Αρχική Blog Σελίδα 3

Άρθρο Κ. Τσουκαλά στο “Καρφί”: Το άρθρο 23 αποσύρθηκε. Η πολιτική ευθύνη και πρόθεση εξόντωση των δανειοληπτών παραμένει

Μια κυβέρνηση που διακηρύσσει ότι βάζει κανόνες στα funds οφείλει, τουλάχιστον, να μην περνά από την πίσω πόρτα πρόσθετες διευκολύνσεις υπέρ τους.

Αυτό ακριβώς ανέδειξε η υπόθεση του άρθρου 23. Κάτω από τον τίτλο της προστασίας των οφειλετών, επιχειρήθηκε μια σοβαρή μεταβολή εις βάρος τους: η ιδιωτική σύμβαση ρύθμισης να αποκτά ισχύ εκτελεστού τίτλου, ανοίγοντας ταχύτερα τον δρόμο προς την αναγκαστική εκτέλεση, χωρίς να απαιτείται προηγουμένως η έκδοση διαταγής πληρωμής και η δικαστική κρίση.

Πίσω από τη νομική ορολογία βρίσκεται μια πολύ απλή πραγματικότητα. Ένας άνθρωπος προσπαθεί να σώσει το σπίτι του, αποδέχεται μια ρύθμιση και παλεύει να ανταποκριθεί. Μπορεί, όμως, στην πορεία να χάσει τη δουλειά του ή να αντιμετωπίσει ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας. Το έγγραφο που υπέγραψε αναζητώντας διέξοδο θα μπορούσε τότε να αποτελέσει τη βάση για να κινηθεί ο πιστωτής εναντίον της περιουσίας του. Η πολιτεία γνώριζε αυτή την ανισορροπία. Κι όμως, επέλεξε να ενισχύσει τη θέση του ισχυρού.

Η κυβέρνηση πιάστηκε με τη γίδα στην πλάτη. Το ΠΑΣΟΚ εντόπισε την πρόβλεψη, εξήγησε τις συνέπειές της και ο Νίκος Ανδρουλάκης απαίτησε την άμεση απόσυρσή της. Οι αντιδράσεις του ΠΑΣΟΚ και των δικηγορικών συλλόγων οδήγησαν στην άτακτη υποχώρηση. Η εξέλιξη αυτή απέδειξε πόσο αναγκαία είναι μια αντιπολίτευση που σέβεται τον κοινοβουλευτικό της ρόλο, που διαβάζει όσα κατατίθενται, αποκαλύπτει τι κρύβεται πίσω από τους τίτλους και παρεμβαίνει πριν οι συνέπειες φτάσουν στην πόρτα του πολίτη.

Ο υπουργός Οικονομικών επικαλείται τη συναίνεση του δανειολήπτη και υποστηρίζει ότι παρέμενε δικαστική προστασία. Ας εξηγήσει, λοιπόν, πόσο ελεύθερα διαπραγματεύεται κάποιος όταν κινδυνεύει να χάσει το σπίτι του. Από τη μία βρίσκεται ένας οργανωμένος χρηματοοικονομικός μηχανισμός, με νομική υποστήριξη και οικονομική ισχύ. Από την άλλη, μια οικογένεια που μετρά αν περισσεύουν χρήματα για τη δόση. Σε αυτές τις συνθήκες, η υπογραφή μιας συμφωνίας δεν αποδεικνύει ισορροπία. Η επίκλησή της ως επαρκούς εγγύησης αποκαλύπτει την απόσταση της κυβέρνησης από την καθημερινότητα των υπερχρεωμένων νοικοκυριών.

Η απόσυρση αφήνει ανοιχτό το ζήτημα της ευθύνης. Ποιος συνέταξε αυτή την πρόβλεψη; Ποιος την αξιολόγησε και ποιος έδωσε την πολιτική έγκριση να κατατεθεί; Ο κ. Πιερρακάκης και ο Πρωθυπουργός οφείλουν συγκεκριμένες απαντήσεις. Μια διάταξη με τέτοιες συνέπειες δεν εμφανίζεται μόνη της σε ένα νομοσχέδιο. Υπάρχουν εισηγητές, υπογραφές και πολιτικές αποφάσεις. Η αφαίρεσή της μετά την κατακραυγή δεν σβήνει την αρχική επιλογή ούτε απαλλάσσει τους υπευθύνους από τη λογοδοσία.

Για εμάς, η αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους απαιτεί συνολικό σχέδιο. Το ΠΑΣΟΚ έχει προτείνει προστασία της πρώτης κατοικίας και της αφροτικής γης με εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, μακροχρόνιες βιώσιμες ρυθμίσεις, πραγματικές 120 δόσεις για χρέη προς το Δημόσιο και δυνατότητα του δανειολήπτη να καταθέτει πρόταση πριν από την εξαγορά του δανείου του από fund. Ο Νίκος Ανδρουλάκης έθεσε επίσης στη Βουλή την ανάγκη κατάργησης της αντίστοιχης πρόβλεψης εκτελεστότητας των ρυθμίσεων στον εξωδικαστικό μηχανισμό. Η προστασία πρέπει να είναι συνεπής σε ολόκληρο το θεσμικό πλαίσιο.

Η Νέα Δημοκρατία δεν μπορεί να ζητά εύσημα επειδή υποχρεώθηκε να αποσύρει μια δική της επιβαρυντική επιλογή. Ούτε δικαιούται να εμφανίζει ως εμπόδιο στην προστασία των δανειοληπτών εκείνους που αποκάλυψαν το περιεχόμενό της. Αν επιθυμεί ουσιαστική συζήτηση, ας φέρει προς εξέταση την πρόταση νόμου του ΠΑΣΟΚ και ας απαντήσει επί των συγκεκριμένων μέτρων. Η άρνηση να συζητήσει μια ολοκληρωμένη εναλλακτική, την ώρα που καταθέτει τέτοιες επαίσχυντες διατάξεις , εκθέτει τις προτεραιότητές της.

Το σπίτι μιας οικογένειας συγκεντρώνει κόπους δεκαετιών. Η απώλειά του επηρεάζει τη δουλειά, την υγεία, την προοπτική των παιδιών της. Γι’ αυτό κάθε αλλαγή στους όρους προστασίας του απαιτεί διαφάνεια και δημόσιο έλεγχο. Στην υπόθεση του άρθρου 23, η κυβέρνηση έκανε την επιλογή της και αναγκάστηκε να υποχωρήσει όταν αποκαλύφθηκε. Οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν γιατί χρειάστηκε να προηγηθεί αυτή η σύγκρουση για να αποτραπεί μία ακόμη διευκόλυνση προς τους πιστωτές.

Ι.Ν. Αγίου Αλεξάνδρου: Ιερά Πανήγυρις 7-8 Νοεμβρίου 2026

Ι.Ν. Αγίου Αλεξάνδρου Αλεξάνδρειας:

Ιερά Πανήγυρις Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ.

Ιερά Πανήγυρις Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ

ΓΕΠΑΔ Κεντρικής Μακεδονίας: 7-11-2026 Ενημερωτικό Δελτίο του τελευταίου 24ωρου

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΔΙΚΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΒΑΝΤΩΝ

Σύλληψη για παράβαση της νομοθεσίας περί εθνικού τελωνειακού κώδικα Συνελήφθη χθες (6 Νοεμβρίου 2026) το μεσημέρι σε περιοχή της Πέλλας, από αστυνομικούς του Τμήματος Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Πέλλας, ένας ημεδαπός άνδρας, καθώς διαπιστώθηκε να αποκρύπτει σε αποθήκη στην αυλή της οικίας του, συνολικά 2.390 πακέτα τσιγάρων και 324 συσκευασίες καπνού, βάρους 50 γραμμαρίων η καθεμία, τα οποία δεν έφεραν την ειδική ταινία φόρου κατανάλωσης και δεν είχαν καταβληθεί γι’ αυτά οι νόμιμοι φόροι και δασμοί, τα οποία και κατασχέθηκαν. Στην κατοχή του συλληφθέντα βρέθηκε και κατασχέθηκε το χρηματικό ποσό των 500 ευρώ.

Κατάσχεση ΤΔΕΕ Πέλλας

Οι εν δράσει «δολοφόνοι» της φύσης με τα αλυσοπρίονα στο Πλατύ – Γράφει ο Πέτρος Κεφαλάς

Πριν από μια δεκαετία περίπου ο κάμπος του Πλατέος και της ευρύτερης περιοχής του Δήμου Αλεξάνδρειας ήταν γεμάτος από διάφορα είδη άγριων δέντρων. Σήμερα το 2026 είναι πασίδηλο σε όλους η εκτεταμένη απογύμνωση του κάμπου από μία πληθώρα αγρίων δέντρων.

Πέτρος Μ. Κεφαλάς
Γράφει ο Πέτρος Κεφαλάς

Η παρούσα έρευνα αφορά την αγροτική περιοχή κυρίως του πρώην Δήμου Πλατέος, η οποία ληστρικά απογυμνώθηκε από τους «δολοφόνους» της φύσης με τα αλυσοπρίονα που αδίστακτα και μανιωδώς  έκοβαν όποιο δέντρο συναντούσαν στην πορεία τους. Αυτού του είδους εκτεταμένη λαθροϋλοτομία ως βασική αιτία είχε την αποκόμιση ξυλείας που οι ανεπίσχετοι δράστες χρησιμοποιούσαν για να θερμάνουν τα σπίτια τους. Για ένα όφελος 100€ με 150€ προξενούσαν ζημία εκατοντάδων χιλιάδων ή και εκατομμυρίων ευρώ γεγονός που θα γίνει κατανοητό παρακάτω.

ακακία Ρομπίνια ψευδοακακία Robinia pseudoacacia
Ρομπίνια ψευδοακακία (Robinia pseudoacacia) για τους περισσότερους η γνωστή ακακία

Στη μανία των πολυφθόρων λαθροϋλοτόμων βρέθηκαν δύο σημαντικά δέντρα της περιοχής μας. Είναι δύο είδη ακακίας η Ρομπίνια ψευδοακακία (Robinia pseudoacacia) φυλλοβόλο δέντρο με πολύ αρωματικά λευκά άνθη σαν τσαμπιά που ανθίζουν κατά τις αρχές Μαΐου, ενώ οι περισσότεροι την αποκαλούν ακακία. Είναι γνωστό ότι από άνθη αυτής της ακακίας παράγεται ένα από τα καλύτερα ανθόμελα που για εμένα δεν υπάρχει καλύτερο στην Ελλάδα.

ακακία η τριάκανθος ή γλεδίτσα Gleditsia triacanthos αγριοχαρουπιά
Ακακία η τριάκανθος ή γλεδίτσα (Gleditsia triacanthos), για τους πολλούς αγριοχαρουπιά

Το δεύτερο στοχοποιημένο δέντρο είναι η ακακία η τριάκανθος ή γλεδίτσα (Gleditsia triacanthos), φυλλοβόλο δέντρο και αυτό που έχει μεγάλη διάρκεια ζωής, ανήκει στην οικογένεια Ψυχανθών (Χεδρωπών)  (Fabaceae) και προέρχεται από τη Βόρεια Αμερική. Έχει πρασινόλευκα άνθη  τα οποία είναι εξαιρετικά αρωματικά και ελκύουν τις μέλισσες, προσφέροντας ιδανική ποσότητα νέκταρ και γύρη. Στην περιοχή μας οι περισσότεροι την αποκαλούν αγριοχαρουπιά επειδή οι καρποί της μοιάζουν με τα χαρούπια.

