Στις προκλήσεις που θα πρέπει άμεσα να βρεθεί άμεση λύση προκειμένου να διατηρηθεί το θετικό κλίμα που υπάρχει γενικότερα στην αγορά ακινήτων και ταυτόχρονα να αντιμετωπιστεί το στεγαστικό ζήτημα στη χώρα μας, χωρίς να διαταραχθούν ισορροπίες, δίνουν έμφαση πρόεδροι οργανώσεων και συνδέσμων της αγοράς με μακρά εμπειρία σε ζητήματα κτηματαγοράς.

Σε συνέδριο που διοργανώθηκε από τον Σύλλογο Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών-Αττικής και την εταιρεία FMW Financial Media Way επισημάνθηκαν επίσης οι τελευταίες εξελίξεις στην αγορά ακινήτων, οι προοπτικές αγοράς ακινήτων και οι ξένες αγορές, η χρήση των νέων τεχνολογιών και τα διάφορα χρηματοπιστωτικά προϊόντα.

Ειδικότερα οι φορείς της αγοράς επισήμαναν:
Λευτέρης Ποταμιάνος (πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών-Αττικής): Η αγορά ακινήτων βρίσκεται ακόμα σε άνοδο αν και με επιβραδυντικούς ρυθμούς αύξησης των τιμών
Ο Λευτέρης Ποταμιάνος (πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών-Αττικής) επισήμανε ότι η αγορά ακινήτων βρίσκεται αυτή τη στιγμή ακόμα σε άνοδο αν και με επιβραδυντικούς ρυθμούς αύξησης των τιμών. Είμαστε ήδη σε μονοψήφιο ποσοστό αύξησης και αυτό είναι φυσιολογικό μετά από τη συνεχιζόμενη απότομη άνοδο των τιμών ενοικίασης αλλά και αγοράς των τελευταίων ετών, πρόσθεσε. Μιλώντας για τη στεγαστική κρίση εκτίμησε ότι εμφανίζεται ως το αποτέλεσμα της ανόδου αυτής, κυρίως βέβαια για τις τιμές μίσθωσης που δύσκολα ανταποκρίνεται ο μέσος Έλληνας δεδομένου του αναλογικά «μικρού» εισοδήματος του.
Σε αυτό το σημείο, η κατεύθυνση θα πρέπει να είναι βοηθητική και όχι παρεμβατική. Η προσεκτική διαχείριση και η μελέτη των όρων και των διαδικασιών που λειτουργεί μια τόσο ευαίσθητη αλλά και δύσκολη αγορά όπως είναι η αγορά ακινήτων είναι απαράβατος κανόνας κάθε προσπάθειας του κεντρικού κράτους. Αν εστιάσει κανείς στα μέτρα που ανακοινώθηκαν για την αλλαγή της εικόνας στην ελληνική κτηματαγορά μάλλον θα μπερδευτεί λίγο και θα διακρίνει μια σχετικά περισσότερο διερευνητική αντιμετώπιση του θέματος και λιγότερο μια προσεκτική μελετημένη κίνηση ενεργειών, επισήμανε.
Για εμάς τους ανθρώπους της αγοράς ακινήτων που γνωρίζουμε βαθιά τις παθογένειες του συστήματος οι ενέργειες που υιοθετούνται μας δημιουργούν ερωτηματικά κατά πόσον μελετάται αυτή όσο θα έπρεπε. Η φοροαπαλλαγή των ιδιοκτητών κλειστών ακινήτων σωστό μέτρο αλλά αμφίβολο πόσα ακίνητα θα διοχετευτούν καθόσον είναι πασιφανές ότι τα περισσότερα κλειστά ακίνητα βρίσκονται στα χέρια λίγων ιδιοκτητών όπως είναι Ιδρύματα, κληροδοτήματα, δημόσιοι οργανισμοί, Τράπεζες και Funds διαχείρισης δανείων, ανέφερε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών-Αττικής. Το «κλείσιμο» τριών δημοτικών διαμερισμάτων μάλλον διερευνητικό μέτρο θα το χαρακτήριζε κανείς και αμφίβολο στο κατά πόσον θα πετύχει να διαθέσει περισσότερα ακίνητα στις συγκεκριμένες τοπικές αγορές και αντιθέτως, δημιουργεί θέματα κλειστού ανταγωνισμού.
Αναφερόμενος στο πρόγραμμα «Σπίτι μου 2» ως συνέχεια του «Σπίτι μου 1», επισήμανε ότι είναι βοηθητικό για την αγορά ακινήτων από ανθρώπους που έχουν βγει τελείως από αυτή την ιδέα γιατί πιθανώς να μην μπορούν να δανειοδοτηθούν από το τραπεζικό σύστημα. Είναι όμως προβληματικό, όπως αποδείχτηκε και το Σπίτι μου 1, καθότι αύξησε τις αξίες ακινήτων στην πιο ευαίσθητη κατηγορία αυτή των οικιστικών ακινήτων με αποτέλεσμα τη σοβαρή στρέβλωση, την εξάλειψη του όποιου επιτοκιακού οφέλους του προγράμματος στη διάρκεια των ετών από την άνοδο της τιμής του ακινήτου που αγοράζεται τη δεδομένη στιγμή λόγω αυξημένης ζήτησης, αλλά και το κυριότερο από όλα, την απορρόφηση και άλλων ακινήτων από το ήδη προβληματικό απόθεμα.
Χρειάζεται προσεκτική μελέτη της αγοράς πώς κινείται και όχι πρόχειρες διαπιστώσεις, συζήτηση με όλους τους φορείς που την απαρτίζουν για να υπάρχει συνολική αποτίμηση, γρήγορη επιτέλους διαδικασία μεταβιβάσεων αλλά και κεντρικός συντονισμός μιας αγοράς που στηρίζει σοβαρά την ελληνική οικονομία, είπε ο Λευτέρης Ποταμιάνος.
Δημήτριος Καψιμάλης (πρόεδρος Ένωσης Κατασκευαστών Κτηρίων Ελλάδος): Έκκληση να βρεθεί λύση ώστε κτίρια που κτίζονται ή κτίστηκαν με νόμιμες Οικοδομικές ‘Αδειες να μην θεωρούνται αυθαίρετα
Σε σειρά προκλήσεων που αντιμετωπίζει ο χώρος της ανάπτυξης ακινήτων στην χώρα μας αναφέρθηκε ο πρόεδρος Ένωσης Κατασκευαστών Κτηρίων Ελλάδος Δημήτρης Καψιμάλης. Όπως επισήμανε η αναστολή του ΦΠΑ 24% στις μεταβιβάσεις νεόδμητων ακινήτων το 2020 είχε ως συνέπεια την ταχύτατη ανάκαμψη, παρά την πανδημία, της ατμομηχανής της οικονομίας που είναι η οικοδομική δραστηριότητα. Η χώρα έζησε τρία χρόνια ανάκαμψης του real estate με θετικές συνέπειες σε 160 κλάδους εμπλεκομένους με την ανέγερση νέων κτιρίων και με την ανεργία να μειώνεται και κάτω του 10 %.
Ο κ. Καψιμάλης έδωσε μεγάλη έμφαση στα ζητήματα που έχει δημιουργήσει η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣΤΕ) για τον νέο οικοδομικό κανονισμό (ΝΟΚ) που θέτει υπό αμφισβήτηση τη νομιμότητα του ΝΟΚ ως προς τα ύψη των κτηρίων. τονίζοντας ότι θα πρέπει να βρεθεί οπωσδήποτε μια λύση (η υπόθεση έχει παραπεμφθεί στην Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας). Όπως επισήμανε, από το τέλος του 2023 δεκάδες προσφυγές στο ΣΤΕ και στα εφετεία αναστέλουν την νόμιμη ανέγερση κτηρίων ή ακυρώνουν άδειες οικοδομής αν και ο νέος Οικοδομικός Κανονισμός που εφαρμόζεται στη χώρα από το 2012 δίνει κίνητρα για κτίρια με μηδενικό ενεργειακό αποτύπωμα (φωτοβολταϊκά , αντλίες θερμότητας, θερμοπροσόψεις, γεωθερμία κ.λ.π.) μειωμένης κάλυψης έως και κατά 50%, της προηγούμενης ισχύουσας κατά ΓΟΚ μεγαλύτερες αποστάσεις μεταξύ των κτηρίων, περισσότερο πράσινο στο οικόπεδο ακόμη και εισφορά γης υπέρ των δήμων.
