Το αργυρό μετάλλιο του Εμμανουήλ Καραλή στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα κλειστού στίβου, εκτός από μια ακόμα στιγμή υπερηφάνειας, είναι μια απόδειξη του τι μπορεί να πετύχει η νέα γενιά όταν έχει ταλέντο, επιμονή και πίστη.
Ο Καραλής στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα σε κάθε νέο και νέα πως ο αγώνας και η προσπάθεια φέρνουν σπουδαία αποτελέσματα, παρά τις δυσκολίες.
Σε μια εποχή που οι νέοι αναζητούν πρότυπα, οι διακρίσεις του Μανόλο αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Όχι μόνο για τα μετάλλια, αλλά για τις αξίες που πρεσβεύει!
Συνέντευξη του Υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικού Εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη στο vidcast«Face2face» του nea.grκαι τη δημοσιογράφο Κατερίνα Παναγοπούλου
Σχετικά με την ερώτηση «Πώς αισθάνεστε ως Κυβερνητικός Εκπρόσωπος μιας κυβέρνησης που “καταστρατηγεί την ελευθερία του Τύπου και ενορχηστρώνει σκάνδαλα”»;»
Η αλήθεια είναι ότι ήξερα περίπου τι με περιμένει, όταν ανέλαβα αυτή την πολύ τιμητική για εμένα και ειδικά για έναν νέο άνθρωπο θέση, αλλά δεν μπορούσα να γράψω ούτε στο πιο απαισιόδοξο σενάριο δεν θα μπορούσα να το προβλέψω, πόσες φορές θα κληθώ να απαντήσω σε κάτι που είναι εντελώς αντίθετο με την πραγματικότητα ή εν πάση περιπτώσει, πόσες φορές θα χρειαστεί να αποδομήσω κάτι. Το τι είμαστε και το τι δεν είμαστε θα το αποφασίσει ο κόσμος, το αποφασίζει ο κόσμος, οι πολίτες, ο ελληνικός λαός κάθε τέσσερα χρόνια και συλλογικά, δηλαδή τη Νέα Δημοκρατία, το κυβερνών κόμμα και ατομικά. Γι’ αυτό και θεωρώ ότι στο τέλος της ημέρας στην πολιτική πρέπει να μένεις όσο σε ψηφίζει…
Για την υποψηφιότητά του στον Βόρειο Τομέα της Αθήνας
Ακριβώς. Και για μένα ήταν μονόδρομος να εκδηλώσω την επιθυμία μου να είμαι υποψήφιος -ανακοινώθηκε και πριν από ένα χρόνο από τον Πρωθυπουργό- στον Βόρειο Τομέα, γιατί πρέπει στο τέλος της ημέρας κάποιος να σε κρίνει, να σε αξιολογούν οι πολίτες. Άρα αυτοί είναι οι κριτές.
Για τη σύγκριση με τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης
Θεωρώ πάρα πολύ μεγάλο λάθος να επιδιώκουμε απλά να είμαστε καλύτεροι από κάποιους άλλους και ειδικά από την προηγούμενη από εμάς κυβέρνηση που το κόμμα αυτό τώρα είναι κάπου μεταξύ 3 και 5%. Άρα υποτιμούμε τον εαυτό μας και τους ανθρώπους που μας στήριξαν. Μου κάνατε μια ερώτηση και αναφερθήκατε στο κράτος δικαίου. Εγώ θα σας πω το εξής: Όπως η ΕΛΣΤΑΤ και η Eurostat ευρωπαϊκά μετράει την ανεργία, τους μισθούς, τις εξαγωγές, όλους τους δείκτες, υπάρχει ένας αξιόπιστος, αδιαπραγμάτευτα κοινής αποδοχής δείκτης για το κράτος δικαίου που είναι η ετήσια έκθεση για το Κράτος Δικαίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ούτε δική σας έκθεση, ούτε δική μου, ούτε του Πρωθυπουργού. Εγώ θα σας πω ποια είναι αυτή, η οποία είναι η επίσημη και η κοινώς αποδεκτή από όλα τα κράτη της Ευρώπης. Κάθε χρόνο αξιολογεί την ελευθερία του Τύπου και συνολικά το Κράτος Δικαίου. Συνολικά στο Κράτος Δικαίου, η Ελλάδα έχει αυτή τη στιγμή λιγότερες συστάσεις από 15 κράτη – μέλη της Ευρώπης, άρα σίγουρα είναι σε καλύτερη κατάσταση από 15. Άρα τελευταία δεν είναι. Λένε ότι είμαστε τελευταίοι και 15 κράτη μέλη της Ευρώπης έχουν παραπάνω συστάσεις από εμάς. Είχαμε επτά συστάσεις πριν αναλάβουμε τη διακυβέρνηση του τόπου. Γιατί αυτό έχει ξεκινήσει από το 2020. Άρα μέτρησε για αρχή την προηγούμενη από εμάς περίοδο και τώρα έχουμε πέσει στις τέσσερις. Αλλά πάμε στο πιο ενδιαφέρον. Αυτό το οποίο είναι και το δικό μου χαρτοφυλάκιο, όπου έχω την τιμή να εκπροσωπώ, του Τύπου, της ασφάλειας των δημοσιογράφων από τον Ιανουάριο του 2024, γιατί ανέλαβα χρέη υφυπουργού, λίγους μήνες μετά τα χρέη Κυβερνητικού Εκπροσώπου. Οι δύο καλύτερες εκθέσεις της Ευρώπης για τα ζητήματα ελευθεροτυπίας και ασφάλειας δημοσιογράφων είναι του 2024 και του 2025. Μάλιστα, το 2025, λέει η Κομισιόν- ούτε εσείς, ούτε ο Πρωθυπουργός, ούτε εγώ ούτε κάποιος από την Νέα Δημοκρατία, ούτε κάποιος από τον ΣΥΡΙΖΑ- η Κομισιόν, ότι υπάρχει αξιοσημείωτη πρόοδος σε αυτά, γιατί δεν θα σας τα αναλύσω όλα. Επί των ημερών μας καταργήσαμε την απλή δυσφήμιση, ένα από τα αδικήματα που «πατούσαν» οι πιο πολλές καταχρηστικές αγωγές, όχι τη συκοφαντική. Για όλους, όχι μόνο για δημοσιογράφους, μαζί με το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Βάλαμε κανόνες διαφάνειας στη διαφήμιση. Πλέον, όχι όλα τα προηγούμενα χρόνια, τώρα, για να είναι παραδεκτή και να πληρωθεί μία καμπάνια διαφημιστική πρέπει να δημοσιοποιηθεί και προληπτικά και από πριν δηλαδή και στη συνέχεια μετά την υλοποίησή της. Ακριβώς πόσα έδωσε ο κάθε φορέας, σε ποιους. Έχουμε καθιερώσει το 30% να πηγαίνει σε περιφερειακά μέσα και τις δημοσιεύσεις που είναι ένα διαχρονικό τους αίτημα. Έχουμε δημιουργήσει την Task Force για την προστασία των δημοσιογράφων. Εμείς καθιερώσαμε ιδιώνυμο κατά απειλών δημοσιογράφων. Εμείς φτιάξαμε τα Μητρώα Τύπου που πλέον τα πειρατικά μέσα που δεν πλήρωναν δημοσιογράφους…
Για την έκθεση ΜΚΟ που κατατάσσει την Ελλάδα στη θέση 108 στην ελευθερία του Τύπου
Μας κατέταξε στην θέση 108 μία Μη Κυβερνητική Οργάνωση, η οποία για να καταλάβετε την αξιοπιστία της, πρώτον βάζει την Ελλάδα κάτω από χώρες που έχουν απολυταρχικά καθεστώτα. Δηλαδή χούντες, φασιστικά καθεστώτα, απολυταρχικά, όχι Δημοκρατίες. Το κυριότερο, όμως, ποιο είναι; Μπαίνεις μέσα και διαβάζεις την έκθεσή τους- η συγκεκριμένη που λέτε, λέγονται «Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα»- και λένε: «Στο αδίκημα της απλής δυσφήμισης δυσκόλεψε η κατάσταση για τους δημοσιογράφους» και το έχουμε καταργήσει. Λένε: «Ο Πρόεδρος της ΕΡΤ είναι αποκλειστική επιλογή του εκάστοτε Υπουργού» και είμαι ο πρώτος Υφυπουργός αρμόδιος για τον Τύπο, ο πρώτος λόγω του ότι είχε ψηφιστεί νόμος από το Υπουργείο Εσωτερικών, που ο Πρόεδρος και ο Διευθύνων της ΕΡΤ και αντιστοίχως η Πρόεδρος και η Διευθύνουσα του Αθηναϊκού και Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων προέκυψαν από διαδικασία ΑΣΕΠ με εξετάσεις, με κλειστά χαρτιά, αξιολόγηση από το ΑΣΕΠ, που στο τέλος, υποχρεωτικά, έπρεπε να επιλέξω μεταξύ τριών ονομάτων, τα οποία αν δεν ήταν σε αυτή τη διαδικασία δεν θα μπορούσα να τα επιλέξω. Αυτά που λένε είναι τώρα σαν να μιλάμε που είμαστε στην Αθήνα και να λένε ότι βρισκόμαστε στη Νέα Υόρκη. Αυτές, λοιπόν, οι εκθέσεις είναι υποκειμενικές και επειδή Δημοκρατία έχουμε, καλά κάνουν οι άνθρωποι και τις κάνουν. Όλες αυτές οι υποκειμενικές εκθέσεις των «Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα», των Ρεπόρτερ με σύνορα, του Α, του Β, του Γ, τις βάζει μέσα σε ένα «καζάνι», δηλαδή σε μια διαδικασία η Κομισιόν και κάθε χρόνο λέει: Ελλάδα τόσες συστάσεις. Λοιπόν, η Ελλάδα έχει κάνει θεαματική πρόοδο στα θέματα αυτά. Και για να μην παρεξηγηθώ, έχουμε πολύ δρόμο ακόμα να διανύσουμε. Πρέπει να περάσουμε και άλλες μεγάλες μεταρρυθμίσεις, αλλά όσα έγιναν σε λίγα χρόνια, δεν είχαν γίνει σε ολόκληρες δεκαετίες.
Για το αν υπάρχει πρόβλημα με τη σάτιρα
Το αντίθετο και μάλιστα με τη σάτιρα μεγαλώσαμε. Υπάρχουν μάλιστα σατιρικοί και σήμερα και στο παρελθόν και μάλιστα και σήμερα, επειδή τώρα εγώ έχω μια δημοσιότητα λόγω της θέσης μου, δεν σημαίνει ότι είμαι κάτι φοβερό και τρομερό, που κάνουν πολύ έντονη σάτιρα και σε μένα και στην Κυβέρνηση και περιμένω την ώρα να τους ακούσω ή να τους δω και στα social media και στην τηλεόραση, μην αρχίζουμε και τους ονοματίζουμε. Υπάρχει όμως μια πάρα πολύ κρίσιμη διαφοροποίηση. Είναι άλλο πράγμα η σάτιρα, που έχει μέσα και σκληρή κριτική, αλλά να προκαλεί γέλιο -και σε μας, όταν έχεις και στοιχειώδες χιούμορ, προκαλεί γέλιο και για τον εαυτό σου, γιατί πρέπει να έχεις και μια αίσθηση αυτοσαρκασμού- και είναι ένα άλλο πράγμα που είναι η «δολοφονία χαρακτήρων». Αυτή είναι μια κόκκινη γραμμή, που κάποιοι την έχουν ξεπεράσει. Ινστρούκτορες, εγώ δεν κρύβω τα λόγια μου. Υπάρχει μια συγκεκριμένη τηλεοπτική εκπομπή, η οποία με τον «μανδύα της σάτιρας», μια, δυο, τρεις φορές κάθε απόγευμα, «δολοφονεί χαρακτήρες» σε δημόσια μετάδοση με «κοπτοραπτική». Προ ημερών, έβαλαν μια απάντηση που έδωσα, οι συγκεκριμένοι κύριοι. Αναφέρομαι στους «Ράδιο Αρβύλα», για να μην κρυβόμαστε. Έδωσα μια απάντηση για την ανεργία των γυναικών και είπα ότι αφού έκανα μια επισήμανση ότι το 5,5% έχει διπλάσιο από το 11%, έτσι είπα αλλά 3 λεπτά πόσο ήταν η ανεργία γυναικών το 2019. (Δημοσιογράφος: Δεν μπορεί μια σατυρική εκπομπή να παίξει μια απάντηση 3 λεπτά) Ναι, αλλά όταν λες κάτι και βγάζουν 5 – 10 δευτερόλεπτα από αυτό που έχεις απαντήσει και αυτό το οποίο βγάζουν ως νόημα είναι το αντίθετο, αυτή η «κοπτοραπτική» αλλάζει εντελώς τις εντυπώσεις. Αλλά δεν θα μείνω μόνο στην «κοπτοραπτική». Ξέρετε, κυρία Παναγοπούλου, πίσω από εμένα, πίσω από έναν άλλον Υπουργό, πίσω από έναν δημοσιογράφο, βρίσκονται οικογένειες, βρίσκονται σύζυγοι, βρίσκονται παιδιά, βρίσκονται φίλοι. Τα παιδιά αυτά πάνε στο σχολείο. Και ξέρετε κάτι; Επειδή οι συγκεκριμένοι κύριοι με ειρωνεύονται ακόμα επειδή ψάχνω τα χαρτιά μου, γιατί πολύ απλά θέλω να ενημερώνω με βάση τα επίσημα στοιχεία και όχι με αρλούμπες… Όχι, όχι, αυτό δεν είναι σάτιρα κυρία Παναγοπούλου. Θα σας πω κάτι. Εγώ μπορεί να ψάχνω τα χαρτιά μου για να είμαι έγκυρος σε αυτά που λέω. Εκείνοι ας ψάξουν να βρουν την τέταρτη καρέκλα στην εκπομπή τους, η οποία πλέον δεν είναι γεμάτη, γιατί η τέταρτη καρέκλα είναι η αλήθεια τους. Αυτή είναι η αλήθεια. Η αλήθεια αυτών των ανθρώπων είναι αυτός που καθόταν στην τέταρτη καρέκλα. (Δημοσιογράφος:Για το αν έχουν ευθύνη για τις πράξεις ενός ανθρώπου)
Όχι, αλλά όταν «κουνάς το δάχτυλο» μια ζωή και βάζεις ανθρώπους απέναντι σου και παρουσιάζεις ένα νέο άνθρωπο όπως είμαι εγώ, που δεν έχω δώσει κανένα δικαίωμα, επειδή για παράδειγμα επικαλέστηκα τα νόμιμα δικαιώματά μου και τον παρουσιάζεις ότι είναι Κιμ Γιονγκ Ουν ή Βόρεια Κορέα ή κοροϊδεύεις άλλους ανθρώπους με βάση τη φωνή τους, ενώ εσύ έχεις κοροϊδέψει καρκινοπαθή και δεν ήξερες ποιος καθόταν δίπλα σου και την ίδια στιγμή «κουνάς το δάχτυλο» σε άλλους επειδή μπορεί κάποιος συνάδελφός τους να έχει κατηγορηθεί για κάτι στην Κυβέρνηση, στη Βουλή. Όταν δηλαδή με τον εαυτό σου θες να είναι όλοι επιεικείς, αλλά με τους άλλους εσύ «κουνάς το δάχτυλο», τότε αυτό σημαίνει ότι είσαι υποκριτής. Ξέρετε, στην πολιτική είμαστε για όσο θέλουν οι πολίτες. Αν είμαστε καλοί θα μας ψηφίζουν. Αν δεν είμαστε καλοί θα μας πουν να πάμε σπίτι μας. Και ευτυχώς εγώ έχω δουλειά… Εγώ δεν είπα κάποια εκπομπή να κοπεί. Εγώ δεν είπα να σταματήσει να γίνεται μια εκπομπή. Ούτε θα το πω ποτέ αυτό και ούτε έχω κινηθεί κατά κάποιων, ενώ έχω άπειρες αφορμές να το κάνω.
Αν θα εξέταζε το ενδεχόμενο να κινηθεί νομικά
Κοιτάξτε, θεωρώ ότι είναι λάθος να φοβόμαστε όταν τελείται ποινικό αδίκημα. Όχι όταν σου κάνουν μια σκληρή κριτική ή όταν ακόμα και μπορεί να είναι σφοδρή αυτή η κριτική. Όταν όμως θεωρείς ότι κάποιος λέει εν γνώσει του κάτι ψευδές για εσένα… Καταρχάς πρώτα στέλνεις εξώδικο για αγωγή. Δεν μπορεί να γίνει αγωγή αν δεν στείλεις εξώδικο. Και εδώ είναι κάτι που ο κόσμος δεν το ξέρει. Άρα αυτό που λένε για τα slapps, κάποια από αυτά που ακούγονται δεν ισχύουν. Στέλνεις ένα εξώδικο και λες: «κυρία Παναγοπούλου αυτό που γράψατε, αυτό που είπατε δεν ισχύει». Εάν εσείς επιμείνετε σε αυτό, τότε σημαίνει ότι εν γνώσει σας το λέτε. Το εάν είναι ψευδές και δυσφημιστικό θα το βρει το δικαστήριο. Αλλά όλοι είμαστε ίσοι απέναντι στον νόμο. Εγώ δεν καταλαβαίνω γιατί κάποιος είτε είναι δημοσιογράφος, είτε είναι σατιρική εκπομπή, ο κόσμος τελοσπάντων θα κρίνει αν είναι, είτε οτιδήποτε, είτε πολιτικός να εξαιρείται από την ιδιότητα του ενάγοντος ή του εναγομένου. Όλοι είμαστε υποψήφιοι ενάγοντες και όλοι είμαστε υποψήφιοι εναγόμενοι. Σημασία έχει ο νόμος. Ο νόμος βάζει τα όρια και η Δικαιοσύνη αποφασίζει.
Σχετικά με τη Ζωή Κωνσταντοπούλου και τη δίκη για τα Τέμπη
Κοιτάξτε, η δίκη ξεκινάει όταν αποφασίζει η δικαιοσύνη, με βάση τους νόμους που ισχύουν και με βάση τις δικονομικές διατάξεις. Απλά, αυτό το οποίο είπε η κυρία Κωνσταντοπούλου, πάνω στο θυμό της, πάνω στον οίστρο της, δείχνει και τον «δόλο», εντός εισαγωγικών, των ενεργειών της, όλα αυτά τα χρόνια. Μην κρύβουμε τα λόγια μας, η κυρία Κωνσταντοπούλου προσπάθησε να κάνει μία άλλου επιπέδου πολιτική καριέρα, δηλαδή, όχι απλά ενός κόμματος που μπαίνει οριακά στη Βουλή, επενδύοντας πάνω σε ένα τραγικό δυστύχημα. Το ξέρω ότι αυτό είναι ό,τι πιο τραγικό μπορεί να πει κάποιος, ό,τι πιο θλιβερό για έναν πολιτικό, δηλαδή, να πάει να κάνει καριέρα πάνω στον πόνο συγγενών θυμάτων μιας τραγωδίας, πάνω στον πόνο συγγενών 57 νεκρών. Αυτή είναι η αλήθεια. Και ποιο είναι το μοτίβο της κυρίας Κωνσταντοπούλου; Να βρίζει, να προκαλεί, να παίζει με τα όρια συναδέλφων της στη Βουλή, γιατί άνθρωποι είναι και αυτοί, άνθρωποι είμαστε. Ναι, πρέπει να έχουμε υπομονή, πρέπει να μην «τσιμπάμε», αλλά όταν ο άλλος σε λέει «δολοφόνο», σε λέει οτιδήποτε μπορεί να φανταστείτε, «παιδοβιαστή», είσαι και εσύ άνθρωπος, ξέρεις ότι βλέπουν οι συγγενείς σου, οι φίλοι σου, οι ψηφοφόροι σου, η κοινωνία και θες να αντιδράσεις. Το ένα μοτίβο είναι αυτό. Και το άλλο μοτίβο είναι, να προσπαθεί με διάφορες μεθόδους, δικονομικές, στο πλαίσιο του ότι έχει και την ιδιότητα της συνηγόρου, να καθυστερήσει αυτή τη διαδικασία. Γιατί; Για να βγει στην επόμενη τραγική επέτειο και να πει, «τόσα χρόνια και ακόμα δικαιοσύνη δεν έχει αποδοθεί». Λοιπόν, εδώ, να λέμε τα πράγματα όπως είναι. Μιλάμε καταρχάς για μία από τις μεγαλύτερες τραγωδίες που έχει ζήσει η χώρα. Και κυρίως την έχουν βιώσει οι άνθρωποι αυτοί.