λαθροϋλοτόμοι μεταφέρουν τα δέντρα που κατέστρεψαν
Λαθροϋλοτόμοι μεταφέρουν τα δέντρα που κατέστρεψαν στην περιοχή Πλατέος Ημαθίας

Τα δύο ανωτέρα είδη δέντρων αφθονούσαν πριν από μια δεκαετία στην ευρύτερη περιοχή του Πλατέος, ενώ σήμερα τα συναντάμε αραιά και που, όσα έχουν γλυτώσει από τους «δολοφόνους» της φύσης των οποίων η χαμηλή αντιληπτική ικανότητα που διαθέτουν δεν τους επιτρέπει να αντιληφθούν την εκτεταμένη περιβαλλοντική καταστροφή που ασύστολα προξενούν.

φορτηγό με ξυλεία από δέντρα που λεηλατήθηκαν
Φορτηγό με ξυλεία ακακίας από δέντρα που λεηλατήθηκαν

Τα ξύλα που αποκομίζουν σχεδόν αμέσως, όπως είναι με την υγρασία τους, τα χρησιμοποιούν για να θερμάνουν το σπίτι τους. Είναι γνωστό ότι η παρουσία υγρασίας εμποδίζει τη σωστή καύση, καθώς ένα μεγάλο μέρος της ενέργειας καταναλώνεται για να εξατμιστεί η υγρασία. Ως αποτέλεσμα αυτής της ενέργειάς τους είναι η δημιουργία της ατελούς καύσης ξύλων, μια άκρως επιβλαβής διαδικασία δια μέσου της οποίας παράγεται λιγότερη θερμότητα με ραγδαία αύξηση επιβλαβών ρύπων όπως μονοξείδιο του άνθρακα (CO), λεπτά σωματίδια (PM2.5) και πτητικές οργανικές ενώσεις (ΠΟΕ).

ξυλεία από δέντρα που κατέστρεψαν οι ανεγκέφαλοι
Λεηλατημένη ξυλεία αποθηκευμένη σε αυλή

Οι λαθροϋλοτόμοι του κάμπου μας έχουν πλήρη άγνοια για το γεγονός ότι τα δέντρα και τα υπόλοιπα φυτά αποτελούν τους πνεύμονες του πλανητικού μας οικοσυστήματος, καθώς προβαίνουν σε απορρόφηση του διοξειδίου του άνθρακα παράγοντας έπειτα οξυγόνο. Από την άλλη πλευρά φιλτράρουν δια μέσου του φυλλώματός τους τα αιωρούμενα σωματίδια που είναι η βασική αιτία για την ατμοσφαιρική ρύπανση. Αγνοούν οι «δολοφόνοι» με τα αλυσοπρίονα ή τα πριόνια ότι τα αιωρούμενα σωματίδια έχουν τη δυνατότητα να εισβάλουν στο ανθρώπινο σώμα διαταράσσοντας το αναπνευστικό και καρδιακό σύστημα τις περισσότερες φορές με χρόνιες ή ανίατες ασθένειες. Σύμφωνα με διάφορες επιστημονικές έρευνες 8-10 εκατομμύρια θάνατοι παγκοσμίως αποδίδονται στα αιωρούμενα σωματίδια. Ας γνωρίζουν λοιπόν ότι τα δέντρα λειτουργούν ως τέλεια φυσικά φίλτρα εναντίων αυτών των βλαβερών σωματιδίων.

Παραγωγή οξυγόνου από δέντρα

Ένας άνθρωπος χρειάζεται 730 με 750 κιλά οξυγόνου το χρόνο, ενώ για να παραχθεί αυτή η ποσότητα χρειάζονται 6 με 8 δέντρα σε πλήρη ανάπτυξη. Μια τετραμελής οικογένεια χρειάζεται το χρόνο 2.920 με 3.000 χιλιάδες κιλά οξυγόνου, ενώ για να παραχθεί αυτή η ποσότητα χρειάζονται 25 με 32 δέντρα σε πλήρη ανάπτυξη. Όλοι κατανοούμε το μέγεθος της ζημίας που προκαλείται και μάλιστα τις περισσότερες φορές ανεπανόρθωτα.

Παραγωγή οξυγόνου από δέντρα 2Οι «δολοφόνοι» της φύσης συνεχίζουν ακάθεκτοι να βανδαλίζουν το οικοσύστημα, να υποβαθμίζουν δραματικά το περιβάλλον και να ρίχνουν στα τάρταρα την ποιότητα της ζωής μας. Αν τώρα προσπαθήσουμε να κοστολογήσουμε  την προκαλούμενη συνολική ζημία θα αντιληφθούμε διαβάζοντας τα ανωτέρω, ότι για όφελος 100 με 150€ ευρώ προξενείται καταστροφή αξίας εκατομμυρίων ευρώ, συμπέρασμα ευκόλως εξαγόμενο και χωρίς τη χρήση υπολογιστή ή αριθμομηχανής.

μέλισσα σε άνθη ακακίας
Μέλισσα σε άνθη ακακίας. Το καλύτερο ανθόμελο που υπάρχει στην Ελλάδα είναι αυτό των ανθέων ακακίας. Γίνεται κατανοητό ότι οι λαθραίοι υλοτόμοι καταστρέφουν και σημαντικούς τροφοδότες της μελισσοκομίας.

Τώρα θα σκεφτεί κανείς ότι πολλοί προβαίνουν σε λαθροϋλοτομία εξαιτίας της φτώχιας και της επακόλουθης αδυναμίας πολλών συνανθρώπων μας να προμηθευτούν από το εμπόριο την απαραίτητη ξυλεία για να ζεστάνουν το σπίτι τους. Η απόγνωση πολλές φορές οδηγεί τον άνθρωπο να κάνει πράξεις που ίσως σε διαφορετική περίπτωση δεν θα σκεφτόταν να τις κάνει. Υπάρχουν όμως και αρκετοί που κόβουν τα δέντρα, ενώ έχουν τη δυνατότητα να αγοράσουν ξυλεία. Θα ήμουν πολύ ευτυχής αν έβλεπα κάποια αρμόδια Αρχή να προμηθευόταν ξυλεία από το εμπόριο και να την διένεμε στους αποδεδειγμένα αδύναμους συμπολίτες μας, περιορίζοντας έτσι σημαντικά την λαθροϋλοτομία στην περιοχή μας.

δέντρο πεσμένο σε γραμμή μέσης τάσης στο Πλατύ
Λαθροϋλοτόμοι από τη βιασύνη τους την Τετάρτη 12 Μαρτίου 2025 έχασαν τον έλεγχο της κοπής και η ακακία έπεσε στη γραμμή μεσαίας τάσης ηλεκτροδότησης, με αποτέλεσμα να γίνει διακοπή ρεύματος από βραχυκύκλωμα επί δύο ώρες στο Πλατύ Ημαθίας.

Πάντως η ζημία που έχει προξενηθεί είναι τεραστίων διαστάσεων και η αποκατάστασή της απαιτεί πολλά χρόνια. Οι δολοφόνοι με τα αλυσοπρίονα συνεχίζουν ακάθεκτοι το καταστροφικό τους έργο μια που η πολιτεία διάγει ύπνο μακάριο και βαθύ.

Πέτρος Μ. Κεφαλάς
Φωτογραφίες και γραφήματα: Αρχείο Πέτρου Κεφαλά

«Έμμεση η επίδραση του φαινομένου El Niño στην Ευρώπη και στη Μεσόγειο» λέει ο καθηγητής Φυσικής του Πανεπιστημίου Πατρών Αθανάσιος Αργυρίου

«Η επίδραση του φαινομένου El Niño στην Ευρώπη και στη Μεσόγειο είναι έμμεση. Μέσω αλλαγών στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία μπορεί να επηρεαστούν η θέση και η ένταση των αεροχειμάρρων, οι διαδρομές των βαρομετρικών χαμηλών, η συχνότητα εμφάνισης αντικυκλωνικών εμποδισμών και οι μεταφορές θερμότητας και υγρασίας. Οι αλλαγές αυτές είναι δυνατόν να μεταβάλουν την κατανομή των βροχοπτώσεων και της θερμοκρασίας στην Ανατολική Μεσόγειο».

Αργυρίου Αθανάσιος καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών
Αθανάσιος Αργυρίου, καθηγητής Φυσικής του Πανεπιστημίου Πατρών και του Εργαστηρίου Φυσικής της Ατμόσφαιρας

Αυτά τονίζει, μεταξύ άλλων, ο Αθανάσιος Αργυρίου, καθηγητής Φυσικής του Πανεπιστημίου Πατρών και του Εργαστηρίου Φυσικής της Ατμόσφαιρας, μιλώντας στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, για το πώς το φαινόμενο El Niño μπορεί να επηρεάσει τον καιρό στην Ανατολική Μεσόγειο και, επομένως, στην Ελλάδα.

Οι μεταβολές

Όπως προσθέτει ο καθηγητής, «η διεθνής βιβλιογραφία τεκμηριώνει ότι το El Niño συνδέεται με μεταβολές της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας στην περιοχή του Βορείου Ατλαντικού και της Ευρώπης, αλλά η απόκριση διαφέρει ανάλογα με την εποχή και από επεισόδιο σε επεισόδιο» και συνεχίζει:

«Επιπλέον, επιστημονικές μελέτες της τελευταίας εικοσιπενταετίας, έχουν εντοπίσει στατιστικά σημαντικές σχέσεις μεταξύ του φαινομένου El Niño και των βροχοπτώσεων σε περιοχές της Μεσογείου, καθώς και μεταξύ του El Niño και της συχνότητας των ατμοσφαιρικών διαταραχών στον Ευρωμεσογειακό χώρο. Ωστόσο, οι σχέσεις αυτές μεταβάλλονται ανάλογα με την εποχή και την εξεταζόμενη χρονική περίοδο. Συνεπώς, δεν επιτρέπουν ασφαλή πρόβλεψη για το εάν ένας συγκεκριμένος χειμώνας στην Ελλάδα θα είναι περισσότερο ή λιγότερο βροχερός λόγω του El Niño. Οι σχέσεις αυτές, ωστόσο, δεν είναι σταθερές στον χρόνο, ενώ διαφοροποιούνται τόσο ανάλογα με την εποχή όσο και μεταξύ των επιμέρους περιοχών της Μεσογείου. Για παράδειγμα, έχουν εντοπιστεί διαφορετικές, ακόμη και αντίθετου προσήμου, συσχετίσεις μεταξύ του El Niño και των βροχοπτώσεων στη δυτική και στην ανατολική Μεσόγειο. Επιπλέον, έχει διαπιστωθεί ότι η σχέση μεταξύ του El Niño και της συχνότητας των ατμοσφαιρικών διαταραχών στον ευρωμεσογειακό χώρο μεταβάλλεται σε υπερδεκαετείς χρονικές κλίμακες».

Στην Ελλάδα

«Για την Ελλάδα», σύμφωνα με τον Αθανάσιο Αργυρίου, «αυτό σημαίνει ότι το El Niño μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση ευνοϊκότερων ή δυσμενέστερων συνθηκών όσον αφορά σε βροχοπτώσεις, ψυχρές εισβολές ή σχετικά ήπιες περιόδους, ανάλογα με τη διάταξη της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας».

