Πετρέλαιο και φυσικό αέριο: Τα σενάρια της ΕΚΤ, διεθνών τραπεζών και οίκων αξιολόγησης για την πορεία των τιμών

Από

21/03/2026

Τα ήπια σενάρια για τον αντίκτυπο στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή έχουν ξεπεραστεί μετά την κλιμάκωση που υπήρξε την περασμένη εβδομάδα με επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές της περιοχής.

Εκ των πραγμάτων, οι διεθνείς οίκοι βλέπουν τις τιμές των ορυκτών καυσίμων να διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο διάστημα, ιδιαίτερα όσον αφορά το φυσικό αέριο. Ακόμη και αν έληγε ο πόλεμος γρήγορα και υπήρχε ασφάλεια στη διέλευση των τάνκερ από τα Στενά του Χορμούζ, κάτι που για την ώρα δεν φαίνεται στον ορίζοντα, η προσφορά ενεργειακών πόρων από τις χώρες του Περσικού Κόλπου θα είναι χαμηλότερη λόγω των ζημιών που έχουν υποστεί παραγωγικές τους εγκαταστάσεις και του χρόνου που θα χρειαστεί για την αποκατάστασή τους.

Αν και δεν υπάρχει συνολικά μία ξεκάθαρη εικόνα για την έκταση των ζημιών που έχουν προκαλέσει οι πύραυλοι του Ισραήλ και του Ιράν σε ενεργειακές υποδομές της περιοχής, ο αντίκτυπός τους στη συνολική προσφορά από τον Κόλπο είναι δεδομένος και όσο συνεχίζονται αυτές οι επιθέσεις τόσο η κατάσταση θα οξύνεται και οι αγορές θα προεξοφλούν μεγαλύτερης διάρκειας ενεργειακό σοκ.

Οι τιμές του πετρελαίου μπρεντ ξεπέρασαν την Πέμπτη τα 110 δολάρια το βαρέλι και του φυσικού αερίου (στην αγορά του Άμστερνταμ) τα 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα, όταν το Ισραήλ επιτέθηκε στο τεράστιο κοίτασμα φυσικού αερίου του Ιράν, South Pars και η Τεχεράνη απάντησε με επιθέσεις σε πετρελαιοπηγές και εγκαταστάσεις φυσικού αερίου γειτονικών χωρών (Κατάρ, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και Σαουδικής Αραβίας).

Το σοκ θα είναι πιθανότατα μεγαλύτερο για την παγκόσμια αγορά του φυσικού αερίου καθώς, σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, η εξαγωγική δυναμικότητα του Κατάρ, που αντιστοιχεί στο 20% της παγκόσμιας προσφοράς, θα είναι μειωμένη κατά 17% τα επόμενα 3-5 χρόνια λόγω των ζημιών που υπέστη από ιρανικούς πυραύλους. Η αγορά του φυσικού αερίου είναι πιο ευάλωτη, επειδή δεν υπήρχε αδρανής παραγωγική δυναμικότητα πριν τον πόλεμο και δεν υπάρχουν στρατηγικά αποθέματα για αποδέσμευση. Αντίθετα, η αγορά πετρελαίου βρισκόταν σε κατάσταση πλεονάζουσας προσφοράς πριν τον πόλεμο και υπάρχει συμφωνία για αποδέσμευση 400 εκατ. βαρελιών από τα παγκόσμια στρατηγικά αποθέματα.

Μετά το μπαράζ των επιθέσεων του Ιράν σε ενεργειακές υποδομές γειτονικών χωρών, αναλυτές της Citi προβλέπουν ότι η τιμή του μπρεντ θα αυξηθεί στα 120 δολάρια τους επόμενους έναν έως τρεις μήνες, αλλά θα υποχωρήσει στη συνέχεια σταδιακά και θα φτάσει στα 70 – 80 δολάρια έως το 2026.

Σε ένα δυσμενές σενάριο, που υποθέτει περαιτέρω διαταραχές σε ενεργειακές υποδομές στον Κόλπο, η citi βλέπει τις τιμές του μπρεντ στα 150 δολάρια, επίπεδο που θα αποτελούσε νέο ιστορικό ρεκόρ μετά τα 147,5 δολάρια που σημειώθηκε το 2008.

Μία άλλη αμερικανική τράπεζα, η Goldman Sachs, προέβλεπε επίσης, στα τέλη της περασμένης εβδομάδας, ότι η τιμή του μπρεντ θα μπορούσε να κάνει νέο υψηλό ρεκόρ, εφόσον η κίνηση των πλοίων μέσω του Χορμούζ παρέμενε σε χαμηλά επίπεδα όλο τον Μάρτιο.

Πιο αισιόδοξος ήταν ο αμερικανικός οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Fitch. Σε έκθεσή του για τις προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας, η οποία πάντως είχε συνταχθεί όταν ακόμη το μπρεντ κινείτο κάτω από τα 100 δολάρια, ο Fitch προέβλεπε στο βασικό του σενάριο διακύμανση των τιμών στην περιοχή των 90-100 δολαρίων τον Μάρτιο και υποχώρησή τους στα 65 δολάρια το δεύτερο εξάμηνο του 2026 λόγω υπερβάλλουσας προσφοράς στην αγορά.

Αυτή η πρόβλεψη φαίνεται να έχει ξεπεραστεί από τα πράγματα καθώς η τιμή του μπρεντ έχει ήδη ξεπεράσει τα 110 δολάρια και έχουν μεσολαβήσει νέες ζημιές σε ενεργειακές υποδομές. Για τον ίδιο λόγο, ξεπερασμένο θεωρείται και το βασικό σενάριο της ΕΚΤ στις νέες μακροοικονομικές προβλέψεις που ανακοινώθηκαν την Πέμπτη, αλλά είχαν καταρτιστεί οκτώ ημέρες νωρίτερα (11 Μαρτίου), το οποίο προβλέπει μέση τιμή πετρελαίου 81,3 δολάρια για το 2026 και μέση τιμή φυσικού αερίου στα 46,4 ευρώ.

Αναγνωρίζοντας τη μεγάλη αβεβαιότητα όσον αφορά τη διάρκεια και την ένταση του πολέμου, η ΕΚΤ διαμόρφωσε άλλα δύο σενάρια, ένα «δυσμενές» και ένα «σφοδρό», τα οποία βασίζονται σε υποθέσεις για μεγαλύτερη διάρκεια και ένταση του πολέμου και τα οποία προβλέπουν πολύ υψηλότερες τιμές ενέργειας.

Το δυσμενές σενάριο υποθέτει ότι θα συνεχιστεί έως το γ΄ τρίμηνο του 2026 η μεγάλη διαταραχή στην προσφορά ενέργειας, με μείωση κατά 40% της μεταφοράς πετρελαίου και LNG από τα Στενά του Χορμούζ, ενώ η προσφορά και οι τιμές θα αρχίσουν να ομαλοποιούνται από το δ’ τρίμηνο, με γρήγορο ρυθμό μετά την αποκατάσταση της κυκλοφορίας πλοίων στα Στενά του Χορμούζ.

Αυτές οι υποθέσεις θα οδηγούσαν την τιμή του μπρεντ στα 119 δολάρια στο β’ τρίμηνο του 2026 και την τιμή του φυσικού αερίου στα 87 ευρώ.

Η κατάσταση θα είναι ακόμη χειρότερη στο σφοδρό σενάριο, όπου γίνεται η υπόθεση ότι οι διαταραχές στην προσφορά ενέργειας θα συνεχιστούν έως και το τελευταίο τρίμηνο του 2026 και ότι θα υπάρξει περαιτέρω σημαντική καταστροφή ενεργειακών υποδομών στην περιοχή του Κόλπου.

Η μεταφορά πετρελαίου και LNG από το Χορμούζ θα ήταν, σύμφωνα με αυτό το σενάριο, μειωμένη κατά 60% στο β’ τρίμηνο του 2026, με την προσφορά και τις τιμές να αρχίσουν να ομαλοποιούνται από το α’ τρίμηνο του 2027, αλλά με αργό ρυθμό μετά το τέλος του πολέμου, λόγω των καταστροφών στις υποδομές.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σοφίκα Παπανικολάου: Πιέσεις σε αγορά, οικονομία και καταναλωτή από την υπερφορολόγηση των αποσταγμάτων

Από

Έμβολος

21/03/2026

Η υψηλή φορολόγηση των αλκοολούχων ποτών εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες που διαμορφώνουν τη λειτουργία της αγοράς αποσταγμάτων στην Ελλάδα.

