Αρχική Blog Σελίδα 30

Επιχειρησιακά Κέντρα Συμβάντων σε όλη την Ελλάδα – Πώς θα λειτουργεί το νέο δίκτυο συντονιστικών κέντρων της Πολιτικής Προστασίας

Ριζική αλλαγή για την αναμόρφωση του Εθνικού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας θα αποτελέσει η σύσταση των 13 Περιφερειακών Επιχειρησιακών Κέντρων Συμβάντων ( μικρά ΕΣΚΕΔΙΚ) που προβλέπεται στο νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με τίτλο “Ενεργή Μάχη”.

Όπως έγινε γνωστό από την Πολιτική Προστασία σε κάθε Περιφερειακή Πυροσβεστική Διοίκηση θα λειτουργεί Επιχειρησιακό Κέντρο Συμβάντων, πλήρως διασυνδεδεμένο με το Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων (Ε.Σ.Κ.Ε.Δ.Ι.Κ.) με σκοπό να  εξασφαλιστεί ενιαία επιχειρησιακή εικόνα σε πραγματικό χρόνο, από το τοπικό έως το εθνικό επίπεδο, επιτρέποντας ταχύτερη και αποτελεσματικότερη λήψη αποφάσεων.

Κεντρικός πυλώνας αυτής της μεταρρύθμισης θα είναι επίσης η εισαγωγή τυποποιημένων πρωτοκόλλων διοίκησης και επιχειρησιακής ανταπόκρισης, κατά τα πρότυπα του διεθνώς αναγνωρισμένου Incident Command System (ICS) – (Σύστημα Διοίκησης Συμβάντων).

Το Σύστημα Διοίκησης Συμβάντων αποτελεί ένα διεθνώς δοκιμασμένο και αναγνωρισμένο πρότυπο διαχείρισης συμβάντων όλων των κινδύνων, το οποίο αναπτύχθηκε και εφαρμόστηκε συστηματικά, ήδη από τις δεκαετίες του 1970 και 1980, στις Ηνωμένες Πολιτείες και στον Καναδά, χώρες που θεωρούνται πρωτοπόρες στον τομέα της πολιτικής προστασίας και της δασοπυρόσβεσης. Ακολουθώντας το πρότυπο της εφαρμογής του εκεί, η χώρα μας θα προσεγγίσει για πρώτη φορά θεσμικά το επίπεδο αυτών των δύο μοντέλων, υιοθετώντας κεντρικές αρχές τους, όπως η λειτουργική ενοποίηση όλων των σχεδίων και διαδικασιών (Κανόνες Εμπλοκής, Γενικά Σχέδια, λειτουργία Εθνικού Μηχανισμού), ανάπτυξη ενιαίου πλαισίου στρατηγικής, επιχειρησιακής και τακτικής διοίκησης, καθώς και θεσμοθέτηση στοιχείων τακτικής διοίκησης στο πεδίο.

Πώς θα λειτουργούν τα Επιχειρησιακά Κέντρα Συμβάντων

Η νέα επιχειρησιακή δομή που αναμένεται να θεσπιστεί μέσω του  νομοσχεδίου, δηλαδή το Επιχειρησιακό Κέντρο Συμβάντων θα λειτουργεί, όπως επισημαίνουν πηγές της Πολιτικής Προστασίας ως κεντρικός κόμβος συντονισμού, επικοινωνίας και ροής πληροφοριών όλων των εμπλεκομένων φορέων. Θα είναι δηλαδή ένα  μικρό Ε.Σ.Κ.Ε.Δ.Ι.Κ. που θα εξοπλιστεί με συστήματα επικοινωνίας, δορυφορικούς χάρτες, τεχνική υποστήριξη και κάθε μέσο που απαιτείται για την ταχεία και τεκμηριωμένη εκτίμηση των επιχειρησιακών δεδομένων ιδίως κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου.

Ουσιαστικά, κατά τις ίδιες πηγές, με τα Επιχειρησιακά Κέντρα Συμβάντων, η Ελλάδα αποκτά ένα δίκτυο αυτοτελών επιχειρησιακών κέντρων μοιρασμένο σε όλη την επικράτεια, που όμως θα είναι πλήρως διασυνδεδεμένο με το ΕΣΚΕΔΙΚ, αναβαθμίζοντας κατά αυτό τον τρόπο τον συντονισμό σε εθνικό επίπεδο κατά τα πρότυπα της διεθνούς εμπειρίας.

Ειδικότερα, σύμφωνα με την Πολιτική Προστασία, τα Επιχειρησιακά Κέντρα Συμβάντων, ενσωματώνουν την αρχή «μία επιχείρηση – μία διοίκηση» και λειτουργούν ως τοπικά – περιφερειακά κέντρα (“War Rooms”), στα οποία θα βρίσκονται μόνιμα σύνδεσμοι του Συντονιστικού Οργάνου Πολιτικής Προστασίας (ΣΟΠΠ), του Περιφερειακού Συντονιστικού Οργάνου Πολιτικής Προστασίας (ΠΕΣΟΠΠ) και του Τοπικού Συντονιστικού Οργάνου Πολιτικής Προστασίας (ΤΕΣΟΠΠ), αλλά και εκπρόσωποι εθελοντικών οργανώσεων και μη κυβερνητικών οργανώσεων που είναι εγγεγραμμένες στο Μητρώο Πολιτικής Προστασίας ή και εκτός αυτού. Τέτοια είναι για παράδειγμα το Ελληνικού Δικτύου Ανθεκτικών Πόλεων ή Συνδέσμων Προστασίας και Ανάπτυξης Δασών. Σκοπός αυτής της αλλαγής, όπως σημειώνουν πηγές της Πολιτικής Προστασίας, θα είναι μια σύγχρονη, διαλειτουργική διοίκηση, η οποία θα ξεπεράσει τις αδυναμίες που παρατηρήθηκαν σε προηγούμενες κρίσεις όπου δεν υπήρξε ενιαίος συντονισμός με αποτέλεσμα να υπάρξουν μεγάλες καταστροφές και τραγωδίες.

Με οδηγό τα διεθνή κέντρα σε ΗΠΑ, Καναδά (Incident Command Post) αλλά και σε Ιταλία (Sala Operativa/Direttore Operazioni Spegnimento) το Επιχειρησιακό Κέντρο Συμβάντων θα βαδίσει στα παραπάνω πρότυπα για μια σύγχρονη διαχείριση κρίσεων στην Ελλάδα. Όπως υπογραμμίζουν πηγές της Πολιτικής Προστασίας, η ρύθμιση αυτή θα επιφέρει βαθιά θεσμική τομή, καθώς, κατά τις ίδιες πηγές  αναβαθμίζει την επιτόπια διοίκηση από πρακτική «αυτοσχέδιου συντονισμού» σε θεσμικά κατοχυρωμένο κεντρικό επιχειρησιακό εργαλείο του Εθνικού Μηχανισμού. Στόχος του νέου αυτού μοντέλου, σύμφωνα με την Πολιτική Προστασία, είναι η ταχύτερη λήψη αποφάσεων, «ο περιορισμός του κινδύνου ασύμβατων ή αντιφατικών εντολών, η ενίσχυση της ασφάλειας προσωπικού και πολιτών, η εξασφάλιση διαφάνειας στη δημόσια ενημέρωση από ενιαίο κέντρο καθώς  και η συμβολή στην υιοθέτηση μιας κουλτούρας σύγχρονης, τεκμηριωμένης και προληπτικής διαχείρισης κρίσεων».

Τι θα φέρει το Σύστημα Διοίκησης Συμβάντων και πώς θα εφαρμοστεί

Το Σύστημα Διοίκησης Συμβάντων (ICS) αποτελεί ένα διεθνώς δοκιμασμένο και αναγνωρισμένο πρότυπο διαχείρισης συμβάντων όλων των κινδύνων, που χρησιμοποιείται ευρέως  τόσο για φυσικές καταστροφές όσο και για τεχνολογικά ή σύνθετα συμβάντα. Σκοπός είναι όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς να υιοθετούν μια ενιαία και ολοκληρωμένη οργανωτική δομή, ικανή να ανταποκρίνεται στις αυξημένες απαιτήσεις και την πολυπλοκότητα μεμονωμένων ή πολλαπλών περιστατικών. Με τον τρόπο αυτό, επιχειρείται να διασφαλιστεί ένας  κοινός τρόπος διοίκησης, σαφής κατανομή ρόλων και ενιαία επιχειρησιακή «γλώσσα» μεταξύ όλων των αρμόδιων υπηρεσιών.

Η λογική του ICS, στο πλαίσιο της πολιτικής προστασίας και ιδίως στον τομέα της πυροσβεστικής, προβλέπεται να εφαρμόζεται σε τρία επίπεδα διαχείρισης του κινδύνου.

1. σε στρατηγικό με την ενίσχυση του Ε.Σ.Κ.Ε.Δ.Ι.Κ. και την αξιοποίηση ειδικών λειτουργιών, όπως η επιχειρησιακή μετεωρολογία

2. σε επιχειρησιακό , μέσω της λειτουργίας των νέων Επιχειρησιακών Κέντρων Συμβάντων,

3. σε τακτικό, με τη σύσταση στοιχείου διοίκησης επί του πεδίου, διασυνδεδεμένου με τα Κινητά Επιχειρησιακά Κέντρα (όπως το “Όλυμπος”), ώστε να επιτυγχάνεται κοινός και ενιαίος συντονισμός όλων των επιχειρησιακών φορέων.

Ακόμη, για άλλες καταστροφές που υπάγονται στον Εθνικό Μηχανισμό Διαχείρισης Κρίσεων, η προσέγγιση του ICS προβλέπει επίσης την κατάρτιση Κοινών Επιχειρησιακών Πρωτοκόλλων.

Το νομοσχέδιο που προωθείται, όπως έχει γίνει γνωστό από την Πολιτική Προστασία, προβλέπει μεταξύ άλλων,  ενιαίους επιχειρησιακούς κανόνες και δομές, που προσομοιάζουν στις αρχές του Incident Command System (ICS):

Ειδικότερα:

-Συστήνονται συστήματα – στοιχεία διοίκησης στο πεδίο  με σκοπό τη δημιουργία ενιαίου κόμβου συντονισμού, όπου ο επικεφαλής του Πυροσβεστικού Σώματος (Π.Σ.) και οι σύνδεσμοι όλων των εμπλεκόμενων επιχειρησιακών φορέων (ΕΛ.ΑΣ,  Ένοπλες Δυνάμεις, το Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή και το Εθνικό Κέντρο ‘Αμεσης Βοήθειας (Ε.Κ.Α.Β.) διαμορφώνουν κοινή επιχειρησιακή εικόνα, εξασφαλίζουν άμεση ανταλλαγή κρίσιμων πληροφοριών και λαμβάνουν συντονισμένες αποφάσεις.

– Προβλέπεται η λειτουργία των δεκατριών Επιχειρησιακών Κέντρων Συμβάντων (Ε.Κ.Σ.) σε κάθε Περιφερειακό Κέντρο Επιχειρήσεων των Περιφερειακών Πυροσβεστικών Διοικήσεων (ΠΕ.ΠΥ.Δ.), διασυνδεδεμένων επιχειρησιακά με το Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ.), και με σκοπό τη «διάχυση» μιας ενιαίας επιχειρησιακής εικόνας από και προς τα Συντονιστικά Όργανα Πολιτικής Προστασίας (Σ.Ο.Π.Π.), τα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Συντονιστικά Όργανα Πολιτικής Προστασίας (Π.Ε.Σ.Ο.Π.Π.) και τα Τοπικά Επιχειρησιακά Συντονιστικά Όργανα Πολιτικής Προστασίας (Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π.).

– Παράλληλα, εισάγονται τυποποιημένα πρωτόκολλα και Κανόνες Εμπλοκής του Πυροσβεστικού Σώματος (Π.Σ.), οι οποίοι καθορίζουν σαφές πλαίσιο διοίκησης, διαδικασίες κινητοποίησης και επίπεδα εντολών για όλο το προσωπικό.

Συνοψίζοντας, σύμφωνα με πηγές της Πολιτικής Προστασίας, η συγκεκριμένη ρύθμιση, σηματοδοτεί τη σταδιακή μετάβαση του Εθνικού Μηχανισμού σε ένα σύγχρονο, διεθνώς αναγνωρισμένο πρότυπο διοίκησης συμβάντων. Όπως σημειώνουν, μέσω της θεσμικής ενσωμάτωσης του ICS, της πρόβλεψης κοινών σχεδίων επιχειρησιακής δράσης των σωμάτων ασφαλείας και της σύστασης στοιχείων τακτικής διοίκησης στο πεδίο, επιχειρείται να αρθούν οι διαπιστωμένες αδυναμίες συντονισμού, να ενισχυθεί η ταχύτητα και η ποιότητα λήψης αποφάσεων και να διασφαλισθεί ότι κάθε μεγάλη καταστροφή αντιμετωπίζεται με ενιαία γλώσσα, ενιαίο σχέδιο και σαφή κατανομή ευθυνών.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι Αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες θα εγκατασταθούν στη Βενεζουέλα, λέει ο Τραμπ

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε χθες, Σάββατο, ότι θα δώσει την άδεια στις αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες να μεταβούν στη Βενεζουέλα για να εκμεταλλευθούν τα αποθέματα αργού της, προσθέτοντας ότι το αμερικανικό εμπάργκο στο βενεζουελανό πετρέλαιο παραμένει σε ισχύ μετά τη στρατιωτική επιχείρηση εναντίον του προέδρου Νικολάς Μαδούρο.

«Οι πολύ μεγάλες αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες μας, οι πιο σημαντικές στον κόσμο, θα πάνε επιτόπου, θα δαπανήσουν δισεκατομμύρια δολάρια, θα επισκευάσουν τις υποδομές που έχουν σοβαρές ζημιές (…) και θα αρχίσουν να δημιουργούν έσοδα για τη χώρα», είπε ο αμερικανός πρόεδρος στη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου που έδωσε στη Φλόριντα.

«Το εμπάργκο σε όλο το βενεζουελανό πετρέλαιο παραμένει πλήρως σε ισχύ», υπογράμμισε επίσης.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποίησαν τη νύκτα της Παρασκευής προς το Σάββατο σειρά αεροπορικών επιθέσεων στη Βενεζουέλα, συνέλαβαν και μετέφεραν σε αμερικανικό έδαφος τον πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο.

Ο Ντόναλντ Τραμπ τον κατηγορεί ότι είναι επικεφαλής ενός εκτεταμένου δικτύου λαθρεμπορίου ναρκωτικών, κάτι που ο ενδιαφερόμενος διαψεύδει, κατηγορώντας τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι θέλουν να τον ανατρέψουν για να αρπάξουν το πετρέλαιο της Βενεζουέλας.

Σύμφωνα με το Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, στο υπέδαφος της Βενεζουέλας υπήρχαν το 2023 περίπου 303 δισεκατομμύρια βαρέλια, δηλαδή περίπου το 17% των παγκόσμιων αποθεμάτων.

Η Ουάσινγκτον επιβάλλει από το 2017 οικονομικές κυρώσεις στη Βενεζουέλα και, τον Ιανουάριο 2019, στη διάρκεια της πρώτης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ, επέβαλε ένα πετρελαϊκό εμπάρκο με στόχο να προκαλέσει οικονομική ασφυξία στη χώρα, που εξαρτάται από τις πετρελαϊκές εξαγωγές της.

Στην αρχή της δεύτερης θητείας του το 2025, ο Ντόναλντ Τραμπ έβαλε τέλος στις πετρελαϊκές άδειες που επέτρεπαν στις πολυεθνικές του πετρελαίου και του αερίου να επιχειρούν στη Βενεζουέλα παρά τις κυρώσεις.

Μόνο η αμερικανική Chevron εξαιρέθηκε, όμως δεν έχει πλέον δικαίωμα να καταβάλλει χρήματα στην εξουσία. Σε σύμπραξη με τη δημόσια πετρελαϊκή εταιρεία της Βενεζουέλας PDVSA, εκμεταλλεύεται στη χώρα τέσσερις πετρελαιοπηγές.

Με λίγο λιγότερα από ένα εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα, σύμφωνα με τον ΟΠΕΚ, η Βενεζουέλα απέχει πολύ από το να συγκαταλέγεται μεταξύ των μεγαλύτερων παραγωγών πετρελαίου. Χρόνια κακοδιαχείρισης και διαφθοράς μείωσαν αυτό τον αριθμό έπειτα από μια κορύφωση σε πάνω από τα τρία εκατομμύρια στις αρχές της δεκαετίας του 2000.

Εξαιτίας του αμερικανικού εμπάργκο, το Καράκας είναι υποχρεωμένο να διαθέτει αυτό το πετρέλαιο στη μαύρη αγορά με μεγάλη έκπτωση, κυρίως προς την Ασία. Επιπλέον η Ουάσινγκτον επέβαλε «πλήρη αποκλεισμό» στα «πετρελαιοφόρα υπό κυρώσεις» που πηγαίνουν προς τη Βενεζουέλα ή έρχονται απ’ αυτή.

Το βενεζουελανό πετρέλαιο είναι χαμηλότερης ποιότητας και μετατρέπεται σε ντίζελ ή σε υποπροϊόντα, όπως η άσφαλτος, και όχι σε βενζίνη.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν στις ακτές του κόλπου του Μεξικού διυλιστήρια που έχουν κατασκευασθεί πριν από δεκαετίες ειδικά για να το επεξεργάζονται.

 Σύμφωνα με τον Στίβεν Σορκ, αναλυτή του γραφείου συμβούλων Schork Group, «οι Ηνωμένες Πολιτείες τα πάνε πολύ καλά χωρίς το βενεζουελανό πετρέλαιο» και το θέλουν μάλλον για «πολιτικούς» λόγους.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ανάρτηση του πρωθυπουργού Κυρ. Μητσοτάκη για τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα

Ο πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης έκανε την εξής ανάρτηση στα αγγλικά για τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα:

«Nicholas Maduro presided over a brutal and repressive dictatorship that brought about unimaginable suffering on the Venezuelan people. The end of his regime offers new hope for the country. This is not the time to comment on the legality of the recent actions. The priority must now be to ensure a peaceful and speedy transition to a new inclusive government that enjoys full democratic legitimacy. Greece will coordinate with its European Union and UN Security Council partners on the matter. We remain focused on ensuring the safety of Greek citizens in the country».

Ανεπίσημη μετάφραση: «Ο Nicholas Maduro ήταν επικεφαλής μιας βάναυσης και καταπιεστικής δικτατορίας που προκάλεσε αδιανόητο πόνο στον λαό της Βενεζουέλας. Το τέλος του καθεστώτος του προσφέρει νέα ελπίδα για τη χώρα. Δεν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών. Προτεραιότητα αυτή τη στιγμή πρέπει να είναι η διασφάλιση ειρηνικής και ταχείας μετάβασης σε μία νέα, συμπεριληπτική κυβέρνηση που θα έχει πλήρη δημοκρατική νομιμοποίηση. Η Ελλάδα θα δράσει σε συντονισμό με τους εταίρους της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για το ζήτημα. Η προσοχή μας παραμένει επικεντρωμένη στη διασφάλιση της ασφάλειας των Ελλήνων πολιτών στη χώρα».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Έρχονται αυξήσεις μισθών το 2026 από κλαδικές συμβάσεις και κατώτατο

Σημαντικές αυξήσεις στους μισθούς στον ιδιωτικό τομέα που εκτιμάται ότι μπορεί να φτάνουν και το 15-20% για μεγάλες κατηγορίες εργαζομένων αναμένεται να φέρει το 2026. Οι προσδοκίες από τη συμφωνία κυβέρνησης – κοινωνικών εταίρων για την επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων με στόχο την επέκταση των Συλλογικών Συμβάσεων σε όσο το δυνατόν περισσότερους κλάδους είναι υψηλές και εκτιμάται ότι θα αρχίσουν να μετατρέπονται σε αυξήσεις αποδοχών τους επόμενους μήνες.