«Σήμερα ζούμε μια κατάσταση μηδενικής ζήτησης για επένδυση σε νεόδμητα ακίνητα με τον φόβο χιλιάδων επενδυτών μήπως το ακίνητο τους κριθεί αυθαίρετο, την ανησυχία χιλιάδων ξένων επενδυτών ότι τους ενέπαιξαν μεσίτες, δικηγόροι, συμβολαιογράφοι, μηχανικοί, να αγοράσουν νεόδμητο ακίνητο με πρόβλημα νομιμότητας», ανέφερε ο κ.Καψιμάλης. «Χιλιάδες εργολαβικά συμβόλαια αντιπαροχής δεν εκτελούνται από το φόβο ακύρωσης νόμιμα εκδοθείσας ‘Αδειας Οικοδομής και σε χιλιάδες κτίρια που ανεγείρονται οι τεχνικές εταιρίες, οι οικοπεδουχοι και οι αγοραστές ζουν με την αβεβαιότητα της νόμιμης ή αυθαίρετης οικοδομής που έχουν όμως ανεγερθεί με νόμιμη Οικοδομική ‘Αδεια», πρόσθεσε.
Η κατάργηση των κινήτρων του ΝΟΚ σημαίνει λιγότερα τετραγωνικά μέτρα στα υπό ανέγερση κτήρια άρα μεγαλύτερο κόστος ανά τ.μ. στο οικόπεδο, που έχει ως συνέπεια ακριβότερο ακίνητο, υψηλοτέρα ενοίκια με ό,τι αυτό σημαίνει για την κοινωνία. Οι κερδισμένοι από αυτή την άνοδο στις τιμές των νεόδμητων ακινήτων ή την έλλειψη προσφοράς, όπως ανέφερε ο κ.Καψιμάλης είναι όσοι έχουν παλαιότερα ακίνητα (funds, τράπεζες και όσοι κτίζουν με ειδικό καθεστώς που δεν προσβάλλεται σ’ αυτούς ο ΝΟΚ). Εάν δεν βρεθεί λύση θα οδηγηθούμε σε πτώση της οικοδομικής δραστηριότητας και επιστροφή της οικονομίας σε χαλεπούς καιρούς, ανέφερε, κάνοντας έκκληση στον πρωθυπουργό να βρεθεί λύση ώστε κτίρια που κτίζονται ή κτίστηκαν με νόμιμες Οικοδομικές ‘Αδειες να μην θεωρούνται αυθαίρετα. Επίσης να ισχυροποιηθεί νομοθετικά ο ΝΟΚ και οι υπό έκδοση οικοδομικές άδειες βάσει της τροπολογίας του ΥΠΕΝ με ενεργειακά και περιβαλλοντολογικά κίνητρα για το συμφέρον του πολίτη και της εθνικής οικονομίας γενικότερα
Στράτος Παραδιάς (ΠΟΜΙΔΑ): Όχι «αχρειάστοι κόφτες» στα μέτρα που ανακοινώθηκαν
Αναφερόμενος στις προκλήσεις της στεγαστικού ζητήματος και την επικείμενη νομοθετική υιοθέτηση της πρότασης της ΠΟΜΙΔΑ για τριετή απαλλαγή από το φόρο εισοδήματος, ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ Στράτος Παραδιάς επισήμανε ότι οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού έθεταν ως προτεραιότητα την επίλυση ενός κοινωνικού προβλήματος, χωρίς προϋποθέσεις και αποκλεισμούς. Γι΄αυτό και δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση να εμφιλοχωρήσουν «αχρειάστοι κόφτες» δημοσιονομικής λογικής, που θα υπονομεύσουν την εμβέλεια της εφαρμογής και της αποτελεσματικότητας της ρύθμισης αυτής, η οποία θα δώσει λύση στο πρόβλημα αν νομοθετηθεί με θετική προσέγγιση.
Ειδικότερα ο κ, Παραδιάς επισήμανε μεταξύ άλλων, σε συνέχεια και σχετικής επιστολής που έχει στείλει στην ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών:
– Ως κενά πρέπει να θεωρηθούν όσα διαμερίσματα δεν νοικιάστηκαν από την 1.1.2023 και μετά. Το διάστημα των 20 και πλέον μηνών είναι και υπεραρκετό, αλλά και ευκολότατα διαπιστώσιμη η συνδρομή του. Η τριετία είναι υπερβολικά μεγάλο χρονικό διάστημα που θα αποκλείσει από την αγορά χωρίς λόγο πάμπολλα σπίτια, και μάλιστα κυρίως τα νεότερης χρονολογίας κατασκευής.
– Δεν έχει οποιαδήποτε λογική για τα σπίτια της βραχυχρόνιας μίσθωσης να ισχύσει ως προϋπόθεση η συμπλήρωση τριετούς παραμονής τους σε αυτήν, για να δικαιούνται τη φορολογική απαλλαγή. Πρώτον διότι κάποιος που θέλει να φύγει αμέσως από τη βραχυχρόνια δεν υπάρχει λόγος να πρέπει να περιμένει να συμπληρωθεί τριετία, αντί να βγάλει αμέσως το (ανακαινισμένο) σπίτι του στην αγορά της μακροχρόνιας μίσθωσης, που το έχει άμεση ανάγκη. Δεύτερον διότι με την προυπόθεση αυτή αποκλείονται αυτομάτως και πάλι χωρίς λόγο, όλα τα σπίτια που μπήκαν στη βραχυχρόνια το 2023 και το 2024, γιατί δεν θα έχουν συμπληρώσει τριετία μέχρι την ημέρα λήξης του μέτρου (31.12.2025). ‘Αλλωστε, αναφέρει ο κ.Παραδίας, ο πρωθυπουργός μίλησε για άμεση και χωρίς προϋποθέσεις μετάβαση στην μακροχρόνια μίσθωση.
– Πρόταση της ΠΟΜΙΔΑ ήταν να υπαχθούν στη ρύθμιση αυτή όλες οι διαθέσιμες κενές κατοικίες, σε όποιον και αν ανήκουν. Η εξαίρεση όσων ανήκουν σε νομικά πρόσωπα περιορίζει την εμβέλεια του μέτρου χωρίς αποχρώντα λόγο. Σε κάθε πάντως περίπτωση, είναι παράλογη η εξαίρεση των πολλών χιλιάδων κατοικιών που ανήκουν σε νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, όπως είναι τα κάθε είδους φιλανθρωπικά, εκκλησιαστικά και άλλα ιδρύματα, τα κληροδοτήματα, νοσοκομεία, γηροκομεία, ορφανοτροφεία, άσυλα, πανεπιστήμια, σωματεία, δήμοι κλπ. αρκετά από τα οποία είναι από ετών μέλη της οργάνωσής μας. Η φοροαπαλλαγή (του 22%) θα δώσει κίνητρο στις διοικήσεις τους να αποφασίσουν την αξιοποίηση κάθε κενής κατοικίας και την εκμίσθωσή της, επ΄ωφελεία και των ν.π. αλλά και της αγοράς της μακροχρόνιας μίσθωσης.
– Παραμένει πάγιο το αίτημα των εκμισθωτών όλης της χώρας, η εκλογίκευση των παράλογων φορολογικών συντελεστών της κλίμακας των ενοικίων, και ιδιαίτερα των συντελεστών 35% και 45%.
Ελένη Κοντογεώργου (πρόεδρος του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Αθηνών): Να προωθηθούν προς ψήφιση οι απαραίτητες νομοθετικές ρυθμίσεις, ώστε να ανασταλεί από 1-1-2025 η επιβολή του φόρου υπεραξίας και του ΦΠΑ στις νεόδμητες οικοδομές
Η κυρία Ελένη Κοντογεώργου, πρόεδρος του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Αθηνών, αναφέρθηκε στις πρόσφατα ψηφισθείσες διατάξεις του νομοσχεδίου του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, το οποίο ακόμα δεν έχει δημοσιευθεί στο ΦΕΚ, που αφορούν στην ολοκλήρωση της κτηματογράφησης, στην απλοποίηση διαδικασιών, στην χρήση συστήματος τεχνητής νοημοσύνης κατά τον νομικό έλεγχο των προς καταχώριση πράξεων και γενικά στη λειτουργία του ΝΠΔΔ «Ελληνικό Κτηματολόγιο».
Ειδικότερα επεσήμανε ότι χάρη στη διάταξη του άρθρου 16 του νέου νόμου, δίνεται η δυνατότητα μονομερούς διόρθωσης στοιχείων συμβολαίων. Επίσης, αίρεται η ακυρότητα μεταβιβαστικών συμβολαίων, στα οποία είχε προσαρτηθεί πιστοποιητικό πληρότητας ταυτότητας ακινήτου με εσφαλμένα στοιχεία τακτοποίησης των πολεοδομικών αυθαιρεσιών αυτού, τα οποία διαπιστώνονται σε μεταγενέστερη μεταβίβαση, τα οποία διορθώνονται από τον τελευταίο αποκτώντα κι έτσι δεν απαιτείται πλέον η επανάληψη των συμβολαίων προς ανακούφιση όλων εμπλεκομένων μερών. Δεν απαιτείται επίσης η διόρθωση των προγενέστερων τίτλων των ακινήτων. Οι ρυθμίσεις αυτές συντελούν στην γρηγορότερη διεκπεραίωση των μεταβιβάσεων. Επίσης, προσύμφωνα αγοραπωλησίας ακινήτων, τα οποία έχουν υπογραφεί μέχρι 31-8-2004, δύνανται να εκτελεστούν μονομερώς από τον αγοραστή ή τους ειδικούς ή καθολικούς διαδόχους αυτού με αυτοσύμβαση, δηλαδή χωρίς προηγούμενη πρόσκληση προς τον πωλητή ή τους καθολικούς διαδόχους αυτού και χωρίς την προσκόμιση πιστοποιητικού φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας. Όπως τόνισε η κα Κοντογεώργου η ρύθμιση αυτή επιλύει ένα διαρκές πρόβλημα, που αφορά κυρίως προσύμφωνα συμβόλαια αγοραπωλησίας ακινήτων στη Βόρεια Ελλάδα και καθιστά δυνατή την ολοκλήρωση της δημιουργίας του ακριβούς τίτλου κτήσης του κυρίου του ακινήτου.
Επισήμανε, όμως, ότι θα πρέπει άμεσα να προωθηθούν προς ψήφιση οι απαραίτητες νομοθετικές ρυθμίσεις, ώστε να ανασταλεί από 1-1-2025 η επιβολή του φόρου υπεραξίας και του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) στις νεόδμητες οικοδομές, διότι στις 31-12-2024 λήγουν οι αντίστοιχες ισχύουσες προθεσμίες. Η μη αναστολή αυτών θα επιφέρει καίριο πλήγμα στην αγορά των ακινήτων.
Επεσήμανε, επίσης, ότι κρίνεται αναγκαία η κωδικοποίηση του ΕΝΦΙΑ και της δασικής νομοθεσίας, η επέκταση των ρυμοτομικών σχεδίων και ο καθορισμός των χρήσεων γης, που θα συντελέσουν στην πληρέστερη, ακριβέστερη και ασφαλέστερη ενημέρωση των συναλλασσομένων.
Θ. Δήμα (πρόεδρος Συλλόγου Οικονομίας Διαμοιρασμού): Ο στραγγαλισμός της βραχυχρόνιας μίσθωσης λόγω υπερβολικών φόρων είναι ένα ζήτημα που απαιτεί προσοχή και δράση
Στην παρέμβασή της η πρόεδρος του Συλλόγου Οικονομίας Διαμοιρασμού Θεοδώρα Δήμα έδωσε έμφαση στις ιδιαίτερα θετικές επιπτώσεις που έχει οι βραχυχρόνιες μισθώσεις Airbnb στη ανάπτυξη τοπικών περιοχών και γειτονιών που για χρόνια ήταν σε παρακμή και τάχθηκε κατά του «στραγγαλισμού» της βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Επισήμανε ότι μέσω βραχυχρόνιων μισθώσεων στηρίζεται μεγάλος αριθμός μικροϊδιοκτητών που αποτελούν την ραχοκοκαλιά των μισθώσεως αυτής της κατηγορίας, με αποτέλεσμα να έχουν καταφέρει να κρατήσουν τις περιουσίες τους, να πληρώσουν τους φόρους τους και τώρα να μπορούν να ζουν αξιοπρεπώς, συντηρώντας χιλιάδες οικογένειες οι οποίες δραστηριοποιούνται σε αυτόν τον τομέα, χωρίς να έχουν πάρει ούτε ένα ευρώ από το κράτος ως τακτική ή έκτακτη ενίσχυση.
Η Θεοδώρα Δήμα επισήμανε ότι το πρόβλημα στέγασης δεν δημιουργήθηκε από τη βραχυχρόνια μίσθωση αλλά από την παλαίωση και μαζική απόσυρση των κατοικιών, το πάγωμα του κατασκευαστικού κλάδου για αρκετά χρόνια, την υψηλή και πολλαπλή φορολογική επιβάρυνση των μισθωμάτων και την ατιμώρητη ασυνέπεια πολλών ενοικιαστών που αποθάρρυναν τους ιδιοκτήτες κατοικιών από την εκμίσθωσή τους για κύρια κατοικία.
Ένας άλλος παράγοντας που οφείλεται στην έλλειψη κατοικιών είναι η golden visa. Μέχρι σήμερα έχουν δοθεί πάνω από 40.000 άδειες των 250.000 ευρώ αξίας ακίνητων η καθεμία. Εάν αναλογιστούμε ότι τουλάχιστον 2,5 ακίνητα αντιστοιχούν σε κάθε άδεια κατά μέσο όρο τότε ο αριθμός των ακινήτων αυτών αυξάνεται δραματικά. Πάνω από 100.000 ακίνητα έχουν βγει από την ελληνική αγορά μισθώσεων κατοικίας λόγω golden visa, τα δε έσοδά τους κατευθύνονται στο εξωτερικό.
Η βραχυχρόνια μίσθωση προσφέρει μια εναλλακτική λύση από τους παραδοσιακούς ξενοδοχειακούς χώρους, παρέχοντας στους επισκέπτες μοναδικές και συχνά πιο προσιτές επιλογές διαμονής. Πολλά μέρη της Ελλάδας έχουν αναπτυχθεί τουριστικά χάρις τη βραχυχρόνια μίσθωση. Μικρά νησιά που δεν είχαν ξενοδοχειακές κλίνες αλλά και περιοχές της περιφέρειας όπως η Χαλκίδα, ο Βόλος, η Σπάρτη κα έχουν αυξήσει τους τουρίστες προσφέροντας έτσι μια ομοιόμορφη διασπορά του τουρισμού βοηθώντας στην τουριστική αποκέντρωση και στηρίζοντας περιοχές της επαρχίας και χωριά, όχι μόνο τους ιδιοκτήτες αλλά και τους ελεύθερους επαγγελματίες που επέστρεψαν για να στηρίξουν αυτή τη δραστηριότητα.
Ο στραγγαλισμός της βραχυχρόνιας μίσθωσης λόγω υπερβολικών φόρων είναι ένα ζήτημα που απαιτεί προσοχή και δράση. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να βρουν μια ισορροπία ανάμεσα στη συλλογή εσόδων και τη διατήρηση μιας υγιούς αγοράς ενοικίασης, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι ιδιοκτήτες και οι ταξιδιώτες μπορούν να επωφεληθούν από αυτό το μοντέλο διαμονής. Προτείνουμε να ανοίξουν τα κλειστά ακίνητα, τα οποία σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που ανακοινώθηκαν δια στόματος του πρωθυπουργού είναι περίπου 700.000 στον αριθμό. Θεωρούμε ότι είναι η πιο ιδανική λύση για το στεγαστικό πρόβλημα, πρόσθεσε.

