Ερώτηση έχει κατατεθεί στην Ελληνική Βουλή από την Ελληνική Λύση με Αριθμό Πρωτοκόλλου 4980/04-05-2026 σχετικά με το θέμα « Άμεση καταγραφή ζημιών και οικονομική στήριξη παραγωγών Πέλλας και Ημαθίας». Η ερώτηση απαντήθηκε από το αρμόδιο Υπουργείο.
ΕΡΩΤΗΣΗ
Του: Βελόπουλου Κυριάκου, Προέδρου Κόμματος, Βουλευτή Β3′ Νότιου Τομέα Αθηνών
ΠΡΟΣ: Τον κ. Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
ΘΕΜΑ:«Άμεση καταγραφή ζημιών και οικονομική στήριξη παραγωγών Πέλλας και Ημαθίας»
Κύριε Υπουργέ,
Έντονη είναι η ανησυχία των αγροτών, Πέλλας και Ημαθίας, έπειτα από το πρωτοφανές φαινόμενο που έχει πλήξει τις καλλιέργειες πυρηνόκαρπων (ροδάκινα, νεκταρίνια,βερίκοκα).Ο φετινός χειμώνας χαρακτηρίστηκε από ήπιες καιρικές συνθήκες, χωρίς παγετούς, ενώ η ανθοφορία και η καρπόδεση εξελίχθηκαν ομαλά και ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Ωστόσο, οι έντονες και παρατεταμένες βροχοπτώσεις των τελευταίων εβδομάδων, σε συνδυασμό με τις απότομες μεταβολές της θερμοκρασίας, οδήγησαν σε μαζική ξήρανση κλαδίσκων (βεργών) και συνεπακόλουθη πτώση των καρπών. Το φαινόμενο αυτό έχει ήδη ολοκληρωθεί στον κάμπο, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη στις ορεινές περιοχές, οι οποίες παρουσιάζουν οψιμότητα περίπου δέκα ημερών. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα εκτιμήσεις, πιθανή αιτία αποτελεί η μυκητολογική ασθένεια φουζικόκο (Fusicoccum amygdali), για την οποία σύμφωνα με πληροφορίες, έχουν ήδη αποσταλεί δείγματα στο Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο, εν αναμονή επίσημων αποτελεσμάτων.
Πρόκειται για ένα φαινόμενο πρωτοφανές για την ιστορία της περιοχής, το οποίο δεν καλύπτεται από τον άδικο και ασαφη κανονισμό του ΕΛΓΑ, αφήνοντας για ακόμη μία φορά τους παραγωγούς εκτεθειμένους. Παράλληλα, εκφράζεται έντονη ανησυχία ότι οι περιορισμοί στη χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων, στο πλαίσιο ευρωπαϊκών πολιτικών, λόγω πράσινης ατζέντας, ενδέχεται να είναι μια από τις αιτίες του συγκεκριμένου συμπτώματος, μιας και δεν υπάρχουν πλέον πολλές και αποτελεσματικές επιλογές.
Οι συνέπειες για τους παραγωγούς είναι καταστροφικές, καθώς η απώλεια παραγωγής μεταφράζεται άμεσα σε απώλεια εισοδήματος, απειλώντας τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων και την ίδια την ύπαιθρο. Ενόψει αυτής της κρίσιμης κατάστασης, οι Αγροτικοί Σύλλογοι της περιοχής έχουν ήδη κινητοποιηθεί, προχωρώντας σε εθελοντικές, συλλογικές δηλώσεις ζημιάς και αιτήματα για την ενεργοποίηση των αρμόδιων διαδικασιών.