Με τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης να βρίσκεται μεταξύ των υψηλότερων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και περισσότερο από το 55% της τελικής τιμής ενός αποστάγματος να αντιστοιχεί σε φόρους, ο κλάδος λειτουργεί σε ένα ιδιαίτερα επιβαρυμένο φορολογικό περιβάλλον. Όπως αναφέρει σε συνέντευξή της στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η Σοφίκα Παπανικολάου, Γενική Διευθύντρια της Ένωσης Επιχειρήσεων Αλκοολούχων Ποτών (ΕΝΕΑΠ), η μεγάλη φορολογική απόκλιση σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και με γειτονικές αγορές, επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα της νόμιμης αγοράς και δημιουργεί κίνητρα για την ανάπτυξη παράνομων διαύλων εμπορίου.

Την ίδια στιγμή, ο κλάδος των αποσταγμάτων διατηρεί σημαντικό οικονομικό αποτύπωμα στην ελληνική οικονομία. Η δραστηριότητά του εκτείνεται σε ένα ευρύ φάσμα επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, από την παραγωγή και τη μεταποίηση έως το εμπόριο, τα logistics, την εστίαση και τον τουρισμό. Πρόκειται για μια εκτεταμένη αλυσίδα αξίας που στηρίζει χιλιάδες επιχειρήσεις σε ολόκληρη τη χώρα και συνδέεται άμεσα με βασικούς κλάδους της οικονομίας, όπως η φιλοξενία και η τουριστική δραστηριότητα.

Τα τελευταία χρόνια καταγράφονται ενδείξεις ενίσχυσης της παραγωγής ελληνικών αποσταγμάτων, ενώ οι εξαγωγές παρουσιάζουν ανοδική πορεία, ενισχύοντας τη διεθνή παρουσία των ελληνικών προϊόντων. Ωστόσο, η εγχώρια αγορά εξακολουθεί να κινείται σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με την περίοδο πριν από την οικονομική κρίση, αντανακλώντας τόσο τη μείωση της κατανάλωσης όσο και τις διαρθρωτικές επιπτώσεις της φορολογικής επιβάρυνσης.

Σε αυτό το πλαίσιο, η συζήτηση για το φορολογικό καθεστώς των αποσταγμάτων επανέρχεται στο προσκήνιο, με τον κλάδο να θέτει ζήτημα προσαρμογής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης πιο κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης της Σοφίκας Παπανικολάου, Γενικής Διευθύντριας της Ένωσης Επιχειρήσεων Αλκοολούχων Ποτών (ΕΝΕΑΠ) στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων και την Μαρία Τσιβγέλη:

ΕΡ: Ποια είναι η συνεισφορά του κλάδου των αποσταγμάτων στην εθνική οικονομία και τα δημόσια έσοδα;

ΑΠ: Ο κλάδος των αποσταγμάτων αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι της ελληνικής οικονομίας, καθώς δεν αφορά μόνο την παραγωγή ενός προϊόντος αλλά μια ολόκληρη οικονομική αλυσίδα που εκτείνεται από την παραγωγή και τη διανομή μέχρι την εστίαση και τον τουρισμό.

Σύμφωνα με την πρόσφατη κλαδική μελέτη του ΙΟΒΕ, η συνολική επίδραση της εφοδιαστικής αλυσίδας των αποσταγμάτων στο ΑΕΠ της χώρας εκτιμάται στα 2,1 δισ. ευρώ. Παράλληλα, πρόκειται για έναν κλάδο με ιδιαίτερα υψηλή φορολογική επιβάρυνση, καθώς περισσότερο από το 55% της τελικής τιμής ενός αποστάγματος αντιστοιχεί σε φόρους. Αυτό σημαίνει ότι ο κλάδος συμβάλλει σημαντικά στα δημόσια έσοδα μέσω της φορολογίας (ΕΦΚ, ΦΠΑ, φόρος εισοδήματος και εισφορών) με τη συνολική συνεισφορά να εκτιμάται σε 622 εκατ. ευρώ (2024). Στο σημείο αυτό αξίζει επίσης να τονισθεί και η συνεισφορά στην οικονομία της ελληνικής περιφέρειας καθώς το 68% της παραγωγής αποσταγμάτων συγκεντρώνεται σε ευαίσθητες περιοχές της Ελλάδας, όπως είναι η ανατ. Μακεδονία & Θράκη, τα νησιά του ανατ. Αιγαίου και η Θεσσαλία.

ΕΡ: Ποια είναι η συνολική επίπτωση του κλάδου στην εφοδιαστική αλυσίδα και πόσους εργαζόμενους απασχολεί;

ΑΠ: Πίσω από κάθε φιάλη αποστάγματος βρίσκεται μια μεγάλη αλυσίδα επιχειρήσεων και εργαζομένων που δραστηριοποιούνται σε όλη τη χώρα, sτη μεταποίηση, το εμπόριο, τα logistics αλλά και τον κλάδο της εστίασης και της φιλοξενίας. Περισσότερες από 104 χιλ. επιχειρήσεις συμπεριλαμβάνουν την εμπορία αλκοολούχων ποτών στη δραστηριότητά τους, ενώ 37 χιλ. από αυτές εντάσσονται στον στενό πυρήνα εμπορίας ποτών.

Η αλυσίδα αξίας των αποσταγμάτων υποστηρίζει περισσότερες από 73.000 θέσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης στην ελληνική οικονομία. Αυτό αναδεικνύει τη σημασία του κλάδου για την απασχόληση και τη λειτουργία βασικών τομέων της οικονομίας, όπως η εστίαση και ο τουρισμός.

ΕΡ: Πώς διαμορφώθηκε η παραγωγή αποσταγμάτων αλλά και η κατανάλωση τα τελευταία έτη;

ΑΠ: H εγχώρια παραγωγή αποσταγμάτων δυναμώνει σταθερά τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΟΒΕ, το 2024 η καταγεγραμμένη παραγωγή έφτασε τα 56 εκατομμύρια λίτρα τελικού προϊόντος, σημειώνοντας αύξηση σχεδόν 5% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Παράλληλα, αυξήθηκαν κατά 8,4% οι εξαγωγές ελληνικών αποσταγμάτων. Την ίδια στιγμή, η εγχώρια κατανάλωση εμφανίζει διαφορετική εικόνα σε μακροχρόνια βάση. Σε σχέση με το 2009 έχει μειωθεί σημαντικά (5,1 εκατ. 9λιτρα κιβ. το 2025 έναντι 7,9 εκατ. κιβ.), κυρίως λόγω της οικονομικής κρίσης και της αύξησης των φορολογικών επιβαρύνσεων στα αλκοολούχα ποτά. Μετά τη σημαντική πτώση που καταγράφηκε κατά την περίοδο της πανδημίας, η αγορά έχει σταθεροποιηθεί με ελαφρά πτωτικές τάσεις το 2024/2025. Οι πωλήσεις αποσταγμάτων έχουν ανακτήσει μόλις το 64% των επιπέδων του 2009.

ΕΡ: Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΟΒΕ η Ελλάδα έχει τον υψηλότερο συντελεστή ΕΦΚ αποσταγμάτων στην ΕΕ. Ποιες είναι οι επιπτώσεις της υπερφορολόγησης και ποια είναι η πρόταση της Ένωσης;

ΑΠ: Σήμερα η Ελλάδα εφαρμόζει τον υψηλότερο Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στα αποστάγματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε όρους αγοραστικής δύναμης και τον 6ο υψηλότερο σε απόλυτες τιμές. Η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα του ευρωπαϊκού νότου όπου ο συντελεστής ΕΦΚ υπερβαίνει το μέσο όρο της ΕΕ. Αυτό έχει άμεσες επιπτώσεις στην αγορά, στην οικονομία και τον καταναλωτή.

Η υψηλή φορολογία, με την Ελλάδα να εφαρμόζει 4,5 φορές υψηλότερο συντελεστή ΕΦΚ σε σύγκριση με άμεσα γειτονικές χώρες (π.χ. Βουλγαρία, Β. Μακεδονία), πρακτικά τροφοδοτεί το παράνομο διασυνοριακό εμπόριο. Η ανάπτυξη του παράνομου εμπορίου στερεί δημόσια έσοδα και στρεβλώνει τον ανταγωνισμό εις βάρος των νόμιμων επιχειρήσεων. Επίσης, η διακίνηση μη ελεγχόμενων προϊόντων αποτελεί ένα σημαντικό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία. Στις αρνητικές επιπτώσεις της υπερφορολόγησης μπορούμε ακόμα να προσθέσουμε ότι επιβαρύνει το τελικό κόστος για τον καταναλωτή, ενώ φέρει σε δυσμενή θέση τη χώρα μας σε σχέση με ανταγωνιστικούς προορισμούς στον τουρισμό (Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Μάλτα, Κύπρος) όπου εφαρμόζονται σημαντικά χαμηλότεροι συντελεστές.

Για τον λόγο αυτό, η θέση της ΕΝΕΑΠ είναι ένα πιο ισορροπημένο και ανταγωνιστικό φορολογικό πλαίσιο, με προσαρμογή του ΕΦΚ στον ευρωπαϊκό μέσο όρο (Euro1930/100λιτρο αιθυλικής αλκοόλης έναντι Euro2548 που ισχύει σήμερα). Αυτή είναι μια επιλογή δημοσιονομικά ουδέτερη ή και θετική. Όπως προκύπτει από μετριοπαθείς εκτιμήσεις του ΙΟΒΕ (2026), οι απώλειες εσόδων από τον μειωμένο ΕΦΚ θα αναπληρωθούν από τη διεύρυνση των πωλήσεων και την ενσωμάτωση στη νόμιμη αγορά σημαντικού όγκου πωλήσεων που σήμερα διαφεύγει της φορολογίας,

ΕΡ: Ποια θα είναι τα οφέλη στην εθνική οικονομία από τη μείωση του ΕΦΚ στα αποστάγματα;

ΑΠ: Μια πιο ισορροπημένη φορολογική πολιτική θα μπορούσε να έχει σημαντικά οφέλη για την οικονομία, γεγονός που αναδεικνύεται και στη μελέτη του ΙΟΒΕ. Όπως εκτιμάται, η προσαρμογή του ΕΦΚ στον ευρωπαϊκό μέσο όρο (Euro1930/100λιτρο αιθυλικής αλκοόλης) θα οδηγούσε σε αύξηση των νόμιμων πωλήσεων κατά περίπου 8,3%, σε ενίσχυση του ΑΕΠ κατά περίπου 180 εκατ. ευρώ και στη δημιουργία περισσότερων από 13.000 θέσεων εργασίας.

Είναι κρίσιμο να υπογραμμίσουμε ότι μια τέτοια παρέμβαση δεν στοχεύει στην αύξηση της κατανάλωσης, αλλά στην ενίσχυση της νόμιμης αγοράς και στον περιορισμό της παραοικονομίας. Με άλλα λόγια, μια πιο ισορροπημένη φορολογία μπορεί να μεταφέρει δραστηριότητα από το παράνομο στο νόμιμο εμπόριο, ενισχύοντας τελικά και τη φορολογική βάση, τα δημόσια έσοδα και την εργασία.

ΕΡ: Το παράνομο εμπόριο ποτών συνεχίζει να πλήττει τον κλάδο. Ποια είναι η θέση της ΕΝΕΑΠ και ποιες παρεμβάσεις θεωρείτε απαραίτητες;

ΑΠ: Πράγματι, το παράνομο εμπόριο αλκοολούχων ποτών εξακολουθεί να αποτελεί ένα σημαντικό πρόβλημα για την αγορά, τα δημόσια έσοδα αλλά και σοβαρό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία και ασφάλεια. Ο ΠΟΥ εκτιμά ότι 10-20% της κατανάλωσης στη χώρα αφορά παράνομα προϊόντα ενώ σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, περισσότερες από 6 εκατομμύρια φιάλες εκτιμάται ότι διακινούνται κάθε χρόνο – κυρίως διασυνοριακά – χωρίς την καταβολή των προβλεπόμενων φόρων. Οι συνολικές απώλειες για το Δημόσιο προσεγγίζουν μέχρι και τα 72 εκατ. ευρώ ετησίως (ΕΦΚ και ΦΠΑ).

Είναι γεγονός που υπάρχει σημαντική πρόοδος και επιτυχίες από τις διωκτικές αρχές στην αντιμετώπιση των δικτύων παράνομης διακίνησης. Το σημαντικότερο, όμως, είναι να αντιμετωπιστεί ο βασικός παράγοντας που τροφοδοτεί το φαινόμενο: Η υπερβολικά υψηλή φορολογία. Ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά το διασυνοριακό παράνομο εμπόριο, κατανοούμε ότι η τεράστια φορολογική απόκλιση που υπάρχει για τα αποστάγματα σε σχέση με γειτονικές χώρες αποτελεί ακούσια πριμοδότηση στο παράνομο εμπόριο αλκοολούχων ποτών – το οποίο, βέβαια, συχνά εντάσσεται μέσασε ένα ευρύτερο πλαίσιο παραβατικών ή/και εγκληματικών δραστηριοτήτων. Αξίζει να πούμε ότι και οι ίδιες οι διωκτικές αρχές επιβεβαιώνουν ότι η υπερφορολόγηση αποτελεί βασικό κίνητρο πίσω από το παράνομο εμπόριο.

ΕΡ: Ποια είναι η θέση αλλά και οι δράσεις της ΕΝΕΑΠ στο πλαίσιο της υπεύθυνης κατανάλωσης αλκοόλ;

ΑΠ: Η υπεύθυνη κατανάλωση αποτελεί βασική αρχή για τον κλάδο. Τα αλκοολούχα ποτά απευθύνονται αποκλειστικά σε ενήλικες και η κατανάλωσή τους πρέπει να είναι μετρημένη και υπεύθυνη. Αυτή η θετική κουλτούρα σε σχέση με την κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να καλλιεργηθεί στην κοινωνία μακροπρόθεσμα μόνο με την εκπαίδευση. Και σε μια τέτοια προσπάθεια, η συνεργασία κράτους, ιδιωτικού τομέα και κοινωνίας των πολιτών είναι ζωτικής σημασίας.

Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΝΕΑΠ συμπράττει με την Πολιτεία και κοινωνικούς φορείς, υλοποιώντας πρωτοποριακές δράσεις ενημέρωσης και πρόληψης. Από το 2024, η ΕΝΕΑΠ και το Υπουργείο συνυπογράφουν την εκστρατεία Rethink Drink η οποία στοχεύει κυρίως στην ενημέρωση των νέων ενηλίκων για την υπεύθυνη κατανάλωση. Παράλληλα, η Ένωση συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση ενός πλαισίου υπεύθυνης επικοινωνίας των αλκοολούχων ποτών. Το 2024 συνυπογράψαμε, μαζί με τους φορείς του κλάδου και την αγορά επικοινωνίας, τις επικαιροποιημένες Κατευθυντήριες Οδηγίες Υπεύθυνης Επικοινωνίας και Marketing, που καλύπτουν τόσο τα παραδοσιακά μέσα όσο και τα ψηφιακά κανάλια και τα social media. Οι Κατευθυντήριες Οδηγίες έχουν συνταχθεί με γνώμονα την προβολή προτύπων υπεύθυνης κατανάλωσης των αλκοολούχων ποτών και δεσμεύουν όλες τις επιχειρήσεις του κλάδου σε όλο των φάσμα των διαφημιστικών και προωθητικών τους ενεργειών, ενώ εποπτεύονται από το Συμβούλιο Ελέγχου Επικοινωνίας. Ταυτόχρονα, αναπτύσσουμε σταθερές συνεργασίες με φορείς πρόληψης και ασφάλειας, όπως το Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας «Πάνος Μυλωνάς», με το οποίο συνεργαζόμαστε από το 2010, ενώ υλοποιούμε και εκπαιδευτικές δράσεις υπεύθυνου σερβιρίσματος για επαγγελματίες της εστίασης. Περισσότερες πληροφορίες για τις δράσεις υπεύθυνης κατανάλωσης της ΕΝΕΑΠ οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να βρουν στην ειδική ιστοσελίδα www.apolafste.ypefthina.gr

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Νέο ψηφιακό εργαλείο για αξιολόγηση και διαφάνεια στο ΕΣΥ

Από

Έμβολος

21/03/2026

Ένα νέο ψηφιακό εργαλείο φιλοδοξεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αξιολογείται και βελτιώνεται το σύστημα υγείας στην Ελλάδα. Η πλατφόρμα «Quality for All», που παρουσιάστηκε πρόσφατα από το υπουργείο Υγείας σε συνεργασία με το Περιφερειακό Γραφείο του ΠΟΥ/Ευρώπης, εντάσσεται στο πρόγραμμα Health-IQ και θέτει στο επίκεντρο τον ασθενή, εισάγοντας για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο καταγραφής και ανάλυσης της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Στόχος της πρωτοβουλίας είναι να ξεπεραστεί η αποσπασματική αποτύπωση της λειτουργίας του ΕΣΥ, μέσω της ενοποίησης δεδομένων από νοσοκομεία και δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας, ώστε να εντοπίζονται έγκαιρα τα πεδία που χρειάζονται βελτιώσεις.

Το πρόγραμμα Health-IQ, που ξεκίνησε τον Μάιο του 2023, υλοποιείται πιλοτικά σε 13 φορείς (7 Δημόσια Νοσοκομεία και 6 Κέντρα Υγείας), σε 6 Υγειονομικές Περιφέρειες της χώρας. Ήδη, η εφαρμογή της πλατφόρμας επιχειρεί να χαρτογραφήσει με λεπτομέρεια την ποιότητα των υπηρεσιών, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.

Στο πλαίσιο αυτό, ο υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ πώς οι δείκτες ποιότητας και τα δεδομένα θα αναδιαμορφώσουν το ΕΣΥ.

Η πλατφόρμα παρουσιάστηκε επισήμως τον Μάρτιο του 2026, «σηματοδοτώντας ένα σημαντικό βήμα προς έναν πιο σύγχρονο και δεδομενοκεντρικό τρόπο διοίκησης του συστήματος υγείας», αναφέρει ο κ. Θεμιστοκλέους.

Αυτή την περίοδο βρίσκεται σε εξέλιξη η πιλοτική φάση εφαρμογής, η οποία περιλαμβάνει δοκιμή των δεικτών, εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας και προσαρμογή των διαδικασιών. Μετά την ολοκλήρωση της πιλοτικής φάσης και την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της, στόχος είναι η σταδιακή επέκταση της πλατφόρμας σε όλα τα νοσοκομεία και τα κέντρα υγείας της χώρας, ώστε να αποτελέσει ένα σταθερό εργαλείο βελτίωσης της ποιότητας και της ασφάλειας των υπηρεσιών υγείας, σημειώνει ο υφυπουργός Υγείας.

Τι θα προσφέρει η πλατφόρμα Quality-for-All

«Η πλατφόρμα Quality-for-All αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο για τη συστηματική μέτρηση και βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών υγείας στο Εθνικό Σύστημα Υγείας. Μέσω της πλατφόρμας θα παρακολουθούνται τυποποιημένοι δείκτες ποιότητας, οι οποίοι καλύπτουν κρίσιμες διαστάσεις της φροντίδας, όπως η ασφάλεια των ασθενών, η αποτελεσματικότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, η αποδοτικότητα της λειτουργίας των δομών και η συνολική εμπειρία των ασθενών.

Οι δείκτες αυτοί βασίζονται σε διεθνείς πρακτικές και επιτρέπουν για πρώτη φορά τη συστηματική παρακολούθηση της απόδοσης των νοσοκομείων και των κέντρων υγείας με συγκρίσιμο τρόπο. Στόχος δεν είναι η τιμωρητική αξιολόγηση, αλλά η ενίσχυση μιας κουλτούρας συνεχούς βελτίωσης της ποιότητας της φροντίδας σε ολόκληρο το σύστημα υγείας», τονίζει ο κ. Θεμιστοκλέους.

Αξιοποίηση των δεδομένων στην πράξη

Όπως επισημαίνει ο υφυπουργός Υγείας, η πλατφόρμα συγκεντρώνει και αναλύει δεδομένα από διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα του συστήματος υγείας, δημιουργώντας μια ολοκληρωμένη εικόνα για την απόδοση των υπηρεσιών υγείας.

«Τα δεδομένα αυτά θα επιτρέπουν στο υπουργείο Υγείας, στις διοικήσεις των νοσοκομείων και στις υγειονομικές περιφέρειες να εντοπίζουν έγκαιρα προκλήσεις, να παρακολουθούν την πορεία βασικών δεικτών και να σχεδιάζουν στοχευμένες παρεμβάσεις βελτίωσης. Με αυτόν τον τρόπο, οι αποφάσεις για τη λειτουργία και την οργάνωση του ΕΣΥ θα βασίζονται όλο και περισσότερο σε αξιόπιστα δεδομένα και όχι σε αποσπασματικές πληροφορίες, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα του συστήματος».

Προστασία δεδομένων

Με δεδομένο ότι η πλατφόρμα θα συγκεντρώνει μεγάλο όγκο δεδομένων υγείας, ένα θέμα που ανακύπτει είναι η προστασία των προσωπικών δεδομένων και η ασφάλεια των πληροφοριών.

«Η προστασία των προσωπικών δεδομένων αποτελεί βασική προτεραιότητα στον σχεδιασμό της πλατφόρμας. Το σύστημα λειτουργεί με σαφείς κανόνες διακυβέρνησης των δεδομένων και με διαβαθμισμένα επίπεδα πρόσβασης, ώστε κάθε χρήστης να έχει πρόσβαση μόνο στις πληροφορίες που απαιτούνται για τον ρόλο του», υπογραμμίζει ο υφυπουργός Υγείας.

Παράλληλα, προσθέτει, «η πλατφόρμα διασυνδέεται με υφιστάμενα εθνικά πληροφοριακά συστήματα υγείας, αξιοποιώντας τις προβλεπόμενες διαδικασίες ασφάλειας και προστασίας δεδομένων. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται ότι η συλλογή και η αξιοποίηση των δεδομένων γίνεται με απόλυτο σεβασμό στο θεσμικό πλαίσιο και στην προστασία των προσωπικών πληροφοριών των πολιτών».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πόλεμος στη Μέση Ανατολή: Ο Τραμπ δήλωσε ότι εξετάζει “να μειώσει σταδιακά” τις στρατιωτικές επιχειρήσεις

Από

Έμβολος

21/03/2026

Συμπληρώνονται τρεις εβδομάδες πολέμου στη Μέση Ανατολή χωρίς να διαφαίνεται στον ορίζοντα άμεσο τέλος: οι επιθέσεις συνεχίστηκαν σήμερα, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι εξετάζει «να μειώσει σταδιακά» τις στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν.

Αν και τις τελευταίες ημέρες έχει αυξήσει τις αντιφατικές δηλώσεις αναφορικά με τη διάρκεια της σύρραξης, ο Τραμπ για πρώτη φορά χθες άφησε να εννοηθεί ότι είναι έτοιμος να εξετάσει τον τερματισμό του πολέμου.

«Πλησιάζουμε στην επίτευξη των στόχων μας καθώς εξετάζουμε να περιορίσουμε σταδιακά τις μεγάλες στρατιωτικές μας προσπάθησε στη Μέση Ανατολή εναντίον του τρομοκρατικού καθεστώτος του Ιράν», έγραψε χθες το βράδυ στο Truth Social.

Ωστόσο λίγες ώρες νωρίτερα ο Αμερικάνος πρόεδρος είχε δηλώσει στους δημοσιογράφους έξω από τον Λευκό Οίκο: «Δεν θέλω εκεχειρία». «Δεν κάνεις εκεχειρία όταν κυριολεκτικά εξοντώνεις τον αντίπαλο», τόνισε.

Όταν ρωτήθηκε αν το Ισραήλ θα ήταν έτοιμο να βάλει τέλος στον πόλεμο αφού οι ΗΠΑ ολοκληρώσουν τη στρατιωτική τους δράση στο Ιράν, ο Τραμπ απάντησε «έτσι νομίζω».

Για το άνοιγμα των Στενών του Χορμούζ ο Ρεπουμπλικάνος είπε ότι χρειάζεται «πολλή βοήθεια» και σχολίασε ότι «θα ήταν ωραίο» αν εμπλέκονταν χώρες όπως η Κίνα και η Ιαπωνία. «Κάποια στιγμή, θα ανοίξει μόνο του», πρόσθεσε.

Όμως στην ανάρτησή του στο Truth Social μερικές ώρες αργότερα εκτίμησε ότι το Στενό του Χορμούζ θα πρέπει «να φυλάσσεται και να εποπτεύεται, όπως είναι απαραίτητο, από τις άλλες χώρες που το χρησιμοποιούν – οι ΗΠΑ δεν το χρησιμοποιούν!».

Επίσης την Παρασκευή ο Τραμπ χαρακτήρισε «δειλούς» τους συμμάχους των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ που αρνούνται να βοηθήσουν ώστε να ανοίξει το Στενό.

Την ίδια ώρα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι ο αμερικανικός στρατός θα αναπτύξει επιπλέον στρατεύματα στη Μέση Ανατολή.