Aλέκος Λιδωρίκης /ΑΠΕ-ΜΠΕ

Βρέθηκε βρετανικό υποβρύχιο τα ίχνη του οποίου εξαφανίστηκαν τον Οκτώβριο του 1943, ενώ εκτελούσε διατεταγμένη μυστική αποστολή και επιθετική περιπολία στο Αιγαίο.

Πρόκειται για το HMS TROOPER που εντοπίστηκε σε βάθος 253 μέτρων στο Ικάριο Πέλαγος και είναι το όγδοο βυθισμένο υποβρύχιο που ανακαλύπτει η ομάδα υποβρυχίων ερευνών του Κώστα Θωκταρίδη. Όπως περιγράφει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Θωκταρίδης το συνολικού μήκους 84 μέτρων TROOPER είναι κομμένο σε τρία διακριτά τμήματα, πλώρη, μεσαίο τμήμα και πρύμνη, γεγονός που επιβεβαιώνει μια πολύ βίαιη βύθιση, μετά από έκρηξη νάρκης. Ο εντοπισμός της τοποθεσίας του ναυαγίου πέρα από το ότι λύνει ένα μυστήριο δεκαετιών βοηθάει να μπει και ένας επίλογος για οικογένειες των θυμάτων. «Με μεγάλη συγκίνηση μαθαίνω ότι ο διακεκριμένος Έλληνας ερευνητής Κώστας Θωκταρίδης και η ομάδα του, έλυσαν ένα μυστήριο 81 ετών και ανακάλυψαν την τοποθεσία του ναυαγίου του βρετανικού υποβρυχίου HMS Trooper. Η γνώση της τοποθεσίας της τελευταίας κατοικίας των ανδρών του υποβρυχίου μας θα βοηθήσει να μπει ένας επίλογος για τους επιζώντες συγγενείς και απογόνους και χρησιμεύει ως επίκαιρη υπενθύμιση αυτής της ιδιαίτερης κατηγορίας ανδρών που έκαναν την υπέρτατη θυσία. Resurgam» λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο George Malcolmson, πρώην διευθυντής Αρχείου του Βασιλικού Μουσείου Υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού.

Από την πλευρά του, ο Richard Wraith, πλοίαρχος CBE στο Βασιλικό Ναυτικό και γιος του κυβερνήτη του ΤROOPER, δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ:
«Γνωρίζω εδώ και πολλά χρόνια την επίπονη προσπάθεια της ερευνητικής ομάδας να εντοπίσουν το ναυάγιο του υποβρυχίου και τώρα είμαι πολύ ευχαριστημένος και ενθουσιασμένος που οι προσπάθειές τους ανταμείφθηκαν. Ελπίζω ότι τα μέλη των οικογενειών όσων χάθηκαν μαζί με τον πατέρα μου, θα μπορέσουν να αξιοποιήσουν την οριστική θέση του TROOPER ως σημείο αναφοράς που θα συμβάλει στην ανάπαυση της μνήμης των αγαπημένων τους προσώπων».

Καθ’ όλη τη διάρκεια των ερευνών, δεν έγινε κανενός είδους επέμβαση ή διατάραξη του ναυαγίου, καθώς αποτελεί υγρό τάφο των 64 ανδρών του πληρώματος του υποβρυχίου TROOPER. Ανάμεσά τους ήταν και ο εθελοντής Αυστραλός Αξιωματικός Υποπλοίαρχος John Stuart Ryder, 22 ετών.

Το ιστορικό υπόβαθρο της εποχής

Η συνθηκολόγηση της Ιταλίας στις 8 Σεπτεμβρίου 1943, άνοιξε τον ασκό του Αιόλου στο Αιγαίο, καθώς οι Γερμανοί ήταν αποφασισμένοι να αναλάβουν τον έλεγχο των Δωδεκανήσων από τους Ιταλούς ενώ δεν ήταν διατεθειμένοι να επιτρέψουν την παρουσία συμμαχικών στρατευμάτων στα νησιά του Αιγαίου.
Στα τέλη Σεπτεμβρίου, οι Βρετανοί πληροφορήθηκαν για τη συγκέντρωση γερμανικών αποβατικών σκαφών στα λιμάνια του Πειραιά και της Κρήτης και τη φόρτωση στρατευμάτων και εφοδίων, με προφανή προορισμό τα Δωδεκάνησα. Το HMS TROOPER υπό τον υποπλοίαρχο John S. Wraith, απέπλευσε από τη Βηρυτό για την όγδοη επιθετική περιπολία του στις 26 Σεπτεμβρίου και διατάχθηκε να καταπλεύσει στο Αιγαίο. Την ίδια στιγμή όμως, η γερμανική ναρκοθέτιδα DRACHE εκτελούσε ναρκοθέτηση στο Ικάριο Πέλαγος.

Η τελευταία ειδική μυστική αποστολή

Στον κυβερνήτη του υποβρύχιου εκτός από την επιθετική περιπολία στο Αιγαίο, είχε ανατεθεί η μεταφορά τριών πρακτόρων καθώς και πολύτιμου φορτίου που έπρεπε να αποβιβάσει στον Κάλαμο Ευβοίας. Το βράδυ της 30ης Σεπτεμβρίου 1943 στις 23:00, το TROOPER έφτασε στην προκαθορισμένη περιοχή και σταδιακά αποβίβασε στην ακτή τον Ταγματάρχη Γεώργιο Διαμαντόπουλο της ελληνικής υπηρεσίας πληροφοριών, που είχε αποσπαστεί στην βρετανική υπηρεσία SOE στο πλαίσιο ειδικής αποστολής. Θα δρούσε μόνος φέρνοντας εις πέρας την επιχείρηση Eruption. Επιπλέον, από το βρετανικό υποβρύχιο αποβιβάστηκαν ο Ιερολοχίτης Υπολοχαγός Εμμανουήλ Βέης και ένας ασυρματιστής με κωδική ονομασία «Thomas» μεταφέροντας μαζί τους 400 κιλά εφοδίων.
Η αποβίβαση ολοκληρώθηκε με επιτυχία στις 03:00 της 1ης Οκτωβρίου 1943… ήταν οι τελευταίοι άνθρωποι που βγήκαν ζωντανοί από το υποβρύχιο.

Ο Έλληνας πράκτορας

Ο ταγματάρχης Γ. Διαμαντόπουλος (ψευδώνυμο Toby) δεν ήταν τυχαία επιλογή. Ήταν απόφοιτος του Μετσόβιου πολυτεχνείου (μηχανολόγος) μιλούσε γερμανικά, αγγλικά, ιταλικά και γαλλικά, ήταν εκπαιδευμένος στον μυστικό πόλεμο. Εμπειροπόλεμος, ήταν πρώην διοικητής μοίρας πυροβολικού στον Αλβανικό πόλεμο, είχε διακριθεί στην Μέση Ανατολή, ενώ ήταν διοικητής της ΙΙΙ μοίρας στην δυτική έρημο.

Eruption: επικίνδυνη αποστολή στην Αθήνα

Με συνθηματικά και κάτω από άκρα μυστικότητα, ο Γ. Διαμαντόπουλος κατάφερε να εισχωρήσει στην κατεχόμενη Αθήνα και να έρθει σε επαφή με σημαντικές προσωπικότητες όπως: ΦΩΤΙΑΔΗΣ, ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ, ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ, ΜΙΚΡΟΥΛΗΣ, ΡΑΝΚΙΝΤΖΗΣ, ΑΡΩΝΗΣ, ΚΑΡΑΜΑΝΩΛΗΣ, ΚΙΦΩΝΙΔΗ, ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟ, ΔΟΞΙΑΔΗΣ, ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ, ΕΒΕΡΤ, ΓΕΩΡΓΑΚΗ, Αρχιεπίσκοπος ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ, ΠΑΝΑΓΑΚΟΣ, ΒΕΝΤΗΡΗΣ, ΣΠΗΛΙΟΤΟΠΟΥΛΟΣ, ΓΡΙΒΑΣ, ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ και ΚΥΡΟΥ, συλλέγοντας πληροφορίες σχετικά με τη στρατιωτική κατάσταση των Γερμανών στην Ελλάδα. Επιπλέον, παρέδωσε 900 χρυσές λίρες και έναν ασύρματο σε οργανώσεις των Αθηνών για την ενίσχυση του μυστικού πολέμου. Το δεύτερο σκέλος της αποστολής του Διαμαντόπουλου, ήταν η περισυλλογή πληροφοριών για τη διερεύνηση της δολοφονίας του ΙΩΑΝΝΗ ΤΣΙΓΑΝΤΕ. Οι Βρετανοί έθεσαν συγκριμένα ερωτήματα γραπτώς σε συγκεκριμένα πρόσωπα της κατοχικής Αθήνας με αντικειμενικό σκοπό την ανακάλυψη της αλήθειας σχετικά την προδοσία και δολοφονία του ΙΩΑΝΝΗ ΤΣΙΓΑΝΤΕ.