Με δεδομένα όλα τα παραπάνω, Ερωτάται ο κ. Υπουργός:
- Προτίθεστε να μεριμνήσετε για την άμεση καταγραφή και αποτύπωση των ζημιών στις καλλιέργειες ροδάκινων, νεκταρινιών και βερίκοκων από τις αρμόδιες υπηρεσίες και την ταχεία προώθηση του σχετικού φακέλου προς τις αρμόδιες εθνικές και ευρωπαϊκές αρχές, ώστε να δρομολογηθεί η οικονομική αποζημίωση των παραγωγών;
- Προτίθεστε να εξετάσετε την κατ’ εξαίρεση έγκριση αποτελεσματικών φυτοπροστατευτικών σκευασμάτων για την έγκαιρη καταπολέμηση της συγκεκριμένης ασθένειας;
Ο ερωτών Βουλευτής
ΒΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΣ
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Απάντηση στην υπ’ αριθ. πρωτ. 4980/4-5-2026 Ερώτηση
Σχετικά με την ανωτέρω Ερώτηση που κατέθεσε ο Βουλευτής κ. Κυρ. Βελόπουλος, σας πληροφορούμε τα εξής:
Το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο την χρονική περίοδο από 20 έως 30 Απριλίου 2026 έλαβε δείγματα από καλλιέργειες πυρηνοκάρπων, οι οποίες, κατά δήλωση των παραγωγών, εμφάνιζαν υψηλά ποσοστά δένδρων (40-100%) με συμπτώματα ξήρανσης των ετησίων βλαστών, από περιοχές της Πέλλλαας. Ειδικότερα, η κλινική εξέταση των δειγμάτων έδειξε συμπτώματα επάκριας ξήρανσης βλαστών, νέκρωσης οφθαλμών, καρουλιάσματος και νημάτωσης των νεαρών φύλλων.
Τα ορατά συμπτώματα που προαναφέρονται δεν είναι παθογνωμονικά (ικανά δηλαδή για να πραγματοποιηθεί άμεση διάγνωση), δεδομένου ότι πολλά παρασιτικά και μη παρασιτικά (αβιοτικά) αίτια, καθώς και συνδυασμός τους, μπορεί να προκαλέσουν ανάλογα συμπτώματα.
Συνεπώς, για τη διερεύνηση του/των αιτίου/ων και την τελική διάγνωση χρειάζονται περαιτέρω εργαστηριακές εξετάσεις, οι οποίες είναι σε εξέλιξη στα Εργαστήρια του ΜΦΙ, παράλληλα με τη συλλογή πληροφοριών σχετικά με τις περιβαλλοντικές συνθήκες, (π.χ. θερμοκρασία και υγρασία περιβάλλοντος), που επικράτησαν στις περιοχές την περίοδο εμφάνισης της ζημιάς.
Όταν οι παραπάνω ενέργειες ολοκληρωθούν θα υπάρχει μία επιστημονικά τεκμηριωμένη αιτιολόγηση του φαινομένου. Εν όψει των αποτελεσμάτων που θα προκύψουν από το ΜΦΙ σας ενημρώνουμε τα εξής: Η φόμοψη προκαλείται από το παθογόνο Fusicoccum amygdali συν. Phomopsis amygdali και αποτελεί κοινή καταπολεμητέα ασθένεια. Η αντιμετώπιση της ασθένειας βασίζεται πρωτίστως σε καλλιεργητικά μέτρα με την απομάκρυνση των προσβεβλημένων κλαδίσκων, ενέργεια που αποσκοπεί στον περιορισμό των μολυσμάτων στα όργανα διαχείμασης του παθογόνου. Επίσης, συστήνονται επεμβάσεις κατά την πτώση των φύλλων το φθινόπωρο και κατά την έκπτυξη των οφθαλμών την άνοιξη.
Τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα που έχουν έγκριση για την αντιμετώπιση της συγκεκριμένης ασθένειας αναφέρονται στην βάση δεδομένων των γεωργικών φαρμάκων στην ιστοσελίδα του ΥπΑΑΤ.
Μέχρι σήμερα δεν έχει υποβληθεί οποιοδήποτε αίτημα για την κατά παρέκκλισης άδεια διάθεσης στην αγορά φυτοπροστατευτικού προϊόντος για την αντιμετώπιση της συγκεκριμένη ασθένεια το οποίο εφόσον κατατεθεί θα εξεταστεί από την αρμόδια υπηρεσία μας. Η ξήρανση των βλαστών των εν λόγω καλλιεργειών δεν καλύπτεται ασφαλιστικά από τον ΕΛΓΑ, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Ωστόσο, οι γεωτεχνικοί του ΕΛΓΑ έχουν καταγράψει και παρακολουθούν το φαινόμενο, ώστε να υπάρχουν καταγεγραμμένα και στη διάθεση των υπηρεσιών τα επίσημα στοιχεία.
Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ
ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΝΔΡΙΑΝΟΣ
