Σημαντικό ορόσημο για την ελληνική ακαδημαϊκή κοινότητα αποτελεί η εκτόξευση του πρώτου νανοδορυφόρου του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), με την ονομασία PeakSat.

Πρόκειται για τον πρώτο Νανοδορυφόρο στην Ελλάδα ο οποίος σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από προπτυχιακούς/ές φοιτητές και φοιτήτριες. Η εκτόξευση του δορυφόρου, η οποία αναμένεται να πραγματοποιηθεί την ίδια ημέρα με πύραυλο Falcon 9 της SpaceX, στο πλαίσιο της αποστολής Transporter-16, σηματοδοτεί την είσοδο του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου στον παγκόσμιο διαστημικό χάρτη. Ο PeakSat έχει ήδη παραδοθεί στην Exolaunch, που έχει αναλάβει την ενσωμάτωσή του στην αποστολή.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΑΠΘ, το έργο, με τίτλο: «Νανοδορυφόρος για εφαρμογή Οπτικών Επικοινωνιών», το οποίο ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2023, αποτελεί μια ολοκληρωμένη προσπάθεια σχεδιασμού, κατασκευής και επιχειρησιακής λειτουργίας ενός δορυφόρου τύπου CubeSat 3U. Η αποστολή επικεντρώνεται στην επίδειξη καινοτόμων τεχνολογιών οπτικών επικοινωνιών μέσω laser σε χαμηλή γήινη τροχιά (LEO).

Επιστημονικοί υπεύθυνοι (Ε.Υ.) του έργου είναι ο Καθηγητής Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Αλκιβιάδης Χατζόπουλος και ο Καθηγητής του Τμήματος Φυσικής Κλεομένης Τσιγάνης, ενώ ο σχεδιασμός και η υλοποίηση του νανοδορυφόρου έγινε από τη φοιτητική ομάδα SpaceDot, υπό την επιστημονική εποπτεία των Εργαστηρίων Ηλεκτρονικής του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών (ΗΜΜΥ) και Θεωρητικής Μηχανικής και Αστροδυναμικής του Τμήματος Φυσικής.

Βασικός στόχος της αποστολής είναι η επίτευξη οπτικής επικοινωνίας μεταξύ του δορυφόρου και επίγειων σταθμών στην Ελλάδα, με επίκεντρο τον οπτικό σταθμό στον Χολομώντα Χαλκιδικής. Μέσω αυτής της τεχνολογίας, αναμένεται να επιτευχθεί μετάδοση δεδομένων με ταχύτητες που φτάνουν έως και τα 100 Mbps.

Ο PeakSat δεν αποτελεί απλώς έναν δορυφόρο, αλλά ένα πλήρες διαστημικό σύστημα το οποίο σχεδιάστηκε και συναρμολογήθηκε σε εγκαταστάσεις που παραχωρήθηκαν από συνεργαζόμενα Εργαστήρια του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, με τη συμβολή των Εργαστηρίων Κατασκευής Ανιχνευτών Στοιχειωδών Σωματιδίων ATLAS και Νανοτεχνολογίας LTFN του Τμήματος Φυσικής του Αριστοτελείου και Ηλεκτροτεχνικών Υλικών του Τμήματος ΗΜΜΥ, καθώς και του Εργαστηρίου Ηλεκτρομαγνητικής Θεωρίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης.

Σημαντικό μέρος των υποσυστημάτων του, όπως ο κεντρικός υπολογιστής και η πλακέτα τηλεπικοινωνιών, αναπτύχθηκαν εξ ολοκλήρου εντός του Πανεπιστημίου. Το σύστημα υποβλήθηκε σε απαιτητικές δοκιμές (θερμικού κενού και μηχανικών δονήσεων), σύμφωνα με τα πρότυπα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ΕΟΔ).

Το έργο εντάσσεται στο εθνικό πρόγραμμα «Greek CubeSats In-Orbit Validation Projects» και χρηματοδοτείται μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, με τη στήριξη του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και τον συντονισμό του ΕΟΔ.

Σε δηλώσεις του ο Πρύτανης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, Καθηγητής Κυριάκος Αναστασιάδης επισήμανε ότι «το PeakSat δεν είναι μόνο μια τεχνολογική επιτυχία· είναι ένα σύμβολο των δυνατοτήτων της νέας γενιάς επιστημόνων της χώρας μας. Μέσα από τέτοιες πρωτοβουλίες, το Πανεπιστήμιο ενισχύει τον ρόλο του ως φορέας παραγωγής γνώσης και καινοτομίας, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην ανάπτυξη του ελληνικού διαστημικού οικοσυστήματος».

Με αφορμή το γεγονός, το Αριστοτέλειο διοργανώνει εκδήλωση, με τίτλο «Το ΑΠΘ σε τροχιά – Νανοδορυφόρος Οπτικών Επικοινωνιών PeakSat», την Κυριακή 29 Μαρτίου 2026 και ώρα 12.30, στην Αίθουσα Τελετών.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Με στόχο την ενίσχυση της έρευνας και της καινοτομίας στην Ορεινή Ελλάδα, την τόνωση της τοπικής οικονομίας και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, εγκαινιάστηκε με κάθε επισημότητα το νέο παράρτημα του ΕΚΕΤΑ στον Δήμο Λίμνης Πλαστήρα.

Το νέο αυτό εγχείρημα, με την ονομασία «Ολιστικό Κέντρο Έρευνας και Καινοτομίας Ορεινότητας (ΟΡΟΣ)», αποτελεί μια δυναμική σύμπραξη μεταξύ του ΕΚΕΤΑ και του Δήμου Λίμνης Πλαστήρα, στο πλαίσιο της στρατηγικής του ΕΚΕΤΑ για την υποστήριξη της ευφυούς εξειδίκευσης των Δήμων και Περιφερειών ανά τη χώρα.

Το νέο αυτό Κέντρο θα φιλοξενηθεί στο πέτρινο κτίριο του πρώην Περιβαλλοντικού Κέντρου Νεοχωρίου, έναν χώρο με ιδιαίτερη συμβολική και περιβαλλοντική αξία, ενώ μέσα από τη λειτουργία του φιλοδοξεί να αποτελέσει πυλώνα βιώσιμης ανάπτυξης, ενισχύοντας την τοπική κοινωνία και αναδεικνύοντας τα συγκριτικά πλεονεκτήματα των ορεινών περιοχών.

Κατά τη διάρκεια της τελετής εγκαινίων, υπεγράφη Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ του ΕΚΕΤΑ και του Δήμου Λίμνης Πλαστήρα, επισφραγίζοντας την παραχώρηση, για χρονικό διάστημα 25 ετών, του κτιρίου συνολικής επιφάνειας περίπου 400 τ.μ. από τον Δήμο προς το ΕΚΕΤΑ. Η συμφωνία αυτή αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα για την υλοποίηση του εγχειρήματος, διασφαλίζοντας τη σταθερή και μακροπρόθεσμη λειτουργία του νέου Κέντρου Ορεινότητας. Η πρωτοβουλία αυτή, αποτυπώνει τον στρατηγικό ρόλο του ΕΚΕΤΑ στην προώθηση της καινοτομίας αλλά και τη διορατική και άμεση ανταπόκριση του Δήμου Λίμνης Πλαστήρα, με έμφαση στην ενίσχυση καινοτόμων δράσεων, της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας και της ανάπτυξης νεοφυών επιχειρήσεων (start-ups).

Στα επίσημα εγκαίνια του Παραρτήματος, το οποίο στις 24 Φεβρουαρίου παρουσιάστηκε από τον Πρόεδρο ΔΣ του ΕΚΕΤΑ Δρ. Ευάγγελο Μπεκιάρη και την Γεν. Διευθύντρια του ΕΚΕΤΑ  Δρ. Μαρία Γκέμου, παρουσία του Δημάρχου Λίμνης Πλαστήρα κ. Παναγιώτη Νάνου,  στη συνεδρίαση της Υποεπιτροπής Ορεινών Περιοχών της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Περιφερειών της Βουλής, παραβρέθηκαν ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Κώστας Τσιάρας, ο Υφυπουργός Ανάπτυξης, αρμόδιος για την Έρευνα και την Καινοτομία κ. Σταύρος Καλαφάτης, ο Αν. Περιφερειάρχης Θεσσαλίας κ. Κωνσταντίνος Μπαρμπούτης και ο Μητροπολίτης ΙΜΘΦ κ. Τιμόθεος ο οποίος τέλεσε και τον αγιασμό. Η εκδήλωση τελούσε υπό την Αιγίδα της Βουλής των Ελλήνων, την οποία εκπροσώπησε ο Πρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Περιφερειών της Βουλής των Ελλήνων, κ. Μάνος Κόνσολας.

Την Κεντρική Ένωση Δήλων Ελλάδος (ΚΕΔΕ), εκπροσώπησε ο πρόεδρος της Επιτροπής Ορεινών Περιοχών κ. Σωκράτης Κεφαλογιάννης ενώ χαιρετισμό απηύθυναν οι βουλευτές Καρδίτσας κ.κ. Κωτσός και Σπάνιας και η κ. Α. Σκόνδρα.

Στην εκδήλωση ήταν παρόντες οι αντιδήμαρχοι του Δήμου Λίμνης Πλαστήρα, ο πρόεδρος της Συνεταιριστικής Τράπεζας, κ. Μπούκης, ο διευθυντής της ΑΝΚΑ κ. Σακελλαρίου, ο αντιπρόεδρος του ΕΒΕΚ, κ. Κ. Λαμπρόπουλος καθώς και ο συντονιστής του Δικτύου “Πίνδος”  κ. Σεραφείμ Φελέκης, ο οποίος εκπροσώπησε τον πρόεδρο και δήμαρχο Αργιθέας κ. Ανδρέα Στεργίου.

Κώστας Τσιάρας: Προοπτική ανασυγκρότησης των ορεινών και άλλων αγροτικών περιοχών

Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, κ. Τσιάρας, συνέδεσε την λειτουργία της νέας δομής του ΕΚΕΤΑ με το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Αγράφων χαρακτηρίζοντας υψηλής αξίας την στρατηγική συνεργασία Δήμου Λίμνης Πλαστήρα και ΕΚΕΤΑ, ενώ αναφέρθηκε στην προοπτική που ανοίγεται για την ανασυγκρότηση των ορεινών και άλλων αγροτικών περιοχών. Ο κ. Τσιάρας εκθείασε την επιτυχή πορεία του ΕΚΕΤΑ επισημαίνοντας: «‘Oσοι γνωρίζουν πόσα έχει καταφέρει το ΕΚΕΤΑ μέχρι σήμερα, διαπιστώνουν ότι αυτό είναι απλώς ένα ακόμη βήμα σε μια σειρά πολύ επιτυχημένων βημάτων και συγκεκριμένων επιλογών που έρχονται να στηρίξουν την καινοτομία και τις νέες τεχνολογίες».

Σταύρος Καλαφάτης: Πολιτική επιλογή της κυβέρνησης η δημιουργία επιστημονικού φορέα στα Άγραφα

Παρών στην εκδήλωση ο αρμόδιος Υφυπουργός Ανάπτυξης, κ. Καλαφάτης, ο οποίος ανέφερε ότι η δημιουργία επιστημονικού φορέα στα Άγραφα, αποτελεί πολιτική επιλογή της κυβέρνησης να στηρίξει τις ορεινές περιοχές και αναφέρθηκε στην ανάγκη να στηριχθεί η περιφέρεια με επιστημονικό και κάθε άλλο τρόπο. «Έχουμε μια αλλαγή παραδείγματος» τόνισε ο κ. Καλαφάτης εξαίροντας το ρόλο του ΕΚΕΤΑ, επισημαίνοντας ότι συμβάλλει ουσιαστικά στην τοπική ανάπτυξη, υποστηρίζοντας οριζόντια όλα τα επίπεδα — από την έρευνα και την καινοτομία έως την εφαρμογή και τη διαμόρφωση ενός βιώσιμου αναπτυξιακού μοντέλου για την περιοχή — με τελικούς ωφελούμενους το σύνολο της τοπικής κοινωνίας.

Δρ. Ευάγγελος Μπεκιάρης: «Η επιλογή της Λίμνης Πλαστήρα, δεν έγινε τυχαία»

«Πέρα από την πρόσκληση του Δημάρχου, επιλέξαμε να βρεθούμε στην περιοχή, καθώς κατέχει κομβική θέση στον ελλαδικό χώρο και συγκεντρώνει, σε σημαντικό βαθμό, όλα τα θεματικά αντικείμενα που αναπτύσσονται στα πέντε ερευνητικά Ινστιτούτα του ΕΚΕΤΑ, συνεπώς η νέα δομή μπορεί να υποστηριχθεί από όλες τις υπηρεσίες», ανέφερε ο Πρόεδρος ΔΣ  του ΕΚΕΤΑ Δρ. Ευάγγελος Μπεκιάρης.