Ερώτηση σχετικά με τα δημοσκοπικά ποσοστά της κ. Κωνσταντοπούλου
Σας θυμίζω κυρία Παναγοπούλου ότι, πριν από ένα χρόνο και ένα μήνα, -τώρα το ποσοστό αυτό με βάση επίσημη μέτρηση είναι στο 50%-, το 80% των συμπολιτών μας είχε πειστεί από όλο αυτό το πολιτικό σύστημα και ένα μέρος των media, ότι μέσα στην αμαξοστοιχία των Τεμπών, στην εμπορική, άλλοι λέγανε στην επιβατική, άλλοι λέγανε… οπουδήποτε, τέλος πάντων, στα Τέμπη, υπήρχε παράνομο φορτίο, ξυλόλιο, οτιδήποτε άλλο. Λοιπόν, αυτή τη στιγμή, αυτό έχει γίνει 50%.
Σχετικά με τη διασπορά ψευδών ειδήσεων και τα «τηλεδικαστήρια» και για την επικοινωνιακή διαχείριση γύρω από το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών
Θυμάμαι, θα σας πω ένα παράδειγμα για να απαντήσω εμμέσως και στη συνέχεια άμεσα σε αυτό που μου ρωτάτε, στο οποίο επί της αρχής έχετε δίκιο. Προφανώς μας ξέφυγε, αλλά θα σας πω το γιατί. Επί ένα μήνα, πέρυσι στην επέτειο των Τεμπών, εγώ και κάποια συγκεκριμένα κυβερνητικά στελέχη, δίναμε τη μάχη της αλήθειας. Δεν δίναμε τη μάχη κατά των συγγενών, όλοι, με το δίκιο είμαστε και δικαιοσύνη, έτσι; Δίναμε τη μάχη κατά της παραπληροφόρησης σε ένα τραγικό δυστύχημα. Την όγδοη, ένατη, δέκατη φορά που έλεγα τα ίδια επιχειρήματα, τα οποία αποδείχθηκαν αληθή μετά από έναν-δύο μήνες, με έπαιρναν τηλέφωνο όλο και περισσότεροι και μου έλεγαν «Καλά, αυτά γιατί δεν τα λέτε;». Τα ίδια τα είχα πει μία, δύο, τρεις, πέντε, δέκα φορές και εγώ.
Εμένα δεν μου αρέσει να δικαιολογώ ούτε την κυβέρνηση ντε και καλά, ούτε αυτά τα οποία λέω εγώ, ούτε αυτά που λένε οι συνάδελφοί μου στην κυβέρνηση. Θα σας πω κάτι. Στην Ελλάδα δυστυχώς, -και δεν θεωρώ ότι είναι η πλειονότητα των δημοσιογράφων, ούτε των δικηγόρων-, είναι σπορ τα «τηλεδικαστήρια». Και δεν ξεκινήσαμε να τα βλέπουμε στο τραγικό δυστύχημα των Τεμπών. Και αυτό είναι θλιβερό και για τους δημοσιογράφους που συμμετέχουν σε αυτά και βγάζουν ετυμηγορίες σε δημόσια μετάδοση και για τους συναδέλφους μου δικηγόρους που κάνουν τη δίκη, ακόμα και των πελατών τους. Άλλο ενημέρωση, εννοείται πως πρέπει να ενημερώσουν για μια υπόθεση, άλλο δίκη, να συμμετέχουν σε «τηλεδίκες». Σε ένα πολιτικό σύστημα που, λόγω του ότι έγιναν δεύτερες εκλογές και μπήκαν αρκετά κόμματα στη Βουλή, μία φορά ακούγεται η κυβερνητική πλειοψηφία, 7-8 φορές ακουγόταν η άλλη άποψη.
Εγώ νομίζω ότι αυτό το οποίο έκανε πολύ μεγάλο κακό, είναι ότι το μόνο κόμμα το οποίο έχει μια θεσμική σοβαρότητα αδιαμφισβήτητη στο παρελθόν, πέρασε απέναντι και «φλέρταρε» πολλές φορές με αυτή τη λογική, είναι το ΠΑΣΟΚ. Όταν ακούς από το άλλο κόμμα που έχει μια λογική σταθερότητας, με τις τεράστιες διαφορές που έχουμε, για να είμαστε δίκαιοι, το ΠΑΣΟΚ δεν είχε ποτέ μιλήσει στο παρελθόν με αυτή τη ρητορική. Ποια ρητορική; Σας θυμίζω ότι έχουν πει για χαμένα βαγόνια. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, όχι ένας βουλευτής απλά που είχε πει για χαμένα βαγόνια, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κατηγορούσε τον Πρωθυπουργό για ενορχηστρωτή της συγκάλυψης. Ό,τι τηλεόραση άνοιγες λοιπόν, άκουγες τα 8/9 του πολιτικού συστήματος να κατηγορούν μια κυβέρνηση για τα πάντα και τα αντίθετά τους. Εδώ λοιπόν υπήρχε και ένα υπόβαθρο. Μην το υποτιμούμε. Υπήρχε το υπόβαθρο της οργής και της ανάγκης για δικαιοσύνη. Γιατί αυτό είναι υπαρκτό. Η ανάγκη για δικαιοσύνη είναι υπαρκτή. Το αίτημα για δικαιοσύνη είναι υπαρκτό. Άρα τι έκαναν; Έπαιξαν με το συναίσθημα του κόσμου. Δεν υπάρχει άνθρωπος, είτε ψηφίζει Νέα Δημοκρατία, είτε ψηφίζει το οτιδήποτε άλλο που να μην θέλει δικαιοσύνη για ένα τραγικό δυστύχημα. Εκμεταλλεύτηκαν αυτό και έπαιξαν το παιχνίδι τους.
Σχετικά με τα ποσοστά της Πλεύσης Ελευθερίας στις δημοσκοπήσεις
Γιατί προφανώς υπάρχει ένα κοινό το οποίο θέλει να ακούει αυτά τα οποία λέει. Κοιτάξτε, εμείς είμαστε κυβέρνηση όλων των Ελλήνων. Και κάθε κυβέρνηση. Και οφείλουμε να απευθυνόμαστε σε όλους. Αλλά δεν έχουμε αυταπάτες ότι υπάρχει ένα κομμάτι συμπολιτών μας, ένα 25%, στην ίδια έρευνα που είδαμε στο φόρουμ που έκανα, απάντησαν ότι μας ψεκάζουν. Οφείλουμε να υπηρετούμε και αυτούς. Αλλά έχετε καμία πεποίθηση, πιστεύετε ότι μπορούμε να πείσουμε αυτούς τους ανθρώπους; Υπάρχει κόσμος που συμφωνεί.
Σχετικά με την ανάρτηση του Δημάρχου Αθηναίων που λέει «Όχι στην συγκυβέρνηση με την ΝΔ»
Το ΠΑΣΟΚ είναι ένα κόμμα που έχει τις δικές του διαδικασίες. Στο πλαίσιο της δημοκρατικής λειτουργίας μπορεί να πάρει όποια απόφαση θέλει, δεν θα κάνω εγώ υποδείξεις ούτε στον κύριο Δούκα, ούτε στο ΠΑΣΟΚ γενικότερα, τι αποφάσεις θα πάρει. Αλλά, προσέξτε τι μου κάνει εντύπωση εμένα, έτσι; Δεδομένου ότι εμείς δεν έχουμε κρύψει ότι ο στόχος μας είναι η αυτοδυναμία. Θεωρούν ότι υπάρχει ανάγκη, είτε ο κύριος Δούκας, είτε και πολλοί άλλοι, δεν το έχει πει μόνο ο κύριος Δούκας αυτό, «να μην συνεργαστούμε», αλλά αυτή είναι μια θέση που την έχω ακούσει από αρκετά στελέχη του ΠΑΣΟΚ, «να αποκλείσουμε την οποιαδήποτε κοινή πορεία με την «κακιά δεξιά». Θεωρούν ότι πρέπει να μπει από πριν κάτι τέτοιο με τη Νέα Δημοκρατία. Και δεν λένε το ίδιο πράγμα για την κυρία Κωνσταντοπούλου, που συμπεριφέρεται όπως συμπεριφέρεται. Και αφήστε την κυρία Κωνσταντοπούλου. Δεν λένε το ίδιο πράγμα για το κόμμα του κυρίου Πολάκη, τον ΣΥΡΙΖΑ, που δεν έχουν περάσει λίγες εβδομάδες, που πήγε να νομιμοποιήσει μια επίθεση σε ένα συμπολίτη μας, επειδή μπορεί να είναι στα κακά funds που παίρνουνε τα λεφτά του κόσμου. Εγώ δεν θα μιλήσω τώρα για τα funds, γιατί το ποιος έδωσε τα δάνεια στα funds, δεν το έκανε η δική μας κυβέρνηση και ποιος περνάει ρυθμίσεις για να σώσει τους δανειολήπτες. Αυτό είναι μια άλλη κουβέντα. Δηλαδή, είσαι το ΠΑΣΟΚ. Το ΠΑΣΟΚ από τη Νέα Δημοκρατία πολιτικά χωρίζεται με πολύ μεγάλες πολιτικές διαφορές, μας χωρίζει άβυσσος. Αλλά όπως και να ‘χει, έχει επιδείξει μία θεσμική σοβαρότητα και μαζί με τη Νέα Δημοκρατία κράτησαν την Ελλάδα στην Ευρώπη. Πέρασε ό,τι πέρασε. Συνυπέγραψε πρόταση δυσπιστίας με την κυρία Κωνσταντοπούλου και ψήφισαν οι βουλευτές του «παρών» στην παραπομπή συναδέλφων τους, γιατί ψήφισαν ό,τι ψήφισαν σε μια επιτροπή στη Βουλή. Το ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη, για να λέμε την αλήθεια και να μην ωραιοποιούμε τα πράγματα και ας ενοχλεί η αλήθεια, το ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη έχει μετεξελιχθεί σε ένα κόμμα, το οποίο «παίζει» στο γήπεδο των ανθρώπων, που τα ίδια τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ πήγαν να τα βάλουν φυλακή. Οι άνθρωποι -που μιλάει, συνυπογράφει προτάσεις δυσπιστίας το ΠΑΣΟΚ, ακολουθεί τη ρητορική τους και δεν θέλει να αποκλείσει για μια συγκυβέρνηση-, είναι οι άνθρωποι που συμμετείχαν σε μια κυβέρνηση, σε μια κοινοβουλευτική ομάδα, που στήσανε παραυπουργεία Δικαιοσύνης, κατά παραδοχή του κ. Κοντονή και στοχοποίησαν και τα στελέχη του ίδιου του ΠΑΣΟΚ. Και τότε που το ΠΑΣΟΚ με τη Νέα Δημοκρατία κρατήσαμε την Ελλάδα στην Ευρώπη, μας λέγανε «προδότες» και «γερμανοτσολιάδες». Αυτή είναι η πραγματικότητα.
Σχετικά με την αυτοδυναμία στις επόμενες εκλογές
Θεωρώ εφικτό τον στόχο της αυτοδυναμίας. Τις προηγούμενες ημέρες είχαμε μία μέτρηση, η τελευταία ήταν από το MEGA, από την MetronAnalysis όπου η Νέα Δημοκρατία ξεπερνάει το 30% και όχι οριακά. Εγώ δεν πιστεύω ότι οι δημοσκοπήσεις ισοδυναμούν με το εκλογικό αποτέλεσμα. Σας θυμίζω ότι το 2023 η συζήτηση ήταν αν θα έχει το 3 μπροστά ο κ. Τσίπρας και ο κ. Τσίπρας κατέληξε, αφού πήρε πρώτα 22, στο 17%. Εγώ τι λέω; Εγώ λέω ότι οι εκλογές έχουν μία δομική διαφορά, εν αντιθέσει με τις δημοσκοπήσεις. Στις εκλογές δεν υπάρχουν αναποφάσιστοι. Στις εκλογές συγκρίνονται προγράμματα, απολογισμοί και θα πω και κάτι, ένα ενθαρρυντικό στοιχείο για την μεταπολιτευτική Ελλάδα. Στις εκλογές του 2023 ήταν η πρώτη φορά που ένα πρόγραμμα 9 δισεκατομμυρίων, τετραετίας της Νέας Δημοκρατίας, κέρδισε ένα πρόγραμμα περίπου 30 δισ. Ήταν η πρώτη φορά που ένα τόσο μικρότερο, αλλά ρεαλιστικό πακέτο μέτρων κέρδισε ένα μεγαλύτερο, γιατί η αλήθεια είναι ότι τις περισσότερες φορές κέρδιζαν αυτοί που έδιναν τα περισσότερα.
Σχετικά με την κριτική που έχουν ασκήσει οι δύο πρώην πρωθυπουργοί της Νέας Δημοκρατίας στην Κυβέρνηση
Θα σας πω την εκτίμησή μου και θα σας πω κιόλας ότι, ό,τι και να συμβεί, εγώ δεν πρόκειται ποτέ να μιλήσω αρνητικά για δύο ανθρώπους που έχουν ηγηθεί της χώρας και του κόμματος που ανήκω από μικρό παιδί και θα συνεχίσω να είμαι, όπως και να έχει. Κοιτάξτε, καταρχάς υπάρχει προηγούμενο. Προηγούμενο δεν υπάρχει με δύο, αλλά υπάρχει προηγούμενο και ο κύριος Παπανδρέου στο ΠΑΣΟΚ, στο παρελθόν και άλλοι πρώην πρωθυπουργοί. Κοιτάξτε, εγώ θα σας πω κάτι. Θεωρώ ότι οφείλουμε, μετά από επτά χρόνια στην εξουσία, να είμαστε όχι ανεκτικοί απλά στην κριτική, να καταλαβαίνουμε ότι και λάθη έχουμε κάνει και πρέπει να τα διορθώσουμε. Υπάρχουν πράγματα στα οποία μας ασκείται κριτική δικαίως και υπάρχουν πράγματα στα οποία μας ασκείται κριτική αδίκως, θεωρώ εγώ, υποκειμενική γνώμη. Θεωρώ ότι έχουμε κάνει πολλά καλά στον τόπο αυτά τα χρόνια, έχουμε κάνει και λάθη που πρέπει να τα διορθώσουμε και τα διορθώνουμε. Υπάρχει ένα πεδίο που θεωρώ ότι όσα έχει καταφέρει ο εν ενεργεία πρωθυπουργός, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σε περίπου επτά χρόνια, δεν έχουν γίνει ολόκληρες δεκαετίες στη χώρα, και αναφέρομαι στην εξωτερική πολιτική και την άμυνα. Και ειδικά ο κύριος Σαμαράς, που πραγματικά το λέω με σεβασμό, γιατί και εκείνον τον έχω υπηρετήσει ως πρόεδρο του κόμματος και τον σέβομαι απεριόριστα, έχει επιλέξει αυτό το πεδίο. Πιστεύω ότι ακόμη και οι σκληροί επικριτές, εκτός Νέας Δημοκρατίας, παραδέχονται ότι όσα έχουν γίνει αυτά τα χρόνια ήταν μόνο στη σωστή κατεύθυνση.
Για την κριτική που ασκήθηκε στον Υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη από τον κ. Σαμαρά
Κατ’ αρχάς, είναι κόκκινη γραμμή, δεν μπορεί να μένει σε ένα κόμμα, ακόμη και ένας πρώην πρόεδρός του, κάποιος που μιλάει με τόσο σκληρό λόγο και τόσο άδικο τρόπο για τον Υπουργό Εξωτερικών της χώρας. Αλλά, ασχέτως του τύπου, που στην πολιτική πολλές φορές ο τύπος είναι και ουσία… Ας πάμε λίγο στην ουσία, αυτή καθαυτή. Μα πραγματικά, ο Υπουργός Εξωτερικών της κυβέρνησης – στη δεύτερη τετραετία Υπουργός Εξωτερικών – η οποία έχει υπογράψει ΑΟΖ με την Ιταλία και την Αίγυπτο, έχει επεκτείνει τη χώρα στα 12 ναυτικά μίλια στο Ιόνιο, έχει προχωρήσει τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, που με τη σφραγίδα της Ευρώπης κατοχυρώνονται τα απώτατα δυνητικά όρια της χώρας. Ο Υπουργός Εξωτερικών της κυβέρνησης και, αντίστοιχα, ο Πρωθυπουργός, γιατί αυτό πάει – στο τέλος της ημέρας – και στον Πρωθυπουργό ως «καρφί», που έχει αμυντικά συστήματα Rafale, Belharra, F-16, F-35, η κυβέρνηση της Chevron και της ExxonMobil. Η κυβέρνηση όλων αυτών. Η ρητορική για το casus belli, ας πούμε, υπήρχε πάντοτε. Σχεδόν 30 χρόνια. Παράνομα, ανυπόστατα όλα αυτά, ακούγονταν. Και μια χαρά συναντούσαν, και πολύ καλά έκαναν, οι προκάτοχοί μας τον κύριο Ερντογάν και τους Υπουργούς Εξωτερικών. Ποια ήταν η πρώτη κυβέρνηση που έθεσε αυτά τα θέματα στο τραπέζι με την Τουρκία; Λοιπόν, αυτή η κυβέρνηση είναι η τελευταία κυβέρνηση, εγώ θεωρώ – καμία κυβέρνηση δεν είναι «μειοδοτική», για να μην παρεξηγηθώ, καμία μεταπολιτευτικά – που μπορεί να κατηγορηθεί με όλα αυτά… Θέλω να πω ότι ο κύριος Σαμαράς δεν άφησε περιθώρια. Και για να το κλείσω, δεν ήταν ούτε ευχάριστη εξέλιξη ούτε θετική εξέλιξη το να φεύγει ένας Πρωθυπουργός και Πρόεδρος από ένα κόμμα. Αλλά ήταν αναπόφευκτη.
Σχετικά με την κριτική που ασκεί, κατά καιρούς, ο κ. Καραμανλής στην Κυβέρνηση
Δεν θα κάνω εγώ υποδείξεις σε έναν άνθρωπο που οι πολίτες τον έχουν αναδείξει στο κορυφαίο αξίωμα. Όχι, δεν υπάρχει το αλάθητο, αλλά δεν θα κάνω εγώ υποδείξεις. Θα σας πω εγώ τι θεωρώ σωστό ως λογική τού να πολιτεύεσαι όσα χρόνια είσαι στα πράγματα. Πρέπει να βγαίνεις μπροστά. Εγώ δεν είμαι της λογικής του να κρύβομαι. Δεν μου αρέσει να «απλώνω τα πόδια μου πέρα από το πάπλωμά μου», να «μικρομεγαλίζω», αλλά θεωρώ ότι, εφόσον είσαι στα πράγματα και κάποιοι άνθρωποι σε εμπιστεύονται, εμένα μου έχει δώσει μια τεράστια δυνατότητα ο Κυριάκος Μητσοτάκης, οφείλω να βγαίνω μπροστά, ακόμη και στα πολύ δύσκολα. Και για το κόμμα μου και για την παράταξη. Το τι έκανε και το τι δεν έκανε (σ.σ. ο πρώην Πρωθυπουργός) θα το κρίνει ο κόσμος.
Η αλήθεια είναι ότι, επειδή το δεύτερο πεδίο κριτικής που έχουμε ακούσει τα τελευταία περίπου δύο χρόνια και από τους πρώην Πρωθυπουργούς, το ένα είναι η εξωτερική πολιτική, το άλλο είναι το κράτος δικαίου. Που, το ξαναλέω, και εκεί μπορούμε να κάνουμε και πρέπει να κάνουμε πολλά παραπάνω. Όταν έχεις ζήσει στη χώρα των παραυπουργείων Δικαιοσύνης, των «13-0» καταδικασμένων υπουργών, όταν έχεις ζήσει στη χώρα όπου έχουν πάει άνθρωποι να δικαστούν, να «κρεμαστούν στα μανταλάκια» επειδή είναι πολιτικοί αντίπαλοι, στη χώρα των προγραφών, το να θεωρείς ότι υπάρχει ζήτημα κράτους δικαίου επί των δικών μας ημερών, νομίζω ότι, εν συγκρίσει με τις αντίστοιχες αντιδράσεις του παρελθόντος, είναι λίγο άξιο αναφοράς. Αλλά, το ξαναλέω, η ιστορία καταγράφει τους πολιτικούς και ειδικά τους πολιτικούς αρχηγούς με βάση αυτά που έκαναν και αυτά που δεν έκαναν και, στο τέλος της ημέρας, αξιολογούνται από τους πολίτες. Το αν θα πάμε καλά ή όχι στις εκλογές, δεν υποτιμώ τις αντιδράσεις των πρώην πρωθυπουργών, θα το κρίνουν οι ψηφοφόροι, οι πολίτες, ο ελληνικός λαός.
Σχετικά με το κράτος δικαίου και την αναφορά του Άδωνι Γεωργιάδη στις παρακολουθήσεις
Κοιτάξτε, να σας πω κάτι, δεν το ξέρω αυτό και θέλω να πιστεύω πως όχι, αλλά σίγουρα πρέπει λίγο, όταν μιλάμε δημοσίως, για να μας ακούει και ο κόσμος, να βγάζουμε όλο αυτό τον ξύλινο λόγο και τον καθωσπρεπισμό, με σεβασμό και στον ρόλο τον δικό μας και στις ανάγκες των πολιτών. Τι θέλω να πω; Από πολιτικούς μέχρι ανθρώπους που δεν έχουν καμία σχέση με την πολιτική, από πολλά χρόνια πριν, έχουμε ακούσει την έκφραση «Μη τα λέμε αυτά στο τηλέφωνο, θα τα πούμε από κοντά». Δεν θα αποφύγω, δεν υποτιμώ το θέμα καθόλου. Πολλές φορές έχουμε δει, ενώ ψάχνουμε να βρούμε ένα παπούτσι να πάρουμε, στη συνέχεια, για δυο μέρες, στο κινητό μας να εμφανίζονται μόνο παπούτσια. Με έναν τρόπο, όμως, παραβιάζεται η ιδιωτικότητά μας με αυτόν τον τρόπο. Όχι το ίδιο, δεν τα εξισώνω. Πάρα πολλές φορές έχουμε ακούσει διάφορα, στο παρελθόν. Εδώ, εγώ δεν θεωρώ ότι είναι ένα αδιάφορο θέμα. Θα σας πω την αλήθεια, όχι, γιατί το να μπαίνει κάποιος μέσα στο σπίτι σου ή να πάει να μπει, για τον οποιονδήποτε λόγο, δεν είναι αδιάφορο θέμα. Και βασικότερη απόδειξη ότι δεν είναι αδιάφορο θέμα είναι ότι η υπόθεση αυτή βρέθηκε και συνεχίζει να βρίσκεται στη Δικαιοσύνη. Άρα, έχουν τελεστεί για κάποιους ανθρώπους ή ενδέχετο να είχαν τελεστεί ποινικά αδικήματα. Άρα, κάτι το οποίο συνιστά μία υπό διερεύνηση υπόθεση, αδιάφορο θέμα δεν είναι. Απαντάει η Δικαιοσύνη για την υπόθεση.
Κοιτάξτε, η υπόθεση αυτή, που ξαναλέω, σε καμία περίπτωση δεν την υποτιμώ, ούτε την υποτιμάει η κυβέρνηση, έχει δύο διαστάσεις. Η μία διάσταση είναι όλα αυτά τα οποία συζητάμε μέχρι τώρα, δηλαδή η ποινική διάσταση. Στην ποινική διάσταση, η υπόθεση αυτή αρχικά κρίθηκε από τον Άρειο Πάγο. Ο Άρειος Πάγος είπε δύο πράγματα: ότι δεν υπάρχει ευθύνη κρατικού λειτουργού, αφού συνεκτίμησε και τα έγγραφα που έλαβαν τα υποψήφια θύματα, τα οποία κοινοποιήθηκαν στη Δικαιοσύνη, και οτιδήποτε άλλο έκρινε ο Άρειος Πάγος – τέλος πάντων, δεν θα κάνουμε εμείς αξιολόγηση της δικαστικής εξουσίας. Και είπε, παράλληλα, ότι πρέπει να δικαστούν τέσσερις ιδιώτες από το Μονομελές Πλημμελειοδικείο. Δικάστηκαν οι ιδιώτες αυτοί και, σε πρώτο βαθμό, καταδικάστηκαν. Και, όπως έχει ειπωθεί, έχουν ασκήσει έφεση και είναι σε αναστολή η ποινή τους. Ένας εκ των κατηγορουμένων έδωσε μια απάντηση σε μια συνέντευξη. Θεωρείτε ότι αυτή τη στιγμή είναι δική μου δουλειά, γιατί «κατηγορούμαι», λέει, «ότι δεν απαντώ», είναι δουλειά του εκπροσώπου της κυβέρνησης της χώρας – γιατί εγώ, πέραν του ονόματός μου και της όποιας πορείας έχω, έχω και μία ιδιότητα, είναι δυνατόν ο εκπρόσωπος της εκτελεστικής εξουσίας να κάνει δημόσιο σχολιασμό και να παίρνει θέση για κάτι το οποίο έχει πει ένας διάδικος, ένας κατηγορούμενος, κατηγορούμενος, ούτε καν μάρτυρας, σε μία ποινική υπόθεση που μέλλει να εκδικαστεί σε δεύτερο βαθμό; (Δημοσιογράφος: Αν η δήλωση αυτή είναι μια υπερασπιστική γραμμή) Δεν ξέρω τι είναι. Δεν ξέρω τι είναι. Και έχει κάθε δικαίωμα, κυρίως στο δικαστήριο, γιατί έχει σημασία αυτά – που έχουν μεγαλύτερη σημασία – είναι αυτά που λέγονται σε μια δίκη, όταν η υπόθεση είναι στο δικαστήριο. Αλλά θεωρούν κανονικό πράγμα σε μια χώρα να «δικάζουμε» μία υπόθεση που είναι να εκδικαστεί – μάλιστα – και σε δεύτερο βαθμό, σε ένα vidcast ή σε ένα τηλεοπτικό κανάλι ή στην ενημέρωση πολιτικών συντακτών; Και το ξαναλέω, ο Άρειος Πάγος δεν τον χρησιμοποιώ, τον Άρειο Πάγο, ως ασπίδα. Όταν έβγαλε μια διάταξη ο Άρειος Πάγος, που είναι το ανώτατο στη Δικαιοσύνη, δηλαδή το ανώτατο δικαστήριο, μίλησαν για συγκάλυψη. Όταν έβγαλε μια απόφαση το Μονομελές Πλημμελειοδικείο, μίλησαν για δικαίωση. Οι ίδιοι άνθρωποι. Μπορείτε να μου πείτε αν αυτό το πράγμα είναι λογικό; Και θα πω και κάτι ακόμα. Πριν από δύο εβδομάδες, έγινε μία συζήτηση στο Ευρωκοινοβούλιο, θυμάστε πως τη διαφήμιζαν, πήρε και το αεροπλάνο ο κύριος Ανδρουλάκης και πήγε και καλά έκανε, ο κύριος Αρβανίτης εκεί, οι ευρωβουλευτές κ.λπ. Έχετε μάθει τι είπε ο αρμόδιος Επίτροπος; Ο αρμόδιος Επίτροπος ο κ. Χούκστρα, ο οποίος μάλιστα είναι επί του αντικειμένου, είπε ότι η Ελλάδα, που πράγματι είχε μια προβληματική διαδικασία σε αυτά τα θέματα, έχει συμμορφωθεί με όλες τις υποδείξεις νομοθετικά και παράλληλα, όπως σας είπα κι εγώ νωρίτερα, έχει και λιγότερες υποδείξεις για το κράτος δικαίου από άλλες χώρες. Εάν είχε πει τα αντίθετα, γιατί η ευθύνη της κυβέρνησης, όχι της δικαιοσύνης είναι να συμμορφωθεί και ν’ αλλάξει τη νομοθεσία και η Ελλάδα προσαρμόστηκε. Ό,τι ευθύνη έπρεπε ν’ αναλάβει μετά από όσα συνέβησαν το 2022, την ανέλαβε· όλα τα υπόλοιπα θα τα κρίνει η δικαιοσύνη.
Σχετικά με τις ενημερώσεις πολιτικών συντακτών και τη διάρκειά τους
Τουλάχιστον, χαίρομαι που κάποιοι δημοσιογράφοι το βλέπουν αυτό, γιατί με την απομόνωση απαντήσεων ενός, κι αν είναι ενός, λεπτού, κάποιοι προσπαθούνε να πούνε σε μένα ότι δεν απαντάω ή ό,τι αποφεύγω να δίνω ερωτήσεις, οτιδήποτε.
Έχουμε φτάσει να κάνουμε και briefing δύο ώρες παρά τέταρτο. Όταν ανέλαβα, είχαμε κάνει έτσι μια πρόχειρη έρευνα και είχαμε βρει ότι τα briefing κρατάνε από είκοσι λεπτά, εικοσιπέντε λεπτά, άντε το μεγαλύτερο που είχε κρατήσει, πριν από το 2019, ήταν σαράντα λεπτά, ξέρω εγώ το 2018, που ήταν και άλλη κυβέρνηση. Κατ’ αρχάς, τα briefing εγώ έχω αποφασίσει να κρατάνε όσο θέλουν οι δημοσιογράφοι. Δεν έχω βάλει περιορισμό ερωτήσεων, όπως και οι προκάτοχοί μου, δεν έχω πει «παιδιά μέχρι δύο ερωτήσεις, μέχρι τρεις ερωτήσεις», έρχεται όποιος θέλει κι έχει διαπίστευση, χωρίς φίλτρο και περιορισμό, προσέξτε, και ρωτάει ό,τι θέλει, όσες ερωτήσεις θέλει. Και μάλιστα κάποιοι από σας ενοχλούνται και λένε, «ρε παιδί μου έχουμε και δουλειές δεν μπορεί ο καθένας…» Αλλά τι γίνεται στα briefing από κάποιους συναδέλφους σας. Κάποιοι συνάδελφοί σας δεν κάνουν δημοσιογραφία, -τύποις κάνουν- κάνουν ακτιβισμό. Δηλαδή, δεν έρχονται να ρωτήσουν, έρχονται να περάσουν το μανιφέστο τους, του δικού τους ιδεολογικού χώρου, βάζουν κι ένα ερωτηματικό στο τέλος και ρωτάνε το ίδιο πράγμα τρεις, τέσσερις, πέντε έξι φορές, μέχρι να πάρουν μία έκτη απάντηση, μισή από την αρχική, για να την απομονώσουν. Προσέξτε, το είπα και πριν, υπηρετούμε το 100%, των πολιτών, αλλά ξέρω ότι δεν απευθυνόμαστε σε όλους. Οι άνθρωποι οι οποίοι ψάχνουν, βρίσκουν, είναι στοιχειωδώς καλοπροαίρετοι με εμάς, βλέπουν τι συμβαίνει. Βλέπουν αν έχω απαντήσει ξανά και ξανά στο ίδιο πράγμα. Και να σας πω και κάτι. Υπάρχουν και θέματα στα οποία αν εγώ υπερέβαινα αυτά που θα μου πει ένα Υπουργείο, δεν θα έκανα καλά τη δουλειά μου. Με συγχωρείτε που προσπαθώ να ενημερώνω τον κόσμο, γιατί εκεί ενημερώνω τους πολίτες. Ενημερώνω τους δημοσιογράφους, αλλά ενημερώνω και τους πολίτες, με βάση αυτά που επισήμως λένε τα αρμόδια υπουργεία. Ειδικά, σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και άμυνας.
Πώς είναι μια μέρα του
Ξυπνάω 6:30 το πρωί, το πρώτο πράγμα που κάνω είναι ν’ ανοίγω το θερμοσίφωνα και να κάνω έναν καφέ μέχρι να ζεστάνει το νερό κι εκεί διαβάζω τα πρωτοσέλιδα πρώτα, μαζί με το Γραφείο Τύπου Πρωθυπουργού, έτσι τα έχουμε μοιράσει. Τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων, κάποια βασικά sites και να στείλουμε έτσι ενημερωτικά στα υπόλοιπα μέλη, αυτού που λέμε «πρωινός καφές».
Στον «πρωινό καφέ» είμαστε αναλόγως την επικαιρότητα, γιατί κάποιες φορές συμμετέχουν σύμβουλοι για τα οικονομικά, για την εξωτερική πολιτική, αλλά είναι γύρω στα 10 με 12 άτομα κάθε πρωί.
Άρα, πάω τον μικρό στον σταθμό… Ναι, ας σας κάνω κι εγώ κάτι. Γιατί σχεδόν τρία χρόνια, είναι δυόμισι ετών, η γυναίκα μου είναι μία μαμά πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης, παράλληλα -όχι, δεν την έχει αφήσει, έχει επιστρέψει (στη δικηγορία). Δεν την άφησε ποτέ στην πραγματικότητα, αλλά για ένα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, παράλληλα με το μικρό, δούλευε, -ευτυχώς η δικηγορία πολλές φορές και το ελεύθερο επάγγελμα μπορεί να το ασκήσει και από το σπίτι. Οπότε, θεωρώ ότι είναι για μένα καταρχάς από τις πιο ευχάριστες στιγμές της ημέρας να πάω τον μικρό στον παιδικό σταθμό, όταν δεν είναι άρρωστος, γιατί όπως ξέρουν οι γονείς…πέντε μέρες πάνε, τρεις μέρες δεν πάνε. Στη συνέχεια πάω στο γραφείο. Εκεί, λοιπόν, είναι η διαδικασία αυτή.
Η πρώτη διαδικασία το πρωί στο γραφείο είναι η πρωινή σύσκεψη και μετά αναλόγως την ημέρα. Τις Δευτέρες και τις Πέμπτες που έχουμε briefing, από τις 9.30 περίπου που τελειώνει ο «πρωινός καφές» στο Μαξίμου, μέχρι τις 12.20 που φτάνω στη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας, στο Υπουργείο δηλαδή που γίνεται το briefing, είμαι συνεχώς στα τηλέφωνα και μιλάω με υπουργούς, με υφυπουργούς, με γενικούς γραμματείς…
Όχι, αλλά έχει τύχει να πρέπει να τσεκάρω κάτι και ευτυχώς που το έκανα και αυτός είναι και ο λόγος που όταν κάτι εγώ δεν το ξέρω ο ίδιος... Δεν θα έλεγα μη ακριβές, θα έλεγα κάτι το οποίο έπρεπε να το ψάξω καλύτερα. Δεν θυμάμαι αν ήταν υπουργός ή υφυπουργός, αλλά έχει τύχει πάρα πολλές φορές να λέω, «ευτυχώς που πήρα και δεύτερο και τρίτο τηλέφωνο». Γι’ αυτό και πάρα πολλές φορές όταν για κάτι δεν έχω ο ίδιος άποψη, λέω «η ενημέρωση που έχουμε από το αρμόδιο Υπουργείο είναι αυτή». Δεν σημαίνει ότι «αδειάζουμε» κάποιον. Όταν κάτι δεν το ξέρεις και στο δίνει κάποιος άλλος, μεταφέρεις αυτό που σου δίνει ο συνάδελφός σου.