Παράλληλα, επισημαίνει ότι «δεν είναι επιστημονικά ορθό να συμπεράνουμε μόνο από την παρουσία ενός ισχυρού El Niño ότι ο προ των πυλών χειμώνας στην Ελλάδα, θα είναι οπωσδήποτε θερμότερος, ψυχρότερος, υγρότερος ή ξηρότερος από το κανονικό, διότι για μια τέτοια εκτίμηση απαιτείται αξιολόγηση των εποχικών προγνώσεων από αριθμητικά προγνωστικά υποδείγματα και των αβεβαιοτήτων τους».

Στο Ιόνιο

Όσον αφορά στο αν υπάρχουν περιοχές της χώρας μας που μπορεί να επηρεαστούν περισσότερο, ο Αθανάσιος Αργυρίου λέει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ:

«Δεν υπάρχει επαρκώς τεκμηριωμένος και σταθερός φυσικός μηχανισμός, ο οποίος να επιτρέπει να προσδιορίσουμε συγκεκριμένες περιοχές της Ελλάδας, οι οποίες ενδέχεται να επηρεαστούν περισσότερο από το τρέχον El Niño. Υπάρχουν, ωστόσο, επιστημονικά ευρήματα που υποδεικνύουν ότι η μεταβλητότητα των βροχοπτώσεων στην περιοχή του Ιονίου παρουσιάζει ενδιαφέρουσες σχέσεις με μεγάλης κλίμακας κλιματικά φαινόμενα. Ειδικότερα, μελέτη που βασίστηκε σε χρονοσειρές βροχόπτωσης διάρκειας περίπου ενός αιώνα από το Ιόνιο και τη γειτονική Απουλία της Ιταλίας, εντόπισε στατιστικά σημαντικές σχέσεις μεταξύ της μεταβλητότητας των βροχοπτώσεων και του ENSO, κυρίως σε δεκαετείς χρονικές κλίμακες, καθώς και με άλλους τύπους ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας, όπως η κύμανση του Βορείου Ατλαντικού (NAO). Ωστόσο, τα ευρήματα αυτά δεν σημαίνουν ότι ένα συγκεκριμένο επεισόδιο El Niño θα οδηγήσει υποχρεωτικά σε περισσότερες ή λιγότερες βροχοπτώσεις στην περιοχή.

Η πιθανή χωρική διαφοροποίηση εξαρτάται κυρίως από τις διαδρομές των βαρομετρικών χαμηλών και τη διεύθυνση των ανέμων. Η Δυτική Ελλάδα επηρεάζεται έντονα από συστήματα που κινούνται από το Ιόνιο. Όμως, οι μετεωρολογικές συνθήκες στο Αιγαίο και στην ανατολική ηπειρωτική χώρα μπορούν να παρουσιάζουν διαφορετική συμπεριφορά, εξαιτίας της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας και της διαφορετικής τοπογραφίας. Επομένως, ενδέχεται να εμφανιστούν σημαντικές διαφορές ακόμη και μέσα στην ίδια χειμερινή περίοδο, χωρίς αυτές να μπορούν εκ των προτέρων να αποδοθούν αποκλειστικά στο El Niño».

Ο φετινός χειμώνας

Σχετικά με το αν είναι δυνατόν, με βάση πάντα την εξέλιξη του φαινομένου El Niño, να προβλεφθεί αν ο φετινός χειμώνας στην Ελλάδα θα είναι θερμότερος ή ψυχρότερος και αν θα υπάρχουν περισσότερες ή λιγότερες βροχοπτώσεις, ο καθηγητής επισημαίνει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ:

«Παρότι το El Niño μπορεί να επηρεάσει την ατμοσφαιρική κυκλοφορία σε πολύ μεγάλες γεωγραφικές αποστάσεις, η επίδρασή του στον καιρό της Ευρώπης και ιδιαίτερα της Ελλάδας δεν είναι ούτε άμεση ούτε πάντοτε η ίδια. Εξαρτάται από την εποχή, την ένταση και τα χαρακτηριστικά του φαινομένου, αλλά και από την αλληλεπίδρασή του με άλλους μεγάλης κλίμακας τύπους ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας, όπως η κύμανση του Βορείου Ατλαντικού (NAO).

Επομένως, ακόμη και ένα ιδιαίτερα ισχυρό επεισόδιο El Niño δεν σημαίνει απαραίτητα ότι στην Ελλάδα θα έχουμε θερμότερο ή ψυχρότερο χειμώνα, ούτε ότι οι βροχοπτώσεις θα είναι περισσότερες ή λιγότερες από τις αντίστοιχες κλιματικές τιμές. Το φαινόμενο μπορεί να τροποποιήσει τις πιθανότητες εμφάνισης ορισμένων ατμοσφαιρικών συνθηκών, αλλά δεν καθορίζει από μόνο του την εξέλιξη του καιρού στη χώρα μας.

Για την εκτίμηση των πιθανότερων συνθηκών κατά τον επερχόμενο χειμώνα, είναι απαραίτητη η αξιοποίηση εποχικών προγνώσεων των προγνωστικών αριθμητικών υποδειγμάτων της ατμόσφαιρας, όπως αυτά του Ευρωπαϊκού Κέντρου Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων (ECMWF), συνεκτιμώντας πάντοτε την αβεβαιότητα η οποία χαρακτηρίζει τις προγνώσεις αυτού του είδους».

Θερμή φάση

Μιλώντας για το φαινόμενο El Niño, ο καθηγητής λέει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ότι «είναι η θερμή φάση μιας φυσικής διακύμανσης του συστήματος ωκεανού – ατμόσφαιρας στον Ειρηνικό Ωκεανό, στην περιοχή των τροπικών και η πλήρης ονομασία του El Niño – Southern Oscillation (ENSO)», προσθέτοντας: «Χαρακτηρίζεται από ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας στον κεντρικό και ανατολικό Ειρηνικό, σε συνδυασμό με μεταβολές στους ανέμους, στην ατμοσφαιρική πίεση και στην τροπική νέφωση και βροχόπτωση. Δεν πρόκειται, επομένως, απλώς για μια πρόσκαιρη αύξηση της θερμοκρασίας της θάλασσας, αλλά για μια αλληλεπίδραση ατμόσφαιρας – ωκεανού. Η αντίθετη, ψυχρή φάση ονομάζεται Λα Νίνια (La Niña).

Τα επεισόδια ENSO εκδηλώνονται ακανόνιστα, συνήθως ανά δύο έως επτά χρόνια, και διαφέρουν σημαντικά ως προς την ένταση, τη γεωγραφική κατανομή των θερμοκρασιακών αποχών (διαφορών των τιμών από μέσες κλιματικές τιμές) και τις επιπτώσεις τους».

Η επίδραση στην ατμόσφαιρα

Όσον αφορά στην επίδραση του φαινομένου στην ατμόσφαιρα, αλλά και την χρονική διάρκειά του, ο Αθανάσιος Αργυρίου σημειώνει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ:

«Η αυξημένη θερμοκρασία της θάλασσας στον τροπικό Ειρηνικό αλλάζει τις περιοχές στις οποίες ο θερμός και υγρός αέρας ανέρχεται και σχηματίζει εκτεταμένα νέφη και βροχοπτώσεις. Έτσι, μεταβάλλεται η τροπική ατμοσφαιρική κυκλοφορία και η κατανομή της θερμότητας στην ατμόσφαιρα. Οι μεταβολές αυτές μπορούν να επηρεάσουν, μέσω ατμοσφαιρικών κυμάτων μεγάλης κλίμακας και μεταβολών των αεροχειμάρρων, την κυκλοφορία της ατμόσφαιρας πολύ μακριά από τον Ειρηνικό. Το αποτέλεσμα είναι ότι ορισμένες περιοχές του πλανήτη να εμφανίζουν αυξημένες πιθανότητες για συγκεκριμένες αποκλίσεις της θερμοκρασίας ή των βροχοπτώσεων από τις συνήθεις κλιματικές συνθήκες.

Ένα επεισόδιο El Niño διαρκεί συνήθως περίπου από εννέα έως δώδεκα μήνες, αν και ορισμένα επεισόδια μπορεί να διαρκέσουν και περισσότερο. Συχνά αναπτύσσεται κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους, κορυφώνεται κοντά στον χειμώνα του Βόρειου Ημισφαιρίου και εξασθενεί την ακόλουθη άνοιξη ή το καλοκαίρι. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) της 8ης Οκτωβρίου 2026, το τρέχον επεισόδιο ενισχύεται και πιθανότατα θα παραμείνει ισχυρό έως πολύ ισχυρό κατά τον χειμώνα του 2026. Ειδικά για την περίοδο από το Νοέμβριο 2026 έως και τον Ιανουάριο του 2027, η πιθανότητα το εν εξελίξει φαινόμενο, να υπερβεί σε ένταση κάθε προηγούμενο, έως το 1950, εκτιμάται στο 70%. Η ένταση του φαινομένου, ωστόσο, δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε ανάλογης έντασης και έκτασης επιπτώσεις σε κάθε χώρα».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

PosoKanei: Όταν το «5+1 δώρο» κοστίζει 105% ακριβότερα ανά λίτρο – Τι αποκαλύπτουν τρεις συγκρίσεις τιμών σε αναψυκτικά, καφέ και ζυμαρικά

Μια προσφορά «5+1 δώρο» που αποδεικνύεται 105% ακριβότερη ανά λίτρο, μια μεγαλύτερη συσκευασία καφέ που κοστίζει 44% περισσότερο ανά κιλό και μια πολυσυσκευασία ζυμαρικών που είναι ακριβότερη από την αγορά τεσσάρων μεμονωμένων πακέτων. Τρία παραδείγματα από την καθημερινότητα των καταναλωτών αναδεικνύουν ότι η εντυπωσιακή προσφορά και η μεγαλύτερη ποσότητα δεν αποτελούν απαραίτητα εγγύηση οικονομικότερης αγοράς.

Μέσα από την ψηφιακή πλατφόρμα PosoKanei, η σύγκριση των τιμών ανά κιλό, λίτρο ή τεμάχιο αποκαλύπτει διαφορές που δεν είναι πάντοτε ορατές στην τελική τιμή της συσκευασίας και αναδεικνύει ποια επιλογή συμφέρει πραγματικά τον καταναλωτή.

Πώς, λοιπόν, μια προσφορά με «5+1 δώρο» μπορεί να κοστίζει υπερδιπλάσια ανά λίτρο; Γιατί η μεγαλύτερη συσκευασία καφέ μπορεί να είναι ακριβότερη ανά κιλό από τη μικρότερη; Και πώς τέσσερα μεμονωμένα πακέτα ζυμαρικών μπορεί να κοστίζουν λιγότερο από την αντίστοιχη πολυσυσκευασία;

Τα ευρήματα των τριών συγκρίσεων, καθώς και η σημασία της τιμής ανά μονάδα μέτρησης στις καθημερινές αγορές, βρίσκονται στο επίκεντρο της δήλωσης που παραχώρησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, Δέσποινα Τσαγγάρη.