Εξάλλου ο ειδησεογραφικός ιστότοπος Axios έγραψε ότι η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο να καταλάβει ή να αποκλείσει το νησί Χαργκ στο Ιράν, απ’ όπου προέρχεται το 90% περίπου των εξαγωγών αργού του Ιράν, προκειμένου να αναγκάσουν την Τεχεράνη να ανοίξει ξανά τα Στενά του Χορμούζ, με αυτήν την αποστολή να ενδέχεται να ανατεθεί στους Πεζοναύτες.

Τρεις Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Reuters χθες ότι 2.500 πεζοναύτες, μαζί με το αμφίβιο πλοίο εφόδου Boxer και τα συνοδευτικά πολεμικά πλοία, θα αναπτυχθούν στην περιοχή, αν και δεν διευκρίνισαν ποιος θα είναι ο ρόλος τους.

Στο Χ η Κάρολαϊν Λέβιτ εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου υπογράμμισε ότι ο πρόεδρος και το Πεντάγωνο «είχαν προβλέψει ότι θα χρειαστούν τέσσερις με έξι εβδομάδες για να ολοκληρωθεί η αποστολή».

Νέα δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos έδειξε ότι σχεδόν τα δύο τρίτα των Αμερικανών πιστεύουν ότι ο Τραμπ θα διατάξει τα στρατεύματα να συμμετάσχουν σε έναν ευρείας κλίμακας χερσαίο πόλεμο, με μόνο το 7% να υποστηρίζει μια τέτοια κίνηση.

Ισραηλινά πλήγματα σε Τεχεράνη και Βηρυτό

Στο μεταξύ οι επιθέσεις συνεχίζονταν σήμερα τα ξημερώματα.

Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι εξαπέλυσε πλήγματα εναντίον «στόχων του καθεστώτος» στην Τεχεράνη, αφού έκανε λόγο για πολλούς ιρανικούς πυραύλους που κατευθύνονταν προς το Ισραήλ.

Παράλληλα οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις επεσήμαναν ότι έπληξαν στόχους της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.

Στο νότιο τμήμα της χώρας, την περιοχή όπου επικεντρώνεται το μεγάλο μέρος των συγκρούσεων μεταξύ του Ισραήλ και του σιιτικού κινήματος, τουλάχιστον ένας άνθρωπος σκοτώθηκε και δύο ακόμη τραυματίστηκαν σήμερα τα ξημερώματα σε «ισχυρό ισραηλινό πλήγμα» εναντίον σπιτιού στην περιοχή Μπιντ Τζμπέιλ, σύμφωνα με το λιβανικό πρακτορείο ειδήσεων (ANI).

Στον Κόλπο, όπου το Ιράν εξαπολύει πλήγματα εναντίον διάφορων στόχων σε αντίποινα για τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις εναντίον του, η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε και κατέστρεψε περίπου 30 drones, σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας, όλα στο ανατολικό τμήμα της χώρας.

Ο στρατός του Κουβέιτ έκανε επίσης λόγο για επίθεση με drones και πυραύλους.

Μήνυμα Χαμενεΐ

Ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν Μοτζταμπά Χαμενεΐ κήρυξε χθες τη νίκη επί των εχθρών της Ισλαμικής Δημοκρατίας, σε γραπτό μήνυμά του για την περσική Πρωτοχρονιά, τη Νορούζ.

«Αυτήν τη στιγμή, λόγω της ιδιαίτερης ενότητας που έχει δημιουργηθεί μεταξύ σας, συμπατριώτες μας, παρά όλες τις διαφορές σας σε θρησκευτικό, πνευματικό, πολιτισμικό και πολιτικό επίπεδο, ο εχθρός ηττήθηκε», δήλωσε ο αγιατολάχ, που εξακολουθεί να μην εμφανίζεται δημοσίως, αφότου ορίστηκε να διαδεχθεί τον πατέρα του, Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε σε έναν αεροπορικό βομβαρδισμό την πρώτη ημέρα του πολέμου.

Οι Ιρανοί «έχουν καταφέρει (στον εχθρό) ένα ολέθριο πλήγμα, σε τέτοιο βαθμό που εκστομίζει αντιφατικά και παράλογα λόγια», συμπλήρωσε ο Χαμενεΐ σε αυτό το μήνυμα.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ είχαν την «ψευδαίσθηση» πως εάν ο Αλί Χαμενεΐ και άλλοι στρατιωτικοί ηγέτες σκοτώνονταν, αυτό θα προκαλούσε «τον φόβο και την απόγνωση» στο Ιράν και ότι θα μπορούσαν επομένως «να κάνουν πραγματικότητα το όνειρο να κυριαρχήσουν στο Ιράν και κατόπιν να το διαιρέσουν».

Ο ίδιος προέβλεψε πως, κατά τη διάρκεια αυτής της νέας χρονιάς, «η ενότητα του Ιράν θα γίνει μετά βεβαιότητας ισχυρότερη και σταθερότερη» και ότι οι «εχθροί του» θα γίνουν «ταπεινότεροι και λιγότερο ισχυροί».

Περισσότεροι από 2.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στο Ιράν από τις 28 Φεβρουαρίου και την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πόλεμος και πετρέλαιο «πνίγουν» τις αγορές

Από

Έμβολος

21/03/2026

Οι ανησυχίες για επανάληψη του σκηνικού με τα πετρελαϊκά σοκ του 2022 και 2008

Η ενέργεια ιστορικά αποτελεί τον «σπινθήρα» για τις μεγαλύτερες οικονομικές κρίσεις.

Η αβεβαιότητα σχετικά με τη διάρκεια των πολεμικών επιχειρήσεων, σε συνδυασμό με τις ανοδικές πιέσεις στις τιμές της ενέργειας ( πετρέλαιο και φυσικό αέριο) αποτελεί αυτή τη στιγμή τον κυριότερο παράγοντα που επηρεάζει τις κινήσεις στα χρηματιστήρια, περιορίζοντας τόσο την επενδυτική ορατότητα όσο και τη διάθεση για ανάληψη ρίσκου.

Μερίδα διεθνών αναλυτών, όπως η Bank of America, εκφράζουν την ανησυχία τους, μήπως η απότομη άνοδος των διεθνών τιμών πετρελαίου δημιουργήσει ένα σκηνικό στις αγορές που θα θυμίζει την περίοδο πριν από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008.

Τότε η τιμή πετρελαίου διπλασιάστηκε στα 140 δολάρια το βαρέλι μέχρι τον Αύγουστο του 2008 από τα 70 δολάρια τον Ιούλιο του 2007, γεγονός που συνέπεσε με το ξεκίνημα των δονήσεων της κρίσης των subprime δανείων που τελικά παρέσυραν τράπεζες όπως τη Bear Stearns.

Ο πόλεμος στο Ιράν που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου έχει ήδη ωθήσει τις τιμές πετρελαίου σε άνοδο πάνω από 60% φέτος φτάνοντας έως και τα 120 δολάρια, ενώ οι αποδόσεις της Wall Street μοιάζουν με τη συμπεριφορά των τιμών που παρατηρήθηκε από τα μέσα του 2007 έως τα μέσα του 2008, αναφέρει η Bank of America.

Οι αγορές ναι μεν έχουν εισήλθε σε συνθήκες αυξημένης μεταβλητότητας, ενισχύοντας παράλληλα το συνολικό συστημικό ρίσκο, αλλά απέχουν πολύ από το σκηνικό του 2008.

Την ίδια ώρα διεθνείς οίκοι, όπως η JP Morgan και η Goldman Sachs προειδοποιούν για πιθανή πτώση του δείκτη αναφοράς παγκοσμίως τον S&P 500 στα όρια της «bear market».

Η JP Morgan προειδοποιεί για πιθανή πτώση έως και 15% στον S&P 500 λόγω της αλυσιδωτής επίδρασης που μπορεί να προκαλέσει μια απότομη άνοδος στις τιμές του πετρελαίου, καθώς ένα νέο ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να ενεργοποιήσει έναν «ντόμινο» οικονομικών πιέσεων που τελικά θα πλήξει ισχυρά τις μετοχικές αγορές.

Μια ισχυρή πετρελαϊκή κρίση μπορεί να φέρει «βουτιά» 19% στον S&P 500, σύμφωνα με την Goldman Sachs.

Πάντως ο S&P 500, παγκόσμιος δείκτης αναφοράς έχει υποχωρήσει μόνο κατά 3,96% (κλείσιμο Πέμπτης) μέχρι στιγμής φέτος και περίπου 5% από το ιστορικό υψηλό του, ενώ απέχει ακόμη πολύ από το να φτάσει σε bear market (-20% και πάνω).