Η συμβουλή του Πρωθυπουργού και ο ρόλος του Κυβερνητικού Εκπροσώπου
Καταρχάς, η πρώτη συμβουλή που μου έδωσε όταν ανέλαβα και πρόεδρος της ΟΝΝΕΔ, εξελέγην και γραμματέας του κόμματος, είναι να μην αφήσω ποτέ τη δουλειά μου. Να συνεχίσω να δουλεύω, εντάξει τώρα που είμαι υφυπουργός είμαι σε αναστολή. Αλλά, όμως, μου είχε πει και το βλέπω συνέχεια μπροστά μου, η πολιτική είναι ό,τι πιο εφήμερο υπάρχει. Η συμβουλή που μου έδωσε το ’23, το θυμάμαι, το Σάββατο πριν τις εκλογές του Ιουνίου, μου ανακοίνωσε ότι «τη Δευτέρα θα ανακοινώσω την κυβέρνηση». Έτσι έγινε η ανακοίνωση στην Πειραιώς, γιατί τότε δεν ήταν στο Μαξίμου, σας θυμίζω ήταν οι δεύτερες εκλογές. Εγώ δεν είχα καταλάβει ακριβώς τι με περιμένει, χάρηκα, και μου λέει «Θα σου πω κάτι. Εγώ βάζω κυβερνητικό εκπρόσωπο εσένα. Άρα, θέλω να είσαι εσύ. Δεν θέλω να υποδυθείς ένα ρόλο. Θα μπεις στα «παπούτσια» του κυβερνητικού εκπρόσωπου, αλλά θα μιλάς όπως μιλάς μέχρι τώρα. Και δημοσίως και ιδιωτικώς». Ήμουν 35 χρονών το 2023. Είμαι σχεδόν τρία χρόνια σε αυτήν την, όπως λένε, «ηλεκτρική καρέκλα». Αλλά θα σας πω κάτι. Στη ζωή δεν μπορεί να τα έχουμε όλα. Υπάρχουν πολλά σημαντικά και θετικά και μόνο και μόνο η τιμή που μου έκανε ο Πρωθυπουργός να είμαι σε αυτήν την θέση και να είμαι και κοντά του, αλλά και συνολικά να υπηρετώ έναν ρόλο που είναι πολύ μεγάλη ευθύνη. Ταυτόχρονα, υπάρχουν και τα δύσκολα που είναι η πίεση, η τοξικότητα, το γεγονός ότι πολλές φορές καλείσαι να απαντήσεις για πράγματα ή να δικαιολογήσεις πράγματα. Ή να αποδείξεις ότι «δεν είσαι ελέφαντας», ή να δικαιολογήσεις κάτι μια κατάσταση που δεν ευθύνεσαι, αλλά το ξαναλέω, η κυβέρνηση είναι μία ομάδα, ένα σύνολο ανθρώπων. Ο πρώτος άνθρωπος που πήρα τηλέφωνο ήταν η γυναίκα μου και στη συνέχεια επισκέφτηκα το γραφείο ενός τότε πολύ στενού συνεργάτη του Πρωθυπουργού που είχαμε πολλά χρόνια συνεργασία και από τα χρόνια της Πειραιώς που ήταν Γενικός Διευθυντής, ο κ. Μπρατάκος. Ήταν ακριβώς το επόμενο άτομο το οποίο το συζήτησα μαζί του, γιατί μόλις βγήκα από το γραφείο ήταν ακριβώς στο δίπλα γραφείο στην Πειραιώς. Η πρώτη σκέψη, εντάξει, επειδή δεν -μπορεί να μην είμαι μεγάλος ηλικιακά σε σχέση με άλλους πολιτικούς, αλλά εντελώς ερασιτεχνικά ασχολούμαι από μικρό παιδί με αυτό που λέγεται πολιτική, παράλληλα με τη δουλειά μου… Έχω εικόνα τι σημαίνει κυβερνητικός εκπρόσωπος, βέβαια μέχρι να το ζήσω…
Με τρόμαξε η έκθεση με ποια έννοια… Ως Γραμματέας του κόμματος έβγαινα στην τηλεόραση, αλλά είχα δει, ότι είχε ξεκινήσει, -ξέρετε, υπάρχει η Ελλάδα μέχρι το 2010, 2012 και η Ελλάδα από το 2010- 2012 και μετά. Πάντοτε υπήρχαν έντονες πολιτικές διαφωνίες, σκληρές κόντρες, αλλά αυτό το οποίο συνέβη από το ’10 – ’12 και μετά… Και αυτό πέρασε παντού, κυρία Παναγοπούλου. Δηλαδή, ξέρετε, η στοχοποίηση ανθρώπων, είτε από δίκτυα, σατυρικές εκπομπές, δολοφονίες χαρακτήρα, δεν ξεκίνησε το ’23 που έγινα εγώ κυβερνητικός εκπρόσωπος. Ξέρετε, αυτοί οι άνθρωποι, είτε είναι πολιτικοί αντίπαλοι, είτε είναι κάποιοι συνάδελφοί σας, είτε είναι κάποια μέσα που άλλα λες, άλλα γράφουν, δεν υπολογίζουν, δεν χαμπαριάζουν τίποτα. Δεν χαμπαριάζουν από γυναίκες, από οικογένειες, μπορεί να σου φορτώσουν εσένα… Εγώ είμαι κάποια χρόνια στην πολιτική. Στην πρώτη γραμμή είμαι, μαζί με τη θέση του γραμματέα, τέσσερα-πέντε χρόνια. Είναι ικανοί να σου φορτώσουν την τοξικότητα, το οτιδήποτε ακόμα και για ευθύνες ανθρώπων που είναι στην πολιτική 30, 40 και 50 χρόνια. Και ακόμα και παλιοί πολιτικοί να το κάνουν αυτό. Δηλαδή, να κουνήσουν το δάχτυλο σε μένα ή σε έναν άλλον πολιτικό, είτε της Νέας Δημοκρατίας, είτε του ΠΑΣΟΚ, είτε του ΣΥΡΙΖΑ, που είμαστε στη γενιά των 30άρηδων ή των 40άρηδων, ακούς δηλαδή παλιούς, κάποιους, και μπορεί να κουνάνε και το δάχτυλο σε εμάς που ό,τι και να ’ναι, εμείς δεν φέρουμε ευθύνη για τα δεινά αυτού του τόπου.
Σχετικά με την ανωνυμία στο διαδίκτυο
Δεν υπάρχει πρόταση την οποία να έχω καταθέσει, όσα χρόνια μιλώ δημοσίως, που να έχει οδηγήσει ανθρώπους, που είτε τους γνώριζα είτε δεν τους γνώριζα, να μ μου έχουν στείλει ένα μήνυμα. Στη σελίδα μου, στο διαδίκτυο, προσωπικά. Γιατί; Καταρχάς, να πω ότι η πρόταση αυτή δεν αναφέρεται στην ψευδωνυμία. Δεν λέω να μην μπορείτε εσείς να είστε στο διαδίκτυο. Εγώ τι λέω χρησιμοποιώ ένα παράδειγμα το οποίο είναι πολύ κατανοητό. Όταν θες να πάρεις ένα κινητό, ένα δεύτερο αριθμό, τρίτο αριθμό, όχι τη συσκευή, τον αριθμό, πίσω από τον αριθμό που θα σου δώσει μία εταιρεία θα δώσεις στα στοιχεία σου και θα ξέρει η εταιρεία ποιος ή ποια είσαι. Σε περίπτωση λοιπόν που τελεστεί ένα ποινικό αδίκημα, πολύ εύκολα η εταιρεία θα πεί…
Λοιπόν, προσέξτε, εγώ τι έρχομαι και λέω; Εγώ έρχομαι και λέω, ως πατέρας, ως σύζυγος, ως πολίτης, όχι ως Κυβερνητικός Εκπρόσωπος ή πολιτικός, ότι, ήρθε η στιγμή να ανοίξουμε τη συζήτηση όχι μόνο σε ελληνικό, γιατί δεν είναι μια εύκολη άσκηση, αλλά σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με τις πλατφόρμες, να πούμε το εξής, θέση δική μου που θεωρώ ότι πιστεύει πολύς κόσμος κάτι τέτοιο. Ότι για να κάνει κάποιος έναν λογαριασμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πρέπει η πλατφόρμα να ξέρει τα στοιχεία του. Εγώ όταν κάποιος με βρίζει, ξέρει ποιος είμαι. Αυτός, εγώ δεν ξέρω ποιος είναι. Εντάξει γιατί εγώ έχω δει και αντιδράσεις από ανθρώπους που θεωρούσα και θεωρώ σοβαρούς, οι οποίες αντιδράσεις αδικούν και την πορεία τους. Τι εννοώ, αναλυτές και τα λοιπά.
(Για το αν υπάρχει κάποια προχωρημένη πρωτοβουλία)
Δεν υπάρχει κάτι προχωρημένο. Είναι προχωρημένο το σκέλος που αφορά τη χρήση του διαδικτύου στους κάτω των 15 ετών. Εκεί είναι προχωρημένο και επίκεινται ανακοινώσεις. Θεωρώ ότι είναι θέμα λίγων εβδομάδων. Τεχνικό είναι το ζήτημα της ανακοίνωσης, για να είναι απολύτως εφαρμόσιμο, αυτό το οποίο θα ανακοινώσουμε. Αυτός είναι και ο λόγος που δεν έχει ανακοινωθεί ακόμα. Το άλλο είναι σε θεωρητικό επίπεδο πρότασης, την κατέθεσα εγώ στο φόρουμ που διοργάνωσα και θα πω κάτι. Λένε, «μα σε ποια χώρα συμβαίνει;» Μόνο, λέει, σε κάτι δικτατορίες συμβαίνει. Καταρχάς μην συγκρίνουμε δικτατορίες με δυτικά κράτη και δημοκρατίες. Η απαγόρευση στους ανήλικους μέχρι να την αποφασίσει η Αυστραλία, συνέβαινε αλλού; Όχι. Για όλα υπάρχει μια πρώτη φορά. Την πρόταση αυτή δεν την κάνω για να προστατευθώ ως πολιτικός ή εγώ ή κάποιος άλλος ή εσείς ως δημοσιογράφος, την κάνω για τα παιδιά. Κυρίως τα παιδιά μας και την κάνω για μια κοινωνία η οποία πλέον ζει σε μια άλλη πραγματικότητα από αυτή που ζούσαμε εμείς ή οι πολύ μεγαλύτεροι από εμάς.
Για τα παιδικά του χρόνια
Είμαι 38 και λίγων εβδομάδων. Τον Μάρτιο είχα γενέθλια, οπότε…. Τώρα δεν θυμάμαι τι ήθελα να γίνω στο νηπιαγωγείο, αρχές δημοτικού, αλλά θυμάμαι…. Το μπασκετμπολίστας είναι από την δευτέρα δημοτικού. Κάθε Σαββατοκύριακο, δευτέρα με έκτη δημοτικού και από πρώτη γυμνασίου, μέχρι τη δευτέρα λυκείου, κάθε βράδυ οκτώμιση, εννέα η ώρα, μετά τα μαθήματα, τα αγγλικά, τα διάφορα τέλος πάντων τα οποία κάνει ένα παιδί στο γυμνάσιο και στο λύκειο, μπάσκετ Δευτέρα με Παρασκευή και Σαββατοκύριακο, αγώνες. Όλα περιστρέφονταν γύρω από αυτό. Να πάρω καλούς βαθμούς για να συνεχίζω να είμαι στην ομάδα.
Εγώ όταν δήλωσα τη θεωρητική κατεύθυνση, τη δήλωσα τη θεωρητική κατεύθυνση για τη δημοσιογραφία και εντάξει, γιατί υπήρχαν καλύτερες επιδόσεις στα μαθήματα αυτά, πέραν της έκθεσης που ήταν γενικής παιδείας. Τότε μάλιστα δίναμε τα 9 συν την οικονομία, δέκα μαθήματα, δεν ήταν 4, ήταν παραπάνω. Βγήκαν οι βάσεις, βασικά βγήκαν οι βαθμοί και καταλάβαινα ότι για να πάω στην Νομική, που ήτανε ένα ευρύτερο πτυχίο, που στη συνέχεια σε οδηγεί και στη δημοσιογραφία, έπρεπε να ταξιδέψω πάνω από 900 χιλιόμετρα στην Κομοτηνή. Τότε λοιπόν αυτό μου φάνηκε πολύ βαρύ. Δηλαδή δεν θυμάμαι να είχα πάει πέραν της Αθήνας, από παιδί. Εγώ είμαι γέννημα – θρέμμα Πατρινός, με ρίζες από την Μάνη, τον Πόντο και την Σμύρνη. Αλλά δεν είχα ταξιδέψει και πολύ, πέραν νησιών και τα λοιπά. Τότε λοιπόν έγινε μια διαπραγμάτευση, όπως κάνουν τα παιδιά με τους γονείς τους, ότι εγώ θα πηγαίνω στις εξεταστικές, θα συνεχίσω να παίζω μπάσκετ, αλλά όταν ο άνθρωπος κάνει σχέδια, ο θεός γελάει… Άρχισαν οι τραυματισμοί, το πρώτο αυτοάνοσο και αναγκαστικά εγκαταστάθηκα στην Κομοτηνή. Και με βγάλανε με «αποσυγκόληση» από την Κομοτηνή, όπως κάθε φοιτητή που μαθαίνει να μένει μόνος του.
Σχετικά με την οικογένειά του
Ο παππούς μου καταρχάς ήτανε μια από τις μεγάλες μορφές της δικηγορίας στην Πάτρα και συγγραφέας, άνθρωπος ο οποίος είχε και μεγάλη δράση στην κατοχή και μια δράση γενικότερα στον δημοκρατικό χώρο, αλλά ποτέ δεν ήταν πολιτικός με την έννοια του πολιτικού. Μόνο στα χρόνια του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη βγήκε μπροστά σε τοπικό επίπεδο. Ο πατέρας μου δεν είχε καμία σχέση με την δικηγορία, δεν ακολούθησε τον κλάδο αυτό, ήταν φυσικός ιατρικής, τώρα είναι συνταξιούχος και η μητέρα μου ήταν καθηγήτρια αγγλικών. Ως οικογένεια, το μικρόβιο του δικηγόρου μπήκε μέσα μου χωρίς να το καταλαβαίνω από τον παππού μου. Γιατί ο παππούς μου, ενώ ως πατέρας το έλεγε αυτό, επειδή έλειπε όλη μέρα, ήταν στα δικαστήρια, στο σπίτι, ως παππούς ήταν ένας εξαιρετικός παππούς, όπως και οι γιαγιάδες μου. Πρόλαβα δύο γιαγιάδες, έναν παππού. Ήταν όλη μέρα με τα εγγόνια τους. Εγώ αυτό το έζησα χωρίς να το καταλαβαίνω, υποσυνείδητα το έζησα. Που ερχόταν από τα δικαστήρια, που μας μιλούσε για τις εμπειρίες που είχε, για τις αντιδικίες που είχε… Ε, ήρθε αυτό και κούμπωσε με την σχολή, με κάποια μαθήματα όπως το ποινικό που μου άρεσαν, για αυτό και είπα και σε μια αποφοίτηση πέρσι, σε παιδιά τρίτης λυκείου, παιδιά μην τρελαίνεστε. Μην τρελαίνεστε. Πραγματικά δηλαδή, λες στα 18 κάτι και το αλλάζεις στα 25 και το αλλάζεις ξανά στα 30 και μπορεί όλα σωστά να είναι, αλλά η ζωή να σε κάνει να αλλάζεις. Ή μπορεί να ξεκινήσεις κάτι στα 40 σου και να είναι αυτό τελικά που σου ταιριάζει στη ζωή. Προσπάθεια θέλει και επιμονή.
Σχετικά με το αυτοάνοσο με το οποίο διαγνώστηκε
Ήταν μια, ίσως η πιο δύσκολη περίοδος που μπορώ να θυμηθώ μέχρι τώρα, γιατί για ένα μήνα δεν έβρισκα τι είχα. Για ένα μήνα. Δηλαδή… ξεκίνησα… έχω κολλήσει από την Κατερίνα, την γυναίκα μου κορονοϊό, που είχε τότε, ήταν ’20 προς ’21. Δηλαδή Χριστούγεννα 2021 προς Πρωτοχρονιά 2022. Δεκέμβριος-Ιανουάριος. Θυμάμαι την περίοδο, ήταν μεταξύ εορτών και μετά τις γιορτές και είχα έναν ασταμάτητα, επίμονο πυρετό το απόγευμα και έκανα εξετάσεις αίματος και βλέπω έναν δείκτη στη φλεγμονή στο αίμα, ξέρουν όσοι έχουν περάσει διάφορα, CRP, ξέρω εγώ, κοντά στο 50 και ανέβαινε. Οπότε εκεί, δεν μου το είπαν οι γιατροί, οι εναλλακτικές ήταν δύο: Ή κακοήθεια ή αυτοάνοσο. Δεν μου το είχαν πει έτσι, αλλά όταν ξεκινάς… Ξεκίναγα λοιπόν το πρωί και πήγαινα σε ένα ιδιωτικό Κέντρο εξετάσεων και έκανα μαγνητική στο κεφάλι, μαγνητική άνω-κάτω κοιλίας, μαγνητική, αξονική, μαγνητική, αξονική. Μετά από τρεις εβδομάδες εξετάσεις στην άνω-κάτω κοιλίας μου είπαν θα πας να κάνεις μια εξέταση για να δεις αν έχεις αυτοάνοσο. Οπότε όταν μου το ανακοίνωσε ο γιατρός ήμουνα με τη σύζυγό μου, μετά τη γαστροσκόπηση τέλος πάντων και την ενδοσκόπηση και μου λέει «έχετε αυτό».
Ένοιωσα ανακούφιση. Ναι, ένοιωσα ανακούφιση αν και υπάρχουν πολλοί στενοί μου άνθρωποι, οι οποίοι και στο άλλο ενδεχόμενο έχουν βγει νικητές. Γιατί ανθρώπινα έκανα μια ερώτηση και λέω, «θα ζήσω»; Ναι, λέει, αν με ρωτάτε αν είναι κάτι το οποίο έχει κίνδυνο θνησιμότητας, δεν έχει. Εντάξει, μετά ακολούθησαν πάρα πολλά, χειρουργεία, μετά βρήκα και κάτι παράπλευρο το οποίο έπρεπε να το χειρουργήσω. Δόξα τω θεώ στέκομαι μετά από περίπου 4 χρόνια, με κάτι το οποίο το έχω τουλάχιστον 15 χρόνια και είμαι καλά, υπό έλεγχο, με μια αγωγή που κάνω εβδομαδιαία. Και θα σας πω και κάτι. Η μέρα διάγνωσης είναι λυτρωτική, πέραν του ότι ξέρεις τι έχεις, σίγουρα τα πράγματα μπορούν να γίνουν μόνο καλύτερα, είτε είναι αυτοάνοσο, είτε είναι κακοήθεια. Χειρότερα δεν θα γίνουν, γιατί; Γιατί ξέρεις ότι θα το αντιμετωπίσεις. Σας το λέω ειλικρινά. Είχα πάρα πολλά σημάδια κ. Παναγοπούλου και τα υποτίμησα και εγώ και ενδεχομένως και η οικογένειά μου και αυτό είναι ένα μάθημα και για μένα και για την γυναίκα μου, τώρα που είμαστε γονείς. Και δεν σας το κρύβω ότι ήμουνα τυχερός γιατί έχω μία σύζυγο η οποία σε αυτά ήταν άλλο στυλ από εμένα. «Πήγαινε κάνε εξετάσεις, ψάξου». Εγώ δεν ήμουνα αυτό… Είχα να κάνω εξετάσεις αίματος δεν ξέρω και εγώ πόσα χρόνια. Ένας άνθρωπος, σε μια πιεστική δουλειά όπως είναι η δικηγορία, στην πολιτική, είχα και τότε παραπάνω κιλά, κάπνιζα και δεν έκανα εξετάσεις και έφτασα στο μη περαιτέρω και παρόλα αυτά οι γιατροί…
Τι σας αποφορτίζει;
Νομίζω, όχι νομίζω, το έχω καθαρό στο μυαλό μου, να είμαι με τους δικούς μου ανθρώπους, την γυναίκα μου, τον γιό μου, στενούς μου φίλους, στην καθημερινότητα μου κοντά. Δηλαδή έχω αρχίσει και μου λείπουν τα ταξίδια, αλλά βόλτα για ένα φαγητό Κυριακή μεσημέρι, είναι σαν να ταξιδεύω στην άλλη άκρη της γης. Είναι η απόλυτη αποφόρτιση. Και το κυριότερο, αυτό το οποίο με αποφορτίζει και αυτό το κάνω όσο περνάει ο καιρός, είναι να μπαίνουμε στο αυτοκίνητο και να πηγαίνουμε κάπου, αυτό που λέμε από τα μέρη τα οποία πηγαίναμε πριν, δηλαδή τα προηγούμενα χρόνια. Ξέρετε, εγώ δεν είμαι επαγγελματίας πολιτικός, ούτε θέλω να γίνω επαγγελματίας πολιτικός, είμαι ένα παιδί της μεσαίας τάξης, που είμαι 16 χρόνια στην Αθήνα, τώρα κατεβαίνω στον βόρειο Τομέα, όπου η ζωή μου ήταν γύρω από τα δικαστήρια, με τους φίλους μου, με τους συνεργάτες μου, τους ίδιους φίλους είχα πάντοτε, συμφοιτητές, έχω κάνει και από την πολιτική… Οπότε κάθε φορά που έχουμε λίγο μια ευκαιρία είτε το καλοκαίρι, είτε αυτές τις μέρες, να επιστρέψουμε στην καθημερινότητα, η οποία θα είναι και η επόμενη μέρα της ζωής μας…
Δεύτερο επιβεβαιωμένο κρούσμα αφθώδους πυρετού στη Λέσβο – Άμεση ενίσχυση της επιτήρησης με κτηνιάτρους
Η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ενημερώνει ότι η Διεύθυνση του Κτηνιατρικού Κέντρου Αθηνώνεπιβεβαίωσε, με ασφαλή διαγνωστική μέθοδο, δεύτερο κρούσμα αφθώδους πυρετού που εντοπίστηκε σε εκτροφή προβάτων στη Λέσβο,η οποία εδρεύει σε γειτνιάζουσα περιοχή εντός της ζώνης προστασίας που έχει οριστεί, και επομένως συνδέεται επιδημιολογικά με την εκτροφή βοοειδών στην οποία εντοπίστηκε το πρώτο επιβεβαιωμένο κρούσμα στις 16 Μαρτίου 2026.