«5+1 δώρο»: Το αναψυκτικό που κοστίζει υπερδιπλάσια ανά λίτρο

Η πρώτη σύγκριση αφορά μια πολυσυσκευασία αναψυκτικού με την ένδειξη «5+1 δώρο», η οποία περιλαμβάνει έξι κουτάκια των 330 ml και κοστίζει 3,25 ευρώ.

Αντίστοιχα, η φιάλη του ίδιου αναψυκτικού, χωρητικότητας 1,5 λίτρου, κοστίζει 1,20 ευρώ.

Η σύγκριση με βάση την τιμή ανά λίτρο διαμορφώνει την ακόλουθη εικόνα:

* Πολυσυσκευασία «5+1 δώρο»: 1,64 ευρώ/λίτρο.

* Φιάλη 1,5 λίτρου: 0,80 ευρώ/λίτρο.

Προκύπτει, επομένως, ότι η πολυσυσκευασία είναι κατά περίπου 105% ακριβότερη ανά λίτρο σε σχέση με τη φιάλη των 1,5 λίτρων.

Η σύγκριση δείχνει ότι, παρά την προσθήκη ενός δωρεάν κουτιού, η συγκεκριμένη προσφορά δεν αποτελεί την οικονομικότερη επιλογή, καθώς η φιάλη του ίδιου αναψυκτικού διατίθεται σε σημαντικά χαμηλότερη τιμή ανά λίτρο.

Μεγαλύτερη συσκευασία ελληνικού καφέ, 44% ακριβότερη ανά κιλό

Η δεύτερη σύγκριση αφορά δύο συσκευασίες ελληνικού καφέ και δείχνει ότι η μεγαλύτερη συσκευασία δεν συνεπάγεται απαραίτητα και χαμηλότερη τιμή ανά κιλό.

Συγκεκριμένα, η συσκευασία των 194 γραμμαρίων κοστίζει 3,09 ευρώ, με την τιμή ανά κιλό να διαμορφώνεται στα 15,93 ευρώ.

Αντίθετα, η συσκευασία των 340 γραμμαρίων κοστίζει 7,80 ευρώ, με την τιμή ανά κιλό να ανέρχεται στα 22,94 ευρώ.

Η διαφορά φτάνει το 44%, καθώς η μεγαλύτερη συσκευασία είναι ακριβότερη ανά κιλό σε σχέση με τη μικρότερη.

Η συγκεκριμένη σύγκριση αναδεικνύει ότι το μεγαλύτερο μέγεθος μιας συσκευασίας δεν αποτελεί από μόνο του ένδειξη χαμηλότερου κόστους, καθώς η τιμή ανά μονάδα μέτρησης μπορεί να διαφοροποιεί σημαντικά την οικονομική εικόνα.

Τέσσερα χωριστά πακέτα ζυμαρικών κοστίζουν λιγότερο από την τετράδα

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η σύγκριση των τιμών στα ζυμαρικά.

Ένα μεμονωμένο πακέτο σπαγγέτι των 500 γραμμαρίων κοστίζει 0,69 ευρώ, ενώ η πολυσυσκευασία του ίδιου προϊόντος, που περιλαμβάνει τέσσερα πακέτα των 500 γραμμαρίων, διατίθεται προς 3,07 ευρώ.

Ωστόσο, η αγορά τεσσάρων μεμονωμένων πακέτων κοστίζει συνολικά 2,76 ευρώ, δηλαδή 31 λεπτά λιγότερα σε σχέση με την πολυσυσκευασία.

Με άλλα λόγια, για την ίδια συνολική ποσότητα και το ίδιο προϊόν, η πολυσυσκευασία είναι ακριβότερη κατά περίπου 11,2% σε σύγκριση με την αγορά των τεσσάρων χωριστών πακέτων.

Δέσποινα Τσαγγάρη: Στόχος μας είναι να αλλάξουμε τον τρόπο που ψωνίζουμε

Όπως τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Δέσποινα Τσαγγάρη, διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή (ΑΑΕΑ&ΠΚ), «η χαμηλότερη τιμή στο ράφι δεν σημαίνει πάντα και την οικονομικότερη αγορά. Τα συγκεκριμένα παραδείγματα δείχνουν πόσο σημαντικό είναι να συγκρίνουμε όχι μόνο την τιμή της συσκευασίας, αλλά και την τιμή ανά κιλό, λίτρο ή τεμάχιο. Μια προσφορά, ένα δώρο ή μια μεγαλύτερη συσκευασία μπορεί τελικά να κοστίζει περισσότερο για την ίδια ποσότητα προϊόντος.

Με το PosoKanei δίνουμε στους καταναλωτές τη δυνατότητα να κάνουν αυτές τις συγκρίσεις εύκολα, να παρακολουθούν την εξέλιξη των τιμών και να εντοπίζουν τις επιλογές που πραγματικά τους συμφέρουν.

Στόχος μας είναι να αλλάξουμε τον τρόπο που όλοι ψωνίζουμε: να μη μας καθοδηγεί μόνο η προσφορά που βλέπουμε, αλλά η πραγματική αξία αυτού που αγοράζουμε. Γιατί η διαφάνεια αποκτά αξία όταν μετατρέπεται σε καλύτερες αποφάσεις και πραγματική εξοικονόμηση για το νοικοκυριό».

Αυτό που συμφέρει σήμερα, μπορεί να μη συμφέρει αύριο

Σημειώνεται ότι, ακόμη μία δυνατότητα της πλατφόρμας PosoKanei είναι η παρακολούθηση του ιστορικού των τιμών σε βάθος δύο μηνών, η οποία επιτρέπει να αποτυπωθούν οι μεταβολές που καταγράφονται στην αγορά.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα των ζυμαρικών. Η πολυσυσκευασία, η οποία την 1η Νοεμβρίου κόστιζε 3,07 ευρώ, στις 18 Σεπτεμβρίου είχε τιμή 2,72 ευρώ. Πρόκειται για αύξηση 35 λεπτών ή περίπου 12,9% μέσα στο συγκεκριμένο διάστημα.

Η μεταβολή αυτή μπορεί να επηρεάσει τη σύγκριση μεταξύ διαφορετικών συσκευασιών και να διαφοροποιήσει το ποια αποτελεί την οικονομικότερη επιλογή, ανάλογα με τις τιμές που διαμορφώνονται κάθε φορά στην αγορά.

Το ιστορικό των τιμών αναδεικνύει ότι η οικονομικότερη επιλογή δεν είναι σταθερή, αλλά μπορεί να αλλάζει με την πάροδο του χρόνου. Οι ανατιμήσεις, οι μειώσεις τιμών και οι εναλλαγές των προσφορών μεταβάλλουν διαρκώς τις ισορροπίες, καθιστώντας τη σύγκριση όχι μια στατική διαδικασία, αλλά μια εικόνα που διαμορφώνεται εκ νέου ανάλογα με τις συνθήκες της αγοράς.

Η τιμή ανά μονάδα μέτρησης και το ιστορικό των τιμών

Μέσα από το PosoKanei.gov.gr, την ψηφιακή πλατφόρμα της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, παρέχεται η δυνατότητα σύγκρισης των τιμών των προϊόντων ανά κιλό, λίτρο ή τεμάχιο, καθώς και παρακολούθησης της εξέλιξής τους κατά τους τελευταίους δύο μήνες.

Με αυτόν τον τρόπο, η σύγκριση δεν περιορίζεται μόνο στην τελική τιμή ενός προϊόντος, αλλά επεκτείνεται σε δύο βασικές παραμέτρους: ποιο προϊόν είναι οικονομικότερο για την ίδια ποσότητα και πώς έχει διαμορφωθεί η τιμή του το τελευταίο διάστημα.

Η διαφορά στην τιμή μπορεί σε ένα μεμονωμένο προϊόν να είναι μικρή, ακόμη και λίγα λεπτά. Όταν, όμως, η σύγκριση αφορά το σύνολο των αγορών ενός νοικοκυριού, οι επιμέρους διαφορές αποκτούν μεγαλύτερη βαρύτητα και μπορούν να επηρεάσουν το συνολικό κόστος του οικογενειακού προϋπολογισμού.

Η τελική τιμή της συσκευασίας, το ποσοστό της έκπτωσης ή η ένδειξη «δώρο» δεν αποτυπώνουν πάντοτε το πραγματικό οικονομικό όφελος. Η τιμή ανά κιλό, λίτρο ή τεμάχιο, σε συνδυασμό με την πορεία της τιμής ενός προϊόντος, προσφέρει μια πληρέστερη εικόνα της αγοράς. ‘Αλλωστε, μια προσφορά μπορεί να είναι πραγματική, χωρίς να αποτελεί απαραίτητα και την οικονομικότερη επιλογή.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στενά του Ορμούζ: Πρόσθετο κόστος 12 δισ. δολ. για το ευρωπαϊκό LNG και φόβοι για πολυετή κρίση στη ναυτιλία

Αντιμέτωπη με μια παρατεταμένη ενεργειακή και ναυτιλιακή κρίση βρίσκεται η διεθνής αγορά, καθώς η συνεχιζόμενη σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν στα Στενά του Ορμούζ αυξάνει το κόστος εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), διατηρεί υψηλούς τους ναύλους των δεξαμενόπλοιων και ενισχύει την αβεβαιότητα για την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Rystad Energy, η πρόσθετη επιβάρυνση για τις ευρωπαϊκές εισαγωγές LNG το 2026 αναμένεται να φτάσει τουλάχιστον τα 12 δισ. δολάρια, ενώ η ναυλομεσιτική εταιρεία Poten & Partners προειδοποιεί ότι η σύγκρουση ενδέχεται να παραμείνει ανεπίλυτη για αρκετά χρόνια, με περιοδικές επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων, συνεχιζόμενες κυρώσεις και προσωρινές συμφωνίες για τη διατήρηση των πετρελαϊκών ροών.

Η Rystad Energy υπολογίζει ότι το συνολικό κόστος των παγκόσμιων εισαγωγών LNG θα αυξηθεί από 217,8 δισ. δολάρια, σύμφωνα με τις προπολεμικές εκτιμήσεις, σε τουλάχιστον 256,3 δισ. δολάρια το 2026, παρά τη μείωση των εισαγόμενων ποσοτήτων κατά 60,7 εκατ. τόνους.

Η μοντελοποίηση της εταιρείας βασίζεται στο σενάριο ότι οι παραδόσεις LNG από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δεν θα είναι διαθέσιμες από τον Μάρτιο έως το τέλος του έτους λόγω των συνεχιζόμενων επιθέσεων εναντίον εμπορικών πλοίων στην περιοχή.

Η Ευρώπη αναμένεται να υποστεί τη μεγαλύτερη αύξηση κόστους, τουλάχιστον κατά 18%, παρά την προβλεπόμενη μείωση της ζήτησης κατά 24 εκατ. τόνους.

Παράλληλα, εκτιμάται ότι θα χαθούν 20,6 εκατ. τόνοι από τα συνολικά 24,7 εκατ. τόνους καταριανού LNG που είχαν προγραμματιστεί για παράδοση στην ευρωπαϊκή αγορά πριν από την έναρξη της σύγκρουσης.

Η ευρωπαϊκή εξάρτηση από την αγορά spot

Σημαντικός παράγοντας επιβάρυνσης αποτελεί η υψηλή εξάρτηση της Ευρώπης από την αγορά άμεσης παράδοσης (spot), μέσω της οποίας προμηθεύεται περίπου το 65% των εισαγόμενων ποσοτήτων LNG.

Σύμφωνα με τη Rystad Energy, η μέση τιμή του LNG στην Ευρώπη έχει αυξηθεί κατά 47%, ενώ στην Ανατολική Ασία η σχετική αύξηση του συνολικού κόστους εισαγωγών περιορίζεται στο 9,7%.Η διαφοροποίηση αυτή αποδίδεται κυρίως στη διάρθρωση των συμβάσεων προμήθειας.

Στην Ανατολική Ασία, το 82% των μακροχρόνιων συμβολαίων LNG συνδέεται με τις τιμές του πετρελαίου, περιορίζοντας την άμεση έκθεση στις έντονες διακυμάνσεις των τιμών spot.

Ο Christoph Halser, ανώτερος αναλυτής Έρευνας Φυσικού Αερίου και LNG της Rystad Energy, επισημαίνει ότι η κρίση αναδεικνύει μια βασική αδυναμία της ενεργειακής ασφάλειας: η διαφοροποίηση των μηχανισμών τιμολόγησης δεν εξασφαλίζει απαραίτητα και τη φυσική διαθεσιμότητα των φορτίων.Όπως υπογραμμίζει, οι εισαγωγείς οφείλουν να αξιολογούν όχι μόνο τον κίνδυνο αύξησης των τιμών, αλλά και την αξιοπιστία των διαδρομών μεταφοράς και τη δυνατότητα αντικατάστασης των ποσοτήτων που χάνονται.

Poten: Το σενάριο μιας σύγκρουσης χωρίς τέλος

Την ίδια στιγμή, η ναυλομεσιτική εταιρεία Poten & Partners, σε ανάλυση με τίτλο «Neither Peace Nor War» («Ούτε ειρήνη ούτε πόλεμος»), εξετάζει το ενδεχόμενο η αντιπαράθεση ΗΠΑ-Ιράν να συνεχιστεί για χρόνια, χωρίς οριστική διπλωματική διευθέτηση.

Η ναυλομεσιτική εταιρεία επισημαίνει ότι, παρά τις προσδοκίες για επίτευξη συμφωνίας μέσα στους επόμενους τρεις έως έξι μήνες, δεν μπορεί να αποκλειστεί η διατήρηση του σημερινού αδιεξόδου, με περιοδικές επιθέσεις, συνεχιζόμενες κυρώσεις και διαπραγματεύσεις που δεν καταλήγουν σε συνολική συμφωνία.

Σημαντικό στοιχείο της κρίσης αποτελεί, σύμφωνα με την Poten, ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμένων, ο οποίος έχει ουσιαστικά αναστείλει τις εξαγωγές αργού πετρελαίου της Τεχεράνης, περιορίζοντας μια βασική πηγή συναλλαγματικών εσόδων.

Η εταιρεία εκτιμά επίσης ότι το Ιράν φαίνεται να έχει εξαντλήσει τα αποθέματα πετρελαίου που διατηρούσε σε πλωτές αποθηκευτικές εγκαταστάσεις στην Ασία, κυρίως ανοικτά της Μαλαισίας.

Παράλληλα, η Τεχεράνη εξακολουθεί να θέτει ως προϋπόθεση για την αποκατάσταση της ανεμπόδιστης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού, ενώ η στάση της Ουάσιγκτον παραμένει αβέβαιη.

Κατά την Poten, ο χρόνος και η μορφή των επόμενων κινήσεων του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να επηρεαστούν και από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου στις ΗΠΑ, χωρίς ωστόσο να μπορεί να προβλεφθεί η κατεύθυνση των αποφάσεων.

Υψηλοί ναύλοι παρά τις αναταράξεις

Παρά τη συνεχιζόμενη πολεμική κρίση, η Poten εκτιμά ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση δεν συνεπάγεται απαραίτητα την παράλυση των αγορών πετρελαίου και δεξαμενόπλοιων.

Οι εμπορικές ροές έχουν ήδη προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες, με δεξαμενόπλοια να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ μέσω διαδρόμου υπό αμερικανική προστασία και άλλα πλοία να πραγματοποιούν μεταφορτώσεις φορτίων στον Κόλπο του Ομάν.

Σύμφωνα με την εταιρεία, οι εξαγωγές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή έχουν ανακάμψει σημαντικά τους τελευταίους μήνες, καταδεικνύοντας ότι η αγορά αναζητεί εναλλακτικούς τρόπους διατήρησης της εμπορικής δραστηριότητας.Υπό αυτές τις συνθήκες, η συνέχιση της κρίσης θα μπορούσε να διατηρήσει σε υψηλά επίπεδα τους ναύλους των δεξαμενόπλοιων, καθώς παραμένουν οι επιχειρησιακές δυσκολίες, τα πρόσθετα κόστη και τα ασφάλιστρα κινδύνου.

Ωστόσο, η Poten επισημαίνει ότι τα υψηλότερα έσοδα από ναύλους συνοδεύονται από σοβαρούς κινδύνους, ιδιαίτερα για τα πληρώματα των πλοίων που δραστηριοποιούνται στην περιοχή.

Στις 128 οι επιβεβαιωμένες επιθέσεις

Η επιδείνωση των συνθηκών ασφαλείας αποτυπώνεται και στα τελευταία στοιχεία του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO), σύμφωνα με τα οποία, έως τις 3 Νοεμβρίου 2026, είχαν καταγραφεί 128 επιβεβαιωμένα περιστατικά κατά πλοίων στα Στενά του Ορμούζ και στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, με 24 νεκρούς ναυτικούς.

Η Poten τονίζει ότι οι συνεχιζόμενες επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων αποτελούν σοβαρή απειλή για τους εργαζομένους στη ναυτιλία, οι οποίοι καλούνται να διατηρήσουν σε λειτουργία τις διεθνείς ενεργειακές μεταφορές εν μέσω της σύγκρουσης.

Το ενδεχόμενο μιας μακροχρόνιας κρίσης δημιουργεί έτσι μια διπλή πραγματικότητα για τη διεθνή ναυτιλία: από τη μία πλευρά, αυξάνει το κόστος του ενεργειακού εφοδιασμού και επιβαρύνει τις οικονομίες που εξαρτώνται από τις εισαγωγές, ενώ από την άλλη διατηρεί τις συνθήκες που μπορούν να στηρίζουν υψηλούς ναύλους στα δεξαμενόπλοια, με σημαντικό όμως τίμημα για την ασφάλεια των πληρωμάτων και τη σταθερότητα του παγκόσμιου εμπορίου.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ – Άννα Καραμανλή: Ο αθλητικός τουρισμός μπορεί να γίνει επιταχυντής για μια πιο ποιοτική και βιώσιμη τουριστική οικονομία

Με όχημα τον αθλητισμό και αιχμή τον Αυθεντικό Μαραθώνιο της Αθήνας, η Ελλάδα μπορεί να ενισχύσει τη διεθνή τουριστική της εικόνα, να προσελκύσει επισκέπτες καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου και να δημιουργήσει νέες αναπτυξιακές ευκαιρίες για τις τοπικές οικονομίες. Αυτό είναι το κεντρικό μήνυμα της υφυπουργού Τουρισμού ‘Αννας Καρανανλή, η οποία, σε συνέντευξή της στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, περιγράφει τις δυνατότητες του αθλητικού τουρισμού ως ενός από τους πλέον δυναμικούς πυλώνες του ελληνικού τουριστικού προϊόντος.

Σύμφωνα με την κυρία Καραμανλή, ο Αυθεντικός Μαραθώνιος δεν αποτελεί απλώς μια κορυφαία αθλητική διοργάνωση, αλλά έναν διεθνή πρεσβευτή της χώρας, που συνδέει την ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά της με τη σύγχρονη Ελλάδα. Χιλιάδες δρομείς και συνοδοί από το εξωτερικό επισκέπτονται την Αθήνα, ενισχύοντας την ξενοδοχειακή αγορά, την εστίαση, το εμπόριο και τις μεταφορές. Με οικονομικό αποτύπωμα που, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παραθέτει, ξεπερνά τα 40 εκατ. ευρώ, η διοργάνωση αποδεικνύει ότι ο αθλητισμός μπορεί να λειτουργήσει και ως σημαντικός μοχλός οικονομικής ανάπτυξης.

Η στρατηγική, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην πρωτεύουσα. Όπως εξηγεί η κυρία Καραμανλή, από το Ράλι Ακρόπολις και το Ιστιοπλοϊκό Ράλι Αιγαίου έως τις ποδηλατικές διαδρομές του «The Greek Gravel Experience», στόχος είναι η ανάδειξη νέων προορισμών, η γεωγραφική διασπορά της τουριστικής δραστηριότητας και η ενίσχυση της επισκεψιμότητας εκτός της θερινής αιχμής.

Την ίδια στιγμή, η υφυπουργός εμφανίζεται αισιόδοξη για την πορεία του ελληνικού τουρισμού το 2026, επικαλούμενη την αύξηση των αφίξεων και των ταξιδιωτικών εισπράξεων. Το ζητούμενο, όπως επισημαίνει, είναι η μετάβαση σε ένα πιο ποιοτικό, βιώσιμο και εξωστρεφές τουριστικό μοντέλο, με τον αθλητισμό να λειτουργεί ως επιταχυντής αυτής της προσπάθειας

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης της υφυπουργού Τουρισμού, ‘Αννας Καραμανλή στο Αθηναϊκό Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων και τη δημοσιογράφο Μαρία Τσιβγέλη

ΕΡ: Τι σηματοδοτεί ο Αυθεντικός Μαραθώνιος της Αθήνας για την τουριστική εικόνα της χώρας και τη διεθνή της προβολή;

ΑΠ: Κυρία Τσιβγέλη, θα ήθελα κατ’ αρχάς να σας ευχαριστήσω για την ευκαιρία να μιλήσουμε για μια διοργάνωση με ξεχωριστή σημασία για την Ελλάδα. Ως πρώην αθλήτρια και αθλητικογράφος, έχω ζήσει από κοντά τη δύναμη του αθλητισμού να εμπνέει, να ενώνει και να κινητοποιεί ανθρώπους. Ο Αυθεντικός Μαραθώνιος της Αθήνας εκφράζει με μοναδικό τρόπο αυτή τη δυναμική, φέρνοντας κοντά χιλιάδες δρομείς, εθελοντές και θεατές από όλο τον κόσμο.

Πρόκειται για ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα διεθνώς αθλητικά γεγονότα της χώρας μας, καθώς συνδέει την ιστορία και την αθλητική μας κληρονομιά με τη σύγχρονη Ελλάδα: μια χώρα ανοιχτή, φιλόξενη, με εμπειρία στη διοργάνωση μεγάλων διεθνών γεγονότων. Παράλληλα, προσφέρει στους επισκέπτες έναν ξεχωριστό λόγο να γνωρίσουν την Αθήνα, πέρα από την κλασική περιήγηση στα αξιοθέατά της.

Η εικόνα χιλιάδων δρομέων από κάθε γωνιά του πλανήτη να τερματίζουν στο Παναθηναϊκό Στάδιο, ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο. Πίσω, όμως, από αυτή την εικόνα υπάρχουν προσωπικές ιστορίες προσπάθειας και συγκίνησης. Αυτές οι αυθεντικές εμπειρίες δημιουργούν έναν ισχυρό δεσμό με τον τόπο και μετατρέπουν τους ίδιους τους επισκέπτες στους καλύτερους πρεσβευτές της Ελλάδας.

ΕΡ: Μπορεί ο αθλητικός τουρισμός να γίνει το «κλειδί» για την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου και την ενίσχυση της εθνικής οικονομίας; Ποια είναι τα επόμενα βήματα;

ΑΠ: Ο αθλητικός τουρισμός μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά και στους δύο αυτούς στόχους. Για το Υπουργείο Τουρισμού αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα, καθώς δημιουργεί ευκαιρίες βιώσιμης ανάπτυξης σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.

Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τουρισμού, ο αθλητικός τουρισμός αποτελεί έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους τουριστικούς τομείς.

Η δυναμική αυτή συνδέεται και με το μεγάλο εύρος των δραστηριοτήτων που περιλαμβάνει: από τη συμμετοχή σε αγώνες και την παρακολούθηση μεγάλων διοργανώσεων έως τα ταξίδια για προπόνηση και την άθληση στη φύση. Πρόκειται για εμπειρίες που μπορούν να δημιουργήσουν ζήτηση και πέρα από τους μήνες της θερινής αιχμής.

Η Ελλάδα διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα: ισχυρή αθλητική παράδοση, ήπιο κλίμα για μεγάλο μέρος του έτους και μεγάλη ποικιλία τοπίων, από τη θάλασσα έως το βουνό. Μπορεί να προσφέρει διαφορετικές εμπειρίες, τόσο σε αθλητές όσο και σε ανθρώπους που θέλουν να συνδυάσουν τις διακοπές τους με την άσκηση και την επαφή με τη φύση.

Αυτή η δυνατότητα συνδέεται άμεσα με την εθνική στρατηγική μας για την επέκταση της τουριστικής περιόδου και τη διάχυση των οφελών σε περισσότερες περιοχές της χώρας. Περισσότερες διανυκτερεύσεις εκτός αιχμής σημαίνουν μεγαλύτερη στήριξη στις τοπικές επιχειρήσεις και στην απασχόληση.

Σε αυτή την κατεύθυνση αξιοποιούμε τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για την αναβάθμιση τουριστικών υποδομών, με παρεμβάσεις σε τουριστικούς λιμένες, σε υποδομές καταδυτικού τουρισμού, σε χιονοδρομικά κέντρα καθώς και για τη βελτίωση της προσβασιμότητας σε παραλίες. Η προσβασιμότητα αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση, ώστε περισσότεροι άνθρωποι να μπορούν να συμμετέχουν σε τουριστικές και αθλητικές εμπειρίες.

Τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν την ενίσχυση του συντονισμού, τον έγκαιρο προγραμματισμό των διοργανώσεων, την στοχευμένη προβολή και τη σύνδεσή τους με τις εμπειρίες που προσφέρει κάθε προορισμός. Οι Οργανισμοί Διαχείρισης και Προώθησης Προορισμών μπορούν να συμβάλουν στη συνεργασία Περιφερειών, Δήμων, διοργανωτών και επιχειρήσεων. Γιατί, όπως και στον αθλητισμό, η επιτυχία προϋποθέτει κοινό στόχο και συλλογική προσπάθεια.

ΕΡ: Ποια είναι η οικονομική συμβολή του Μαραθωνίου στην Αθήνα και πώς μπορεί να ενισχυθεί περαιτέρω το αποτύπωμά του στην τοπική αγορά;

ΑΠ: Η οικονομική συμβολή του Μαραθωνίου εκτείνεται πολύ πέρα από την ημέρα του αγώνα. Οι δρομείς που έρχονται από το εξωτερικό, συχνά μαζί με τις οικογένειες ή τους φίλους τους, διαμένουν στην πόλη, επισκέπτονται μουσεία και αξιοθέατα, χρησιμοποιούν τις μεταφορές και στηρίζουν την εστίαση και το εμπόριο. Πρόκειται για μια σημαντική τόνωση της τοπικής αγοράς μέσα στον Νοέμβριο.

Σύμφωνα με στοιχεία που έχει δημοσιεύσει κατά καιρούς ο ΣΕΓΑΣ, η διοργάνωση έχει προσελκύσει περισσότερους από 18.000 δρομείς από το εξωτερικό και πάνω από 45.000 συνοδούς και επισκέπτες.

Πολλοί από αυτούς ταξιδεύουν για πρώτη φορά στην Ελλάδα, πραγματοποιώντας κατά μέσο όρο 3 έως 4 διανυκτερεύσεις και δαπανώντας 800-900 ευρώ ανά άτομο.

Με βάση τις ίδιες εκτιμήσεις, η οικονομική συμβολή της διοργάνωσης υπερβαίνει τα 40 εκατομμύρια ευρώ, ενώ η πληρότητα στα ξενοδοχεία της Αττικής φτάνει το 97%, με σημαντικά οφέλη και για τις μεταφορές και την εστίαση.

Παράλληλα, η Athens Marathon Expo έχει καταγράψει συμμετοχή 180 εκθετών και 90.000 επισκεπτών, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική του Μαραθωνίου ως κορυφαίου γεγονότος αθλητικού και τουριστικού ενδιαφέροντος.

Για να ενισχυθεί περαιτέρω αυτό το αποτύπωμα, χρειάζεται να δώσουμε στους επισκέπτες περισσότερους λόγους να παρατείνουν την παραμονή τους. Πολιτιστικές διαδρομές, γαστρονομικές εμπειρίες και εκδρομές στην Αττική μπορούν να εμπλουτίσουν το ταξίδι τους. Η συνεργασία διοργανωτών, αυτοδιοίκησης και επιχειρήσεων είναι καθοριστική, ώστε τα οφέλη να φτάνουν σε περισσότερες γειτονιές και περισσότερες τοπικές επιχειρήσεις.

Πέρα όμως από την οικονομική συμβολή, ο Αυθεντικός Μαραθώνιος της Αθήνας έχει σημαντική κοινωνική και περιβαλλοντική διάσταση.

Κάθε χρόνο συγκεντρώνονται 3 τόνοι ρούχων και παπουτσιών, ενώ κατά μήκος της διαδρομής τοποθετούνται 400 κάδοι ανακύκλωσης, οδηγώντας στην ανακύκλωση 500.000 πλαστικών μπουκαλιών.

Η διοργάνωση στηρίζεται στην προσφορά 4.500 εθελοντών, ενώ μέρος των εσόδων διατίθεται για την ενίσχυση κοινωνικών δράσεων.

Ο Αυθεντικός Μαραθώνιος της Αθήνας αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς ο αθλητισμός μπορεί να στηρίζει την οικονομία και, ταυτόχρονα, να ενισχύει την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση, τον εθελοντισμό και την κοινωνική συνοχή.

ΕΡ: Πώς σχεδιάζει το υπουργείο να αξιοποιήσει μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις ώστε να προσελκύσει επισκέπτες στην Ελλάδα καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου;

ΑΠ: Το Υπουργείο Τουρισμού και ο ΕΟΤ στηρίζουν διαχρονικά εμβληματικά αθλητικά γεγονότα όπως ο Αυθεντικός Μαραθώνιος της Αθήνας, το Διεθνές Ιστιοπλοϊκό Ράλι Αιγαίου και το ιστορικό Ράλι Ακρόπολις. Πρόκειται για γεγονότα με διεθνή αναγνωρισιμότητα, που συνδέουν τον αθλητισμό με την προβολή των ελληνικών προορισμών.

Τα κορυφαία αυτά αθλητικά γεγονότα αλλά και μεγάλες, πρόσφατες επιτυχίες της χώρας, όπως η διοργάνωση του Final Four της EuroLeague 2026, επιβεβαιώνουν ότι η χώρα μας διαθέτει την οργανωτική ωριμότητα, τις υποδομές και την τεχνογνωσία να φιλοξενεί διοργανώσεις διεθνούς κύρους.

Η Ελλάδα- πέρα από αγαπημένος τουριστικός προορισμός- αναδεικνύεται σταθερά σε μια χώρα που μπορεί να πρωταγωνιστεί στο διεθνές αθλητικό στερέωμα.

Σε αυτό το πνεύμα εξωστρέφειας, το Υπουργείο συμμετέχει ενεργά και σε ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, όπως το EuroVelo, το πανευρωπαϊκό δίκτυο ποδηλατικών διαδρομών μεγάλων αποστάσεων, που προωθεί τον ποδηλατικό τουρισμό και τις βιώσιμες μετακινήσεις σε όλη την Ευρώπη.

Στο ίδιο πλαίσιο, αναπτύσσονται και νέες θεματικές δράσεις αθλητικού τουρισμού, όπως οι αγώνες ποδηλατικού τουρισμού, που εντάσσονται στην πρωτοβουλία «The Greek Gravel Experience» και πραγματοποιούνται σε διαφορετικές περιοχές της χώρας, όπως η Μεγαλόπολη, ο Αμάραντος Καρδίτσας και ο Μαραθώνας.

Οι διοργανώσεις αυτές, που τελούν υπό την αιγίδα του Υπουργείου Τουρισμού και του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού, ενισχύουν τη γεωγραφική διασπορά του τουριστικού προϊόντος, συμβάλλουν στην επέκταση της τουριστικής περιόδου και αναδεικνύουν νέους προορισμούς και μορφές βιωματικού και βιώσιμου τουρισμού, που μπορούν να απολαύσουν οι αθλούμενοι και οι επισκέπτες.

ΕΡ:  Πώς εξελίσσεται η φετινή τουριστική χρονιά και τι δείχνουν τα μέχρι τώρα στοιχεία για τις αφίξεις και τα έσοδα έως το τέλος του 2026;

ΑΠ: Μια και η συνέντευξή μας έχει σαν αφορμή τον αθλητικό τουρισμό, θα μου επιτρέψετε να «δανειστώ» την αθλητική ορολογία και να πω ότι τα τελευταία χρόνια ο ελληνικός τουρισμός έχει επιδείξει, εν μέσω αλλεπάλληλων, σφοδρών κρίσεων, ανθεκτικότητα Μαραθωνοδρόμου και ταχύτητα sprinter. Αντέχει, προσαρμόζεται και παραδίδει την σκυτάλη των αυθεντικών, ποιοτικών εμπειριών από τη μια γωνιά της Ελλάδας στην άλλη.

Έτσι λοιπόν, μετά από τρεις συνεχόμενες χρονιές – ρεκόρ, τα μέχρι στιγμής στοιχεία δείχνουν ότι και το 2026 ο ελληνικός τουρισμός θα ξεπεράσει για μια ακόμη φορά τον εαυτό του…ήδη, τη χρονική περίοδο Ιανουαρίου – Αυγούστου του 2026, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις άγγιξαν τα 18,2 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση κατά 9,4% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Παράλληλα οι αφίξεις ανήλθαν σε 28,5 εκατομμύρια ταξιδιώτες, σημειώνοντας άνοδο κατά 10% σε σχέση με τους αντίστοιχους μήνες του προηγούμενου έτους. Ενώ -και αυτό είναι ακόμη πιο σημαντικό- και το 2026 επιβεβαιώνεται σταθερά η επέκταση της τουριστικής περιόδου, κατά τους χειμερινούς και πλάγιους μήνες.

Με αυτά τα δεδομένα, η εγγενής δυναμική του αθλητικού τουρισμού μπορεί να λειτουργήσει ως επιταχυντής στη μετάβαση προς μια πιο ποιοτική, βιώσιμη τουριστική οικονομία σε κάθε περιοχή της χώρας.

Γιατί όταν ενώνουμε δυνάμεις, μπορούμε να οδηγήσουμε τον ελληνικό τουρισμό «Πιο γρήγορα, πιο ψηλά, πιο δυνατά»…

Προέλευση φωτογραφίας: Υπουργείο Τουρισμού
ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Κουμπαράς» έως 2.400 ευρώ τον χρόνο για κάθε παιδί – Ποιοι είναι οι δικαιούχοι, πώς λειτουργεί, ποιες εισφορές προστατεύονται

Τον «κουμπαρά» της νέας γενιάς θεσπίζει το νομοσχέδιο του υπουργού Εθνικής Οικονομίας Κυριάκου Πιερρακάκη για τα μέτρα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ), το οποίο ψηφίζεται τις ερχόμενες ημέρες στη Βουλή.

Για κάθε παιδί που θα ανοίξει τον νέο Ατομικό Επενδυτικό Λογαριασμό Ανηλίκων, το ελληνικό Δημόσιο αναλαμβάνει να καταβάλλει το ίδιο ποσό με την οικογένεια, έως 1.200 ευρώ τον χρόνο. Με άλλα λόγια, αν οι γονείς καταθέτουν 100 ευρώ τον μήνα για το παιδί τους, το κράτος προσθέτει άλλα 100 ευρώ τον μήνα. Στο τέλος της χρονιάς το παιδί θα διαθέτει στον λογαριασμό του 2.400 ευρώ, πριν καν υπολογιστούν τα κέρδη από τις επενδύσεις.

Ωστόσο το ανώτατο όριο της κρατικής συνεισφοράς δεν μένει «παγωμένο».  Θα αυξάνεται κατά 10% κάθε πενταετία, ακολουθώντας σταδιακά την αύξηση των τιμών και των εισοδημάτων.

Ο νέος Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων (ΑΕΛΑ) που θεσπίζεται, δημιουργεί ένα μακροχρόνιο αποταμιευτικό και επενδυτικό εργαλείο για τα παιδιά. Ο λογαριασμός θα μπορεί να ανοίγεται από τις αρχές του 2027, από τον νόμιμο εκπρόσωπο του παιδιού και μπορεί να ξεκινήσει πριν συμπληρώσει τα δύο του χρόνια. Σε πρώτη φάση, δηλαδή, θα αφορά γεννηθέντες από το 2025 και μετά.

Πού μπορεί να «ανοίξει» ο λογαριασμός

Ο δικαιούχος πρέπει να είναι ανήλικος, έως δύο ετών με ελληνική ιθαγένεια, ή με ιθαγένεια κράτους-μέλους της ΕΕ εφόσον είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας. Ο λογαριασμός ανοίγεται σε πάροχο, ο οποίος μπορεί να είναι τράπεζα, εταιρεία διαχείρισης αμοιβαίων κεφαλαίων, ασφαλιστική επιχείρηση ή άλλος κατάλληλος χρηματοπιστωτικός φορέας.

Στον λογαριασμό μπορεί να καταβάλλει χρήματα οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο: γονείς, παππούδες και γιαγιάδες, συγγενείς, νονοί, ή ακόμα και επιχειρήσεις (νομικά πρόσωπα). Το συνολικό όριο εισφορών ανά παιδί ορίζεται σε 10.000 ευρώ ετησίως.

Το Δημόσιο θα εισφέρει από μεριάς του, καταβάλλοντας το ίδιο ποσό, με μέγιστο τα 1.200 ευρώ ετησίως αρχικά. Η κρατική συνεισφορά πιστώνεται στον λογαριασμό εντός 30 ημερών μετά την κάθε καταβολή που γίνεται στον λογαριασμό του παιδιού από ιδιώτες.

Έτσι, αν μια οικογένεια καταθέτει 100 ευρώ τον μήνα, στο τέλος του έτους έχει εισφέρει 1.200 ευρώ και το κράτος προσθέτει άλλα 1.200 ευρώ. Το συνολικό ποσό της χρονιάς ανέρχεται σε 2.400 ευρώ, πριν από αποδόσεις ή τυχόν χρεώσεις. Αν όμως η οικογένεια καταβάλλει 5.000 ευρώ, το κράτος προσθέτει έως 1.200 ευρώ και όχι αντίστοιχα 5.000 ευρώ.

Τι επιλέγει η οικογένεια

Το κεφάλαιο του λογαριασμού επενδύεται αποκλειστικά σε επιλέξιμα χρηματοπιστωτικά μέσα και προϊόντα: αμοιβαία κεφάλαια και ETF, μετοχές και ομόλογα που διαπραγματεύονται σε ρυθμιζόμενες αγορές της ΕΕ ή του ΕΟΧ. Αποκλείονται επενδύσεις σε κρυπτοστοιχεία και παράγωγα προϊόντα, προϊόντα μόχλευσης, δομημένα προϊόντα και ορισμένες εναλλακτικές επενδύσεις.

Οι καταθέσεις και τα αμοιβαία χρηματαγοράς θεωρούνται μετρητά και δεν μπορούν να υπερβαίνουν το 5% του χαρτοφυλακίου, εκτός ορισμένων εξαιρέσεων. Υπάρχουν επίσης κανόνες διασποράς και όρια έκθεσης, ώστε να μην εξαρτάται το κεφάλαιο από μία μετοχή ή μία αγορά.

Ο γονέας ή νόμιμος εκπρόσωπος θα επιλέγει το επενδυτικό προφίλ για τον λογαριασμό του παιδιού, δηλαδή έναν συνδυασμό σταθερού εισοδήματος και μετοχών.

Θα προσφέρονται τέσσερα διαφορετικά επενδυτικά μοντέλα:

  • Συντηρητικό: 100% σε επενδύσεις σταθερού εισοδήματος και 0% σε μετοχές.
  • Ισορροπημένο: 70% σταθερό εισόδημα και 30% μετοχές.
  • Αναπτυξιακό: 30% σταθερό εισόδημα και 70% μετοχές.
  • Δυναμικό: 100% σε μετοχές.

Αν δεν δηλώσει καμία επιλογή ο γονέας, τα κεφάλαια τοποθετούνται από προεπιλογή στο αναπτυξιακό μοντέλο, με κεφαλαιακή προστασία των εισφορών. Τρία χρόνια πριν από την ενηλικίωση, η προεπιλεγμένη επιλογή μεταβαίνει αυτόματα στο ισορροπημένο προφίλ, εκτός αν ο γονέας ή εκπρόσωπος του παιδιού δηλώσει διαφορετικά.

Ανεξαρτήτως προηγούμενων αλλαγών, όμως, επιτρέπεται μετάβαση σε προφίλ χαμηλότερου κινδύνου κατά την τελευταία τριετία πριν από τα 18.

Η «εγγύηση κεφαλαίου»

Η «εγγύηση κεφαλαίου» (κεφαλαιακή προστασία) καλύπτει τις ιδιωτικές εισφορές έως το ετήσιο ποσό που δικαιούται κρατική αντιστοίχιση — αρχικά έως 1.200 ευρώ — αλλά και την αντίστοιχη κρατική συνεισφορά. Στην ενηλικίωση, η αξία των επενδύσεων που αποκτήθηκαν με αυτά τα ποσά δεν πρέπει να υπολείπεται του ονομαστικού τους ποσού.

Δεν προστατεύονται αυτόματα όμως τυχόν εισφορές πάνω από το ετήσιο όριο της κρατικής αντιστοίχισης. Για αυτές μπορεί να επιλεγεί πρόσθετη κεφαλαιακή προστασία, αλλά με χωριστή χρέωση για τον ιδιώτη. Η προστασία αυτή παρέχεται με ανέκκλητη δέσμευση από πιστωτικό ίδρυμα της ΕΕ ή ασφαλιστική επιχείρηση και προβλέπεται ότι ισχύει ακόμη και σε περίπτωση αφερεγγυότητας του παρόχου. Το κόστος της τιμολογείται χωριστά και εμφανίζεται διακριτά στον ενιαίο δείκτη κόστους.

Κόστος και διαφάνεια

Το συνολικό ετήσιο κόστος της προεπιλεγμένης επιλογής δεν μπορεί να υπερβαίνει το 0,50% της μέσης ετήσιας αξίας του λογαριασμού. Στο όριο δεν περιλαμβάνονται φόροι, τέλη ρυθμιζόμενων αγορών και το κόστος της κεφαλαιακής προστασίας, το οποίο τιμολογείται χωριστά.

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών θα δημοσιεύει ετησίως συγκριτικό πίνακα κόστους των προεπιλεγμένων επιλογών όλων των παρόχων. Ο πίνακας πρέπει να τεθεί υπόψη του γονέα πριν από την υπογραφή της σύμβασης.

Αναλήψεις και προστασία του κεφαλαίου

Τα κεφάλαια δεν μπορούν να αναληφθούν πριν από τη συμπλήρωση του 18ου έτους, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως θάνατο γονέα ή νόμιμου εκπροσώπου, θάνατο του δικαιούχου ή σοβαρούς λόγους υγείας του παιδιού.

Πριν από την ενηλικίωση δεν επιτρέπεται ενεχυρίαση, εκχώρηση ή κατάσχεση των δικαιωμάτων του δικαιούχου, με επιφύλαξη ειδικών διατάξεων αναγκαστικού δικαίου. Ο λογαριασμός δεν ανήκει στην πτωχευτική περιουσία του γονέα ή κηδεμόνα.

Αν γίνει ανάληψη κατά παράβαση των περιορισμών, επιστρέφεται στο Δημόσιο το σύνολο της συνεισφοράς που έχει ως τότε καταβάλει το κράτος, καθώς και οι αντίστοιχες αποδόσεις της. Ωστόσο ο λογαριασμός δεν κλείνει, αλλά συνεχίζει να λειτουργεί με το τυχόν υπόλοιπο. Η κρατική συνεισφορά μπορεί να επανεκκινήσει ξανά, μόλις πιστωθούν επόμενες εισφορές ιδιωτών στο λογαριασμό.

Φορολογικά κίνητρα

Οι εισφορές έως 10.000 ευρώ ετησίως δεν αποτελούν εισόδημα του ανηλίκου και δεν λαμβάνονται υπόψη σε εισοδηματικά ή κοινωνικά κριτήρια. Το ίδιο ισχύει για την κρατική συνεισφορά.

Οι εισφορές εξαιρούνται από τον φόρο δωρεών και γονικών παροχών, ενώ απαλλάσσονται από φόρο εισοδήματος τα μερίσματα, οι τόκοι και οι υπεραξίες που πιστώνονται στον λογαριασμό.

Σημαντική αλλαγή σε σχέση με τη διαβούλευση είναι ότι αφαιρέθηκε η ρητή εξαίρεση των εισφορών από τα τεκμήρια του πόθεν έσχες. Επομένως, δεν προβλέπεται απαλλαγή των εισφορών από τον έλεγχο προέλευσης των χρημάτων.

Τι ισχύει στα 18 έτη

Με τη συμπλήρωση του 18ου έτους του παιδιού, ο λογαριασμός μετατρέπεται σε προσωπικό περιουσιακό δικαίωμα του δικαιούχου. Το παιδί μπορεί να πραγματοποιήσει ολική ανάληψη, να μεταφέρει τα κεφάλαια σε καταθετικό λογαριασμό, σε επενδυτικό λογαριασμό ή σε επενδυτικό ασφαλιστικό προϊόν, ή να πραγματοποιήσει μερική ανάληψη.

Η ανάληψη ή μεταφορά του ποσού που θα έχει συγκεντρωθεί, δεν θα υπόκειται σε φόρο. Σε περίπτωση μεταφοράς σε επενδυτικό λογαριασμό, διατηρείται το ιστορικό των επενδύσεων και δεν θεωρείται νέα εισφορά.

Τι μπορεί να επιλέξει ο γονέας

Εκτός από τα έτοιμα επενδυτικά μοντέλα που θα προσφέρουν οι πάροχοι (τράπεζες, ασφαλιστικές κλπ) υπάρχει και η επιλογή της αυτοδιαχείρισης, αν ο γονέας ή νόμιμος εκπρόσωπος έχει γνώση των αγορών και θέλει να επιλέγει ο ίδιος τις επενδύσεις του παιδιού, αντί να αφήσει την επιλογή στον πάροχο.

Στην αυτοδιαχείριση, οι άμεσες μετοχές και ομόλογα δεν μπορούν να ξεπερνούν το 30% της συνολικής αξίας του χαρτοφυλακίου. Ο γονέας μπορεί να επιλέξει και αμοιβαία κεφάλαια ή ETF, εφόσον τηρούνται τα όρια του επιλεγμένου προφίλ.

Ωστόσο δεν είναι πλήρως ελεύθερη η διαχείριση. Πριν εκτελέσει κάθε επενδυτική εντολή που λαμβάνει από τον γονέα ή εκπρόσωπο του παιδιού, ο πάροχος την ελέγχει και δεν εκτελεί όσες παραβιάζουν τους κανόνες του νομοσχεδίου. Παρακολουθεί επίσης αν το χαρτοφυλάκιο τηρεί το επιλεγμένο προφίλ και τους κανόνες διασποράς, με έλεγχο τουλάχιστον ανά τρίμηνο.

Τι προβλέπεται αν σταματήσουν οι καταβολές

Αν σταματήσει η καταβολή εισφορών, δεν προβλέπεται ποινή, κατάσχεση ή κλείσιμο του λογαριασμού. Στην περίπτωση αυτή:

  • το υπάρχον κεφάλαιο παραμένει επενδυμένο.
  • οι αποδόσεις συνεχίζουν να πιστώνονται στον λογαριασμό.
  • το κράτος δεν προσθέτει νέα συνεισφορά, επειδή δεν υπάρχει νέα επιλέξιμη ιδιωτική εισφορά.

Αν αργότερα μπουν ξανά χρήματα, επανεκκινεί η κρατική αντιστοίχιση, εντός των ετήσιων ορίων.

Πόσο αυξάνεται η κρατική καταβολή

Η κρατική συνεισφορά ξεκινά από έως 1.200 ευρώ ετησίως για κάθε παιδί και αυξάνεται κατά 10% κάθε πενταετία.

Κλιμακωτά δηλαδή η ανώτατη ετήσια κρατική συνεισφορά θα αυξάνεται, από 1.200 ευρώ την αρχική περίοδο, σε 1.320 ευρώ μετά την πρώτη πενταετία, σε 1.452 ευρώ μετά τη δεύτερη πενταετία και σε 1.597,20 ευρώ μετά την τρίτη πενταετία.

Η αύξηση αφορά το ανώτατο όριο της κρατικής συνεισφοράς, όχι υποχρεωτική καταβολή της οικογένειας. Η οικογένεια εξακολουθεί να μπορεί να βάζει ό,τι θέλει και μπορεί, από πχ μόλις 10 ή 100 ευρώ το χρόνο, ή έως 10.000 ευρώ ετησίως, ενώ το δημόσιο θα αντιστοιχίζει μόνο έως το εκάστοτε όριο.

Για παράδειγμα:

  • αν μια οικογένεια καταθέτει 1.200 ευρώ τον χρόνο στην αρχική περίοδο (100 ευρώ το μήνα) , το κράτος θα προσθέτει άλλα 1.200 ευρώ. Το ετήσιο κεφάλαιο πριν από αποδόσεις θα είναι 2.400 ευρώ σε ένα χρόνο.
  • αν μετά από πέντε χρόνια το όριο της κρατικής συνεισφοράς έχει αυξηθεί σε 1.320 ευρώ, για να λάβει το παιδί το μέγιστο ποσό κρατικής επιδότησης η οικογένεια πρέπει να καταθέσει τουλάχιστον 1.320 ευρώ μέσα στη χρονιά. Τότε το ετήσιο κεφάλαιο πριν από αποδόσεις γίνεται 2.640 ευρώ.
  • αν η οικογένεια καταβάλλει μόνο 600 ευρώ σε μια χρονιά, το κράτος προσθέτει 600 ευρώ, ανεξαρτήτως του ανώτατου ορίου.
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Διπλή ανάσα για τους οφειλέτες: Ποιοι ωφελούνται από το επιτόκιο 3% στον εξωδικαστικό και τις 120 δόσεις για τα παλαιά χρέη

Με δύο νέες παρεμβάσεις ενισχύεται η προστασία των δανειοληπτών και όλων των οφειλετών προς τις τράπεζες, την Εφορία και τον ΕΦΚΑ.

Η πρώτη αφορά την καθιέρωση σταθερού επιτοκίου 3% για οφειλές που ρυθμίζονται μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού. Το μέτρο αφορά τους ευάλωτους δανειολήπτες, αλλά και επιλέξιμους οφειλέτες που αξιοποιούν το συγκεκριμένο πλαίσιο.

Η σημασία του ενισχύεται από τη διεύρυνση της περιμέτρου του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, ο οποίος πλέον καλύπτει και οφειλές με κατώτατο όριο τα 5.000 ευρώ, δίνοντας τη δυνατότητα υπαγωγής σε πολύ μεγαλύτερο αριθμό οφειλετών.

Η δεύτερη παρέμβαση αφορά την ενεργοποίηση από τα μέσα Νοεμβρίου της νέας πλατφόρμας της ΑΑΔΕ που δίνει τη δυνατότητα ρύθμισης των χρεών προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ σε 120 δόσεις από 72 δόσεις που προέβλεπε το προηγούμενο καθεστώς. Με άλλα λόγια δίνεται η δυνατότητα ρύθμισης των παλαιών οφειλών (που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως το τέλος του 2024) σε βάθος δεκαετίας.

Και οι δύο αλλαγές ενσωματώθηκαν στο νομοσχέδιο για το ιδιωτικό χρέος του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που ψηφίστηκε την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου στη Βουλή. Σε αυτό συμπεριλήφθηκαν επίσης η μεγάλη αύξηση των προστίμων (έως 5 εκατ. ευρώ) προς τους servicers για παραβάσεις της νομοθεσίας σε βάρος των δανειοληπτών. Ειδικότερα, το ανώτατο εποπτικό πρόστιμο της Τράπεζας της Ελλάδος προς τους servicers αυξάνεται από τις 500.000 ευρώ στα 5 εκατ. ευρώ.

Εξωδικαστικός Μηχανισμός με σταθερό επιτόκιο 3%

Με το σταθερό επιτόκιο 3% και τις αυστηρές ποινές στους servicers που ενσωμάτωσε στο νέο νόμο ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης ενισχύεται σημαντικά το ευνοϊκό καθεστώς του εξωδικαστικού μηχανισμού για τους δανειολήπτες, οφειλέτες. Το νέο πλαίσιο θα ισχύσει για καταβολές οφειλών από 1 Δεκεμβρίου 2026. Είναι ενδεικτικό ότι το κέρδος για οφειλή 100.000 ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής 20 ετών ανέρχεται σε περίπου 20.200 ευρώ στην περίπτωση εξασφαλισμένης απαίτησης και σε 28.600 ευρώ για απαίτηση χωρίς εξασφάλιση. Με το προηγούμενο καθεστώς μετά την παρέλευση τριετίας από τη ρύθμιση μπορούσε να φτάσει στο 5,17% για οφειλές με εμπράγματες εξασφαλίσεις και στο 5,57% για οφειλές χωρίς εξασφαλίσεις

Τα πλεονεκτήματα

Η υπαγωγή στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό, ακόμη και για το κατώτατο όριο των 5.000 ευρώ, συνοδεύεται από σημαντικά πλεονεκτήματα:

 -Αναστολή κατασχέσεων με την οριστική υποβολή της αίτησης

 – Μεγάλη περίοδος αποπληρωμής: Οι οφειλές μπορούν να ρυθμιστούν σε έως 240 δόσεις (20 έτη) προς το Δημόσιο και έως 420 δόσεις (35 έτη) προς τις τράπεζες και τα funds.

 – Διαγραφή οφειλών: Αν πληρούνται τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, ο αλγόριθμος μπορεί να προτείνει μερική διαγραφή προσαυξήσεων ή και βασικού κεφαλαίου.

 Η ρύθμιση των 120 δόσεων

Πάνω από 1 εκατομμύριο νοικοκυριά και επιχειρήσεις εκτιμάται ότι θα μπορούν να αξιοποιήσουν τη νέα ρύθμιση των 120 δόσεων για να μπορέσουν να τακτοποιήσουν τα παλαιά χρέη τους προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία σε βάθος δεκαετίας και με ελάχιστη πληρωμή 30 ευρώ το μήνα. Ο οφειλέτες θα μπορούν με αίτηση τους έως το τέλος Ιουνίου 2027 στη νέα πλατφόρμα της ΑΑΔΕ να τακτοποιήσουν τις οφειλές τους υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα εμφανίσουν δύο συνεχόμενες απλήρωτες δόσεις και δεν θα έχουν νέες αρρύθμιστες οφειλές. Στις 120 δόσεις μπορούν να ενταχθούν βεβαιωμένες οφειλές προς τη Φορολογική Διοίκηση που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024 εφόσον δεν βρίσκονταν σε ρύθμιση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026.

Οι υπόλοιπες προϋποθέσεις για τους φορολογούμενους αφορούν στα εξής:

-Να έχουν τακτοποιήσει εντός ενός μήνα από την ένταξη στις 120 δόσεις χρέη που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2025

– Να έχουν υποβάλει όλες τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος της τελευταίας πενταετίας, με προθεσμία υποβολής έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.

– Να μην έχουν καταδικαστεί αμετάκλητα για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία.

Όσοι έχουν ήδη ενταχθεί στις 72 δόσεις έχουν τη δυνατότητα να μεταφέρουν τις οφειλές τους στις 120 εφόσον η προηγούμενη ρύθμιση παραμένει ενεργή.

 «Φρένο» στις κατασχέσεις

Όσοι τηρούν τη ρύθμιση λαμβάνουν φορολογική ενημερότητα. Παράλληλα αναστέλλονται η ποινική δίωξη για μη καταβολή χρεών προς το Δημόσιο και τα αναγκαστικά μέτρα είσπραξης. Για κατασχέσεις εις χείρας τρίτων προβλέπεται, υπό προϋποθέσεις, αποδέσμευση μελλοντικών απαιτήσεων.

ΑΠΕ-ΜΠΕ