Το τελευταίο ταξίδι του υποβρυχίου Trooper

Στις 5 Οκτωβρίου 1943, οι Βρετανοί είχαν πληροφορίες για νέα αποβατική επιχείρηση των Γερμανών με πιθανό στόχο τη Λέρο. Έτσι, το υποβρύχιο TROOPER διατάχθηκε να αναλάβει περιπολία μεταξύ Δονούσας και Ικαρίας. Από εκεί και μετά, τα ίχνη του TROOPER εξαφανίστηκαν και όταν στις 17 Οκτωβρίου που έπρεπε να επιστρέψει στη Βηρυτό, δεν εμφανίστηκε θεωρήθηκε απωλεσθέν.

Η ιχνηλάτηση μέσα από τα αρχεία

Η ιστορική έρευνα για την αναζήτηση του Trooper ξεκίνησε το 1998 από την Αγγλία και η πρώτη υποθαλάσσια έρευνα έγινε το 2000. Από τότε έγιναν ακόμα 14 αποτυχημένες αποστολές στα Δωδεκάνησα. Η έρευνα είχε εστιάσει στα ναρκοπέδια της Λέρου και στη συνέχεια της Καλύμνου και Κω. Ερευνήθηκαν 10 θαλάσσια ναρκοπέδια χωρίς να βρεθεί το υποβρύχιο Trooper.

Θεωρία Seligman

Την αυγή της 14ης Οκτωβρίου 1943, έλαβε χώρα ένα γεγονός που στάθηκε η αιτία του αποπροσανατολισμού όλης της έρευνας σε σχέση με τη βύθιση του TROOPER.
Το καΐκι LS8 που ανήκε στην Levant Schooner Flotilla (LSF), είχε συνάντηση με ένα βρετανικό υποβρύχιο κλάσης «Τ» που αναδύθηκε δίπλα του στο κόλπο Αλίντας στην Λέρο. Ο κυβερνήτης του καϊκιού και διοικητής του στολίσκου Πλωτάρχης Adrian Seligman, περιέγραψε στο βιβλίο του «War in the islands» τη συνάντησή του με το υποβρύχιο, το οποίο θεώρησε ότι είναι το HMS TROOPER, καθώς όπως ανέφερε, αναγνώρισε τη δυνατή και τραχιά φωνή του Υποπλοίαρχου Wraith. Η πληροφορία αυτή υιοθετήθηκε καθώς συνέπιπτε με την διαταγή που είχε στείλει το βρετανικό ναυαρχείο στο TROOPER, ενώ μεταπολεμικά η εκδοχή αυτή ενισχύθηκε περισσότερο όταν έγινε γνωστή η ναρκοθέτηση της περιοχής.

H αναζήτηση ξεκινά από την αρχή με νέο σενάριο και αλλαγή θαλάσσιου πεδίου ερευνών

Η εκδοχή Seligman επικράτησε στην σχετική βιβλιογραφία, όμως αποδείχθηκε ότι είχε μια σημαντική αδυναμία. Οι ερευνητές Σ. Βουγίδης και Κ. Θωκταρίδης μελετώντας τα ημερολόγια και τις αναφορές των βρετανικών υποβρυχίων διαπίστωσαν ότι στην αναφορά του κυβερνήτη του HMS TORBAY υπήρχε το περιστατικό στη Λέρο – όπως ακριβώς το περιέγραψε ο Seligman! Δεν ήταν το TROOPER αλλά το ιδίου τύπου TORBAY!
Όπως λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο αξιωματικος Π.Ν. Σπύρος Βουγίδης: «Καταλήξαμε σε αυτή την καινοφανή εκδοχή για τη βύθιση του υποβρυχίου μετά από επίμονη και λεπτομερή ανάλυση των κινήσεων όλων των εμπλεκόμενων και την αξιοποίηση πολύ μεγάλου όγκου αρχειακού υλικού.»
Ένα ακόμη στοιχείο που προβλημάτισε στην έρευνα ήταν ότι το TROOPER δεν έδωσε σημεία ζωής μετά τον εντοπισμό του από αέρος στις 4 Οκτωβρίου 1943. Δεν τον είδε κανένας και δεν επιχείρησε καμία επίθεση, ενώ ήταν σε περιοχή απ’ όπου διήλθαν αποδεδειγμένα εχθρικές μονάδες. Σε αντίθεση με το TROOPER, τα υποβρύχια UNRULY, UNRIVALED, UNSPARING και TORBAY που επιχείρησαν εκείνες τις μέρες στην Ελλάδα, είχαν τακτική αλληλεπίδραση με τον εχθρό είτε μέσω εντοπισμού τους, είτε μέσω των επιθέσεών τους. Μόνο το TROOPER παρέμεινε σιωπηλό και άφαντο για τόσες μέρες σε μια περιοχή που υπήρχε έντονη και διαρκής εχθρική αεροπορική παρουσία αλλά και πυκνή ναυτιλιακή κίνηση. Αυτό επιβεβαίωσε την νέα θεωρία ότι το TROOPER δεν είχε φτάσει τελικά μέχρι τη Λέρο.

Ιστορική ανατροπή

Η έρευνα στα ελληνικά, γερμανικά και βρετανικά αρχεία

Η ομάδα προχώρησε στη διερεύνηση όλων των γερμανικών ναρκοπεδίων που είχαν στήσει οι Γερμανοί στο Αιγαίο και διαπιστώθηκε ότι η ναρκοθέτιδα DRACHE στις 26 Σεπτεμβρίου 1943 τοποθέτησε πέντε ανθυποβρυχιακά ναρκοπέδια με 287 νάρκες βόρεια της Δονούσας, την ημέρα που το υποβρύχιο TROOPER ξεκινούσε από τη Βυρηττό για την τελευταία του αποστολή. Ήταν η περιοχή στην οποία ο κυβερνήτης του υποβρύχιου διατάχθηκε να περιπολήσει μεταξύ 6 και 9 Οκτωβρίου 1943, πριν την διατεταγμένη μετακίνησή στη Λέρο.
Η ορθότητα της θεωρίας αυτής έμενε να αποδειχθεί στην πράξη από τα αποτελέσματα των ερευνών επί του πεδίου. Η 15η στην σειρά και τελευταία αποστολή ξεκίνησε το 2023 και αυτή την φορά όχι στα Δωδεκάνησα αλλά στην καρδιά του Αιγαίου, στο Ικάριο πέλαγος. Το Ικάριο είναι όπως λέει ο κ. Θωκταρίδης, μια από τις πιο δύσκολες θάλασσες με έντονο αέρα, κυματισμό και δυνατά υποβρύχια ρεύματα. Η συνεχής και επίμονη έρευνα όμως, απέδωσε καρπούς.

Το ναυάγιο του HMS TROOPER εντοπίστηκε σε διεθνή χωρικά ύδατα βόρεια της Δονούσας, σε βάθος 253 μέτρων, επί ενός εκ των των 5 γερμανικών ναρκοπεδίων που είχε τοποθετήσει το DRACHE στις 26 Σεπτεμβρίου 1943.
Ο αρχικός εντοπισμός της ακριβούς θέσεως του ναυαγίου επιτεύχθηκε με ηχοβολιστικό διπλής εκπομπής τεχνολογίας CHIRP.
Στην τελική φάση η ταυτοποίηση έγινε με χρήση μη επανδρωμένου υποβρυχίου τηλεκατευθυνόμενου οχήματος ROV τύπου Super Achille.

