληρότατη και ανηλεής και διεξήχθη σε στεριά και θάλασσα. Το κύριο σημείο της σύγκρουσης ήταν η κοιλάδα του Λύκου, στην Πύλη του Αγίου Ρωμανού όπου πολεμούσε ο ίδιος ο Αυτοκράτορας. Αυτό ήταν το τμήμα των τειχών από το οποίο εισήλθε και ο οθωμανικός στρατός την αποφράδα ημέρα της αλώσεως. Οι συνεχείς κανονιοβολισμοί, οι αδιάκοπες επιθέσεις, η υπονόμευση των τειχών από τις υπόγειες σήραγγες, η έλλειψη εφοδίων και τροφίμων στους πολιορκημένους, οι προδοσίες και η μη ύπαρξη συμπαγούς μετώπου μέσα στην Πόλη έκριναν το τελικό τραγικό αποτέλεσμα. Ίσως μέχρι και σήμερα οι «ανθενωτικοί», η παράταξη των «φιλότουρκων» όπως καταχρηστικώς ονομαζόταν, να μην κατάλαβαν την τεράστια ζημιά που προκάλεσαν στον Ελληνισμό. Εκείνες τις κρίσιμες ώρες για την επιβίωση του μικρού «ελληνικού μεσαιωνικού βασιλείου» προτίμησαν την νίκη του Ισλάμ και όχι την βοήθεια της Δύσης.

Η άλωση της πόλης μπορεί να ήταν αναπόφευκτη λόγω της τρομερής διαφοράς ισχύος των αντιμαχομένων, αλλά καθορίστηκε και από δευτερογενείς παράγοντες που ήταν σημαντικοί για την έκβαση της άνισης μάχης, όπως το ισχυρότατο πυροβολικό των Οθωμανών με την τεχνολογική υποστήριξη του Ουρβανού, την συντριπτική ναυτική υπεροχή του σουλτανικού ναυτικού, καθώς και η δίολκος με την οποία μεταφέρθηκαν περίπου 70 οθωμανικά πλοία στο Κεράτιο Κόλπο. Ο τραυματισμός του Ιουστινιάνη την κρίσιμη στιγμή της πολιορκίας και η αποχώρηση των Λατίνων υπήρξε το καθοριστικό πλήγμα για την κατάρρευση της άμυνας. Χωρίς να υποτιμήσουμε την σημασία των πληροφοριών που διέθετε το αντίπαλο στρατόπεδο, κυρίως από τους Γενουάτες του Γαλατά.

Η Κωνσταντινούπολη λεηλατήθηκε «χωρίς τον στοιχειώδη οίκτο», όπως αναφέρει ο ιστορικός Κριτόβουλος και ερημώθηκε ολοσχερώς. Ο άμαχος πληθυσμός βασανίστηκε και θανατώθηκε χωρίς διάκριση. Ο ίδιος ο ανθενωτικός άρχοντας Νοταράς αποκεφαλίστηκε, αφού πρώτα είδε τον αποκεφαλισμό των δύο γιών του. Αναρίθμητοι πολιτιστικοί θησαυροί καταστράφηκαν. Η πτώση της πρωτεύουσας του ελληνικού μεσαιωνικού βασιλείου δημιούργησε μέσα στην λαϊκή ψυχή μύθους και θρύλους που παραμένουν ζωντανοί μέχρι σήμερα, όπως του “μαρμαρωμένου βασιλιά”, ενώ πλήθος λογίων μεταλαμπάδευσε στην υπόλοιπη Ευρώπη τα αρχαία ελληνικά γράμματα και οδήγησε στον κολοφώνα της Αναγέννησης.

Υπογράφηκε, με πρωτοβουλία της υφυπουργού Τουρισμού, Έλενας Ράπτη και τη συνεργασία της υφυπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Ιωάννας Λυτρίβη, η Κοινή Υπουργική Απόφαση για τη μετατροπή της ΣΑΕΚ Τουρισμού Μακεδονίας, αρμοδιότητας του υπουργείου Τουρισμού, στην πρώτη πανελλαδικά Πειραματική Σχολή Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΣΑΕΚ) Τουρισμού, αρμοδιότητας του υπουργείου Τουρισμού.

Με την απόφαση αυτή ενισχύεται η εισαγωγή του πειραματισμού στην τουριστική εκπαίδευση που παρέχεται σήμερα από το υπουργείο Τουρισμού. Η Πειραματική ΣΑΕΚ Τουρισμού Μακεδονίας, στεγάζεται στο εκπαιδευτικό ξενοδοχείο Ξενία-Ήλιος στην Περαία Θεσσαλονίκης, ενώ έχει σχεδιάσει και λειτουργεί από το 2023 δύο πειραματικές ειδικότητες: α. Στέλεχος Ταξιδιωτικών και Τουριστικών Επιχειρήσεων και β. Στέλεχος Επιχειρήσεων Φιλοξενίας με εξειδίκευση στον τομέα Διοίκησης Δωματίων.