Δυναμική στις μισθολογικές αυξήσεις θα δώσει και η νέα αύξηση του κατώτατου μισθού από την 1 Απριλίου πάνω από τα 880 ευρώ που βρίσκεται σήμερα. Υπενθυμίζεται ότι η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί για αύξηση του κατώτατου μισθού στα επίπεδα των 950 ευρώ στο σύνολο της τετραετίας, ποσό που εκτιμάται ότι μπορεί να υπερκαλυφθεί έως το 2027.

Σήμερα μόνο το 24% των εργαζόμενων καλύπτεται από συλλογική σύμβαση εργασίας, ενώ ο στόχος του νέου πλαισίου συλλογικών διαπραγματεύσεων, που προωθεί η κυβέρνηση, είναι η κάλυψη να φτάσει στο 80% σταδιακά τα επόμενα χρόνια. Είναι ενδεικτικό ότι μόνο 25 κλαδικές συμβάσεις βρίσκονται σήμερα σε ισχύ, οι περισσότερες εκ των οποίων λήγουν το 2026. Αντίθετα στο πρώτο εξάμηνο του 2025 είχαν υπογραφεί 170 επιχειρησιακές συμβάσεις.

Μεταξύ άλλων, οι κλαδικές συμβάσεις που βρίσκονται σήμερα σε ισχύ αφορούν τις ιδιωτικές ασφαλιστικές επιχειρήσεις, τις τράπεζες και τα ξενοδοχεία.  Με τη νέα νομοθετική ρύθμιση της υπουργού Εργασίας Νίκης Κεραμέως – η οποία πρόκειται να ψηφιστεί τους πρώτους μήνες του έτους – οι συμβάσεις στις περιπτώσεις που προσφέρουν περιορισμένη κάλυψη αναμένεται να επεκταθούν στο σύνολο επιχειρήσεων και των εργαζομένων του κλάδου. Επίσης εκτιμάται ότι θα υπογραφούν συλλογικές συμβάσεις σε κλάδους που σήμερα είναι πλήρως ακάλυπτοι, όπως αυτός των ιδιωτικών υπαλλήλων που αφορά περίπου 700.000 εργαζόμενους.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, οι αυξήσεις που θα φέρουν συλλογικές συμβάσεις, μαζί με τα επιδόματα, μπορεί να φτάνουν έως 15 – 20% πάνω από τον εκάστοτε κατώτατο μισθό, με βάση τον οποίο αμείβονται σήμερα πολλοί εργαζόμενοι. Είναι χαρακτηριστικό ότι πριν τα μνημόνια με τον κατώτατο μισθό αμείβονταν περίπου 150.000 εργαζόμενοι. Σήμερα λόγω της ραγδαίας αύξησης των επιχειρησιακών συμβάσεων τα προηγούμενα χρόνια οι μισθωτοί που αμείβονται με τον κατώτατο έχουν εκτιναχθεί στους 600.000

Η αναστροφή αυτής της τάσης αποτελεί διακηρυγμένη πρόθεση και βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης στη μάχη για την προστασία των εισοδημάτων από τον πληθωρισμό. Στην επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων εργασίας και στις αυξήσεις μισθών που θα προκύψουν από αυτές θα πρέπει να προστεθεί και η αύξηση των εισοδημάτων των μισθωτών από τις φορολογικές ελαφρύνσεις που ισχύουν ήδη από την Πρωτοχρονιά. Πρόκειται για αυξήσεις που είναι αποτέλεσμα της μειωμένης παρακράτησης φόρου εισοδήματος που θα φανεί στα εκκαθαριστικά των αποδοχών τον Ιανουάριο λόγω της μείωσης των φορολογικών συντελεστών και των πρόσθετων σημαντικών μειώσεων φόρου για τις οικογένειες με παιδιά.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στις 12 το μεσημέρι σήμερα στα Μάλγαρα η πανελλαδική σύσκεψη των αγροτών για τα επόμενα βήματα των κινητοποιήσεών τους

Στα Νέα Μάλγαρα Θεσσαλονίκης, όπου πρόκειται να πραγματοποιηθεί σήμερα, στις 12 το μεσημέρι, η τρίτη πανελλαδική σύσκεψη των ανθρώπων του πρωτογενούς τομέα, αποφασίζονται τα επόμενα βήματα των αγροτικών κινητοποιήσεων. Στη σημερινή κρίσιμη σύσκεψη, οι εργασίες της οποίας θα φιλοξενηθούν στο Πολιτιστικό Κέντρο των Νέων Μαλγάρων, συμμετέχουν εκπρόσωποι από περισσότερα από 50 μπλόκα σε όλη τη χώρα, σε μια στιγμή που συμπληρώνονται 35 ημέρες από την παράταξη των τρακτέρ σε διάφορα κομβικά σημεία του οδικού δικτύου της χώρας σε Βορρά και Νότο και στους τελωνειακούς σταθμούς στα σύνορα με τις γειτονικές χώρες.

Η κωμόπολη των Νέων Μαλγάρων, όπου θα πραγματοποιηθεί η πανελλαδική σύσκεψη, ανήκει στην περιφερειακή ενότητα Θεσσαλονίκης και βρίσκεται μόλις 25 χιλιόμετρα δυτικά από το κέντρο της πόλης, ανάμεσα στη δυτική όχθη του Αξιού και στην ανατολική του Λουδία και σε κομβικό σημείο για τις οδικές μεταφορές, αφού είναι χτισμένη πολύ κοντά στον άξονα της ΠΑΘΕ, που ενώνει τη Θεσσαλονίκη με την Αθήνα. Στον εκεί σταθμό διοδίων, από όπου διέρχονται καθημερινά δεκάδες χιλιάδες οχήματα (πάνω από 25.000), είναι παραταγμένα για πάνω από έναν μήνα τα τρακτέρ και τα αγροτικά αυτοκίνητα αγροτών και κτηνοτρόφων και εκεί θα συγκεντρωθούν άνθρωποι του πρωτογενούς τομέα από όλη τη χώρα, για να αποφασίσουν για το μέλλον των κινητοποιήσεών τους.

Υπενθυμίζεται ότι στην ανακοίνωση-κάλεσμά της για την πανελλαδική σύσκεψη, η επιτροπή των μπλόκων επισημαίνει -μεταξύ άλλων- τα εξής: «Καλούμε τα μπλόκα, με αποφάσεις των Γενικών τους Συνελεύσεων, να συμμετάσχουν στη νέα πανελλαδική σύσκεψη που θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 4 Γενάρη και ώρα 12 το μεσημέρι, στα Μάλγαρα, προκειμένου να συζητήσουμε την κλιμάκωση του αγώνα μας, τις περαιτέρω κινήσεις μας. Το λέμε ακόμα μια φορά: Πίσω δεν πρόκειται να κάνουμε. Με σκυμμένο το κεφάλι δεν πρόκειται ν’ αποχωρήσουμε (…). Δεν ξεπουλιόμαστε. Θα νικήσουμε, γιατί ο αγώνας μας είναι αγώνας επιβίωσης».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ψυχολογία: Το Γονεοποιημένο Παιδί: Όταν η Παιδικότητα Θυσιάζεται για την Ισορροπία της Οικογένειας – Γράφει ο ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

Το «γονεοποιημένο παιδί» στη συστημική ψυχολογία δεν είναι μια ταμπέλα ούτε ένας χαρακτηρισμός που αποδίδεται ελαφρά τη καρδία. Είναι η περιγραφή ενός ρόλου που ένα παιδί αναγκάζεται να αναλάβει όταν το οικογενειακό σύστημα αδυνατεί να στηρίξει τον εαυτό του. Και είναι ένας ρόλος βαρύς, πρόωρος, ανοίκειος για την ψυχική ηλικία του παιδιού, ακόμα κι αν εξωτερικά φαίνεται «ώριμο», «δυνατό», «υπεύθυνο».

Η ωριμότητα αυτή δεν είναι ένδειξη υγείας. Είναι συχνά το τίμημα της επιβίωσης.

Τι είναι η γονεοποίηση (parentification)

Με τον όρο γονεοποίηση περιγράφουμε τη διαδικασία κατά την οποία το παιδί καλείται να αναλάβει ευθύνες, ρόλους ή συναισθηματικά βάρη που κανονικά ανήκουν στους ενήλικες. Δεν πρόκειται για ένα παιδί που «βοηθά». Πρόκειται για ένα παιδί που εγκαταλείπει, σιωπηλά, τη θέση του παιδιού για να κρατήσει όρθιο το σύστημα.

Στη συστημική οπτική, αυτό συμβαίνει όταν:

  • τα όρια μέσα στην οικογένεια έχουν διαταραχθεί,
  • οι ρόλοι έχουν αντιστραφεί,
  • το σύστημα χρειάζεται κάποιον να καλύψει ένα κενό που οι ενήλικες αδυνατούν να διαχειριστούν.

Το παιδί δεν επιλέγει συνειδητά. Προσαρμόζεται.

Τα δύο βασικά είδη γονεοποίησης

Πρακτική ή λειτουργική γονεοποίηση
Εδώ το παιδί αναλαμβάνει καθήκοντα που ξεπερνούν την ηλικία του: φροντίζει αδέρφια, οργανώνει το σπίτι, αναλαμβάνει ευθύνες ενηλίκου, συχνά γίνεται το «δεξί χέρι» του γονέα. Αν και κοινωνικά συχνά επιβραβεύεται, το παιδί αυτό στερείται τον χρόνο και τον χώρο για αυθορμητισμό, παιχνίδι και ξεκούραση.

Συναισθηματική γονεοποίηση
Η πιο αθόρυβη και βαθιά τραυματική μορφή. Το παιδί γίνεται ο συναισθηματικός υποστηρικτής του γονέα: ο εξομολογητής, ο σύμμαχος, ο «μικρός θεραπευτής». Ακούει παράπονα, απορροφά άγχος, κουβαλά συναισθήματα που δεν του ανήκουν.

Εδώ, το παιδί δεν φροντίζει μόνο πράξεις, φροντίζει ψυχές. Και αυτό αφήνει ρωγμές που συχνά εμφανίζονται χρόνια αργότερα.

Πώς το ερμηνεύει η συστημική θεωρία

Στη συστημική προσέγγιση, το γονεοποιημένο παιδί:

  • υπερλειτουργεί για να διατηρηθεί η ισορροπία,
  • «διασώζει» τη συνοχή της οικογένειας εις βάρος της δικής του ανάπτυξης,
  • μετακινείται πρόωρα από τη θέση του παιδιού στη θέση του ενήλικα,
  • βιώνει έντονο άγχος ή ενοχή στην ιδέα ότι θα αποχωρήσει από αυτόν τον ρόλο.

Το σύστημα επιβιώνει. Το παιδί πληρώνει το κόστος.

Το ψυχικό αποτύπωμα στην ενήλικη ζωή

Οι ενήλικες που υπήρξαν γονεοποιημένα παιδιά συχνά εμφανίζουν:

  • δυσκολία στην αναγνώριση και έκφραση προσωπικών αναγκών,
  • δυσπιστία απέναντι στη φροντίδα που προσφέρουν οι άλλοι,
  • υπερευθύνη, τελειομανία, χρόνια εξάντληση,
  • τάση να επιλέγουν σχέσεις όπου χρειάζεται να «σώσουν» τον άλλον.

Στην ψυχοθεραπεία, αυτό συχνά εκφράζεται ως ένα βαθύ ερώτημα: «Και εγώ πότε θα ξεκουραστώ;»

Γιατί συμβαίνει η γονεοποίηση

Η γονεοποίηση δεν είναι αποτέλεσμα κακής πρόθεσης. Συνήθως προκύπτει από:

  • συναισθηματικά ανώριμους ή επιβαρυμένους γονείς,
  • μονογονεϊκές οικογένειες σε συνθήκες υπερφόρτωσης,
  • ασθένεια, πένθος ή ψυχική δυσκολία γονέα,
  • έντονες συγκρούσεις ή διάλυση της γονεϊκής σχέσης,
  • πολιτισμικά μοτίβα που εξιδανικεύουν τη θυσία.

Το παιδί γίνεται το «σταθερό πρόσωπο» εκεί που ο ενήλικας δεν μπορεί.

Ο βαθύτερος πυρήνας: μια αόρατη απώλεια

Στην ουσία, η γονεοποίηση είναι μια μορφή αθέατου πένθους. Το παιδί χάνει την παιδική του θέση χωρίς να το συνειδητοποιήσει και χωρίς να του επιτραπεί να τη θρηνήσει. Μεγαλώνει γρήγορα, υπερβολικά, πριν προλάβει να νιώσει ασφαλές.

Η ψυχοθεραπεία μπορεί να προσφέρει κάτι πολύτιμο: έναν χώρο όπου αυτό το παιδί, πια ενήλικας, μπορεί επιτέλους να κατέβει από τον ρόλο και να επιστρέψει στον εαυτό του.

Συμπερασματικά

Το γονεοποιημένο παιδί δεν είναι δυνατό επειδή άντεξε. Είναι δυνατό επειδή επέζησε. Και η αληθινή θεραπεία δεν βρίσκεται στο να συνεχίσει να αντέχει, αλλά στο να του επιτραπεί, ίσως για πρώτη φορά, να μην χρειάζεται να κρατά τα πάντα.

