Μια ολοκληρωμένη πρόταση για την πρόληψη και αντιμετώπιση του σχολικού εκφοβισμού, που βασίζεται στην κατανόηση του τί είναι ακριβώς εκφοβισμός, τι περιλαμβάνει και πώς συνδέεται με τη βία και τα περιστατικά που εκδηλώνονται μέσα στα σχολεία και της Ελλάδας, καταθέτει η Περιφερειακή Δ/νση Εκπαίδευσης Κρήτης, στη βάση ενός εμβληματικού ευρωπαϊκού έργου, Erasmus+ΚΑ3 με τίτλο «SAFER,- SociAl competences and FundamEntal Rights for preventing bullying», το οποίο συγχρηματοδοτήθηκε από την ΕΕ και υλοποιήθηκε από μια σύμπραξη οκτώ εταίρων.

Στο επίκεντρο του προγράμματος SAFER, βρίσκεται ένα καινοτόμο εκπαιδευτικό υλικό που απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς, σε μαθητές και σε γονείς καθώς και σε μέλη της ευρύτερης εκπαιδευτικής κοινότητας, μέσω του οποίου «αξιοποιούνται με τον πλέον βέλτιστο τρόπο, σύγχρονα δεδομένα της συστημικής θεωρίας και της βιωματικής μάθησης, προκαλώντας τα εμπλεκόμενα συστήματα στην εκπαιδευτική διαδικασία, σε γόνιμους, ανατροφοδοτικούς, αναστοχαστικούς διαλόγους, καθιστώντας τη συλλογική δράση σε επίπεδο κοινότητας, ως δίαυλο της δημιουργίας εκπαιδευτικών κοινοτήτων φροντίδας και ασφάλειας» όπως είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Σύμβουλος Εκπαίδευσης και μέλος της Παιδαγωγικής Ομάδας Safer της ΠΔΕ Κρήτης Δρ Ανδρονίκη Σπαθαράκη.

Στο επίκεντρο του Προγράμματος τέθηκαν μια σειρά από ερωτήματα, όπως «τί ακριβώς είναι ο σχολικός εκφοβισμός και ποιες μορφές μπορεί να πάρει», «πόσο έτοιμοι κι ενημερωμένοι είναι εκπαιδευτικοί, γονείς και η εκπαιδευτική κοινότητα για να αντιμετωπίσουν τα αυξανόμενα περιστατικά εντός κι εκτός σχολικού περιβάλλοντος» ή και «πώς μπορούν να συνεργαστούν και να εφαρμόσουν από κοινού παιδαγωγικές στρατηγικές, που θα προτείνουν ρεαλιστικές λύσεις».

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο περιφερειακός Δ/ντης Εκπαίδευσης Κρήτης Εμμανουήλ Καρτσωνάκης ανέφερε ότι το Safer «προωθεί μια πρωτοποριακή στρατηγική για την πρόληψη και αποτελεσματική αντιμετώπιση του εκφοβισμού» βασιζόμενο στον σχεδιασμό ενός πλαισίου που εστιάζει στην προαγωγή των κοινωνικών, συναισθηματικών και πολιτειακών δεξιοτήτων, και στις δημοκρατικές αξίες και τα θεμελιώδη δικαιώματα.

«Πράγματι, η έρευνα και η εμπειρία υποδηλώνουν ότι μία ευρεία δράση που περιλαμβάνει όλα τα μέλη της κοινότητας, είναι πιθανό να είναι πιο αποτελεσματική από αυτές που προσεγγίζουν το φαινόμενο του εκφοβισμού μόνο μέσα στη σχολική τάξη» είπε ο κ. Καρτωνάκης, σημειώνοντας ότι «ο εκφοβισμός εντός και εκτός των σχολείων είναι ένα παγκόσμιο πρόβλημα με σοβαρές συνέπειες στη σχολική επίδοση, την υγεία και την ευημερία όλων των παιδιών» και πως «η σωματική, λεκτική και ψυχολογική κακοποίηση που υφίστανται μαθητές και μαθήτριες οδηγεί σε σχολική διαρροή και μπορεί να αφήσει μακροχρόνιες πληγές που δεν γίνονται εύκολα αντιληπτές».