Κατόπιν της εργαστηριακής επιβεβαίωσης του κρούσματος, η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής εξέδωσε οδηγία για τηνάμεση θανάτωση των προβάτων της μολυσμένης εκτροφήςπροκειμένου να αποτραπεί η περαιτέρω διασπορά του ιού του αφθώδους πυρετού, όπως προβλέπεται από τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό 2020/687.
Προς ενίσχυση της κλινικής επιτήρησης και τηςιχνηλάτησηςπου απαιτείται, σήμερα μεταβαίνει στο νησίκλιμάκιο κτηνιάτρων του ΥΠΑΑΤ, ενώ αύριο θα παρουσιαστεί για να συνδράμεικλιμάκιο στρατιωτικών κτηνιάτρων, κατόπιν συνεργασίας με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Επίσης, εντός της εβδομάδας, θα επισκεφτούν το νησίεμπειρογνώμονες της Γενικής Διεύθυνσης Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμωντης Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Υπενθυμίζεται ότι την Παρασκευή, 20 Μαρτίου 2026, η Περιφερειακή Ενότητα Λέσβου κηρύχθηκε σεΚατάσταση Ειδικής Κινητοποίησης Πολιτικής Προστασίαςπροκειμένου να δρομολογηθούν άμεσεςδράσεις,όπωςαυτές προβλέπονται στο Σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης για την καταπολέμηση των ασθενειών, δίνοντας τη δυνατότητα στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου να ενισχυθεί άμεσα με κατάλληλο προσωπικό, εξοπλισμό, κλπ.
Τέλος, όπως ανακοινώθηκε χτες,θα υπάρξει αποζημίωση, με βάση τα τιμολόγια, για γάλα που παραλαμβάνεται από τυροκομεία της Λέσβου, αλλά δεν θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί εξαιτίας των μέτρων που εφαρμόζονται για τον περιορισμό της διασποράς του αφθώδους πυρετού. Η αποζημίωση θα αφοράγάλα που παρελήφθη κατά τη διάρκεια των μέτρων.
Απαγόρευση κυκλοφορίας φορτηγών μέγιστου επιτρεπόμενου βάρους άνω των 3,5 τόνων κατά την περίοδο εορτασμού της 25ης Μαρτίου 2026
Στο πλαίσιο της μείωσης των κυκλοφοριακών προβλημάτων, της βελτίωσης της οδικής κυκλοφορίας και της αύξησης του βαθμού οδικής ασφάλειας, κατά την περίοδο του εορτασμού της 25ης Μαρτίου 2026, εκτός των μέτρων διευκόλυνσης της κυκλοφορίας που θα ληφθούν σε τοπικό επίπεδο, θα ισχύσει και απαγόρευση κυκλοφορίας όλων των φορτηγών αυτοκινήτων μέγιστου επιτρεπόμενου βάρους άνω των 3,5 τόνων ως κατωτέρω:
Την Τρίτη, 24 Μαρτίου 2026, από ώρα 16:00 έως 21:00:
Στον αυτοκινητόδρομο Α8 (Αθήνα-Πάτρα) από τα Διόδια Ελευσίνας (Χ.Θ. 26+500) μέχρι τα Διόδια Ρίου (Χ.Θ. 199+660) στην κατεύθυνση προς Πάτρα.
Στον αυτοκινητόδρομο Α1 (Αθήνα-Θεσσαλονίκη-Εύζωνοι), από τον κόμβο Αγ. Στεφάνου (Κρυονέρι) (Χ.Θ. 27+960) μέχρι τη διασταύρωση του Μπράλου (Χ.Θ. 203+065), από τον κόμβο Ροδίτσας (Λαμία) (Χ.Θ. 212+625) μέχρι τον κόμβο Ραχών Φθιώτιδας (Χ.Θ. 242+479), από τα Διόδια Μακρυχωρίου (Χ.Θ. 374+291) μέχρι τον κόμβο Λεπτοκαρυάς (Χ.Θ. 410+359) στην κατεύθυνση προς Θεσσαλονίκη.
Στην Εθνική Οδό Θεσσαλονίκης-Ν. Μουδανιών, από τη γέφυρα Θέρμης έως τον κόμβο Ν. Μουδανιών (61,5 χλμ) στην κατεύθυνση προς Χαλκιδική.
Στον αυτοκινητόδρομο Α11 (Σχηματάρι – Χαλκίδα), από τη διασταύρωσή της με τον αυτοκινητόδρομο Α1 (Χ.Θ. 65+820) μέχρι την υψηλή γέφυρα Χαλκίδας (Χ.Θ. 12+300) στην κατεύθυνση προς Χαλκίδα.
Στην Εθνική οδό Θεσσαλονίκης – Καβάλας, από το 11ο χλμ. (Χ.Θ.11+340) μέχρι τη διασταύρωση Λέων Αμφίπολης (Χ.Θ. 97 + 550) στην κατεύθυνση προς Καβάλα.
Στον αυτοκινητόδρομο Α5 (Ιόνια Οδός) από τη Γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου «Χαρίλαος Τρικούπης» (περιοχή Ρίου Χ.Θ. 1+558,47) έως το πέρας της Ιόνιας Οδού (Χ.Θ. 200+991) στην κατεύθυνση προς Ιωάννινα.
Στον αυτοκινητόδρομο Α7 (Κεντρικής Πελοποννήσου), από τον Α/Κ Κορίνθου (Χ.Θ. 85+300) έως τον Ισόπεδο Κυκλικό Κόμβο Σπάρτης (Χ.Θ. 240+800) (Περιμετρική Καλαμάτας) στην κατεύθυνση προς Καλαμάτα.
Στον αυτοκινητόδρομο Α71 (Λεύκτρο-Σπάρτη) από τον Α/Κ Λεύκτρου (0+000) έως τον Α/Κ Σπάρτης (Χ.Θ. 45+000) στην κατεύθυνση προς Σπάρτη.
Στην Εθνική Οδό Αντιρρίου – Άρτας – Ιωαννίνων στην κατεύθυνση προς Ιωάννινα.
Στην Εθνική οδό Θεσσαλονίκης – Πολύγυρου (Ε.Ο.16), από τη γέφυρα Θέρμης έως τα όρια της Π.Ε. Θεσσαλονίκης (κόμβος Αγίας Αναστασίας) στην κατεύθυνση προς Πολύγυρο.
Στον αυτοκινητόδρομο Α3 (Κεντρικής Ελλάδος), από τις διασταυρώσεις του με τον αυτοκινητόδρομο Α1 (αυτοκινητόδρομος Α.Θ.Ε.) έως τον Α/Κ Καλαμπάκας (Χ.Θ. 136+292), στην κατεύθυνση κυκλοφορίας προς Καλαμπάκα.
Στον αυτοκινητόδρομος Α52 στην οδική σύνδεση Ακτίου με οδικό Άξονα Βορρά – Νότου (Αμβρακία Οδός) από χ/θ 0+001(Άκτιο) έως χ/θ (48+940) σύνδεση με Ιόνια Οδό/Α/Κ Αμβρακίας, με κατεύθυνση προς Άκτιο.
Την Τετάρτη, 25 Μαρτίου 2026, από ώρα 15:00 έως 21:00:
Στον αυτοκινητόδρομο Α8 (Αθήνα-Πάτρα), από τα Διόδια Ρίου (Χ.Θ. 199+660) μέχρι τα Διόδια Ελευσίνας (Χ.Θ. 26+500) στην κατεύθυνση προς Αθήνα.
Στον αυτοκινητόδρομο Α1 (Αθήνα-Θεσσαλονίκη-Εύζωνοι), στο ρεύμα προς Αθήνα, από τον κόμβο Λεπτοκαρυάς (Χ.Θ. 410+359) μέχρι τα Διόδια Μακρυχωρίου (Χ.Θ. 374+291), από τον κόμβο Ραχών Φθιώτιδας (Χ.Θ. 242+479) μέχρι τον κόμβο Αγ. Στεφάνου (Κρυονέρι) (Χ.Θ. 27+960) στην κατεύθυνση προς Αθήνα.
Στην Εθνική Οδό Ν. Μουδανιών – Θεσσαλονίκης από κόμβο Ν. Μουδανιών (61,5 χλμ.) έως την αερογέφυρα Θέρμης στην κατεύθυνση προς Θεσσαλονίκη.
Στον αυτοκινητόδρομο Α11 (Σχηματάρι – Χαλκίδα), από την υψηλή γέφυρα Χαλκίδας (Χ.Θ. 12+300) μέχρι τη διασταύρωσή της με τον αυτοκινητόδρομο Α1 (Χ.Θ. 65+820) στην κατεύθυνση προς Αθήνα.
Στην Εθνική Οδό Καβάλας – Θεσσαλονίκης από τη διασταύρωση Λέων Αμφίπολης (Χ.Θ. 97+550) μέχρι το 11ο χλμ. (Χ.Θ.11+340) αυτής στην κατεύθυνση προς Θεσσαλονίκη.
Στον αυτοκινητόδρομο Α5 (Ιόνια Οδός), από το πέρας της Ιόνιας Οδού (Χ.Θ. 200+991) έως τη Γέφυρα Ρίου – Αντιρρίου «Χαρίλαος Τρικούπης» (Περιοχή Ρίου Χ.Θ. 1+558,47) στην κατεύθυνση προς Ρίο.
Στον αυτοκινητόδρομο Α7 (Κεντρικής Πελοποννήσου), από τον Ισόπεδο Κυκλικό Κόμβο Σπάρτης (Χ.Θ. 240+800) (Περιμετρική Καλαμάτας) έως τον Α/Κ Κορίνθου (Χ.Θ. 85+300) στην κατεύθυνση προς Αθήνα.
Στον αυτοκινητόδρομο Α71 (Λεύκτρο-Σπάρτη), από Α/Κ Σπάρτης (Χ.Θ. 45+000) έως τον Α/Κ Λεύκτρου (0+000) στην κατεύθυνση προς Λεύκτρο.
Στην Εθνική Οδό Αντιρρίου – Άρτας – Ιωαννίνων στην κατεύθυνση προς Αντίρριο.
Στην Εθνική οδό Θεσσαλονίκης – Πολύγυρου (Ε.Ο.16), από τα όρια της Π.Ε. Θεσσαλονίκης (κόμβος Αγίας Αναστασίας) έως τη γέφυρα Θέρμης στην κατεύθυνση προς Θεσσαλονίκη.
Στον αυτοκινητόδρομο Α3 (Κεντρικής Ελλάδος), από τον Α/Κ Καλαμπάκας (Χ.Θ. 136+292), έως τις διασταυρώσεις του με τον αυτοκινητόδρομο Α1 (αυτοκινητόδρομος Α.Θ.Ε.) στην κατεύθυνση κυκλοφορίας προς Λαμία – Αθήνα.
Στον Αυτοκινητόδρομος Α52 στην οδική σύνδεση Ακτίου με οδικό Άξονα Βορρά – Νότου (Αμ-βρακία Οδός) από χ/θ 0+001 (Άκτιο) έως χ/θ (48+940) σύνδεση με Ιόνια Οδό/Α/Κ Αμβρακίας, με κατεύθυνση προς Ιόνια (Α/Κ Αμβρακίας).
Εξαιρούνται της απαγόρευσης κυκλοφορίας:
Τα οχήματα που προσφέρουν οδική βοήθεια, σύμφωνα με ν. 3651/2008, τα φορτηγά αυτοκίνητα των ΕΛΤΑ, τα φορτηγά αυτοκίνητα των εταιρειών διανομής τύπου, τα φορτηγά αυτοκίνητα δημοσίας (Φ.Δ.Χ.) και ιδιωτικής χρήσης (Φ.Ι.Χ.) που μεταφέρουν ζώντα ζώα, ευπαθή τρόφιμα, όπως αυτά αναφέρονται στη διεθνή συμφωνία ΑΤΡ, (άρθρο 3 του Κεφαλαίου ΙΙ της υπ’ αρ. 50786/3319/2014 (Β’ 2418)κοινής υπουργικής απόφασης, εφόσον το ποσοστό του φορτίου των παραπάνω προϊόντων που μεταφέρονται είναι τουλάχιστον το 10% του ωφέλιμου φορτίου.
Τα γερανοφόρα οχήματα εφόσον παρέχουν έργο οδικής βοήθειας σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 6 του ν.3651/2008 (ΦΕΚ Α 44/18.03.2008) και δεν μεταφέρουν άλλα υλικά ή εξοπλισμό πέρα των αναγκαίων για την παροχή υπηρεσιών για το έργο της οδικής βοήθειας και διαθέτουν έγγραφα ή σχετική ηλεκτρονική ενημέρωση για το κατεπείγοντος της αποστολής τους για την παροχή της οδικής βοήθειας.
Τα βυτιοφόρα οχήματα μεταφοράς νερού (υδροφόρα) όταν αυτά κινούνται για την αντιμετώπιση δασικών πυρκαγιών.
Τα φορτηγά οχήματα (ψυγεία) δημοσίας (Φ.Δ.Χ.) και ιδιωτικής χρήσης (Φ.Ι.Χ.) που μεταφέρουν νωπά οπωροκηπευτικά προϊόντα.
Τα φορτηγά οχήματα που μεταφέρουν υποπροϊόντα ζωικής προέλευσης για αδρανοποίηση, σύμφωνα με τον κανονισμό ΕΚ 1069/2009, εφόσον διαθέτουν σχετική άδεια από τη Διεύθυνση Κτηνιατρικής της οικείας Περιφέρειας και συνοδεύονται από το προβλεπόμενο εμπορικό έγγραφο.
Τα φορτηγά οχήματα των Οργανισμών Κοινής Ωφέλειας (ΔΕΔΔΗΕ, ΑΔΜΗΕ, ΟΤΕ, Φυσικό Αέριο, κ.λπ.) όταν κινούνται για αποκατάσταση έκτακτων βλαβών των δικτύων τους και μόνο εφόσον συνοδεύονται από έγγραφη εντολή του οικείου οργανισμού.
Τα βυτιοφόρα οχήματα που μεταφέρουν καύσιμα για τον ανεφοδιασμό μέσων πυρόσβεσης, εφόσον αυτό αποδεικνύεται από κατάλληλα έγγραφα ή παραστατικά.
Τα φορτηγά οχήματα μεταφοράς εξοπλισμού μουσικών και θεατρικών παραστάσεων και τα φορτηγά οχήματα που χρησιμοποιούνται για την εκτέλεση και μεταφορά εξοπλισμού για την κάλυψη τηλεοπτικών και κινηματογραφικών γεγονότων.
Τα φορτηγά αυτοκίνητα που μεταφέρουν οξυγόνο για ιατρικούς σκοπούς.
Τα μηχανήματα έργου των ΔΕΣΕ και τα φορτηγά οχήματα που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών, μετά από αίτημα της αρμόδιας υπηρεσίας Πολιτικής Προστασίας και με σχετική απόφαση της κατά τόπου αρμόδιας Διεύθυνσης Τροχαίας.
Τα οχήματα έκτακτης ανάγκης.
Τα φορτηγά οχήματα και μηχανήματα έργου των εταιρειών παραχώρησης που διαχειρίζονται τους αυτοκινητόδρομους και των υπεργολάβων τους προκειμένου να εκτελούν απρόσκοπτα το έργο που τους έχει ανατεθεί.
Τα φορτηγά οχήματα του Οργανισμού «Το Χαμόγελο του Παιδιού».
Τα φορτηγά οχήματα μεταφοράς αγωνιστικών αυτοκινήτων και τα φορτηγά οχήματα διασκευασμένα σε αυτοκινούμενα επισκευής-συντήρησης (service) παροχής βοήθειας σε αγωνιστικά αυτοκίνητα.
Επιπλέον, υπενθυμίζει και πάλι σε όλους τους οδηγούς και τους χρήστες του οδικού δικτύου ότι, η οδική ασφάλεια είναι υπόθεση όλων μας.
Στο πλαίσιο αυτό συνιστά στους πολίτες:
Πριν ταξιδέψουν να κάνουν τεχνικό έλεγχο στο όχημά τους και να ενημερώνονται για την κατάσταση του οδικού δικτύου και τις καιρικές συνθήκες.
Να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί κατά την οδήγηση και να τηρούν τους κανόνες του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.
Να σέβονται τις οδικές σημάνσεις και να συμμορφώνονται στις υποδείξεις των τροχονόμων.
Να μην χρησιμοποιούν κατά την οδήγηση κινητά τηλέφωνα ή άλλες συσκευές που αποσπούν την προσοχή τους.
Να μην καταναλώνουν οινοπνευματώδη ποτά, εφόσον πρόκειται να οδηγήσουν.
Να προστατεύουν τα παιδιά που επιβαίνουν στο όχημα, κάνοντας χρήση των παιδικών καθισμάτων.
Να «φορούν» απαραίτητα τις ζώνες ασφαλείας, όπως και τα κράνη στις μοτοσικλέτες.
Να χρησιμοποιούν αντιολισθητικές αλυσίδες, όπου υπάρχουν ειδικές συνθήκες κυκλοφορίας (παγετός κ.λπ.).
Να μην υπερεκτιμούν τις οδηγικές τους ικανότητες και τις τεχνικές δυνατότητες των οχημάτων τους.
Να σέβονται και να προστατεύουν τους συνεπιβάτες και τους συνανθρώπους τους που χρησιμοποιούν το οδικό δίκτυο, οδηγώντας το όχημά τους με υπευθυνότητα και περίσκεψη.
Διαμαρτυρία από τους κτηνοτρόφους της Λέσβου για τις αδιάθετες ποσότητες γάλακτος
Αργά το απόγευμα του Σαββάτου 21 Μαρτίου έληξε ο αποκλεισμός του λιμανιού της Μυτιλήνης, μετά τις ανακοινώσεις του προέδρου της Ένωσης Τυροκόμων Ιγνάτη Θυμέλη ότι θα ξεκινήσουν τα τυροκομεία της Λέσβου να παραλαμβάνουν το γάλα, δίνοντας περιθώριο μέχρι το μεσημέρι της ερχόμενης Δευτέρας. Κτηνοτρόφοι της Λέσβου απέκλεισαν τις εισόδους στο λιμάνι της Μυτιλήνης παρεμποδίζοντας την επιβίβαση ταξιδιωτών σε σκάφη με προορισμό την Τουρκία, εκφράζοντας τη διαμαρτυρία τους για τις ποσότητες γάλακτος που παραμένουν αδιάθετες. Ο γενικός περιφερειακός αστυνομικός διευθυντής Βορείου Αιγαίου, υποστράτηγος Μιχαήλ Σεβδυνίδης, βρέθηκε στο λιμάνι.
Δεξιοτεχνία, υπομονή και μεράκι, στα εργαστήρια κατασκευής παραδοσιακών οργάνων
Ο ιδιαίτερος χαρακτήρας και η ταυτότητα της παραδοσιακής μουσικής δεν εξαρτάται μόνο από τα δημιουργήματά της και τη θεματογραφία της, αλλά -ίσως και κυρίως- από τα όργανά της.Και πολύ περισσότερο, όταν το μουσικό όργανο είναι και χειροποίητο, με στολίδια μοναδικά κι ανεπανάλητα, τότε η ποιότητά και του ήχου και του αντικειμένου καθαυτού, είναι ακόμη μεγαλύτερη. Το ΑΠΕ-ΜΠΕ επισκέφθηκε ιδιαίτερους κατασκευαστές παραδοσιακών, χειροποίητων, οργάνων και συνομίλησε μαζί τους για τη μοναδικότητα και τα μυστικά αυτής της τέχνης. Στον πεζόδρομο της Βαλτετσίου στα Εξάρχεια, βρίσκεται το εργαστήριο του Νικόλα Μπρας. Γνωστό σε όλη την Ελλάδα για την εξειδίκευσή του, κυρίως στα βιολιά, αλλά και σε άλλα έγχορδα όργανα. Ο γιος του Σωκράτης, ένας από τους ιδιοκτήτες και κατασκευαστές που λειτουργούν το εργαστήριο του Νικόλα Μπρα, μίλησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Ο Παναγιώτης Καφετζόπουλος, που πλέον είναι συνταξιούχος, αλλά συνεχίζει να ανοίγει το εργαστήριό του, ως γραφείο μόνο κι ως «εντευκτήριο» είναι ένας ιδιαίτερος και μοναδικός στο είδος του οργανοποιός. Ο Παναγιώτης Τουλίκας, που διατηρεί οργανοποιείο στην οδό Διδότου από το 2017 μας λέει πως τον επισκέπτονται «και επαγγελματίες, αλλά και νέοι. Ο Σάκης Καρακάσης κατασκευάζει κανονάκια. Όργανα απαιτητικά στην κατασκευή τους.
«Καλημέρα σε όλες και όλους. Ο Μάρτιος αυτός επιβεβαιώνει τη φράση του λαού μας, «Μάρτης γδάρτης». Εκεί που λέγαμε ότι ήρθε η ‘Ανοιξη, ο καιρός μας τα χάλασε λίγο αυτήν την εβδομάδα.
Πάμε όμως στα δικά μας, γιατί τα θέματα που τρέχουν είναι πολλά και σημαντικά», αναφέρει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην ανάρτησή του με την εβδομαδιαία ανασκόπηση. Σε αυτή υπογραμμίζει ότι εξελίξεις που συμβαίνουν χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά μας επηρεάζουν άμεσα: από τις γεωπολιτικές εντάσεις και την ενεργειακή αβεβαιότητα μέχρι τις αλλαγές στην οικονομία, την εργασία και τη λειτουργία του κράτους, όλα συνδέονται μεταξύ τους και διαμορφώνουν ένα νέο περιβάλλον προκλήσεων, αλλά και ευκαιριών. Ως σημαντική είδηση της εβδομάδας ξεχωρίζει τη νέα Συλλογική Σύμβαση Εργασίας που υπογράφηκε στον τομέα του επισιτισμού, αλλά και τη νέα ρύθμιση που επίκειται για όσους υπάγονται στον εξωδικαστικό μηχανισμό.
«Ξεκινώ από τα διεθνή, καθώς η παρατεταμένη γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή δεν είναι μια μακρινή κρίση. Έχει ήδη προκαλέσει ένα ισχυρό ενεργειακό σοκ, με άμεσες επιπτώσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε όλη την Ευρώπη. Στη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες, συζητήσαμε όλο το φάσμα των επιπτώσεων της κρίσης, στις τιμές της ενέργειας, στους καταναλωτές και στις επιχειρήσεις, αλλά και στο μεταναστευτικό. Απαιτούνται στοχευμένες εθνικές παρεμβάσεις. Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη οφείλει να διαθέτει μια συγκεκριμένη εργαλειοθήκη, ικανή να προσφέρει προσωρινή και στοχευμένη στήριξη σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Είναι η άλλη όψη της ανταγωνιστικότητας για την οποία συζητήσαμε επί μακρόν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ώστε να μην βρεθούμε αντιμέτωποι με μια ενεργειακή κρίση. Οι πρόσφατες επιθέσεις σε κρίσιμες ενεργειακές εγκαταστάσεις σε χώρες της περιοχής επιβαρύνουν περαιτέρω την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα και επηρεάζουν τις τιμές ενέργειας διεθνώς. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα, μαζί με τη Γαλλία, υποστήριξε την πρόταση για μορατόριουμ επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές ως βασικό βήμα αποκλιμάκωσης. Ταυτόχρονα, προχωράμε στη θωράκιση της Ευρώπης. Συζητήσαμε πώς θα δώσουμε ουσιαστικό περιεχόμενο στη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής της ΕΕ. Η αλληλεγγύη που επέδειξε η Ελλάδα και άλλα κράτη- μέλη της ΕΕ προς την Κύπρο απέδειξε ότι η Ευρώπη μπορεί να είναι ενωμένη. Πρέπει, όμως, να είναι και έτοιμη – να έχουμε έναν σαφή και εφαρμόσιμο οδικό χάρτη σε περίπτωση που δεχτεί επίθεση ευρωπαϊκό έδαφος. Παράλληλα, η ελληνική συνεισφορά από το 2021 με μια συστοιχία Patriot στη Σαουδική Αραβία ενισχύει την προστασία κρίσιμων υποδομών, στο πλαίσιο της στρατηγικής συνεργασίας μας. Η Ελλάδα συνεχίζει να δρα με υπευθυνότητα, ενισχύοντας τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην περιοχή.
Από την πρώτη ημέρα του πολέμου, η Ελληνική Πολιτεία στάθηκε με συνέπεια και επαγγελματισμό δίπλα στους Έλληνες που βρέθηκαν εγκλωβισμένοι σε εμπόλεμες ζώνες. Το υπουργείο Εξωτερικών διαχειρίστηκε περισσότερα από 10.000 αιτήματα και οργάνωσε, σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, μια σύνθετη επιχείρηση εκκένωσης. Περισσότεροι από 2.000 συμπολίτες μας επέστρεψαν με ασφάλεια από χώρες της περιοχής, με συνδυασμό χερσαίων μέσων, μισθωμένων πτήσεων και πτήσεων της Πολεμικής Αεροπορίας. Μάλιστα, στην τελευταία πτήση επαναπατρισμού από το ‘Αμπου Ντάμπι και παρά τους αυστηρούς σχετικούς περιορισμούς στην περιοχή, το υπουργείο Εξωτερικών εξασφάλισε ειδικούς όρους για την επιβίβαση και ζώων συντροφιάς. Έτσι, επέστρεψαν 45 κατοικίδια με τους ιδιοκτήτες τους. Πρόκειται για τη μοναδική πτήση που έλαβε χώρα από εμπόλεμη ζώνη με τη συμμετοχή μεγάλου αριθμού ζώων συντροφιάς. Η χώρα μας, πρωτοπορώντας για μια ακόμη φορά, ανέδειξε ένα νέο υπόδειγμα αξίας της κάθε ζωής», αναφέρει ο πρωθυπουργός.
Υπογραμμίζει ότι «αυτή η ικανότητα του κράτους να λειτουργεί με σχέδιο, ταχύτητα και ενσυναίσθηση στις κρίσεις, είναι η ίδια που θέλουμε να διέπει και την καθημερινή μας λειτουργία. Γιατί η διεθνής αξιοπιστία που κερδίζουμε έξω, πρέπει να συμβαδίζει με ένα κράτος που γίνεται καθημερινά πιο γρήγορο και αποτελεσματικό στο εσωτερικό του. Και αυτό φαίνεται στην πράξη από τον τρόπο που η οικονομία μας προσελκύει πλέον κεφάλαια. Από το 2019, η χώρα μας έχει βελτιωθεί εντυπωσιακά στο πεδίο της επιτάχυνσης των επενδύσεων. Όμως θέλουμε περισσότερα. Με το νέο πλαίσιο του υπουργείου Ανάπτυξης, συγκεντρώνουμε όλες τις σχετικές αρμοδιότητες σε ένα σημείο, στη Γενική Γραμματεία Ιδιωτικών Επενδύσεων, για να υπάρχει ταχύτητα και, κυρίως, περισσότερη διαφάνεια και λιγότερη γραφειοκρατία. Σημαντική αλλαγή αποτελεί και ο έλεγχος των κρατικών ενισχύσεων, που πλέον θα γίνεται από την αρχή της διαδικασίας, ενισχύοντας την προβλεψιμότητα για τους επενδυτές. Το νέο πλαίσιο ενσωματώνει προτάσεις της επιχειρηματικής κοινότητας και, τις επόμενες ημέρες, θα ακολουθήσουν πρόσθετες παρεμβάσεις για τη στήριξη της βιομηχανίας και την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους».
Ο πρωθυπουργός προσθέτει ότι «παράλληλα με το ‘νοικοκύρεμα’ στις επενδύσεις, συνεχίζουμε και το ‘νοικοκύρεμα’ των οικονομικών μας. Στόχος μας είναι έως το 2030 η Ελλάδα να μην έχει το υψηλότερο δημόσιο χρέος στην Ευρώπη. Γι’ αυτό και προχωράμε στην πρόωρη εξόφληση των δόσεων από το δάνειο των 52,9 δισ. ευρώ που είχε λάβει η χώρα το 2010 από τις χώρες της Ευρωζώνης. Τον προσεχή Ιούνιο θα καταβληθούν επιπλέον 7 δισ. ευρώ από τα 26,3 δισ. που απομένουν, ενώ οι υπόλοιπες δόσεις θα καλυφθούν με περίπου 5 δισ. ευρώ ετησίως τα επόμενα τέσσερα χρόνια. Έτσι, το χρέος μειώνεται όχι μόνο ως ποσοστό του ΑΕΠ, αλλά και σε απόλυτα νούμερα: από τα 364,95 δισ. το 2024, πέσαμε στα 362,8 δισ. στο τέλος του 2025».
Στο σημείο αυτό αναφέρει ότι θεωρεί πως «η πιο σημαντική είδηση της εβδομάδας είναι η νέα Συλλογική Σύμβαση Εργασίας που υπογράφηκε, αυτήν τη φορά στον επισιτισμό, που καλύπτει περίπου 400.000 εργαζόμενους σε ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων από ξενοδοχειακές μονάδες μέχρι ταβέρνες και επιχειρήσεις αρτοποιίας. Έχει διετή διάρκεια και προβλέπει αυξημένες απολαβές από 6% έως 25% για όλες τις ειδικότητες. Οι βασικοί μισθοί θα διαμορφωθούν μεταξύ 930 και 1.100 ευρώ μεικτά ανάλογα με την ειδικότητα και θα επηρεαστούν προς τα πάνω επιδόματα τριετιών, γάμου, σπουδών, ανθυγιεινής εργασίας και εποχικής απασχόλησης. ‘Αλλη μία σημαντική συμφωνία στον χώρο της εργασίας.
Ιδιαίτερα σημαντική θεωρώ, επίσης, τη νέα ρύθμιση που πρόκειται να περάσουμε για όσους υπάγονται στον εξωδικαστικό μηχανισμό. Τι θα κάνουμε εκεί; Για πρώτη φορά θα δώσουμε τη δυνατότητα σε έναν οφειλέτη να διαχωρίσει την κύρια κατοικία του από την υπόλοιπη περιουσία του, έχοντας τη δυνατότητα να επιτευχθεί έτσι μεγαλύτερο «κούρεμα» και χαμηλότερη μηνιαία δόση. Να δώσω ένα παράδειγμα: αν ένας οφειλέτης με δάνειο 200.000 έχει σπίτι αξίας 120.000 και εξοχικό αξίας 80.000, μέχρι σήμερα λαμβάνονταν υπόψη η αξία και των δύο ακινήτων και ο αλγόριθμος έβγαζε μηδέν κούρεμα και αρκετές δόσεις. Με την καινούργια ρύθμιση, δηλώνοντας ότι επιθυμεί τη διάσωση μόνο της κύριας κατοικίας, θα ληφθεί υπόψη μόνο η αξία των 120.000 ευρώ και θα «κουρεύεται» η οφειλή αμέσως, ρευστοποιώντας το εξοχικό. Στόχος είναι μια πιο αποτελεσματική και λειτουργική διαδικασία, που θα δίνει πραγματική δυνατότητα ρύθμισης οφειλών και προστασίας της κύριας κατοικίας», τονίζει.
«Αυτήν την εβδομάδα παρουσιάσαμε και τον οδικό χάρτη για την καθολική εφαρμογή της απαγόρευσης πώλησης καπνικών προϊόντων και αλκοόλ σε ανήλικους. Η απαγόρευση γίνεται καθολική και η ευθύνη για τον έλεγχο της ηλικίας περνά πλέον στον πωλητή, με τη βοήθεια ενός νέου ψηφιακού συστήματος επαλήθευσης μέσω των εφαρμογών Gov.grWallet και Kids Wallet. Η παραβίαση του πλαισίου αποτελεί ποινικό αδίκημα και οι παραβάσεις τιμωρούνται με τριετή φυλάκιση και χρηματικό πρόστιμο. Κεντρικό εργαλείο του νέου πλαισίου αποτελεί το Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων Καπνού, Αλκοόλ και λοιπών μη καπνικών προϊόντων (alto.gov.gr), στο οποίο εγγράφονται υποχρεωτικά όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που πωλούν τα προϊόντα αυτά σε όλα τα σημεία πώλησης σε όλη τη χώρα, ενώ ενισχύεται η εποπτεία της αγοράς, με ειδικό τμήμα του ΕΟΔΥ. Απαγορεύεται, επίσης, η είσοδος και παραμονή ανηλίκων σε αμιγή μπαρ και κέντρα νυχτερινής διασκέδασης. Θα επιτρέπεται μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις η διεξαγωγή ιδιωτικών εκδηλώσεων, εφόσον έχουν προηγουμένως δηλωθεί στην ηλεκτρονική πλατφόρμα events.gov.gr», επισημαίνει.
Περνώντας σε ένα άλλο θέμα ο πρωθυπουργός αναφέρει: «Επίσης, υπογράψαμε σύμβαση δωρεάς ύψους 3,8 εκ. ευρώ για την προμήθεια ενός νέου συστήματος επικοινωνίας για τον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας, που θα χρησιμοποιείται στα Κέντρα Ελέγχου Αθηνών και Μακεδονίας. Προκειμένου να κερδίσουμε χρόνο για την απόκτηση αυτού του νευραλγικής σημασίας συστήματος, απευθυνθήκαμε στον ιδιωτικό τομέα που ανταποκρίθηκε αμέσως και έτσι η δαπάνη θα καλυφθεί εξ ολοκλήρου μέσω δωρεάς από τις εταιρείες Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών, Fraport Περιφερειακά Αεροδρόμια της Ελλάδας A, Fraport Περιφερειακά Αεροδρόμια της Ελλάδας B, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Aegean Airlines και Sky Express.
Έγιναν και άλλα όμως.
Όπως, η παρουσίαση του Κόμβου Παρακολούθησης Επιδόσεων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Για πρώτη φορά, το κράτος σταματά να κρύβεται πίσω από γενικότητες και συγκεντρώνει, επεξεργάζεται και δημοσιοποιεί με συστηματικό τρόπο συγκρίσιμα δεδομένα για το σύνολο σχεδόν των δήμων της χώρας. Κάθε πολίτης -και σας προτρέπω να το κάνετε- μπορεί να μπει στο deiktesota.gov.gr, να συγκρίνει και να δει την αλήθεια για τον δήμο του: πόσο καθαρή είναι η πόλη; Πόσο γρήγορα γίνονται οι ψηφιακές εξυπηρετήσεις; Πώς πάει η κοινωνική πολιτική; Οι επιδόσεις δήμων όπως η Θεσσαλονίκη, τα Τρίκαλα, ο Βόλος, οι Αμπελόκηποι-Μενεμένη και το Περιστέρι δείχνουν ότι η πρόοδος είναι εφικτή όταν υπάρχει σχέδιο, συνέπεια και λογοδοσία. Βέβαια, αυτή είναι μόνο η αρχή. Γιατί το πρώτο έτος ανέδειξε και πραγματικές δυσκολίες: στην καταγραφή της περιουσίας, στη χαρτογράφηση υποδομών, στην παρακολούθηση ενεργειακών δεδομένων. Όμως ακριβώς αυτή η αποτύπωση είναι η βάση για να γίνουμε καλύτεροι. Με την αξιοποίηση σύγχρονων υποδομών δεδομένων και τη συνεργασία των αρμόδιων φορέων, οικοδομούμε ένα νέο πρότυπο διοίκησης: ένα κράτος που μετρά για να βελτιώνεται και που συγκρίνει για να προοδεύει.
Αυτή η ψηφιακή επανάσταση όμως δεν αφορά μόνο τη διοίκηση, αλλά φτάνει πλέον άμεσα στην ίδια την αξία της περιουσίας μας, θέτοντας σε πιλοτική λειτουργία την Ψηφιακή Τράπεζα Γης. Ευλόγως θα με ρωτήσετε τι είναι αυτό, και θα σας απαντήσω: είναι μια νέα ψηφιακή πλατφόρμα στο https://www.gov.gr/ που δίνει τη δυνατότητα σε ιδιοκτήτες που δεν μπορούν να αξιοποιήσουν το ακίνητό τους, για παράδειγμα επειδή είναι διατηρητέο, να μεταφέρουν αυτό το δικαίωμα αλλού, αντί να το χάνουν. Πρόκειται για ένα εργαλείο που συμβάλλει τόσο στην προστασία του περιβάλλοντος και των κοινόχρηστων χώρων, όσο και σε έναν πιο οργανωμένο χωρικό σχεδιασμό, μέσα από ένα διαφανές και αξιόπιστο πλαίσιο. Ταυτόχρονα, το Κτηματολόγιο παρουσίασε μια νέα ψηφιακή υπηρεσία στο maps.ktimatologio.gr, η οποία, μέσω διασύνδεσης με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας και τον Ενιαίο Ψηφιακό Χάρτη, ενσωματώνει για πρώτη φορά κτηματολογικά και πολεοδομικά δεδομένα σε ένα ενιαίο περιβάλλον, επιτρέποντας σε πολίτες, μηχανικούς και επενδυτές να βλέπουν άμεσα βασικούς όρους δόμησης (όπως χρήσεις γης, συντελεστή δόμησης, κάλυψη, ύψος και αρτιότητα οικοπέδου) για κάθε γεωτεμάχιο».
Ξεχωριστή μνεία κάνει στη συνέχεια στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής αναφέροντας ότι κατατέθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση η ελληνική πρόταση για την αξιοποίηση των πόρων του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, ύψους 5,3 δισ. ευρώ. «Έχουμε σχεδιάσει 25 παρεμβάσεις για 1,5 εκ. νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους, την ενίσχυση της οικοδομής και βελτίωση των κτηρίων, την προστασία του περιβάλλοντος και τον εκσυγχρονισμό των δημόσιων μεταφορών. Έμφαση δίνεται στις οικογένειες, άτομα με αναπηρία, νοικοκυριά που δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα με την ενέργεια και τις μεταφορές, αλλά και σε μικρές επιχειρήσεις. Το Ταμείο αυτό είναι ένα από τα βασικά εργαλεία για την επόμενη ημέρα της οικονομίας και είναι μια ευκαιρία που θα αξιοποιήσουμε πλήρως και χωρίς καθυστερήσεις.
Παράλληλα, σε άλλους έξι δήμους της χώρας -Ορεστιάδας, Σουφλίου, Γρεβενών, Παιονίας, Ιστιαίας-Αιδηψού και Αίγινας- επεκτείνουμε το Πρόγραμμα Σχολικών Γευμάτων. Στην πράξη, αυτό σημαίνει 4.680 επιπλέον παιδιά που θα έχουν κάθε μέρα ένα ποιοτικό γεύμα στο σχολείο, από ένα πρόγραμμα που ήδη στηρίζει 179.000 μαθητές σε όλη τη χώρα. Θεωρώ ότι είναι μια απλή αλλά πολύ ουσιαστική παρέμβαση που φτάνει από τα πιο απομακρυσμένα σημεία μέχρι τα νησιά και τις περιοχές όπου υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη».
Κλείνοντας ο πρωθυπουργός αναφέρεται στην πολιτιστική συνταγογράφηση. «Ο όρος ίσως ξενίζει, αλλά η ουσία του είναι απλή: ο πολιτισμός ως θεραπεία. Και είμαι ιδιαίτερα περήφανος που η χώρα μας προχωρά στην εφαρμογή αυτής της πρακτικής. Πλέον, ο γιατρός θα μπορεί να συνταγογραφεί μέσω της ΗΔΙΚΑ τη συμμετοχή σε θέατρο, μουσεία ή συναυλίες ως μέρος της φροντίδας για την ψυχική υγεία, με αποζημίωση από τον ΕΟΠΥΥ. Είναι μια προσέγγιση που έχει δοκιμαστεί διεθνώς και δείχνει ότι η ψυχική υγεία δεν αφορά μόνο τη θεραπεία, αλλά και τη συμμετοχή, την έκφραση και τη σύνδεση με την κοινωνία.
Αυτός είναι, τελικά, ο στόχος όλων των προσπαθειών που περιέγραψα: ένα κράτος που εκσυγχρονίζεται, που νοικοκυρεύεται και που αναπτύσσεται, όχι για τους αριθμούς, αλλά για να επιστρέφει αυτή την πρόοδο με κάθε τρόπο στην καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής του κάθε πολίτη. Καλή Κυριακή σε όλες και όλους!».
Μια μοναδική εμπειρία για πολλά παιδιά με σακχαρώδη διαβήτη, που ξεκινά με δισταγμό και καταλήγει σε δάκρυα αποχωρισμού, προσφέρει εδώ και 30 χρόνια η κατασκήνωση που διοργανώνεται στον Άγιο Νικόλαο Σιθωνίας, με τη συνεργασία της Παιδοενδοκρινολογικής Μονάδας της Γ’ Παιδιατρικής Κλινικής του ΑΠΘ και της ΧΑΝΘ.
Η κατασκήνωση για παιδιά και εφήβους με σακχαρώδη διαβήτη αποτελεί ένα ζωντανό παράδειγμα του πώς η φροντίδα, η γνώση και, κυρίως, η ομαδικότητα μπορούν να αλλάξουν την καθημερινότητα ενός διαβητικού παιδιού. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που στοχεύει στην πλήρη ενσωμάτωση και υποστήριξη παιδιών με διαβήτη σε ένα περιβάλλον χωρίς αποκλεισμούς, γεμάτο δραστηριότητες. Η φιλοσοφία του δεν περιορίζεται στην ιατρική παρακολούθηση, αλλά επεκτείνεται στην ενίσχυση της αυτοπεποίθησης και της αυτονομίας των παιδιών.
Με αφορμή εκδήλωση με θέμα «Όταν η κατασκήνωση αλλάζει τη ζωή ενός παιδιού με διαβήτη. Η εμπειρία 30 ετών, το παρόν και το μέλλον», που διοργανώνει η Ένωση Γονέων Παιδιών και Νέων με Διαβήτη σε συνεργασία με τη Γ’ Παιδιατρική Κλινική του ΑΠΘ και τη ΧΑΝΘ, στο πλαίσιο του Money Show, μίλησαν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, από την πλευρά της ΧΑΝΘ ο διευθυντής του κατασκηνωτικού προγράμματος Γ’ περιόδου Πάνος Γκουλιαμτζής, από τη Γ’ Παιδιατρική του ΑΠΘ η επιστημονικά υπεύθυνη του προγράμματος Κυριακή Τσιρουκίδου, αλλά και πρώην κατασκηνωτές που σήμερα είναι επαγγελματίες υγείας και μέλη της ομάδας του κατασκηνωτικού προγράμματος.
Το ξεκίνημα το 1995 και οι επιφυλάξεις
Όταν ξεκίνησε το πρόγραμμα, τον Αύγουστο του 1995, κάποιος παιδίατρος είχε πει: «Θα είναι ένα εφιαλτικό 10ήμερο. Μέσα σε 10 μέρες οι περισσότεροι θα έχουν αρρωστήσει», ενώ κάποιος πατέρας συμπλήρωσε: «Το τελευταίο πράγμα που θέλω να κάνει το παιδί μου στις διακοπές του είναι να τις περάσει με ένα σωρό άγνωστα παιδιά που θα ζητούν απελπισμένα τους γονείς τους».
Παρά την αρχικά απογοητευτική αντιμετώπιση, η απόφαση πάρθηκε και ένα αυγουστιάτικο πρωινό του καλοκαιριού του 1995 η περιπέτεια ξεκίνησε στις εγκαταστάσεις της κατασκήνωσης της ΧΑΝΘ στον Άγιο Νικόλαο Χαλκιδικής.
Οι πρώτες μέρες κύλησαν δύσκολα. Οι γονείς ζητούσαν απεγνωσμένα να επικοινωνήσουν τηλεφωνικά με οποιονδήποτε θα μπορούσε να τους βεβαιώσει ότι τα παιδιά είναι υγιή και περνούν καλά. Ήταν ζήτημα χρόνου. Το «μαγικό φίλτρο» της κατασκήνωσης δεν άργησε να επιδράσει στους κατασκηνωτές. Το «όπλο» της και το σπουδαιότερο χαρακτηριστικό της κατασκήνωσης ήταν η ομαδική ζωή. Η εμπειρία των παιδιών διέψευσε τους ενδοιασμούς που διατυπώθηκαν αρχικά. Και έτσι πέρασαν 30 χρόνια και κάποιοι από τους κατασκηνωτές επέστρεψαν σήμερα ως επαγγελματίες υγείας, μεταδίδοντας στα διαβητικά παιδιά τη δική τους εμπειρία από την κατασκήνωση.
Συμμετοχή χωρίς διακρίσεις
Πλέον, κάθε χρόνο περίπου 50 παιδιά με διαβήτη από όλη την Ελλάδα συμμετέχουν ισότιμα μαζί με περίπου 300 παιδιά χωρίς διαβήτη, ζώντας μια κοινή καθημερινότητα γεμάτη δραστηριότητες. Από κανό και ιστιοπλοΐα μέχρι πεζοπορίες με διανυκτέρευση, όλα είναι προσβάσιμα, χωρίς περιορισμούς, με τη διαφορά ότι πίσω από κάθε δραστηριότητα υπάρχει μια αόρατη αλλά συνεχής επιστημονική υποστήριξη.
«Το πρόγραμμα φιλοξενίας παιδιών με διαβήτη ξεκίνησε το 1995. Αν και αρχικά υπήρξαν αμφιβολίες για τη δυνατότητα των παιδιών να ανταπεξέλθουν, η διαχρονική επιτυχία του έχει διαψεύσει αυτές τις ανησυχίες», αναφέρει ο διευθυντής του κατασκηνωτικού προγράμματος Γ’ περιόδου Πάνος Γκουλιαμτζής, σημειώνοντας παράλληλα ότι η επιτυχής λειτουργία του οφείλεται στην άριστη συνεργασία μεταξύ των επαγγελματιών και εθελοντών της ΧΑΝΘ και μιας εξειδικευμένης ιατρικής ομάδας.
Το πρόγραμμα διασφαλίζει την πλήρη ένταξη των παιδιών με διαβήτη από όλη την Ελλάδα. Αντί να τροποποιούνται οι δραστηριότητες, όπως αναφέρει ο κ. Γκουλιαμτζής, προσαρμόζονται οι συνθήκες, επιτρέποντας σε αυτά τα παιδιά να συμμετέχουν κανονικά σε όλες τις δραστηριότητες, να μένουν στις ίδιες σκηνές με τα άλλα παιδιά και να απολαμβάνουν την κατασκήνωση σαν να μην έχουν καμία διαφορά. Οι νέοι κατασκηνωτές μπορεί να δυσκολεύονται αρχικά με τον αποχωρισμό από τους γονείς τους, ωστόσο, στο τέλος κάθε περιόδου είναι τόσο ευτυχισμένοι και έχουν περάσει τόσο όμορφα που κλαίνε επειδή δεν θέλουν να φύγουν, προσθέτει.
Η ιατρική υποστήριξη στην πράξη
«Στην κατασκήνωση, τα παιδιά με διαβήτη υποστηρίζονται από μια ιατρική ομάδα 22 έως 24 ατόμων, η οποία έχει ως βασικό ρόλο τη ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου, καθώς η αυξημένη δραστηριότητα μεταβάλλει τις ανάγκες σε ινσουλίνη», εξηγεί η παιδοενδοκρινολόγος-παιδιαβητολόγος Κυριακή Τσιρουκίδου, η οποία είναι υπεύθυνη της Ενδοκρινολογικής Μονάδας της Γ’ Παιδιατρικής Κλινικής του ΑΠΘ και επιστημονικά υπεύθυνη του κατασκηνωτικού προγράμματος.
Η κατασκήνωση προσφέρει ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, συμπεριλαμβανομένων πολλών αθλημάτων και extreme sports (κανό, ιστιοπλοΐα, πεζοπορία με διανυκτέρευση), τα οποία είναι πλήρως προσβάσιμα στα παιδιά με διαβήτη, προσθέτει η κ. Τσιρουκίδου, σημειώνοντας ότι τα παιδιά μπορούν να τρώνε και να συμμετέχουν σε όλα τα προγράμματα, με την ιατρική ομάδα να προσαρμόζει την ινσουλινοθεραπεία.
Υπάρχουν μέλη της ιατρικής ομάδας κοντά στα παιδιά σε όλες τις δραστηριότητες (θαλάσσια σπορ, βουνό, γήπεδα), εξοπλισμένα με όλα τα απαραίτητα (ινσουλίνες, χυμούς για υπογλυκαιμία) για άμεση παρέμβαση.
Πριν από κάθε γεύμα γίνονται μετρήσεις, υπολογίζονται οι ανάγκες και προσαρμόζεται η ινσουλινοθεραπεία, ενώ μέλη της ομάδας βρίσκονται διαρκώς δίπλα στα παιδιά -στη θάλασσα, στο βουνό, στα γήπεδα-, εξοπλισμένα για άμεση παρέμβαση. Το πρόγραμμα καλύπτει όλα τα θεραπευτικά σχήματα, από αντλίες ινσουλίνης έως πένες και συστήματα καταγραφής.
Η ουσία: αυτονομία και ενδυνάμωση
Η ουσία, όμως, δεν βρίσκεται μόνο στην ασφάλεια. Βρίσκεται στη μεταμόρφωση. Τα παιδιά μαθαίνουν, με βιωματικό τρόπο, να διαχειρίζονται τον διαβήτη τους σε πραγματικές συνθήκες. Κυρίως, όμως, συνειδητοποιούν ότι δεν είναι μόνα τους. Η κατασκήνωση λειτουργεί ως μια μικρή κοινωνία, όπου η διαφορετικότητα παύει να είναι εμπόδιο. Τα παιδιά με διαβήτη μοιράζονται εμπειρίες, εκπαιδεύουν τους συνομηλίκους τους και καταρρίπτουν φόβους· τόσο τους δικούς τους όσο και των άλλων παιδιών.
«Είναι μια μοναδική εμπειρία, που ενισχύει την αυτοπεποίθηση και την αισιοδοξία τους και τους δείχνει ότι μπορούν να κάνουν τα πάντα», σημειώνει η κ. Τσιρουκίδου. Παράλληλα, προσθέτει ότι η εμπειρία αυτή δίνει στα διαβητικά παιδιά την ευκαιρία για δραστηριότητες που ίσως να μην μπορούσαν να βιώσουν αλλού. Επίσης, συμβάλλει στην κοινωνικοποίηση και την κατανόηση, ενώ τα παιδιά βλέπουν ότι δεν είναι μόνα τους και μπορούν να κάνουν τα πάντα, εκπαιδεύοντας παράλληλα και τα άλλα παιδιά για την πάθησή τους. Επιπλέον, μέσα από το παιχνίδι, η ιατρική ομάδα τους διδάσκει πώς να υποστηρίζουν τη διαχείριση του διαβήτη σε διαφορετικές συνθήκες.
Οι εμπειρίες των κατασκηνωτών
Ο νοσηλευτής στην Παιδοενδοκρινολογική Μονάδα της Γ’ Παιδιατρικής Κλινικής του ΑΠΘ, Αντώνης Μπογιατζόγλου, περιγράφοντας την εμπειρία που είχε ως παιδί με διαβήτη από την κατασκήνωση, λέει: «Ήταν ένα πρόγραμμα μαγικό. Μπορείς να μαθαίνεις να προσαρμόζεις τον διαβήτη σου σωστά και να συμβιώνεις με παιδιά, τα οποία δεν έχουν διαβήτη. Οπότε είναι κάτι πρωτοποριακό, γιατί τα παιδιά όταν πρωτοδιαγνωστούν θεωρούν πως η ζωή τους θα αλλάξει και θα έχουν κάτι διαφορετικό να αντιμετωπίσουν. Ενώ, μέσω του προγράμματος της κατασκήνωσης αντιλαμβάνεσαι ότι δεν αλλάζει κάτι στην καθημερινότητά σου, ότι η ζωή σου παραμένει ίδια ακόμη και μετά τη διάγνωση και ότι μπορείς να κάνεις δραστηριότητες. Το κυριότερο είναι η μάθηση». Παράλληλα σημειώνει ότι, μεγαλώνοντας, επέστρεψε στην κατασκήνωση για να προσφέρει σε παιδιά με διαβήτη τη μάθηση και τις εμπειρίες που αποκόμισε όταν ήταν παιδί.
Η Μαρία Τουρμάκη, φοιτήτρια Διατροφολογίας και μέλος της ιατρικής ομάδας του κατασκηνωτικού προγράμματος, η οποία επίσης συμμετείχε ως διαβητικό παιδί στην κατασκήνωση, αναφέρει: «Είναι μια πάρα πολύ όμορφη εμπειρία, ειδικά για τα παιδιά με διαβήτη, γιατί νιώθουν ότι ανήκουν σε μια ομάδα, ότι δεν διαφέρουν από τα άλλα παιδιά. Μαθαίνουν πώς να διαχειριστούν μόνα τους τον διαβήτη και βλέπουν ότι δεν είναι μόνοι». Ο λόγος που η ίδια επέστρεψε στο πρόγραμμα ήταν η επιθυμία της να βοηθήσει άλλα παιδιά να ενταχθούν στην ομάδα.
Την αναγκαιότητα στενότερης συνεργασίας θεσμών, εκπαιδευτικών, γονέων και ειδικών ψυχικής υγείας, καθώς επίσης και της αποδοχής και ενίσχυσης του συστήματος υποστήριξης της σχολικής κοινότητας με ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς αναδεικνύουν τα περιστατικά βίας και εκφοβισμού που έχουν δει το φως της δημοσιότητας το τελευταίο χρονικό διάστημα, με θύτες, κυρίως, ανήλικους μαθητές.
Οι εκπαιδευτικές ομοσπονδίες δασκάλων και καθηγητών (ΔΟΕ, ΟΛΜΕ) σε πρόσφατες ανακοινώσεις τους τόνισαν την ανάγκη ενίσχυσης των σχολείων με μόνιμη και σταθερή παρουσία ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών σε κάθε σχολείο, από την αρχή της χρονιάς, «για την ουσιαστική παρέμβαση προς όφελος των μαθητών και των εκπαιδευτικών».
Η αύξηση του αριθμού ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών στα σχολεία αποτελεί μέρος της Εθνικής Στρατηγικής για την Πρόληψη της Βίας και την Αντιμετώπιση της Παραβατικότητας Ανηλίκων, ενώ ήδη από το 2020 και έπειτα έχει τεθεί στις προτεραιότητες του υπουργείου Παιδείας η στελέχωση των σχολείων με τις ειδικότητες αυτές.
Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Παιδείας, κατά το διάστημα 2022-2025 έχουν γίνει προσλήψεις 631 μόνιμων ψυχολόγων, εκ των οποίων οι 326 πραγματοποιήθηκαν το 2025. Μαζί με τον αριθμό των αναπληρωτών ψυχολόγων που προσλήφθηκαν κατά την τρέχουσα σχολική χρονιά, 2025-26, υπηρετούν συνολικά 1.977 ψυχολόγοι σε νηπιαγωγεία, δημοτικά σχολεία, γυμνάσια και λύκεια.
Οι αρμοδιότητες των σχολικών ψυχολόγων
Οι αρμοδιότητες ενός σχολικού ψυχολόγου είναι παιδαγωγικές. Όπως εξήγησε, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η Σύμβουλος Ψυχολόγων του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής και εκπαιδευτική ψυχολόγος, Μαρία Κουλιανού, η πρώτη βασική του αρμοδιότητα αφορά την πλαισίωση της επικοινωνίας με το εκπαιδευτικό προσωπικό και με τους μαθητές και τους γονείς, ακολουθώντας την αρχή της δεοντολογίας του απορρήτου. Στη συνέχεια, οι αρμοδιότητες του περιλαμβάνουν τη διεπιστημονική συνεργασία με όλους τους εκπαιδευτικούς του σχολείου και την υποστηρικτική πλαισίωση των παιδιών που φοιτούν σε αυτό.
Όσο για το πώς μπορεί να παρέμβει ένας ψυχολόγος, τόνισε ότι, όταν φτάσει σχετικό αίτημα από τον διευθυντή του σχολείου και τον σύλλογο διδασκόντων, οι χρόνοι παρέμβασης είναι τρεις:
Πριν την οποιαδήποτε διάγνωση, η διερεύνηση του ψυχολογικού, παιδαγωγικού και εκπαιδευτικού προφίλ του παιδιού, με σκοπό την πρώιμη και έγκαιρη ανίχνευση των δυσκολιών που μπορεί να εμφανίζει το παιδί στο σχολικό πλαίσιο.