HMS Trooper: Τα ευρήματα «μιλούν» από τα 253 μέτρα βάθος

Ογδόντα ένα χρόνια μετά την απώλειά του οι πρώτες εικόνες του HMS Trooper από τα -253 μέτρα (830 ft) στο Ικάριο πέλαγος προκαλούν δέος.
Το υποβρύχιο εισήλθε σε ένα από τα πέντε ναρκοπέδια που είχε ποντίσει λίγες ημέρες πριν η γερμανική ναρκοθέτιδα DRACHE και βυθίστηκε τα ξημερώματα 7ης Οκτωβρίου 1943 παρασύροντας στο βυθό τους 64 αξιωματικούς και ναύτες που επέβαιναν σε αυτό.

Σύμφωνα με τον κ. Θωκταρίδη: «Το συνολικού μήκους 84 μέτρων TROOPER είναι κομμένο σε τρία διακριτά τμήματα, πλώρη, μεσαίο τμήμα και πρύμνη, γεγονός που επιβεβαιώνει μια πολύ βίαιη βύθιση, μετά από έκρηξη νάρκης. Η βύθιση του υποβρυχίου οφείλεται σε έκρηξη γερμανικής νάρκης τύπου EMF που περιείχε 350 κιλά εξανίτη (μείγμα νιτρικού αμμωνίου και τρινιτροτολουόλιο γνωστό σαν Hexanite). Αποτέλεσμα της έκρηξης ήταν η άμεση η ταχυτάτη βύθιση του υποβρυχίου με σπάσιμο – διαμελισμό του υποβρυχίου σε τρία κομμάτια. Πρώτα βυθίστηκε η πλώρη, μετά η πρύμνη και τελευταίο,το μεσάιο κομμάτι που παρέμεινε για λίγα λεπτά στην επιφάνεια».

Η πλώρη και η πρύμνη κείτονται στο βυθό σε κοντινή απόσταση, ενώ ο πυργίσκος του υποβρυχίου έχει αποσπαστεί και βρίσκεται αρκετά πιο μακριά. Το σκηνικό είναι απόκοσμο…

Τμήμα πλώρης

Η πλώρη έχει επικαθήσει στο βυθό με έμπρωρη διαγωγή (κλίση προς τα εμπρός) 5 μοιρών. Το πώμα της τορπιλοσωλήνας νούμερο 7 είναι ανοιχτό και η τορπίλη απουσιάζει. Τα πώματα των υπολοίπων τορπιλοσωλήνων είναι κλειστά.
Το τμήμα της πλώρης έχει συνολικό μήκος 29 μέτρα. Το σπάσιμο έχει γίνει στο νομέα 55 όπου βρίσκονταν το διαμέρισμα ενδιαιτήσεων του πληρώματος των ναυτών. Στην κάτω δεξιά πλευρά υπάρχει διάμηκες ρήγμα μήκους 4 μέτρων καθώς και παραμόρφωση ελασμάτων προς τα μέσα, από το ωστικό κύμα της έκρηξης που προκλήθηκε από την νάρκη. Το πρωραίο πηδάλιο βάθους είναι αναδιπλωμένο, ένδειξη που σε συνδυασμό με τα κατεβασμένα περισκόπια και την ανοιχτή ανθρωποθυρίδα στον πυργίσκο μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το υποβρύχιο ήταν στην επιφάνεια την στιγμή της έκρηξης.

Πυργίσκος

Παρουσιάζει δεξιά κλήση 7 μοιρών. Τα περισκόπια μάχης και παρατηρήσεως είναι κατεβασμένα καθώς και η κεραία του ραντάρ αέρος. Η ανθρωποθυρίδα του πυργίσκου είναι ανοικτή και τα χειριστήρια είναι στη θέση πρόσω ημιταχώς. Οι ανθρωποθυρίδες που οδηγούσαν στο πυροβόλο είναι κλειστές, ενώ όλο το πυροβόλο απουσιάζει από την βάση του. Η εσωτερική πόρτα που οδηγεί στο μηχανοστάσιο είναι ανοιχτή. Το τμήμα του πυργίσκου έχει σπάσει στον νομέα 98 στο σημείο που βρίσκεται η υδατοφρακτή του μηχανοστασίου. Η εικόνα του χώρου των ενδιαιτήσεων που έχει σαρωθεί τελείως από την έκρηξη.

Τμήμα πρύμνης

Το τμήμα της πρύμνης έχει υποστεί τις λιγότερες ζημίες και είναι το μεγαλύτερο με 32,5 μέτρα μήκος. Παρουσιάζει μεγάλη κλήση 43 μοίρες δεξιά. Διακρίνεται η κεραία του Direction Finder επί του καταστρώματος, σε εξαιρετική κατάσταση. Τα πηδάλια βάθους και κατεύθυνσης είναι στην θέση μηδέν. Το πώμα της εξωτερικής τορπιλοσωλήνας νούμερο 10 έχει ανοίξει και η τορπίλη εξέχει κατά 2,2 μέτρα. Η εξωτερική τορπιλοσωλήνα νούμερο 9 είναι κλειστή.

Η ταυτότητα του θρυλικού υποβρυχίου HMS Trooper

Μήκος: 273,5 πόδια – 83.36 m
Πλάτος: 26,6 πόδια – 8.10 m
Εκτόπισμα: 1327 τόνοι (εν επιφανεία) 1090 τόνοι (standard) 1571 τόνοι (εν καταδύσει)
Ταχύτητα: 15½ κόμβοι (εν επιφανεία) 9 κόμβοι (εν καταδύσει)
Εμβέλεια: 8000 ν.μ με 10 κόμβους εν επιφανεία, 80νμ με 4 κόμβους εν καταδύσει
Μέγιστο βάθος: 300 πόδια – 91.4 m
Οπλισμός: 11 τορπιλοσωλήνες (6 εσωτερικοί στην πλώρη και 5 εξωτερικοί), 1 πυροβόλο 4 ιντσών.

ΣΣ: Τα ιστορικά στοιχεία για το ναυάγιο του HMS TROOPER που περιλαμβάνονται στο κείμενο βασίζονται στην έρευνα του Κώστα Θωκταρίδη

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Yπάρχει άγρια Ελλάδα και τη θέλουμε… Βρίσκεται πάντα εκεί έξω.

Στις απάτητες από τον Άνθρωπο πλαγιές της Πίνδου και της Ροδόπης. Στα άνυδρα βραχώδη νησιά και στα ανεξερεύνητα βάραθρα και σπήλαια…
Βρίσκεται στα αχνά μονοπάτια των σκιερών δασών εκεί που δεν φτάνει ούτε ο ήλιος του καλοκαιριού. Σε υλοστεφείς ρεματιές που νωρίς το πρωί μπορεί να φανερώσουν νυχτερινά ίχνη της νύχτας της αρκούδας, του λύκου, του τσακαλιού και ίσως του τελευταίου λύγκα που μπαινοβγαίνει από τα βόρεια σύνορα της χώρας. Είναι η άγρια Ελλάδα η κρυμμένη μέσα στα ψηλά χόρτα και τους θάμνους, ανάμεσα στα χωράφια και τους χωματόδρομους των πεδιάδων της Θεσσαλίας και της Κεντρικής Μακεδονίας. Αυτή που επιβιώνει σε γκρεμούς,σε κοιλάδες, οροπέδια, στα χαμηλά βουνά που …φυτρώνουν μόνο βράχια, στις ρεματιές του Ολύμπου, του Σμόλικα και των Τζουμέρκων που το χιόνι σηκώνεται τον Ιούνιο, του ανεμοδαρμένου Φαλακρού,του Γράμμου, του Βαρνούντα, του Βόρα, του Παρνασσού, του Ταύγετου και των Λευκών Ορέων, της ανυποψίαστης βιοποικιλότητας των εθνικών δρυμών. Αυτή που ξαναγεννιέται μέσα και πάνω από τα καμένα δάση των τελευταίων δεκαετιών, των ποταμών και των λιμνών ακόμη και των αστικών ρεμάτων, εκεί που κάθε πλάσμα της ελληνικής πανίδας- άγνωστο συνήθως sτους πολλούς – βρίσκει καταφύγιο και τροφή.
Αυτήν την άγρια Ελλάδα που επιβιώνει εκεί έξω αλλά και την άλλη που προσπαθεί πάντοτε να ανακάμψει και να επιστρέφει μετά τη Φωτιά και την Καταστροφή επιχειρούν να αποτυπώσουν στον τηλεοπτικό φακό τα μέλη του ελληνικού τηλεοπτικού συνεργείου της σειράς ντοκυμαντέρ «Άγρια Ελλάδα». «Γιατί» όπως λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ Ηλίας Στραχίνης, παρουσιαστής της σειράς «σ αυτήν την άγρια Ελλάδα, ηπειρωτική και νησιωτική, υπάρχουν σχετικώς ανεξερεύνητα τοπία αλλά και οργανισμοί. Στα τοπία λόγω και της μεγαλύτερης έκτασης η ηπειρωτική κερδίζει σε ανεξερεύνητες περιοχές, ενώ τα απομονωμένα και ακριτικά νησιά είναι πιο πιθανό να κρύβουν ακόμα είδη ζώων και φυτών που δεν έχουν ανακαλυφθεί από τους επιστήμονες…»
Η σειρά των ωριαίων ντοκιμαντέρ της «Άγριας Ελλάδας» μετά από δύο χρόνια απουσίας, επιστρέφει στις 7 Οκτωβρίου μέσα από την ΕΤ-3 στις συχνότητες της Ελληνικής Τηλεόρασης για να καταγράψει οτιδήποτε καταγράφεται από ένα κομμάτι άγριας ελληνικής ομορφιάς που βρίσκεται λίγα μέτρα δίπλα μας ή εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά μας σε απάτητα σημεία βουνών, άγονων νησίδων και αχαρτογράφητων μονοπατιών που ίσως οι περισσότεροι δεν θα δούμε ποτέ από κοντά.

Περισσότερα από 100 είδη ζώων- 12 νέες εκπομπές γεμάτες άγρια Ελλάδα

Πρόκειται για 12 νέα αυτοτελή επεισόδια εξωτερικής παραγωγής που αποτελούν τον 4ο κύκλο της σειράς και θα ολοκληρωθούν μέχρι και το Φεβρουάριο του 2025, με τους δύο γνωστούς πλέον συντελεστές της: τον Γρηγόρη Τούλια και τον Ηλία Στραχίνη.
Οι ίδιοι και το τηλεοπτικό τους συνεργείο, στα 7 χρόνια που προβάλλεται η «Άγρια Ελλάδα», έχουν σκαρφαλώσει στα μισά βουνά της χώρας (τα άλλα μισά τους περιμένουν), έχουν διασχίσει τα πιο άγνωστα σπήλαια, έχουν αποτυπώσει την μικροπανίδα ακατοίκητων και κατοικημένων νησιών εντοπίζοντας πλάσματα που ενώ γνωρίζαμε την ύπαρξή τους κανένας καμεραμάν δεν είχε ως τώρα βιντεοσκοπήσει. Συνολικά έχουν «αιχμαλωτίσει κι έχουν αποκωδικοποιήσει» τα τελευταία τέσσερα χρόνια(Γ και Δ κύκλος) με το φακό τους περισσότερα από 100 είδη της ελληνικής πανίδας(δημιουργώντας ένα μοναδικό τηλεοπτικό αρχείο για την ελληνική φύση) κι έχουν διασχίσει το σύνολο της χώρας από το τριεθνές του Έβρου μέχρι το Ταίναρο και την Κρήτη. Έχουν έρθει τετ α τετ με αγέλη λύκων στην Κερκίνη, έχουν… χαϊδέψει φίδια κι άλλα ερπετά( σσ ο Ηλίας Στραχίνης είναι εξειδικευμένος βιολόγος) ενώ στο νησί της Σύμης το μισό τηλεοπτικό συνεργείο (5 άτομα) προφυλάχτηκε την τελευταία στιγμή από «βροχή» βράχων μέσα σ ένα βάραθρο 27 μέτρων κατά την διάρκεια γυρισμάτων για ένα νέο είδος δολιχόποδου, «…τον σοβαρότερο κίνδυνο απ όσα βίωσα» όπως χαρακτηριστικά είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Γρηγόρης Τούλιας σπεύδοντας να διευκρινίσει «ότι από ζώα πάντως (κατά την διάρκεια των γυρισμάτων) δεν κινδυνέψαμε ποτέ».

Εικοσιπέντε μεγάλα ελληνικά οικοσυστήματα στην μικρή οθόνη

«Υπάρχει άγρια Ελλάδα αλλά είναι πολύ συρρικνωμένη και καταπιεσμένη από πάρα πολλούς παράγοντες» σχολιάζει ο Γρηγόρης Τούλιας. «Στο νέο κύκλο έχουμε ένα επεισόδιο στη Δαδιά, αυτό το τεράστιο οικοσύστημα που εξαφανίστηκε εντελώς. Είναι το μεγαλύτερο κομμάτι της άγριας Ελλάδας που χάσαμε τελευταία. Ωστόσο υπάρχουν πολλά οικοσυστήματα που κρατούν ακόμα, προστατεύονται αλλά και μας δείχνουν ότι η Φύση από μόνη της είναι ανθεκτική. Επίσης υπάρχουν πάρα πολλά ζώα, τα μεγάλα χωροκατακτητικά που θέλουν χώρο να επιβιώσουν που δεν αντέχουν, πχ ο λύγκας που έχει πλέον εξαφανιστεί ….και μόνο κάποια άτομα πιστεύεται ότι μπαινοβγαίνουν προερχόμενα από γειτονικές χώρες. Για τον λύγκα δεν υπάρχει πλέον άγρια Ελλάδα ενώ κάποτε έφτανε ως την Πελοπόννησο….».
«Tα θηλαστικά όσο και οι υπόλοιπες κατηγορίες των αυτόχθονων ζώων της χώρα μας αποτελούν φυσική κληρονομιά κι αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής φύσης.Το καθε είδος παίζει το δικό του ρόλο στην ισορροπία των οικοσυστημάτων. Μια ισορροπία που επηρεάζει άμεσα και τις δικές μας ζωές αλλά και τις τσέπες.Είναι ζώα που οι μελέτες δείχνουν οτι υπήρχαν εδώ πολύ πριν καν εμφανιστεί ο άνθρωπος στην περιοχή. Οφείλουμε να τα προστατέψουμε και να διατηρήσουμε τη βιοποικιλότητα του τόπου μας όσο είναι δυνατόν…» σημειώνει σε αντίστοιχο σχόλιο ο Ηλίας Στραχίνης.
Η εκπομπή έχει «ανταμώσει» την άγρια Ελλάδα σε περισσότερα από 25 μεγάλα οικοσυστήματά της και εν δυνάμει «όλοι την θέλουμε λέει ο κ Τούλιας. Αν ήμασταν ενημερωμένοι πόσο σημαντική είναι αυτή για τις ζωές μας, για την ποιότητα του αέρα, των νερών και την καθημερινότητα μας θα την θέλαμε περισσότερο. Ωστόσο πολλοί δεν γνωρίζουν ποια ακριβώς είναι τα ευεργετήματα της άγριας Ελλάδας. Και δυστυχώς αυτοί που αγνοούν την άγρια Ελλάδα είναι περισσότεροι απ αυτούς που την θέλουν και δουλεύουν για την προστασία της. Μια χαρακτηριστική περίπτωση σ αυτό είναι η εξαφάνιση του ασπροπάρη από τα Μετέωρα. Έχει εξοντωθεί από τις φόλες. Το πιο απλό πράγμα που μπορούσε να γίνει για την σωτηρία του είναι να μην πετούσαν φόλες…
Χωρίς να είναι ο στόχος της εκπομπής σε ορισμένες περιπτώσεις οι συντελεστές της βρέθηκαν μπροστά σε ανθρωπογενείς οικολογικές καταστροφές όπως στην Κρήτη όταν κατέγραψαν την εγκατάσταση και επικράτηση σε μια μικρή λίμνη ενός βουβαλοβάτραχου εισαγόμενου από την Αμερική- κατάλοιπο μιας αποτυχημένης επένδυσης εστιάτορα- που αφάνισε όλα τα άλλα είδη ή στις αλλαγές στο περιβάλλον που προκαλούν οι διανοίξεις δρόμων και οι μεγάλες εγκαταστάσεις για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας σε βουνοκορφές, ψηλά σε αλπικές ζώνες. «Αυτές οι αλπικές ζώνες είναι σαν νησίδες για τα ζώα που ζουν σ αυτό το υψόμετρο απομονωμένα επί χιλιάδες χρόνια και δεν υπάρχει γενετική κυκλοφορία από μια αλπική ζώνη σε μια άλλη. Εάν αυτή η ‘’νησίδα’’ της αλπικής άγριας ζωής καταστραφεί δεν μπορεί να ανακάμψει» υπογρμμίζει ο κ Τούλιας.
Οι δυο συνεργάτες και «φίλοι που ανακαλύπτουν την άγρια ελληνική φύση» είχαν το concept μιας τέτοιας εκπομπής από το 2010, όταν ο πρώτος εργαζόταν ακόμη στην Αθήνα συνεργαζόμενος με την παραγωγή γνωστών εκπομπών ιδιωτικών καναλιών, αλλά τα πρώτα 15 επεισόδια έγιναν με την συμμετοχή των ηθοποιών Κίκας Ζαχαριάδου και Νίκου Τσολερίδη. Συνολικά στους τρεις προηγούμενους κύκλους(συμπεριλαμβανομένων και αυτών της πανδημίας) προβλήθηκαν 32 επεισόδια που στόχευσαν στην απομυθοποίηση της άγριας ζωής, με σκοπό την ενημέρωση για την προστασία.