Γράφει ο Ψυχολόγος-Σύμβουλος Γάμου Γιάννης Ξηντάρας

Αύξηση των θυμάτων αεροπορικών δυστυχημάτων διεθνώς το 2025

Την περασμένη χρονιά έχασαν τη ζωή τους 418 άνθρωποι σε δυστυχήματα στα οποία ενεπλάκησαν πολιτικά αεροσκάφη σε παγκόσμια κλίμακα, δείχνουν αριθμοί που δημοσιοποιήθηκαν χθες Παρασκευή.

Κατά δεδομένα του Aviation Safety Network που παρουσίασε ο συλλογικός φορέας εκπροσώπησης γερμανικών εταιρειών του κλάδου της πολιτικής αεροπορίας BDL, στα θύματα συμπεριλαμβάνονταν 352 επιβάτες, 33 μέλη πληρωμάτων και 33 άνθρωποι στο έδαφος.

Το 2024, είχαν καταγραφτεί 334 θάνατοι σε αεροπορικές τραγωδίες.

Παρά την αύξηση του αριθμού των θυμάτων, βραχυπρόθεσμη σύμφωνα με την BDL, μακροπρόθεσμα ο λόγος των θανάτων προς επιβάτες συνεχίζει να υποχωρεί. Η στατιστική πιθανότητα θανάτου σε συντριβή ή άλλο δυστύχημα αεροσκάφους το 2025 ανερχόταν σε 1:11.459.330.

Τα χρόνια του 1970, ο κίνδυνος ήταν πολύ πιο υψηλός, ο λόγος αυτός βρισκόταν στο 1 προς 264.000.

Σε συγκεκριμένες χρονιές τότε είχαν χαθεί πάνω από 2.000 ζωές σε αεροπορικά δυστυχήματα, παρά τον πολύ χαμηλότερο όγκο δρομολογίων την εποχή.

Κατά εκτιμήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας (ΔΟΠΑ), το 2025 επρόκειτο να ταξιδέψουν αεροπορικώς 4,7 δισεκατομμύρια άνθρωποι, υπερδεκαπλάσιοι απ’ ό,τι τα χρόνια του 1970, όταν ο αριθμός αυτός δεν ξεπερνούσε τα 440 εκατομμύρια.

Οι στατιστικές που παρέθεσε η BDL αφορούν αεροσκάφη με δυναμικότητα τουλάχιστον 14 θέσεων. Τα δεδομένα για μικρότερα αεροσκάφη δεν είναι διαθέσιμα. Δεν συμπεριλαμβάνονται στοιχεία για την πολεμική αεροπορία καμιάς χώρας.

Την περασμένη χρονιά, το χειρότερο δυστύχημα καταγράφτηκε τη 12η Ιουνίου, όταν αεροσκάφος Boeing 787 Dreamliner συνετρίβη δευτερόλεπτα μετά την απογείωση στην Αχμενταμπάντ της Ινδίας. Έχασαν τη ζωή τους 229 επιβάτες και 12 μέλη του πληρώματος, επέζησε ως εκ θαύματος μόλις ένας επιβάτης· ακόμη 19 άνθρωποι σκοτώθηκαν στο έδαφος.

Οι έρευνες για την αιτία της ξαφνικής απώλειας ώσης και στις δυο μηχανές του 777 δεν έχουν ολοκληρωθεί.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Βενεζουέλα: «Ήρθε η ώρα της ελευθερίας», δηλώνει η ηγέτιδα της αντιπολίτευσης Ματσάδο

Ο Εδμούνδο Γκονσάλες Ουρούτια «να αναλάβει αμέσως» την προεδρία, λέει η Ματσάδο.

«Ήρθε η ώρα της ελευθερίας», δήλωσε η ηγέτιδα της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας, Μαρία Κορίνα Ματσάδο, βραβευμένη με το Νόμπελ Ειρήνης του 2025, μετά τη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο από τις ΗΠΑ.

«Βενεζουελάνοι, ήρθε η ώρα της ελευθερίας», έγραψε σε ανακοίνωσή της που ανήρτησε στο Χ, υποστηρίζοντας ότι ο υποψήφιος της αντιπολίτευσης για τις προεδρικές εκλογές του 2024, Εδμούνδο Γκονσάλες Ουρούτια, ο οποίος βρίσκεται αυτή τη στιγμή εξόριστος στην Ισπανία, πρέπει «να αναλάβει αμέσως» την προεδρία.

Ο Μαδούρο απομακρύνθηκε από την εξουσία αφού αρνήθηκε μια αποχώρηση μέσω διαπραγμάτευσης τόνισε η Ματσάδο.

Οι ΗΠΑ, η ΕΕ και κράτη της Λατινικής Αμερικής αρνήθηκαν να αναγνωρίσουν το αποτέλεσμα των εκλογών του 2024, όταν ο Μαδούρο εξασφάλισε τρίτη εξαετή θητεία. Η αντιπολίτευση κατήγγειλε απάτη και διεκδίκησε τη νίκη του δικού της υποψηφίου Εδμούνδο Γκονσάλες Ουρούτια.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ισραήλ: Το Ισραήλ χαιρετίζει την απομάκρυνση του προέδρου Μαδούρο από τις ΗΠΑ

Το Ισραήλ χαιρέτισε την απομάκρυνση του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο, δήλωσε ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών Γκίντεον Σάαρ, μετά τη σύλληψη και την ανατροπή του από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Το Ισραήλ χαιρετίζει την απομάκρυνση του δικτάτορα που ηγήθηκε ενός δικτύου ναρκωτικών και τρομοκρατίας και ελπίζει στην επιστροφή της δημοκρατίας στη χώρα και σε φιλικές σχέσεις μεταξύ των κρατών», δήλωσε ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών Γκίντεον Σάαρ στο X.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κ. Λουπασάκης, καθηγητής ΕΜΠ: Στην Ελλάδα αντιμετωπίζουμε τα ρέματα σαν χαμένο χώρο

 «Η στρατηγική που ακολουθείται στη χώρα μας αναφορικά με τη διαχείριση των ρεμάτων και των ποταμών είναι ιδιαίτερα επιθετική. Στην πράξη αντιμετωπίζουμε τις συγκεκριμένες μορφολογικές δομές ως «χαμένο» χώρο, τον οποίο πρέπει με κάποιο τρόπο να ανακτήσουμε και να εκμεταλλευτούμε», υπογραμμίζει σε συνέντευξη του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Καθηγητής του ΕΜΠ Κωνσταντίνος Λουπασάκης.

   Όπως σημειώνει: «Το πρόβλημα είναι ότι δεν αντιλαμβανόμαστε πως οι κοίτες των ποταμών και των ρεμάτων υπήρχαν, υπάρχουν και θα συνεχίσουν να υπάρχουν και μετά από εμάς. Επίσης δεν αντιλαμβανόμαστε ότι τα έργα τα οποία εμείς κατασκευάζουμε, εκτός του ότι μπορεί να είναι ανεπαρκή, δεν μπορούν να έχουν την ίδια αντοχή στον χρόνο με τους μηχανισμούς της φύσης.