Το πετρέλαιο

Οι τιμές του πετρελαίου έχουν εκτοξευθεί από την έναρξη του πολέμου. Ωστόσο, παραμένουν κάτω από το υψηλότερο επίπεδο που παρατηρήθηκε μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022. Η ρωσική εισβολή εκτοξεύει την τιμή στα 139,13 δολάρια, το υψηλότερο επίπεδο από το 2008, όταν είχε εκτοξευθεί στο απόλυτο ρεκόρ των 147,50 δολαρίων.

Όμως, οι αγορές δεν προεξοφλούν ακόμη ούτε ένα αποτέλεσμα τύπου 2022, όταν το Brent ήταν πάνω από 100 δολάρια/βαρέλι για περίπου 5 μήνες, ενώ είναι πολύ χαμηλότερα από το ρεκόρ του 2008.

Επίσης, σε αντίθεση με τα πετρελαϊκά σοκ τόσο του 2022 όσο και της δεκαετίας του 1970, ο πληθωρισμός είναι γενικά γύρω από τον στόχο.

Τουλάχιστον προς το παρόν, δεν φτάνουμε ακόμη στα ιστορικά όρια που έχουν συμβαδίσει με σημαντικές κινήσεις risk-off σε προηγούμενες πετρελαϊκές κρίσεις. Δεν έχουμε δει ακόμη μια επιθετική στροφή από τις κεντρικές τράπεζες. Και δεδομένου του πόσο νωρίς είναι, δεν έχουμε δει ακόμη εμφανή σημάδια επιδείνωσης των οικονομικών δεομένων.

Από την πλευρά της η Morgan Stanley, εκφράζει την άποψη ότι οι επενδυτές πρέπει να ετοιμάζουν «λίστες για τα… ψώνια τους», εν αναμονή της επανέναρξης της bull market αργότερα φέτος.

Εκτιμά ότι σε έξι μήνες, τα πράγματα πιθανότατα θα έχουν ηρεμήσει μετά από αυτήν την αρχική εκτόξευση, όπως ακριβώς συνέβη και μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Είναι σημαντικό, όπως τονίζει ότι η απότομη αύξηση των τιμών του πετρελαίου είναι αποτέλεσμα ενός υλικοτεχνικού αδιεξόδου στα Στενά του Χορμούζ και όχι έλλειψης εφοδιασμού.

Σύμφωνα με τη Morgan Stanley, οι μετοχές συνήθως αγγίζουν τα χαμηλά τους λίγες μέρες μετά την κορύφωση των τιμών του πετρελαίου.

Η BlackRock εστιάζει στον κίνδυνο ενός στασιμοπληθωριστικού σοκ, αλλά δεν είναι δεδομένος, όπως υποδηλώνει η τιμολόγηση της αγοράς.

Πολλές φορές «οι αγορές αναρριχώνται στο τείχος της ανασφάλειας», μια κλασική χρηματιστηριακή ρήση, η οποία έχει επιβεβαιωθεί αρκετές φορές στο παρελθόν ίσως επιβεβαιωθεί και αυτή την περίοδο.

Η χρηματιστηριακή ιστορία δείχνει ότι οι αγορές τείνουν να προεξοφλούν την αβεβαιότητα πριν το γεγονός και να ανακάμπτουν πριν τελειώσουν οι συγκρούσεις.

Κάτι τέτοιο επισημαίνει και η Goldman Sachs: Τα περισσότερα γεωπολιτικά σοκ τα τελευταία χρόνια δεν είχαν μακροχρόνιο αντίκτυπο στα χρηματιστήρια. Η διόρθωση θα αποτελέσει αγοραστική ευκαιρία με σχετικά χαμηλό κίνδυνο.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία: Επιστήμονες δημιούργησαν τον πρώτο οισοφάγο σε εργαστήριο

Από

Έμβολος

21/03/2026

Επιστήμονες από το University College London και το βρετανικό παιδιατρικό νοσοκομείο Great Ormond Street Hospital (GOSH) δημιούργησαν τον πρώτο οισοφάγο σε εργαστήριο, που αντικατέστησε τμήμα του οργάνου σε ζώα αποκαθιστώντας την κανονική λειτουργία του.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τον οισοφάγο ενός χοίρου-δότη, ο οποίος είναι πολύ παρόμοιος με αυτόν του ανθρώπου. Στο όργανο αυτό έγινε αποκυτταροποίηση, οπότε αφαιρέθηκαν όλα τα κύτταρα του χοίρου από τον ιστό, αλλά διατηρήθηκε άθικτη η υποκείμενη δομή στήριξης. Στη συνέχεια έγινε συμπλήρωση του ιστού με μυϊκά κύτταρα ενός χοίρου-λήπτη. Τα κύτταρα εξαπλώθηκαν και προσαρμόστηκαν μέσα στον ιστό.

Όπως περιγράφεται στη μελέτη που δημοσιεύθηκε σήμερα στο περιοδικό «Nature Biotechnology», τα οκτώ ζώα-λήπτες της έρευνας επέζησαν τις κρίσιμες πρώτες 30 ημέρες μετά τη μεταμόσχευση. Επίσης, μέχρι τον έκτο μήνα, τα μοσχεύματα είχαν αναπτύξει λειτουργικούς μύες, νεύρα και αιμοφόρα αγγεία. Αυτό επέτρεψε στον μεταμοσχευμένο οισοφάγο να συστέλλεται και να μετακινεί την τροφή σαν ένας φυσικός τροφικός σωλήνας. Τα ζώα μπορούσαν να τρώνε κανονικά και να αναπτύσσονται με υγιή ρυθμό. Ορισμένα εμφάνισαν στενώσεις, που αντιμετωπίστηκαν με επιτυχία μέσω ενδοσκόπησης.

Για τη μεταμόσχευση δεν χρειάστηκε ανοσοκαταστολή, καθώς το εμφύτευμα αναπτύχθηκε χρησιμοποιώντας τα κύτταρα του λήπτη και ο ιστός αναπτύχθηκε μαζί με τα ζώα.

Η καινοτομία αυτή δίνει ελπίδα για εξατομικευμένες θεραπείες σε παιδιά που γεννιούνται με απειλητικές για τη ζωή παθήσεις του οισοφάγου. Στα παιδιά που γεννιούνται με ατρησία οισοφάγου ο οισοφάγος δεν ενώνεται με το στομάχι και απαιτείται πολύπλοκη χειρουργική επέμβαση.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι εάν αυτή η τεχνολογία προσαρμοστεί για χρήση σε ανθρώπους, διαφορετικά μεγέθη ικριωμάτων, που προέρχονται από χοίρους- δότες, θα μπορούσαν να αποθηκευτούν έτοιμα για ανάπτυξη και εξατομίκευση για νεογέννητα και παιδιά μεγαλύτερων ηλικιών, όποτε χρειαστεί. Κύτταρα θα μπορούσαν να ληφθούν από το παιδί για να δημιουργηθεί ένα εξατομικευμένο μόσχευμα που θα αναπτύσσεται μαζί με το παιδί.

Ο καθηγητής Πάολο Ντε Κόπι, καθηγητής Παιδοχειρουργικής στο University College London και σύμβουλος Παιδοχειρουργός στο νοσοκομείο GOSH, ο οποίος είναι επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, εξηγεί ότι «ο οισοφάγος είναι ένα πραγματικά πολύπλοκο όργανο, χωρίς παροχή αίματος από τα δικά του αγγεία, επομένως δεν μπορεί να “μεταμοσχευθεί” με τον τρόπο που θα περίμενε κανείς. Για να αναπτυχθούν εναλλακτικές λύσεις, είναι απαραίτητο να συνεργαστούμε με ζωικά μοντέλα που αντικατοπτρίζουν πιστά την ανθρώπινη ανατομία και λειτουργία. Από αυτή την άποψη, ο οισοφάγος του χοίρου μοιάζει πολύ με τον ανθρώπινο».

Όπως προσθέτει, «για περισσότερα από 50 χρόνια, οι καρδιακές βαλβίδες χοίρων χρησιμοποιούνται για την παράταση και τη διάσωση της ζωής ασθενών με καρδιακές παθήσεις και αυτή η τεχνολογία είναι πλέον συνηθισμένη στην καρδιοχειρουργική. Πιο πρόσφατα, η ξενομεταμόσχευση έχει διερευνηθεί σε ανθρώπους ως πιθανή λύση για την έλλειψη οργάνων. Στην εργασία μας, αποδεικνύουμε ότι ο ιστός χοίρου, αφού απογυμνωθεί από όλο το κυτταρικό υλικό, μπορεί να χρησιμεύσει ως ικρίωμα για την κατασκευή εξανθρωπισμένου ιστού που είναι πλήρως βιοσυμβατός. Πιστεύω ότι βρισκόμαστε τώρα σε ένα παρόμοιο νέο μέτωπο στην αναγεννητική ιατρική».