Η δημιουργία ενός υποστηρικτικού πλαισίου μαζί με τον εκπαιδευτικό του τμήματος ένταξης, μέσα από εξατομικευμένο πρόγραμμα εκπαίδευσης, με βάση τις δυσκολίες που έχουν ανιχνευθεί.
Η δημιουργία υποστηρικτικού πλαισίου σε σχέση με τον μαθητή και την οικογένεια του. Να πλαισιωθεί, δηλαδή, η οικογένεια, για να μπορεί να υποστηρίξει τον μαθητή στο σχολείο αλλά και στις υπόλοιπες δραστηριότητες που συνοδεύουν τη ζωή του παιδιού και εκτός σχολείου.
Αναγκαία παρουσία, αλλά όχι αρκετή
Αυτή τη στιγμή, η αναλογία ψυχολόγων ανά σχολική μονάδα είναι 1 προς 5, σύμφωνα με τα στοιχεία της Εθνικής Στρατηγικής. Όπως σημείωσε η κ. Κουλιανού, το αίτημα για την αύξηση του αριθμού ψυχολόγων στα σχολεία είναι πάγιο, καθώς «δεν αρκεί ένας ψυχολόγος σε ένα σχολείο για μία ημέρα την εβδομάδα».
«Η παρουσία του ψυχολόγου στο σχολείο είναι μία αναγκαία συνθήκη, αλλά δεν είναι πάντα από μόνη της μία επαρκής συνθήκη», ανέφερε η κ. Κουλιανού, «γιατί το φαινόμενο της βίας είναι ένα ευρύτερο κοινωνικό φαινόμενο».
«Επομένως, το παζλ, το οποίο διαμορφώνεται γύρω από την περιγραφή των περιστατικών της παιδικής ή εφηβικής βίας απαρτίζεται από πάρα πολλά κομμάτια, που ένα πολύ σημαντικό κομμάτι είναι η παρουσία ψυχολόγου στο σχολείο. Όμως, ο ψυχολόγος για να μπορέσει να φέρει μία νέα δυναμική στα πράγματα, θα πρέπει να πλαισιώνεται αντίστοιχα από μία συνεχή παρουσία στο σχολείο, από μία συχνή και καλή επικοινωνία με τον σύλλογο διδασκόντων, για να προλαβαίνει να ενημερώνεται εγκαίρως. Και να έχει πολύ καλή και έγκαιρη επικοινωνία με τους γονείς», πρόσθεσε.
Σημαντική εξέλιξη, σε σχέση με τη βελτίωση των συνθηκών αμεσότερη δράσης, αποτελεί η αύξηση των σχολείων που εντάχθηκαν σε δίκτυο συνεργασιών, κατά 600. Πρόκειται για όμορα σχολεία, στα οποία δεν έχει τοποθετηθεί ψυχολόγος, και τα οποία μετά από αίτηση στο οικείο ΚΕΔΑΣΥ (Κέντρο Διεπιστημονικής Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης), μπορεί να επισκέπτεται ο ψυχολόγος γειτονικού σχολείου και να αναπτύξουν συνεργασία.
Τι προτείνεται στην Εθνική Στρατηγική για την πρόληψη και αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίας
Η Εθνική Στρατηγική για την Πρόληψη της Βίας και την Αντιμετώπιση της Παραβατικότητας Ανηλίκων 2025-2030 περιλαμβάνει συνολικά 29 πολιτικές και 69 μέτρα, κάνοντας μία πρόταση συγκροτημένης ολιστικής αντιεγκληματικής πολιτικής, με επικέντρωση στην πρόληψη.
«Ολιστική προσέγγιση σημαίνει ότι, και σε θεωρητικό και σε πρακτικό επίπεδο, δεν βλέπουμε τη σχολική βία αποκομμένη από άλλες μορφές βίας που μπορεί να υπάρχουν στην οικογένεια ή την κοινότητα», ανέφερε σχετικά στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Βασιλική Αρτινοπούλου, καθηγήτρια Εγκληματολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής που εκπόνησε τη Στρατηγική.
Όπως σημείωσε η κ. Αρτινοπούλου, υπάρχει η βούληση από την κυβέρνηση για την εφαρμογή της στρατηγικής και ήδη αρκετά υπουργεία έχουν ενσκήψει και έχουν αρχίσει να εφαρμόζουν αρκετά από τα βήματα που προτείνονται στη Στρατηγική.
Ειδικότερα για την ενδοσχολική βία, στα όσα προτείνονται για τη βελτίωση των ήδη υλοποιούμενων από το υπουργείο Παιδείας πολιτικών είναι και η πλήρης κάλυψη όλων των σχολικών μονάδων με σχολικό ψυχολόγο και σταδιακή βελτίωση αναλογίας σχολικού ψυχολόγου και σχολικών μονάδων. Όπως σημείωσε η κ. Αρτινοπούλου, προτείνεται η αναλογία ψυχολόγων ανά σχολική μονάδα, από 1 προς 5 που είναι αυτή τη στιγμή, να γίνει 1 προς 3 και, μακροπρόθεσμα, 1 προς 2 σχολεία.
Αξίζει να σημειωθεί, ότι στις νέες πολιτικές που προτείνονται περιλαμβάνεται η εκπαίδευση μη βίαιων πολιτών, μέσω της υποχρεωτικής εκπαίδευσης των μαθητών και των μαθητριών στην ειρηνική επίλυση των συγκρούσεων, τη διαμεσολάβηση, και την υποχρεωτική «κοινωνική εργασία» στο σχολείο για τους μαθητές που εκφοβίζουν.
Επιπλέον, προτείνεται η ενίσχυση των εκπαιδευτικών με την ενίσχυση του ρόλου των αρμόδιων συμβούλων εκπαίδευσης, με καθιέρωση υποχρεωτικής παρουσίας τους στα σχολεία δικαιοδοσίας τους τρεις φορές την εβδομάδα.
Ακόμη, η ενδυνάμωση της συνεργασίας σχολείου-οικογένειας-κοινότητας έχει σημαντική θέση στην Εθνική Στρατηγική. Προτείνεται η καθιέρωση υποχρεωτικής ενδοσχολικής συνεκπαίδευσης εκπαιδευτικών, μαθητών και γονέων/ασκούντων την επιμέλεια την 11η Δεκεμβρίου, Παγκόσμια Ημέρα του Παιδιού και, μάλιστα, μέσω νομοθετικής ρύθμισης των συναρμόδιων υπουργείων, προκειμένου να παρέχεται στους γονείς και κηδεμόνες των παιδιών δικαιολογημένη άδεια από την εργασία τους. Στο ίδιο πλαίσιο, προτείνεται και η υποχρεωτική διασύνδεση τουλάχιστον δύο όμορων σχολείων για την υλοποίηση κοινών δράσεων.
Βαρύτητα στη συναισθηματική ισορροπία έναντι της ακαδημαϊκής επιτυχίας
Τη σημασία αλλαγής της φιλοσοφίας των οδηγών σπουδών υπογράμμισε, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και η Ελίνα Κατσαδούρη, σχολική ψυχολόγος. Όπως σημείωσε, υπάρχουν σχετικοί οδηγοί από τους αρμόδιους φορείς, οι οποίοι διαθέτουν υποστηρικτικές πληροφορίες και συμβουλευτικές κατευθύνσεις για την άσκηση του έργου των σχολικών ψυχολόγων. «Οι οδηγοί που αφορούν το ελληνικό πλαίσιο, κατευθύνουν και υπαγορεύουν λεπτομερώς τα καθήκοντα του σχολικού ψυχολόγου», ανέφερε η κ. Κατσαδούρη, ωστόσο τόνισε ότι στην πράξη «αποτυγχάνουν να διερευνήσουν και να εφαρμόσουν τον -ουσιαστικό- ρόλο της διασύνδεσης μεταξύ των διάφορων υπηρεσιών, που αφορούν την υποστήριξη του μαθητή».
Όπως παρατήρησε, στους αντίστοιχους οδηγούς, της Αυστραλίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δίνεται βαρύτητα στη συνολική ψυχική ευεξία και συναισθηματική ισορροπία των μαθητών, έναντι της ακαδημαϊκής επιτυχίας και καθορίζονται με σαφή τρόπο οι διαδικασίες που αφορούν την πορεία των συμβουλευτικών αιτημάτων, που εκκινούν από το σχολικό περιβάλλον και χρήζουν εμπλοκής και άλλων ειδικοτήτων. «Η όλη διαδικασία υποστηρίζεται και συντονίζεται σχεδόν αυτόματα από κρατικούς μηχανισμούς», εξήγησε.
Από τη μεριά της, η Σύμβουλος Ψυχολόγων του ΙΕΠ, κ. Κουλιανού επιβεβαίωσε ότι ένας οδηγός σπουδών που δεν θα είναι προσανατολισμένος μόνο γνωστικά, θα πρέπει να είναι ο στόχος της πολιτικής για την πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας και της παραβατικότητας των ανηλίκων.
«Μία πολιτική, η οποία ενθαρρύνει και ενισχύει τη συνεργασία στα σχολεία, που περιέχει επιμορφώσεις, οδηγούς, επιμορφωτικό υλικό, και ένα νέο πρόγραμμα σπουδών, το οποίο θα επενδύει στη διαμόρφωση και καλλιέργεια αξιών, σε εμπειρίες των παιδιών εντός και εκτός σχολείου (με τη φύση, με κοινωνικά παραδείγματα και ερεθίσματα, με μουσεία, με άθληση), που θα ενσωματώνονται σε έναν οδηγό σπουδών, ο οποίος δεν θα είναι μόνο γνωστικά προσανατολισμένος, αλλά θα μπορεί να δίνει ποικιλόμορφες και πολιτισμικές ευκαιρίες στα παιδιά, όλα αυτά μαζί μάς κάνουν να πιστεύουμε και να ελπίζουμε ότι θα μπορέσουμε να δράσουμε σε επίπεδο όχι μόνο αντιμετώπισης, αλλά πρώτιστα σε επίπεδο πρόληψης», κατέληξε η κ. Κουλιανού.
Μια σοβαρή ασθένεια ανάγκασε την 66χρονη Ευαγγελία Μαύραινα να αφήσει τη ζωή της στη Σάμο, για να μπορέσει να συνεχίσει τη θεραπεία της στην Αθήνα. Μαζί με τον σύζυγό της, εγκατέλειψαν το σπίτι και την εργασία τους, προκειμένου να βρεθούν κοντά σε ιατρικές υπηρεσίες που δεν ήταν διαθέσιμες στο νησί. Ακόμη και στην Αθήνα όμως, οι δυσκολίες ήταν πολλές, καθώς δεν μπορούσε να μετακινηθεί εύκολα, ενώ το κόστος κατ’ οίκον φροντίδας ήταν απαγορευτικό.
Η ιστορία της Ευαγγελίας Μαύραινα είναι μία από τις πολλές ιστορίες ανθρώπων που δίνουν καθημερινά αυτή τη μάχη. Ζουν μια πραγματικότητα όπου η σοβαρή ασθένεια δεν επηρεάζει μόνο τον ασθενή αλλά ολόκληρη την οικογένεια. Αυτή ακριβώς η πραγματικότητα οδήγησε, από το 2001, μια ομάδα γιατρών και νοσηλευτών να ξεκινήσει εθελοντικά επισκέψεις σε σπίτια ασθενών, θέτοντας τις βάσεις για μια ολιστική μορφή φροντίδας και να δημιουργήσουν τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό «Νοσηλεία».
«Μέσα στο πρόβλημά μου, φανερώθηκαν αυτοί οι άνθρωποι και μου έδειξαν αγάπη και φροντίδα και εγώ το εκτιμώ πολύ αυτό. Με βοήθησαν πάρα πολύ. Είναι εξαιρετικοί άνθρωποι στη δουλειά τους, αλλά πάνω απ’ όλα, καλοί άνθρωποι. Αν δεν είχα βρει τη “Νοσηλεία”, δεν θα μπορούσα να ανταποκριθώ στα έξοδα. Ήταν πάρα πολλά τα χρήματα και η θεραπεία κράτησε για πάρα πολύ καιρό», επισημαίνει η Ευαγγελία Μαύραινα, μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο και θέλοντας να εκφράσει την ευγνωμοσύνη της σημειώνει, «ευχαριστώ τον Θεό που βρέθηκαν αυτοί οι άνθρωποι μπροστά μου».
«Πολλοί ασθενείς με σοβαρές ή απειλητικές ασθένειες παίρνουν εξιτήριο από το νοσοκομείο και μένουν στη συνέχεια αβοήθητοι», υπογραμμίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Fundraiser Executive της Νοσηλείας Κατερίνα Παράσχου και διευκρινίζει πως «η ανακουφιστική φροντίδα, επικεντρώνεται στην κάλυψη όλων των αναγκών του ασθενούς σωματικών, ψυχικών, κοινωνικών και πνευματικών και δεν έρχεται να αντικαταστήσει τη θεραπευτική αγωγή· αντίθετα, τη συμπληρώνει, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής τόσο των ασθενών όσο και των οικογενειών τους».
Ολιστική φροντίδα πέρα από την ιατρική πράξη
Ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της «Νοσηλείας» Δρ Ιωάννης Κωνσταντινίδης, υπογραμμίζει πως «σήμερα, σε μεγάλο βαθμό, η φροντίδα των ανθρώπων με σοβαρές και απειλητικές ασθένειες στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στις οικογένειες, σε ανθρώπους που προσπαθούν να ανταποκριθούν σε κάτι πολύ απαιτητικό, συχνά χωρίς γνώση και χωρίς υποστήριξη».
Ο ίδιος τονίζει πως η ανακουφιστική φροντίδα δεν μπορεί να θεωρείται πολυτέλεια και εξηγεί ότι, «ανακουφιστική φροντίδα δεν μπορεί να παραμένει ένα κενό που καλύπτεται αποσπασματικά. Είναι ένα βασικό δικαίωμα. Η κατ’ οίκον ανακουφιστική φροντίδα μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά αυτή την πραγματικότητα. Είναι η πιο ανθρώπινη λύση για τον ασθενή, που μπορεί να παραμείνει στο οικείο του περιβάλλον, αλλά ταυτόχρονα είναι και μια πιο βιώσιμη προσέγγιση για ένα σύστημα υγείας που ήδη λειτουργεί στα όριά του».
Αναφερόμενη στη σημασία της κατ’ οίκον φροντίδας, η κ. Παράσχου επισημαίνει ότι «το 95% των ασθενών που χρειάζονται ανακουφιστική φροντίδα θα μπορούσε να τη λαμβάνει στο σπίτι του. Οι ασθενείς νιώθουν καλύτερα στο σπίτι τους, αποφεύγονται οι άσκοπες μετακινήσεις και μειώνεται ο κίνδυνος ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων», παράλληλα υπογραμμίζει και τη σημασία για το σύστημα υγείας, καθώς «αποφεύγεται η σπατάλη πόρων για περιττές μετακινήσεις και νοσηλείες».
Η «Νοσηλεία» όπως εξηγεί η ίδια, στηρίζει ενήλικες που πάσχουν από κάποια σοβαρή και απειλητική ασθένεια, αντιμετωπίζουν σοβαρές οικονομικές δυσκολίες και προβλήματα κινητικότητας που καθιστούν ανέφικτη τη συχνή μετάβασή τους στις δημόσιες δομές υγείας, ακόμη και στο φαρμακείο της γειτονιάς. Οι ασθενείς είναι άνθρωποι που πάσχουν από καρκίνο, ALS, καρδιαγγειακές, νευρολογικές ή άλλες παθήσεις, σε ποσοστό μεγαλύτερο του 60% είναι άνω των 65 ετών, σε ποσοστό μεγαλύτερο του 70% είναι γυναίκες, ζουν κατά μέσο όρο με 400 ευρώ/μηνιαίως και σε ποσοστό 20% είναι ανασφάλιστοι.
«Τεράστιο είναι επίσης το θέμα της σπατάλης των πόρων του ΕΣΥ. Φανταστείτε έναν κλινήρη ασθενή με καρκίνο του προστάτη, ο οποίος φέρει καθετήρα που πρέπει να αλλάζει κάθε περίπου τρεις εβδομάδες. Εάν ο ασθενής δεν έχει τους πόρους ώστε να καλέσει ιδιώτη γιατρό στο σπίτι του, τότε, για μία τόσο απλή πράξη όπως είναι η αλλαγή καθετήρα, θα πρέπει κάθε τρεις εβδομάδες ο ασθενής να καλεί το ΕΚΑΒ για να τον μεταφέρει στο νοσοκομείο. Η “Νοσηλεία” δεν απαντά μόνο σε αυτή την ανάγκη. Αγκαλιάζει αυτόν τον ασθενή», διευκρινίζει.
Η καθημερινότητα των ασθενών – Η αξία της ανθρώπινης επαφής
Η κ. Παράσχου στάθηκε ιδιαίτερα στην κοινωνική διάσταση της ασθένειας: «Πίσω από την ασθένεια υπάρχει έντονη μοναξιά, κοινωνικός αποκλεισμός και ένα βαθύ αίσθημα εγκατάλειψης. Πολλοί ασθενείς ζουν με ελάχιστους πόρους, ενώ ακόμη και βασικά είδη, όπως πάνες ή υποσέντονα, αποτελούν σημαντικό οικονομικό βάρος». Υπογράμμισε επίσης, τον ρόλο των φροντιστών, λέγοντας ότι «συχνά σηκώνουν ένα πολύ μεγάλο βάρος, σωματικά και συναισθηματικά».
«Για πολλούς ασθενείς, αυτή είναι η μόνη σταθερή ανθρώπινη επαφή μέσα στην εβδομάδα τους», όπως εξηγεί η ίδια, «η φροντίδα δεν περιορίζεται σε ιατρικές πράξεις, αλλά περιλαμβάνει και την ανθρώπινη διάσταση. Υπάρχει κάποιος να ακούσει, να καθοδηγήσει και να στηρίξει» και σημειώνει πως, «η Ελλάδα είναι ήδη μία από τις πιο “γηρασμένες” χώρες στην Ευρώπη. Ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού δυσκολεύεται να καλύψει βασικές ανάγκες και η ανάγκη για φροντίδα στο σπίτι δεν είναι πλέον μεμονωμένη, αλλά αφορά ολοένα και περισσότερους ανθρώπους. Στην πράξη δεν υπάρχουν ακόμη οι απαραίτητες δημόσιες δομές που να καλύπτουν αυτές τις ανάγκες».
«Η κατ’ οίκον ανακουφιστική φροντίδα αποτελεί βασικό στοιχείο αξιοπρέπειας. Το να μπορεί ένας άνθρωπος να παραμείνει στο σπίτι του, με υποστήριξη, κάνει πραγματική διαφορά. Το ζητούμενο είναι να διασφαλιστεί ότι κανείς δεν θα είναι μόνος απέναντι στην ασθένειά του», καταλήγει η Κατερίνα Παράσχου.
Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία στη σελίδα μας. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε τη σελίδα, θα υποθέσουμε πως είστε ικανοποιημένοι με αυτό.