   Ολόκληρη η συνέντευξη του Καθηγητή Τεχνικής Γεωλογίας και Γεωτεχνικής Μηχανικής της Σχολή Μεταλλειολόγων – Μεταλλουργών Μηχανικών ΕΜΠ Κωνσταντίνου Λουπασάκη στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και τον Γιώργο Ψύλλια με αφορμή τις πρόσφατες καταστροφές από τις πλημμύρες στο ρέμα της Πικροδάφνης στον Άγιο Δημήτριο (Μπραχάμι) στις οποίες αναφέρεται εκτενώς έχει ως εξής:

   Ερ. Κύριε καθηγητά είδαμε τι συνέβη παραμονές των Χριστουγέννων από τις καταρρεύσεις των πρανών στο ρέμα της Πικροδάφνης. Τι ακριβώς έχει συμβεί στην περιοχή αυτή;

   Απ. Τα πρανή του ρέματος, σε σημαντικά μήκη της κοίτης, δομούνται από μπάζα (ανθρωπογενείς αποθέσεις). Αυτό τα καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτα σε αστοχίες, καθώς τα υλικά αυτά, λόγω της ανομοιογένειας και των υποδεέστερων μηχανικών χαρακτηριστικών τους, είναι εγγενώς ασταθή. Δεν είναι λοιπόν τυχαίο ότι όλα τα πρανή που αστόχησαν κατά τη διάρκεια του συγκεκριμένου φαινομένου πλημμύρας αποτελούνται από μπάζα.

   Στις θέσεις αυτές είτε δεν υπήρχαν τοιχία υποστήριξης, είτε υπήρχαν πρόχειρες κατασκευές που είχαν ανεγερθεί από τους περίοικους, με σκοπό την επέκταση των ιδιοκτησιών τους προς το ρέμα.

   Επίσης, από τα video που έχουν αναρτηθεί στο διαδίκτυο είδαμε ότι κατά τη διάρκεια της βροχόπτωσης είχαν εκδηλωθεί και έντονες επιφανειακές απορροές νερού από το οδικό δίκτυο προς τα πρανή του ρέματος. Από το γεγονός αυτό συμπεραίνεται ότι πέριξ του ρέματος δεν υπήρχε επαρκές δίκτυο αγωγών, εντός του οδικού δικτύου, για την απαγωγή των επιφανειακώς απορρεόντων υδάτων. Η υπογειοποίηση πολλών κλάδων του υδρογραφικού δικτύου και η αντικατάστασή τους από κλειστούς αγωγούς περιορισμένης διατομής αποδεικνύεται ότι είναι ανεπαρκής.

   Συνεπώς η κακοκαιρία προκάλεσε αλλεπάλληλες αστοχίες καθώς τα πρανή επλήγησαν από υποσκαφές στη βάση τους, από το νερό που έρεε εντός της κοίτης, αλλά και από εκτεταμένες επιφανειακές διαβρώσεις, οι οποίες οφείλονταν στην απορροή νερού από το οδικό δίκτυο προς την κοίτη του ρέματος.

   Ερ. Υπάρχουν άλλες περιοχές της Αττικής που κινδυνεύουν από κάτι αντίστοιχο και τι πρέπει να κάνουν οι δήμοι και η περιφέρεια για να προλάβουν παρόμοιες καταστάσεις;

   Η στρατηγική που ακολουθείται στη χώρα μας αναφορικά με τη διαχείριση των ρεμάτων και των ποταμών είναι ιδιαίτερα επιθετική. Στην πράξη αντιμετωπίζουμε τις συγκεκριμένες μορφολογικές δομές ως «χαμένο» χώρο, τον οποίο πρέπει με κάποιο τρόπο να ανακτήσουμε και να εκμεταλλευτούμε. Παράλληλα, αναγνωρίζοντας την αναγκαιότητα της ύπαρξής τους, επιχειρούμε –παρέχοντας τον ελάχιστο δυνατό χώρο– να τις μετατρέψουμε σε στείρους αγωγούς απαγωγής όμβριων υδάτων, συνήθως χωρίς καμία φυσική υπόσταση, δηλαδή χωρίς βλάστηση και πανίδα.

   Συχνά βλέπουμε ρέματα και όχθες ποταμών καλυμμένα από άκρη σε άκρη με συρματοκιβώτια και τσιμεντένιες επενδύσεις, γεγονός που επιβεβαιώνει και υλοποιεί όσα αναφέρονται ανωτέρω.

   Το πρόβλημα είναι ότι δεν αντιλαμβανόμαστε πως οι κοίτες των ποταμών και των ρεμάτων υπήρχαν, υπάρχουν και θα συνεχίσουν να υπάρχουν και μετά από εμάς. Επίσης δεν αντιλαμβανόμαστε ότι τα έργα τα οποία εμείς κατασκευάζουμε, εκτός του ότι μπορεί να είναι ανεπαρκή, δεν μπορούν να έχουν την ίδια ανοχή στον χρόνο με τους μηχανισμούς της φύσης.

   Ενδεικτικά αναφέρω ότι, όταν γεμίζουμε την κοίτη ενός ρέματος με συρματοκιβώτια πρακτικά κληροδοτούμε ένα πρόβλημα στις επόμενες γενιές. Τα συρματοκιβώτια, αν διατηρηθούν στη θέση τους και δεν παρασυρθούν από μια μελλοντική πλημμύρα, θα διαβρωθούν και θα πάψουν να έχουν λειτουργική αξία το πολύ σε 40-50 χρόνια, ενώ το ρέμα προφανώς και θα συνεχίσει να υπάρχει. Πρακτικά κληροδοτούμε στις επόμενες γενιές μια σειρά προβλημάτων που θα έχουν να κάνουν με την απομάκρυνση των κατασκευών μας και τον σχεδιασμό νέων έργων.

   Συμπερασματικά θα πρέπει να δοθούν βιώσιμες και περιβαλλοντικά συμβατές λύσεις στην διαχείριση των ρεμάτων. Δηλαδή θα πρέπει να σεβαστούμε το χώρο που πρέπει να τους διαθέσουμε και να κατασκευάσουμε τα ελάχιστα απαραίτητα έργα με τρόπο και σε θέσεις που θα μπορέσουν να ενσωματωθούν με το φυσικό περιβάλλον και να είναι ανθεκτικά για το μεγαλύτερο δυνατό χρονικό διάστημα. Οι πρακτικές αυτές έχουν εδώ και δεκαετίες αρχίσει να εφαρμόζονται σε χώρες του αναπτυγμένου κόσμου. Όχι όμως και στην Ελλάδα.