Η ερευνητική ομάδα βελτιώνει τώρα τη διαδικασία για τη δημιουργία μεγαλύτερων μοσχευμάτων, την τυποποίηση της διαδικασίας και τη διεξαγωγή περισσότερων δοκιμών ασφαλείας.

Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση:

https://www.nature.com/articles/s41587-026-03043-1

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου

Επιστήμη- Διάστημα: Επιστήμονες εντοπίζουν 45 πιθανώς κατοικήσιμους εξωπλανήτες

Από

Έμβολος

21/03/2026

Στην ταινία «Αποστολή Χαίρε Μαρία», που κυκλοφόρησε χθες, ο Ράιαν Γκόσλινγκ ταξιδεύει σε ένα εξωπλανητικό σύστημα αναζητώντας τρόπο να σώσει τη Γη. Μια νέα έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Monthly Notices» της Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας, θα μπορούσε να τον βοηθήσει: η ερευνητική ομάδα εντόπισε 45 εξωπλανήτες που είναι πιο πιθανό να είναι κατοικήσιμοι.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο Κορνέλ, χρησιμοποίησαν νέα δεδομένα από την αποστολή Gaia του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος και το Αρχείο Εξωπλανητών της NASA για να εντοπίσουν πλανήτες στην κατοικήσιμη ζώνη, μια περιοχή που δεν είναι ούτε πολύ κοντά σε ένα αστέρι-ξενιστή για να είναι πολύ ζεστή ούτε πολύ μακριά για να είναι πολύ κρύα και όπου ένας πλανήτης είναι πολύ πιο πιθανό να έχει νερό στην επιφάνειά του.

Ανάμεσα στους 6.000 γνωστούς εξωπλανήτες, οι ερευνητές εντόπισαν 45 βραχώδεις κόσμους που μπορεί να υποστηρίζουν ζωή. Στη λίστα συγκαταλέγονται ο πιο κοντινός εξωπλανήτης στο Ηλιακό μας Σύστημα, Εγγύτατος Κενταύρου b (Proxima Centauri b), ο εξωπλανήτης με ίδιο μέγεθος με τη Γη, TRAPPIST-1f, και ο Kepler 186f, που έχει διάμετρο λίγο μεγαλύτερη από τη Γη. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι πιο ενδιαφέροντες πλανήτες από αυτούς που ξεχώρισαν είναι οι TRAPPIST-1d, e, f και g, που απέχουν 40 έτη φωτός από τη Γη, καθώς και ο LHS 1140b, που απέχει 48 έτη φωτός. Το αν αυτοί οι πλανήτες θα μπορούσαν να έχουν υγρό νερό εξαρτάται εν μέρει από το αν μπορούν να διατηρήσουν ατμόσφαιρα.

Σημειώνεται ότι η λίστα αυτή μπορεί να καθοδηγήσει αστρονόμους που μελετούν τον ουρανό με επίγεια και διαστημικά τηλεσκόπια, όπως το James Webb, το Εξαιρετικά Μεγάλο Τηλεσκόπιο που αναμένεται να λειτουργήσει το 2029, το Παρατηρητήριο Κατοικήσιμων Κόσμων, που αναμένεται να εκτοξευθεί τη δεκαετία του 2040 και το προτεινόμενο έργο «Μεγάλο Συμβολόμετρο για Εξωπλανήτες» (LIFE). Η παρατήρηση των μικρών εξωπλανητών είναι ο μόνος τρόπος για να επιβεβαιωθεί εάν έχουν ατμόσφαιρα.

Σ.Σ. Επισυνάπτεται διάγραμμα που απεικονίζει τα όρια της κατοικήσιμης ζώνης ανάλογα με τον τύπο του άστρου, μαζί με βραχώδεις εξωπλανήτες. Τα όρια της κατοικήσιμης ζώνης μεταβάλλονται ανάλογα με το χρώμα του άστρου, καθώς διαφορετικά μήκη κύματος φωτός θερμαίνουν διαφορετικά την ατμόσφαιρα ενός πλανήτη. Credit: Gillis Lowry / Pablo Carlos Budassi

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου

Για πρώτη φορά θα πραγματοποιείται έλεγχος μικροσωματιδίων σε diesel οχήματα

Από

Έμβολος

21/03/2026

Για πρώτη φορά θα πραγματοποιείται έλεγχος μικροσωματιδίων σε diesel οχήματα. Πρόκειται για μία σημαντική μεταρρύθμιση με άμεσο αντίκτυπο στην δημόσια υγεία και το περιβάλλον, καθώς τα μικροσωματίδια συγκαταλέγονται στους πλέον επικίνδυνους ατμοσφαιρικούς ρύπους, με σοβαρές επιπτώσεις για τον ανθρώπινο οργανισμό.

Σε αυτό αναφέρθηκε ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Ιδιωτικών ΚΤΕΟ μέσω της επίσημης τοποθέτησης του προέδρου του, Κωσταντίνου Βήκα στη συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, στο πλαίσιο της συζήτησης του σχεδίου νόμου του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για τον εκσυγχρονισμό του πλαισίου τεχνικού ελέγχου οχημάτων και την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας. Κατά την τοποθέτησή του ο κ. Βήκας χαιρέτισε τη νομοθετική πρωτοβουλία, επισημαίνοντας ότι οι προτεινόμενες διατάξεις αποτελούν ένα συνεκτικό και ουσιαστικό βήμα προς την κατεύθυνση ενός πιο αξιόπιστου και αποτελεσματικού συστήματος τεχνικού ελέγχου οχημάτων στη χώρα.

Αναφορικά με τη δυνατότητα έκδοσης της Κάρτας Ελέγχου Καυσαερίων και από εξουσιοδοτημένα συνεργεία, ο Σύνδεσμος υπογράμμισε ότι, παρότι ο τεχνικός έλεγχος αποτελεί εκ της φύσεως του αντικείμενο των ΚΤΕΟ, δεν στέκεται αρνητικά στη ρύθμιση. Τόνισε, ωστόσο, ότι η επιτυχία της προϋποθέτει την πλήρη ταύτιση προδιαγραφών, διαδικασιών και όρων ελέγχου μεταξύ ΚΤΕΟ και συνεργείων, ώστε να διασφαλιστούν η αμεροληψία, η αντικειμενικότητα και η αξιοπιστία του θεσμού.

Θετικά αξιολογήθηκε και η εισαγωγή τεχνικού ελέγχου για οχήματα κατηγορίας Ο1 και Ο2 (ρυμουλκούμενα τρέιλερ), τα οποία μέχρι σήμερα κυκλοφορούν χωρίς συστηματική επιθεώρηση.

Ο κ. Βήκας αναφέρθηκε στις διαχρονικές αδυναμίες εποπτείας του κλάδου, οι οποίες οδήγησαν σε στρεβλώσεις, αθέμιτο ανταγωνισμό και μείωση της εμπιστοσύνης των πολιτών. Στο πλαίσιο αυτό, ο Σύνδεσμος στηρίζει τη σύσταση Μητρώου Εποπτών και τη λειτουργία μικτών κλιμακίων ελέγχου. Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη η μεταρρύθμιση να συνοδευτεί από ουσιαστικό ψηφιακό εκσυγχρονισμό, με αξιοποίηση των δεδομένων που ήδη αποστέλλονται σε πραγματικό χρόνο από τα ΚΤΕΟ στο υπουργείο. Η χρήση σύγχρονων εργαλείων, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, μπορεί να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα, τη διαφάνεια και τη στόχευση της εποπτείας.

Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο κ. Βήκας υπογράμμισε ότι η ενίσχυση του θεσμού των ΚΤΕΟ δεν αποτελεί κλαδικό αίτημα, αλλά ζήτημα δημόσιου συμφέροντος. Ένα αξιόπιστο σύστημα τεχνικού ελέγχου προστατεύει ανθρώπινες ζωές, συμβάλλει στην περιβαλλοντική προστασία και ενισχύει την εμπιστοσύνη των πολιτών.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Κυριάκος Παρασίδης

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προτείνει τηλεργασία και αποφυγή των αεροπορικών ταξιδιών για να μειωθεί η κατανάλωση πετρελαίου

Από

Έμβολος

21/03/2026

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΔΟΕ), ο οποίος συμφώνησε αυτό το μήνα σε μια απελευθέρωση ρεκόρ πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα για να αντιμετωπισθούν οι επιπτώσεις του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου με το Ιράν, παρουσίασε σήμερα προτάσεις για να μειωθεί η πίεση από τις τιμές του πετρελαίου στους καταναλωτές, όπως να εργάζονται από το σπίτι και να αποφεύγουν τα αεροπορικά ταξίδια.