Παράλληλα, παρουσίασε ουσιαστικές πτυχές των επιχειρηματικών ευκαιριών που αναδύονται από τη δημιουργία του Ολιστικού Κέντρου Έρευνας και Καινοτομίας Ορεινότητας στη Λίμνη Πλαστήρα. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε: «το Κέντρο δημιουργεί ένα ευνοϊκό περιβάλλον για τη δοκιμή και αξιολόγηση προϊόντων που απευθύνονται σε ορεινές περιοχές, δίνοντας τη δυνατότητα επαλήθευσης της ποιότητας, της προστιθέμενης αξίας και, τελικά, της επιχειρηματικής τους βιωσιμότητας». Την ίδια στιγμή, επεσήμανε ότι η επιστημονική γνώση και οι μελέτες που θα παραχθούν δεν περιορίζονται στην περιοχή της Λίμνης Πλαστήρα, αλλά προορίζονται για ολόκληρη την Ορεινή Ελλάδα και την βιώσιμη ανάπτυξη της ελληνικής Περιφέρειας ενώ σημείωσε ότι «κάποιες δράσεις προορίζονται ακόμα και για εξαγωγές για το εξωτερικό», ενώ τόνισε τη σημασία της δημιουργίας σημαντικού αριθμού θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης από το ΕΚΕΤΑ στην περιοχή.

Παναγιώτης Νάνος: Πύλη στο Μέλλον – Σχέδιο δημιουργίας Τράπεζας Γης & Κτηνοτροφικού πάρκου, αξιοποίηση βιομάζας

«Η Λίμνη Πλαστήρα σταδιακά μετατρέπεται σε εθνικό σημείο αναφοράς για την καινοτομία στο Φυσικό και Ανθρωπογενές Περιβάλλον», ανέφερε ο δήμαρχος Λίμνης Πλαστήρα κ. Παναγιώτης Νάνος κάνοντας ειδική αναφορά στην ταχύτητα λήψης αποφάσεων και δράσεων, επισημαίνοντας ότι: «Σε 6 μήνες από την συμφωνία γίνονται τα εγκαίνια και ήδη συντάσσονται οι πρώτες μελέτες». Ειδικότερα ανέφερε δράσεις στον Πρωτογενή τομέα με την δημιουργία Τράπεζας Γης, τα Συνεταιριστικά Καστανομερίδια, την αξιοποίηση της Βιομάζας μέσω Κοινωνικών Συνεταιριστικών Επιχειρήσεων (ΚοινΣΕπ), και το κτηνοτροφικό πάρκο στον Καρβασαρά. Ο κ. Νάνος ανέφερε χαρακτηριστικά πώς: «Σήμερα δεν ανοίγουμε απλά τις πόρτες ενός νέου παραρτήματος του ΕΚΕΤΑ, ανοίγουμε μια πύλη στο Μέλλον! Η λειτουργία του νέου φορέα θα αποδώσει αναπτυξιακές προτάσεις και θετικά παραδείγματα για ολόκληρη την ορεινή πατρίδα».

Από την πλευρά τους, ο αναπληρωτής Περιφερειάρχης Θεσσαλίας κ. Μπαρμπούτης, είπε ότι η Περιφέρεια Θεσσαλίας στηρίζει την πρωτοβουλία και τις ορεινές περιοχές μέσα από την ΟΧΕ Αγράφων, ενώ ο Πρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Περιφερειών της Βουλής των Ελλήνων, κ. Μάνος Κόνσολας, ανέφερε  είπε ότι είναι σημαντικό βήμα για την στήριξη των ορεινών κοινοτήτων και βάσιμα προσδοκώνται από όλους θετικά αποτελέσματα, στο πλαίσιο της πρότασής του των 6 σημείων για την αναγέννηση των ορεινών περιοχών.

Στους χαιρετισμούς τους, οι βουλευτές της Καρδίτσας κ.κ. Κωτσός και Σπάνιας και η κ. Α. Σκόνδρα, επεσήμαναν στην αξία της δημιουργίας φορέα για την Ορεινότητα.

Τέλος, ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ορεινών Περιοχών κ. Σωκράτης Κεφαλογιάννης, δήμαρχος Ανωγείων Κρήτης, υπογράμμισε: «Η Ορεινότητα αποτελεί προτεραιότητα για την ΚΕΔΕ αλλά και για την Κυβέρνηση. Είναι σημαντικό βήμα η δημιουργία Ειδικής Γραμματείας για τις ορεινές περιοχές, όπως και το Ινστιτούτο Ορεινότητας στο Δήμο Λίμνης Πλαστήρα, το οποίο θα συμβάλλει στην Ανάπτυξη όλης της ορεινής Ελλάδας».