   Στην Ελληνική επικράτεια υπάρχουν 100αδες κοίτες που τις έχουμε διαχειριστεί λανθασμένα ακολουθώντας τις πρακτικές που αναφέρθηκαν παραπάνω. Αρκεί να αναφερθεί ότι στην Αττική η υφιστάμενη κοίτη του ρέματος της Πικροδάφνης πρακτικά αποτελεί περίπου μόλις το 20% του συνολικού υδρογραφικού δικτύου που διέρρεε την περιοχή και το οποίο έχει πλέον υπογειοποιηθεί. Επίσης, το Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας σχεδιάζεται να καλυφθεί σχεδόν εξολοκλήρου με συρματοκιβώτια και κατασκευές από σκυρόδεμα.

   Η απάντηση, λοιπόν, στο ερώτημά σας για το τι πρέπει να κάνουμε είναι ότι οφείλουμε να πάψουμε να αντιμετωπίζουμε τα πρανή των ποταμών και των ρεμάτων σαν πρανή οδικών δικτύων. Όπως προανέφερα, οι κοίτες των ποταμών και των ρεμάτων υπήρχαν, υπάρχουν και θα συνεχίσουν να υπάρχουν και μετά από εμάς. Σκληρές τεχνικές παρεμβάσεις που επιδιώκουν τη ριζική αλλαγή του τρόπου λειτουργίας τους δεν μπορούν να είναι ούτε ανθεκτικές στον χρόνο ούτε αποδοτικές στη διαχείρισή τους.

   Ερ. Κατά τη γνώμη σας πόσο αντιπλημμυρικά θωρακισμένη είναι η Αττική και ποια ρέματα είναι πιο επικίνδυνα;

   Απ. Αν ανατρέξουμε στους χάρτες Κινδύνων Πλημμύρας (ΧΚΠ) που έχουν συνταχθεί από τη Δ/νση Υδάτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα διαπιστώσουμε ότι, ακόμα και για τη μικρότερη περίοδο επανάληψης των 50 ετών, επισημαίνονται πολλές περιοχές στην Αττική, τόσο εντός όσο και εκτός του Λεκανοπεδίου, που χαρακτηρίζονται ως Ζώνες Δυνητικά Υψηλού Κινδύνου Πλημμύρας (ΖΔΥΚΠ). Οι χάρτες αυτοί έχουν συνταχθεί λαμβάνοντας υπόψη τα υφιστάμενα έργα, τα οποία σε πολλές θέσεις είναι ανεπαρκούς διατομής.

   Από την ανασκόπηση των χαρτών αυτών μπορούμε να αντιληφθούμε ότι υπάρχει ιδιαίτερα υψηλός πλημμυρικός κίνδυνος, ο οποίος μάλιστα επιτείνεται τα τελευταία χρόνια εξαιτίας και της κλιματικής κρίσης.

   Στο σημείο αυτό πρέπει να αναφερθεί ότι η άγνοια και η απερισκεψία των πολιτών συμβάλει με την όποια ανεπάρκεια της πολιτείας γιγαντώνοντας τον κίνδυνο. Πλέον σε πολλές από τις περιπτώσεις βρισκόμαστε προ τετελεσμένων καταστάσεων καθώς η ανάπτυξη του αστικού περιβάλλοντος δεν επιτρέπει την ορθή διευθέτηση των ρεμάτων και των ποταμών ακόμα και όταν υπάρχει η πολιτική βούληση για κάτι τέτοιο. Τρανταχτό παράδειγμα είναι η περιοχή της Μάνδρας ότου ο οικισμός έχει δομηθεί στη συμβολή ρεμάτων καθιστώντας αδύνατη την ορθολογική διευθέτηση των ρεμάτων προκειμένου να συνυπάρξουν με το αστικό περιβάλλον.

   Στην Πικροδάφνη, μιας και αυτή αποτελεί την αφορμή για την παρούσα συνέντευξη, θεωρώ ότι υπάρχει διαθέσιμος χώρος σε αρκετές θέσεις προκειμένου να σχεδιαστούν έργα που θα επιτρέψουν τη ομαλή συνύπαρξη του ρέματος με το αστικό περιβάλλον. Αρκεί να υπάρξει η απαιτούμενη πολιτική βούληση και οι απαραίτητες μελέτες.

   Ερ. Έχουν ακουστεί κατά καιρούς διάφορες προτάσεις για την ανάσχεση της ροής του Κηφισού όπως για παράδειγμα η δημιουργία ενός φράγματος για να δημιουργείται ελεγχόμενη ροή στο ύψος της Αττικής οδού. Πιστεύετε ότι κάτι τέτοιο αποτελεί μία ενδεδειγμένη λύση;

   Απ. Η κατασκευή έργων ορεινής υδρονομίας, όπως φράγματα στον άνω ρου των ρεμάτων και των ποταμών, αποτελούν την καλύτερη λύση όταν το πυκνοδομημένο αστικό περιβάλλον δεν επιτρέπει τις απαραίτητες διαπλατύνσεις στις κοίτες. Μου ακούγεται ως μια λογική λύση αλλά δεν γνωρίζω περισσότερες λεπτομέρειες για το συγκεκριμένο έργο.

   Γενικά θα ήθελα να αναφέρω ότι η φύση φροντίζει να διαμορφώνει πλημμυρικά πεδία κατά μήκος της κοίτης των ποταμών και των ρεμάτων. Τα πεδία αυτά λειτουργούν ως ταμιευτήρες σε περιόδους έντονων πλημμυρικών παροχών προστατεύοντας τα κατώτερα τμήματα των υδρολογικών λεκανών από πλημμύρες. Δυστυχώς όμως, εξαιτίας του παροδικού ή και σπάνιου πλημυρισμού τους, οι εκτάσεις αυτές είναι οι πρώτες που καταλαμβάνονται από τις δραστηριότητες του ανθρώπου. Προφανώς στη συνέχεια η χρήση τους αναστρέφεται στο μυαλό και τη συνείδησή μας και η λειτουργία που τους είχε ανατεθεί από τη φύση αποτελεί πλέον απειλή για τον άνθρωπο. Μια απειλή που πρέπει να εξαλειφθεί με την αναστολή της λειτουργίας τους ως χώροι ταμίευσης νερού. Αναστέλλοντας παράλληλα και την προστασία που παρέχουν σε περιοχές του κάτω ρου.

   Όπως καταλαβαίνετε διαχρονικά βρισκόμαστε σε έναν αέναο κύκλο διεκδικήσεων από τη φύση χωρίς όμως να αντιλαμβανόμαστε τον πεπερασμένο χρόνο που μπορούν να έχουν τα έργα και οι παρεμβάσεις μας σε σχέση με τις δυνάμεις και την εμμονή των φυσικών διεργασιών.

ΦΩΤΟ:  Κ. Λουπασάκης
ΑΠΕ-ΜΠΕ