Στην εκπαιδευτική, επιστημονική και ερευνητική υποστήριξη των δύο πειραματικών ειδικοτήτων είχαν συμβάλει με την τεχνογνωσία τους η Ένωση Τουριστικών Γραφείων Μακεδονίας-Θράκης (ΕΤΓΜΘ), το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΞΕΕ) και το Γραφείο Προσέλκυσης Συνεδρίων και Επισκεπτών Μητροπολιτικής Περιοχής Θεσσαλονίκης Thessaloniki Convention Bureau (TCB). Παράλληλα, πριν λίγες ημέρες κατατέθηκε στο Κεντρικό Συμβούλιο Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ΚΣΕΕΚ) η ίδρυση και η λειτουργία με αναλυτικό οδηγό κατάρτισης, μιας τρίτης πειραματικής ειδικότητας στην Πειραματική ΣΑΕΚ Τουρισμού Μακεδονίας, στο τομέα του Food and Beverage (FnB), ενώ σχεδιάζονται άλλες ακόμα δύο πειραματικές ειδικότητες για να λειτουργήσουν στην ίδια Σχολή.

Πέραν των πειραματικών ειδικοτήτων που βρίσκονται ήδη σε λειτουργία, η Πειραματική ΣΑΕΚ Τουρισμού Μακεδονίας έχει να επιδείξει μια ευρύτατη και υψηλού επιπέδου εκπαιδευτική δραστηριότητα με συνεχείς δράσεις εξωστρέφειας, πολλαπλές εκδηλώσεις, ημερίδες, workshops,  masterclasses, συμμετοχές σε εθνικούς και διεθνείς διαγωνισμούς, συμμετοχές σε ευρωπαϊκά και διεθνή προγράμματα, συμμετοχή στο πρόγραμμα Πρακτικής Άσκησης σε επιχειρήσεις εντός και εκτός Ελλάδας, συνεργασίες με τουριστικούς φορείς, επαγγελματικές οργανώσεις, ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα και μνημόνια συνεργασίας.

Το 2022 είχε προηγηθεί ο εκσυγχρονισμός του κανονισμού λειτουργίας των ΙΕΚ του υπουργείου Τουρισμού, όπου αναγνωρίστηκαν στοιχεία πειραματισμού που εφαρμόζονται στις Σχολές του υπουργείου Τουρισμού, όπως είναι η επαγγελματική στολή φοίτησης όπως στις σχολές της Ελβετίας, η προσομοίωση λειτουργίας τουριστικής επιχείρησης, η ενισχυμένη διάσταση της εργασίας και εκπαίδευσης σε τουριστικές επιχειρήσεις κατά τη διάρκεια των σπουδών κά. Στόχος είναι η άμεση διασύνδεση των αποφοίτων των τουριστικών σχολών, με την αγορά εργασίας  και η παραγωγή υψηλού επιπέδου στελεχών για τον τουριστικό κλάδο, με το συγκριτικό πλεονέκτημα του επαγγελματισμού και του επιπέδου κατάρτισης.

Σε έρευνα ανάδοχου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο πλαίσιο τεχνικής βοήθειας της Ελλάδας για την τουριστική εκπαίδευση, σημειώθηκε ότι το 66,7% των αποφοίτων των σχολών του υπουργείου Τουρισμού χρειάστηκε μόλις έως ένα μήνα από την αποφοίτηση για να βρει εργασία, το 6,5% από 2 μήνες έως ένα έτος, ενώ το εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι το 21,1% εργαζόταν ήδη στο τουρισμό κατά την αποφοίτηση του. Οι ΣΑΕΚ Τουρισμού του υπουργείου Τουρισμού μπορούν να αποτελέσουν την πρώτη επιλογή για όσους αποφοίτους Λυκείου επιθυμούν, χωρίς εξετάσεις, να καταρτιστούν με υψηλό επίπεδο διετούς διφυούς εκπαίδευσης και να εργαστούν έπειτα με επιτυχία στον τομέα του τουρισμού.

Η υφυπουργός Τουρισμού αρμόδια για την Τουριστική Εκπαίδευση, Έλενα Ράπτη, δήλωσε:

«Ιδρύουμε στη Μακεδονία την πρώτη πανελλαδικά Πειραματική ΣΑΕΚ Τουρισμού αρμοδιότητας του υπουργείου Τουρισμού. Αναγνωρίζουμε έμπρακτα το έργο της Πειραματικής ΣΑΕΚ Τουρισμού Μακεδονίας με έδρα την Περαία Θεσσαλονίκης, στην πανελλαδική πρωτοπορία στην Τουριστική Εκπαίδευση με νέες πειραματικές ειδικότητες και πρωτοβουλίες. Θα ήθελα να συγχαρώ προσωπικά και από καρδιάς τη διευθύντρια της Σχολής κ. Ξένια Γερνά, χωρίς το άοκνο και οραματικό έργο της οποίας δεν θα μπορούσαμε να έχουμε φθάσει σήμερα εδώ. Στη Μακεδονία χτυπάει πλέον η καρδιά της καινοτομίας και του πειραματισμού στην Τουριστική Εκπαίδευση, η οποία διαχέεται ως καλή πρακτική σε όλες τις ΣΑΕΚ του υπουργείου Τουρισμού πανελλαδικά. Βασική πτυχή της νέας πολιτικής του υπουργείου για την τουριστική εκπαίδευση, είναι η παροχή σύγχρονης και ανταγωνιστικής τουριστικής εκπαίδευσης, η παρακολούθηση των αναγκών της τουριστικής αγοράς, καθώς και η μέσω αυτών ενίσχυση της απασχόλησης στον τουριστικό κλάδο. Πρόκειται για μία σπουδαία μεταρρυθμιστική πρόκληση, στην οποία έχουμε την ιδιαίτερη χαρά να μας συνδράμει ο  πολυτιμότερος πόρος που έχουμε σήμερα στο υπουργείο Τουρισμού, οι εκπαιδευτικοί μας».

ΑΠΕ-ΜΠΕ