Ο αμερικανοϊσραηλινός πόλεμος με το Ιράν έχει αυξήσει τις τιμές της ενέργειας, δημιουργώντας ανησυχίες για πληθωρισμό σε όλο τον κόσμο. Ο ΔΟΕ δήλωσε πως οι προτάσεις του είναι ενέργειες που θα μπορούσαν να κάνουν κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά για να ανακουφίσουν τους καταναλωτές από την πρόσφατη μεγάλη άνοδο των τιμών της ενέργειας.

Ο ΔΟΕ δήλωσε πως στις προτάσεις αυτές περιλαμβάνεται η δουλειά από το σπίτι, η μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητοδρόμους κατά τουλάχιστον 10 χλμ/ώρα και η αποφυγή των αεροπορικών ταξιδιών, όταν είναι διαθέσιμα άλλα μέσα μεταφοράς.

Ο οργανισμός καλεί επίσης τους καταναλωτές να μαγειρεύουν με ηλεκτρικό μάλλον, παρά με αέριο, όταν αυτό είναι δυνατό, και προτείνει στη βιομηχανία να αριστοποιήσει την κατανάλωσή της υδρογονανθράκων.

«Πρόσφατα προχωρήσαμε στη μεγαλύτερη απελευθέρωση πετρελαϊκών αποθεμάτων του ΔΟΕ που έγινε ποτέ – και βρίσκομαι σε στενή επαφή με κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο, μεταξύ των οποίων μείζονες παραγωγοί και καταναλωτές ενέργειας, στο πλαίσιο της διεθνούς ενεργειακής διπλωματίας μας», δήλωσε ο εκτελεστικός διευθυντής του ΔΟΕ Φατίχ Μπιρόλ.

«Επιπροσθέτως οι σημερινές προτάσεις προσφέρουν ένα μενού από άμεσα και συγκεκριμένα μέτρα που μπορούν να ληφθούν από κυβερνήσεις και νοικοκυριά όσον αφορά τη ζήτηση ώστε να προστατευθούν οι καταναλωτές από τις επιπτώσεις της κρίσης», πρόσθεσε ο Μπιρόλ.

Ο ΔΟΕ συμφώνησε στις 11 Μαρτίου να απελευθερώσει ποσότητα ρεκόρ 400 εκατομμυρίων βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα για να αντιμετωπισθεί η άνοδος των παγκόσμιων τιμών του αργού.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ρωσία: Το σχέδιο της ΕΕ για το LNG είναι αυτοκαστροφικό, η Μόσχα θα βρει νέες αγορές – Η Ρωσία θέλει να βοηθήσει την Κούβα

Από

Έμβολος

21/03/2026

Το Κρεμλίνο δήλωσε πως η Ευρωπαϊκή Ένωση βλάπτει τα δικά της συμφέροντα εμμένοντας σε ένα σχέδιο να σταματήσει τις εισαγωγές ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) μέχρι το τέλος του έτους, και είπε ότι η Ρωσία θα στραφεί σε νέες αγορές για το ΥΦΑ της και άλλες εξαγωγές ενέργειας.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε νωρίτερα πως η ΕΕ είναι δεσμευμένη στους «ξεκάθαρους στόχους» της να σταματήσει τις εισαγωγές ρωσικού ΥΦΑ, απορρίπτοντας την ιδέα ότι μπορεί να αναθεωρήσει την άποψη αυτή λόγω της ανόδου του ενεργειακού κόστους εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Απαντώντας σε ερώτηση που του τέθηκε για τις δηλώσεις της φον ντερ Λάιεν, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ είπε πως η Ρωσία μπορεί να βρει εναλλακτικούς αγοραστές.

«Η Ρωσία πρέπει και θα κάνει αυτό που εξυπηρετεί με τον καλύτερο τρόπο τα συμφέροντά της. Και έχει αναγνωριστεί ότι εναλλακτικές αγορές, νέες αναπτυσσόμενες αγορές που έχουν μεγάλη ανάγκη ενεργειακούς πόρους — αέριο, ΥΦΑ, πετρέλαιο και πετρελαϊκά προϊόντα– αν αυτές οι αγορές είναι πιο ελκυστικές, τότε, βέβαια, θα υπάρξει μια πλήρης εστίαση σε αυτές τις αγορές», είπε.

«Οι Ευρωπαίοι εξακολουθούν να πυροβολούν τα πόδια τους, ή μάλλον, να πυροβολούν τους ψηφοφόρους τους στα πόδια». Πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, η Ευρώπη αγόραζε άνω από το 40% του αερίου της από τη Ρωσία, όμως συνολικά οι πωλήσεις αερίου μέσω αγωγών και ΥΦΑ από τη Ρωσία ανέρχονταν μόνο στο 13% των συνολικών εισαγωγών της ΕΕ το 2025.

Η ΕΕ σχεδιάζει να διακόψει τις εισαγωγές ρωσικού ΥΦΑ μέχρι τα τέλη του 2026 και τις εισαγωγές αερίου που μεταφέρεται μέσω αγωγών μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2027. Όμως ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν αφησε να εννοηθεί νωρίτερα αυτόν τον μήνα πως η Ρωσία μπορεί να επέμβει προληπτικά και να διακόψει αυτές τις εξαγωγές τώρα.

Το Κρεμλίνο δήλωσε επίσης σήμερα ότι συζητάει με την Κούβα, που είναι σύμμαχος της Μόσχας, τρόπους να βοηθήσει το νησί που υπόκειται σε πετρελαϊκό αποκλεισμό από τις ΗΠΑ, αρνούμενο ωστόσο να σχολιάσει πληροφορίες για μυστική παράδοση ρωσικής προέλευσης πετρελαίου κίνησης.

«Είμαστε σε συνεχή επαφή με τις κουβανικές αρχές, με τους Κουβανούς φίλους μας και συζητάμε μαζί τους τρόπους να βοηθήσουμε την Κούβα στη δύσκολη κατάσταση στην οποία βρίσκεται», δήλωσε ο Ντμίτρι Πεσκόφ στην καθημερινή συνέντευξη Τύπου. «Αυτό είναι μόνο που μπορώ να πω για το θέμα», πρόσθεσε.

Σύμφωνα με την υπηρεσία παρακολούθησης θαλάσσιων μεταφορών Windward, πετρελαιοφόρο ετοιμάζεται να παραδώσει μυστικά «εντός μερικών ημερών» ρωσικής προέλευσης ντίζελ στην Κούβα εφόσον καταφέρει να φθάσει στο νησί.

Το Sea Horse, που φέρει σημαία Χονγκ Κονγκ και δεν υπόκειται σε κυρώσεις, μεταφέρει σύμφωνα με την Windward περίπου 190.000 βαρέλια ρωσικού ντίζελ, το οποίο φόρτωσε από ένα άλλο πλοίο ανοικτά της Κύπρου στις αρχές Φεβρουαρίου.

Η Κούβα δεν έχει εισαγάγει πετρέλαιο από τις 9 Ιανουαρίου, ημερομηνία της τελευταίας παράδοσης από το Μεξικό προτού σταματήσει την αποστολή καυσίμων υπό την πίεση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ,

Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπλοκάρουν τον ενεργειακό εφοδιασμό της Κούβας μετά την ανατροπή τον Ιανουάριο του κυριότερου συμμάχου της, του ηγέτη της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο.

Ρωσικό πετρελαιοφόρο, που περιλαμβάνεται στον κατάλογο των δυτικών κυρώσεων και μεταφέρει πάνω από 700.000 βαρέλια πετρελαίου, κατευθύνεται επίσης προς την Κούβα, σύμφωνα με την πλατφόρμα Kpier.

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ, η οποία χαλάρωσε πρόσφατα τις κυρώσεις σε βάρος του ρωσικού πετρελαίου, τόνισε χθες πως εξακολουθεί να απαγορεύει την παράδοση ρωσικής προέλευσης υδρογονανθράκων στην Κούβα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

1 234...17.410 Σελίδα 3 από 17.410

Μαυρομάτικα φασόλια γιαχνί με μάραθο και μανιτάρια – Ένα θρεπτικό πιάτο με αξία…

Έμβολος - 21/03/2026