Από την πλευρά της η project manager του έργου κι υπεύθυνη προώθησης ευρωπαϊκών προγραμμάτων ΠΔΕ Κρήτης Αρετή Βουράκη εξήγησε ότι η καινοτομία του έργου safer βρίσκεται στο πρωτότυπο εκπαιδευτικό υλικό, που περιλαμβάνει τρεις ξεχωριστούς αλλά αλληλλένδετους Οδηγούς «έναν καλοσχεδιασμένο κι ελκυστικό παιδαγωγικό οδηγό ο οποίος έχει μελετηθεί για να βοηθήσει τους εκπαιδευτικούς στην πρόληψη και την καταπολέμηση του σχολικού εκφοβισμού καθώς και στην ενίσχυση των διδακτικών πρακτικών και στάσεων που προάγουν ένα ασφαλές περιβάλλον μάθησης για όλους. Εκτός από το απαραίτητο θεωρητικό πλαίσιο, περιλαμβάνει σχέδια μαθήματος και μαθησιακές εμπειρίες οι οποίες αποτελούν μεθοδολογικές προτάσεις εφαρμογής διδακτικών ενοτήτων. Ένα ακόμη τετράδιο, σχεδιάστηκε για τους μαθητές και τις μαθήτριες προκειμένου να βελτιώσουν τις γνώσεις τους σχετικά με τον εκφοβισμό και να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα και την αυτο-αποτελεσματικότητά τους, βοηθώντας τους να αποτρέψουν και να αντιμετωπίσουν εκφοβιστικές συμπεριφορές. Τέλος, ένας οδηγός για γονείς και μέλη της κοινότητας έχει σχεδιαστεί για να τους εκπαιδεύσει στην πρόληψη και την αντιμετώπιση του εκφοβισμού, προσφέροντας βασικές γνώσεις και οδηγίες για το πώς να αναπτύξουν δεξιότητες ακρόασης και αποτελεσματικές διαδικασίες αντίδρασης σε φαινόμενα βίας. Αυτές οι τρεις ομάδες μπορούν να δημιουργήσουν μια “κρίσιμη μάζα” στα σχολεία, ικανή να επιφέρει ουσιαστική και μακροπρόθεσμη αλλαγή»

Το πρόγραμμα εφαρμόστηκε πιλοτικά με μεγάλη επιτυχία σε πέντε σχολεία της Κρήτης, με την κ. Βουράκη να σημειώνει ότι οι μαθητές μέσα από το πρόγραμμα απέκτησαν πιο ξεκάθαρη εικόνα για τον εκφοβισμό, καλλιέργησαν αίσθηση ευθύνης για τη δημιουργία ενός θετικού σχολικού περιβάλλοντος και παράλληλα, ανέπτυξαν δεξιότητες για να αναγνωρίζουν και να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους. Ταυτόχρονα, εξασκήθηκαν να αντιμετωπίζουν τις καταστάσεις με ενσυναίσθηση και κατανόηση, ενώ δούλεψαν πάνω σε στρατηγικές επίλυσης συγκρούσεων, ενισχύοντας τη δυνατότητά τους να παρεμβαίνουν σε περιστατικά εκφοβισμού και να επιλύουν συγκρούσεις ειρηνικά. Κομβικής σημασίας παράμετρος, όπως πρόσθεσε η υπεύθυνη προώθησης ευρωπαϊκών προγραμμάτων της ΠΔΕ Κρήτης, ήταν και η έμφαση που δόθηκε στη σημασία της συμμετοχής των γονέων στην αντιμετώπιση του bullying.

Η Σύμβουλος Εκπαίδευσης και μέλος της Παιδαγωγικής Ομάδας Safer της ΠΔΕ Κρήτης Μαρία Πρατσίνη δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι «η εμπειρία μας από την πιλοτική εφαρμογή ανέδειξε την ανάγκη να επικοινωνήσουμε και συνδεθούμε εκπαιδευτικοί και γονείς δημιουργώντας και βιώνοντας κοινές εμπειρίες, πάνω σε ένα ζήτημα που μας απασχολεί έντονα, όχι μόνο στη σχολική καθημερινότητα, αναγνωρίζοντας την έκταση του φαινομένου σε όλα τα πλαίσια όπου μεγαλώνει και δραστηριοποιείται το παιδί. Τα σχολεία ενέπλεξαν ενεργά τους γονείς, ενθαρρύνοντάς τους να ακούσουν τις εμπειρίες των παιδιών τους και να γίνουν ενεργοί συμμετέχοντες στις προσπάθειες πρόληψης του φαινομένου».

Συμπερασματικά τα μέλη της παιδαγωγικής Ομάδας της ΠΔΕ Κρήτης που σχεδίασαν και υλοποίησαν το έργο για τρία χρόνια δηλώνουν ότι «Ανησυχία και φόβος εκφράζεται, όμως προτάσεις και λύσεις υπάρχουν. Το πρόγραμμα ενδυναμώνει όλα τα μέρη αναπτύσσοντας μια αισιόδοξη και αποτελεσματική στρατηγική αντιμετώπισης του σχολικού εκφοβισμού».

Ο Περιφερειακός Δ/ντης Εκπαίδευσης Εμμανουήλ Καρτσωνάκης το προηγούμενο διάστημα ενημέρωσε τον Γενικό Γραμματέα του υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού για τα αποτελέσματα και το παιδαγωγικό υλικό του έργου Safer (https://www.safer-erasmus.eu/ ). Το επόμενο διάστημα, μάλιστα, οι τρεις τόμοι που προορίζονται για εκπαιδευτικούς, μαθητές και γονείς θα κατατεθούν στο Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Την ερχόμενη εβδομάδα θα πραγματοποιηθούν οι εξετάσεις εισαγωγής στα Πρότυπα σχολεία, καθώς επίσης και η δημόσια κλήρωση για την εισαγωγή στα Πειραματικά.

Συνολικά, 4.797 είναι οι κενές θέσεις των εισακτέων πανελλαδικά: οι 3.003 αφορούν στα Πειραματικά σχολεία και οι 1.794 στα Πρότυπα.

Φέτος, ο αριθμός των διαθέσιμων θέσεων, αλλά και των αιτήσεων για εισαγωγή στα σχολεία αυτά αυξήθηκε κατά πολύ σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές. Αναλυτικότερα, σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Παιδείας, συνολικά κατατέθηκαν 20.299 αιτήσεις. Από αυτές, οι 10.845 θέσεις αφορούν στην πλήρωση των 3.003 θέσεων των Πειραματικών σχολείων και οι 9.454 αιτήσεις αφορούν στην εισαγωγή στα Πρότυπα σχολεία και την πλήρωση 1.794 θέσεων.

«Οι αριθμοί των αιτήσεων για μια θέση σε Πρότυπο ή Πειραματικό σχολείο αποτυπώνουν την εμπιστοσύνη μαθητών και γονέων στον ανανεωμένο και δυναμικό θεσμό και μεταδίδουν τα μηνύματα της κοινωνίας και τις προσδοκίες της από το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Ζέττα Μακρή, υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, αρμόδια για την Πρωτοβάθμια, Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και την Ειδική Αγωγή.

«Η κατακόρυφη αύξηση του ενδιαφέροντος, πανελλαδικά, δυναμώνει το όραμά μας για μια Παιδεία σύγχρονη, ανταγωνιστική και εξωστρεφή, που θα δώσει στα παιδιά εφόδια, δεξιότητες και γνώσεις με αντίκρισμα στον παγκόσμιο στίβο», πρόσθεσε.

«Πιστεύουμε στον θεσμό των Πρότυπων και Πειραματικών σχολείων όλων των βαθμίδων και στις πολυεπίπεδες δυνατότητες αυτών των τύπων σχολείων. Προχωρήσαμε δυναμικά στη διεύρυνση του δικτύου των Πρότυπων και Πειραματικών Σχολείων της χώρας και συνεχίζουμε, ώστε ακόμα περισσότερα σχολεία, από άκρη σε άκρη σε όλη την Ελλάδα, να ενταχθούν σε έναν πυρήνα, που σχεδιάζει και εφαρμόζει καινοτόμες, διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές μεθόδους, με στόχο τη βελτιστοποίηση της ποιότητας του παρεχόμενου εκπαιδευτικού και παιδαγωγικού έργου», κατέληξε.

Η τελική κατανομή των υποψηφίων Πρότυπων και Εκκλησιαστικών σχολείων σε εξεταστικά κέντρα, καθώς και η ενημέρωσή τους για το εξεταστικό κέντρο στο οποίο θα εξεταστούν θα γίνει μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος των αιτήσεων και μέσω sms στις 14 και 15 Μαΐου και θα αναρτηθούν στην ιστοσελίδα κάθε εξεταστικού κέντρου.

Στη συνέχεια, οι γονείς οφείλουν να ελέγξουν και να εκτυπώσουν την αίτησή τους, ώστε να την προσκομίσουν την ημέρα των εξετάσεων μαζί με αποδεικτικό ταυτοπροσωπίας (αστυνομική ταυτότητα για όσους υποψηφίους έχουν κλείσει τα 12 έτη, πιστοποιητικό ταυτοπροσωπίας από ΚΕΠ για τους υποψηφίους κάτω των 12 ετών ή διαβατήριο για όλους τους υποψηφίους).

Υπενθυμίζεται, ότι η ημερομηνία διεξαγωγής της δημόσιας κλήρωσης για εισαγωγή στα Πειραματικά Σχολεία και της απόδοσης του τυχαίου Αριθμού Προτεραιότητας, σε περίπτωση ισοβαθμίας στα Πρότυπα Σχολεία, είναι η Παρασκευή 17 Μαΐου 2024.

Όσον αφορά στην εισαγωγή στα Πρότυπα, οι εξετάσεις για την εισαγωγή των μαθητών/τριών στις εισαγωγικές τάξεις (Α’ Γυμνασίου/ Α’ Λυκείου) των Πρότυπων και στις τάξεις Α’ Γυμνασίου/Α’ Λυκείου των Εκκλησιαστικών σχολείων θα διενεργηθούν το Σάββατο 18 Μαΐου.

Όπως είναι ήδη γνωστό, οι υποψήφιοι μαθητές θα αξιολογηθούν σε δυο γνωστικά αντικείμενα, τη γλώσσα και τα μαθηματικά. Οι ερωτήσεις αξιολόγησης θα είναι κλειστού τύπου/πολλαπλής επιλογής. Οι υποψήφιοι για τα Εκκλησιαστικά Σχολεία θα εξεταστούν επιπλέον στο μάθημα των θρησκευτικών.

Σύμφωνα με το υπουργείο, οι μαθητές θα αξιολογηθούν σε δεξιότητες που απέκτησαν κατά τη διάρκεια της φοίτησής τους στο Δημοτικό Σχολείο ή το Γυμνάσιο κατά περίπτωση σχετικές με την κατανόηση κειμένων της ελληνικής γλώσσας και μαθηματικών εννοιών και δεν απαιτείται να έχουν μελετήσει συγκεκριμένη ύλη για να προετοιμαστούν για τη συμμετοχή τους στην εν λόγω δοκιμασία.

Πιο αναλυτικά, σχετικά με την κατανομή των θέσεων, οι 3.000 θέσεις των Πειραματικών σχολείων αφορούν σε 472 θέσεις στα νηπιαγωγεία, 905 στα δημοτικά, 1.212 στα γυμνάσια και 411 στα λύκεια. Οι 1.800 θέσεις των προτύπων, αφορούν 1.575 θέσεις γυμνασίων και 225 λυκείων.

Το Σύστημα Υποβολής Αιτήσεων έχει αναπτυχθεί από τη Διοικούσα Επιτροπή των Πρότυπων και Πειραματικών Σχολείων (ΔΕΠΠΣ) με την υποστήριξη του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ). Ο σχεδιασμός, η υλοποίηση, η διαχείριση, η λειτουργία και η εφαρμογή του λογισμικού της ηλεκτρονικής κληρωτίδας του καθώς και του λογισμικού για την εξαγωγή των αποτελεσμάτων για κάθε Πειραματικό Σχολείο έχει αναπτυχθεί από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών & Εκδόσεων (ΙΤΥΕ) – «Διόφαντος».

ΑΠΕ-ΜΠΕ