Ο μαυρόγυπας ήταν…αντιστάρ

Στα νέα επεισόδια τα 4 βασικά μέλη του τηλεοπτικού συνεργείου και οι δύο παρουσιαστές θα βρεθούν σε εντελώς απάτητα μέρη «ακραίας διαδικασίας και ταλαιπωρίας» με απώτερο σκοπό- όπως λένε- να διεισδύσουν ακόμη πιο βαθιά στα άδυτα της άγριας Ελλάδας και των οικοσυστημάτων της. «Σ όλο τον άγριο κόσμο, σπάνιων φυτών και ζώων, που μας περιβάλλει». Η φετινή παραγωγή, ο 4ος κύκλος, θα είναι όμως διαφορετικός. «Περισσότερο ψυχαγωγικός» λέει στο ΑΠΕ ΜΠΕ ο Γρ. Τούλιας καθώς «ελαφραίνει το επιστημονικό της κομμάτι». Οι συντελεστές συμπεριέλαβαν πλέον τις περιπέτειες των γυρισμάτων, αυθεντικούς διαλόγους, τις δυσκολίες που συναντούν ανά περιοχή και για τις οποίες επιστρατεύουν το χιούμορ τους για να τις αντιμετωπίσουν όπως στην περίπτωση κινηματογράφησης ενός μαυρόγυπα στον Έβρο που τους έστησε για μέρες μέχρι που απογοητεύτηκαν κι έφυγαν για άλλο γύρισμα στην Αθήνα.Eκεί ειδοποιήθηκαν ότι ο μαυρόγυπας το άλλο πρωί λόγω φαγητού που έρριξαν θα ήταν στην ταίστρα και οδηγώντας μέσα στο νύχτα, κάμερες και συντελεστές, πήραν θέση στην καλύβα-παρατηρητήριο κρατώντας την ανάσα τους… Ώρες ολάκερες κόπου να υπομονής πήγαν όμως πάλι χαμένες, γιατί τελικά το πουλί ούτε εκείνη την μέρα δεν είχε όρεξη να …πρωταγωνιστήσει.
Οι τηλεθεατές και οι φυσιολάτρες από την Δευτέρα (7/9) έως τον Φεβρουάριο θα ταξιδέψουν στην άγρια Ελλάδα της Σύμης, της Καρπάθου, της Σαμοθράκης, της Κρήτης, της Αλονήσου και των ακατοίκητων νησιών Γιούρα και κυρα- Παναγιά όπου το συνεργείο αναζήτησε την σπάνια μεσογειακή φώκια monachus-monachus. Οι συντελεστές της «Άγριας Ελλάδας» ταξιδεύουν στη Δράμα, το Βόιο Κοζάνης, τις Σέρρες και σε δεκάδες σημεία της ελληνικής υπαίθρου ενώ αναζήτησαν… ίχνη άγριας ζωής ακόμη και στο πυκνοδομημένο αστικό περιβάλλον της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης αφού οι κάμερες εντόπισαν μεγάλη αποικία παπαγάλων και ελεύθερες αλλόχθονες νεροχελώνες σε άλση και πάρκα των δυο μεγαλουπόλεων. Η σειρά «παρατηρεί» και τις αλλαγές σε αυτόχθονα είδη όπως οι καρακάξες και άλλα πουλιά που προσαρμόστηκαν στις πόλεις. Τις κάμερες της εκπομπής «τράβηξε» και ο Αλεξανδρινός παπαγάλος που μετά από 2300 χρόνια παρουσίας στην Ελλάδα, θεωρείται απόλυτα προσαρμοσμένος στα δυτικά προάστια της πρωτεύουσας και εντοπίστηκε σε αξιόλογους αριθμούς στο πάρκο Τρίτση.
Ποια όμως είναι η «Άγρια Ελλάδα» που θέλουν περισσότερο να δείξουν οι συντελεστές της; «Δεν ήταν λίγες οι φορές που ένιωσα και σκέφτηκα λέει στο ΑΠΕ ΜΠΕ ο Ηλίας Στραχίνης ότι πρέπει οπωσδήποτε να δει ο τηλεθεατής αυτό που βλέπω και βιώνω κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων. Οι στιγμές που ξεχωρίζω περισσότερο, είναι η ανάβαση στη Δρακόλιμνη της Τύμφης, ένα από τα πιο επιβλητικά τοπία της χώρας, η διάσχιση του ατελείωτου σπηλαίου του Μααρά στη Δράμα και του χειμωνιάτικου σκηνικού του φαραγγιού της Σαμαριάς, η δράση των Τζουμέρκων και η ανάδειξη της βιοποικιλότητας σε Κερκίνη και Δοϊράνη, με τους λύκους να μας παρατηρούν γεμάτοι περιέργεια στα 30 μέτρα, μέσα στη νύχτα. Αυτή είναι η Άγρια Ελλάδα, γεμάτη πρωτόγνωρες εικόνες και απερίγραπτες συγκινήσεις».

Σημ: Τις φωτογραφίες παραχώρησε για δημοσίευση στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ Γρ Τούλιας

Θαν.Τσίγγανας / ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ
ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 67 του Ν. 3852/2010 (ΦΕΚ Α’ 87, 07-06-2010), όπως τροποποιήθηκε από το N. 4555/18 (ΦΕΚ 133/19.07.2018 τεύχος Α’) και του άρθρου 11 του Κανονισμού Λειτουργίας του Δημοτικού Συμβουλίου, σας καλούμε στην τακτική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Αλεξάνδρειας που θα πραγματοποιηθεί δια ζώσης, την 7η Οκτωβρίου 2024 ημέρα Δευτέρα και ώρα 14:00, στην αίθουσα συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου (Δημαρχείο Αλεξάνδρειας, Εθνικής Αντίστασης 62), για συζήτηση και λήψη απόφασης στα παρακάτω θέματα της ημερήσιας διάταξης:

1. 12η Αναμόρφωση Προϋπολογισμού οικονομικού έτους 2024 (σχετική απόφαση αριθμ. 284/2024 Δημοτικής Επιτροπής).
(ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ)

2. Καθορισμός του ύψους και των όρων καταβολής της μηνιαίας οικονομικής εισφοράς (τροφεία), των εκπτώσεων και των απαλλαγών, για τη φοίτηση των βρεφών και νηπίων στους Βρεφονηπιακούς και Παιδικούς Σταθμούς του Δήμου Αλεξάνδρειας περιόδου 2024-2025.
(ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: ΛΑΦΑΖΑΝΗ ΕΛΕΝΗ)

Ο
ΠΡΟΕΔΡΟΣ Δ.Σ.

ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΔΡΙΣΤΑΣ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΔΙΚΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΒΑΝΤΩΝ