Ομιλία Νίκου Ανδρουλάκη, Προέδρου ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής στην Ολομέλεια της Βουλής στην Επίκαιρη Επερώτηση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας για το Ταμείο Ανάκαμψης

Κύριε Πρόεδρε,

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Το Ταμείο Ανάκαμψης δεν ήταν ένα ακόμα χρηματοδοτικό εργαλείο, δεν ήταν ένα ακόμα πρόγραμμα. Έγινε σε μια πολύ κρίσιμη στιγμή για την Ευρώπη αλλά και για όλη την ανθρωπότητα,με τον κορωνοϊό, -την καταστροφή που έπαθαν τα Εθνικά Συστήματα Υγείας, χάθηκαν εκατομμύρια ζωές-, η οικονομία πάγωσε και η Ευρώπη έπρεπε να πάρει γενναίες πρωτοβουλίες. 

Κι έτσι δημιουργήθηκε ένα έργο το οποίο ήταν τεράστια ευκαιρία για την Ευρώπη, αλλά και για τη χώρα μας, η οποία συγκριτικά με τον πληθυσμό της και το ΑΕΠ της, πήρε από τα μεγαλύτερα Ταμεία Ανάκαμψης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 36 δισεκατομμύρια ευρώ. 

Πετύχατε την ανθεκτικότητα; Πετύχατε τους στόχους να αλλάξει η ζωή των πολιτών και να ανασυγκροτηθεί το παραγωγικό μοντέλο που μας οδήγησε και στην κρίση του 2009; Όχι. Δεν καταφέρατε τίποτα, ώστε να νιώθουν οι πολίτες και η κοινωνία ότι έφερε γενναίες αλλαγές. 

Αντί να σχεδιάσετε ένα συνεκτικό στρατηγικό πλαίσιο για το Ταμείο Ανάκαμψης, δεν υπήρχαν σαφείς προτεραιότητες, κατάλογοι έργων που συνεχώς αναθεωρούσατε, καμία διαβούλευση, κανένας διάλογος, όπως συνέβη σε άλλες χώρες, με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, με τα Επιμελητήρια, με τις τοπικές  κοινωνίες. Όλα ένα κλειστό κύκλωμα εξουσίας του Μαξίμου, που οργάνωσε όλο αυτό το σχέδιο. 

Εμείς ζητήσαμε εξαρχής μεγαλύτερη έμφαση στις δημόσιες υποδομές, στον σιδηρόδρομο, σε επενδύσεις, σε δίκτυα για αποθήκευση ενέργειας. Γιατί; Γιατί αυτά πρέπει να κάνουμε για να πετύχουμε όσα έχουν πετύχει άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Φθηνές μεταφορές με ασφάλεια και χαμηλό κόστος ζωής και παραγωγής, με φθηνή ενέργεια για τα νοικοκυριά και για τους πραγματικούς παραγωγούς. 

Εσείς θέλετε πράσινη μετάβαση, αλλά όχι για τους πολλούς, για τους λίγες. Μπίζνα, όπως προανέφερε και ο βουλευτής μας. 

Πρότεινα αναθεώρηση του Ταμείου Ανάκαμψης, όταν είδα όλες αυτές τις στρεβλώσεις, κύριε Παπαθανάση. 

Προτείναμε περισσότερα χρήματα για το ΕΣΥ που καταρρέει. Προτείναμε χρήματα για κοινωνικές κατοικίες στα πρότυπα Πορτογαλίας, Ισπανίας, Ιταλίας.

Τι μου απαντούσατε; Θυμάστε; Όχι, εσείς. Ο ίδιος ο Πρωθυπουργός. Ότι είμαι λαϊκιστής και μάλιστα ότι μου αξίζει το… «Νόμπελ ασχετοσύνης», γιατί το Ταμείο Ανάκαμψης δεν αναθεωρείται. 

Και όχι μόνο το αναθεωρήσατε μετά– μολονότι όπως λέγατε  εμείς “δεν ξέραμε”και δήθεν λέγαμε“ψέματα”-, το αναθεωρήσατε τέσσερις φορές, αποδεικνύοντας ότι είστε και ερασιτέχνες, είστε και ανίκανοι να σχεδιάσετε σωστά βάσει του πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Το αποτέλεσμα: Ακόμη και ο Χριστόφορος Πισσαρίδης -πάνω στις προτάσεις του οποίου στηρίχθηκε το «Ελλάδα 2.0»- αναγνώρισε δημόσια ότι έγιναν κυρίως οι εύκολες αλλαγές, αλλά οι μεταρρυθμίσεις που θα έφερναν τον παραγωγικό μετασχηματισμό στη χώρα παραμένουν ζητούμενο. 

Γι’ αυτό θεωρούμε αναγκαίο να υπάρξει σύσταση ειδικής κοινοβουλευτικής επιτροπής μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου, ώστε να αξιολογηθεί με διαφάνεια,  πού κατευθύνθηκαν οι πόροι και ποιο ήταν το πραγματικό αποτέλεσμα των επιλογών σας για την οικονομία και την κοινωνία.

Στις επόμενες εκλογές με την πολιτική αλλαγή, θα ελέγξουμε πού πήγε και το τελευταίο ευρώ. Πώς αξιοποιήθηκε και ποιοι πονηροί κέρδισαν εις βάρος της κοινωνίας. 

Γιατί είστε πρωταθλητές,  όχι μόνο στην τοξικότητα, όχι μόνο στο πελατειακό κράτος, όχι μόνο στην κατάρρευση του κοινωνικού κράτους, όχι μόνο στην αποδόμηση των θεσμών της δημοκρατίας και του κοινοβουλίου, αλλά και σε απευθείας αναθέσεις και στους δήθεν διαγωνισμούς που είναι στημένοι. 

Γι’ αυτό θα ελέγξουμε μέχρι και το τελευταίο ευρώ. 

Δεύτερο ζήτημα. Οι επιλογές σας ήταν στρατηγικά σωστές; 

Για να δούμε τα συγκριτικά στοιχεία.

Πράσινη μετάβαση: Κατευθύνατε το 38% του Ταμείου, στην Ευρώπη ο μέσος όρος είναι 41% – δώσατε αρκετά – που είναι η αποθήκευση; Γιατί καθυστερήσατε; Πού είναι τα έργα της αποθήκευσης; Για να μπορούμε να μιλάμε για δίκαιη μετάβαση; 

Τι επενδύσεις έγιναν στα δίκτυα όταν λέτε «δεν μπορούμε να δώσουμε όρους σύνδεσης σε ενεργειακές κοινότητες λόγω της κατάστασης του δικτύου»; Γιατί δεν δώσατε χρήματα να το διορθώσετε, να το εκσυγχρονίσετε; 

Ψηφιακός μετασχηματισμός: Διαθέσατε το 22%, έναντι του 25%της Ένωσης. Και πού βρισκόμαστε; Το πιο αργό και ακριβό ίντερνετ στην Ευρώπη έχει η Ελλάδα. Πού είναι λοιπόν το αποτέλεσμα και το αποτύπωμα στην καθημερινή ζωή των πολιτών. 

Κοινωνικές δαπάνες: Δώσατε το 18%, έναντι του 25% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πού είναι οι κοινωνικές κατοικίες; Πού είναι ένα ΕΣΥ που νιώθει ο πολίτης ότι οι υπηρεσίες του είναι υψηλού επιπέδου σε όλη την Ελλάδα; Και όχι να ψάχνουν γιατρούς και νοσηλευτές.  

Σιδηρόδρομος: Είχαμε την τραγωδία των Τεμπών. Και τι κάνατε; Το αναθεωρήσατε; Ξέρετε πόσα έχετε δώσει για σιδηρόδρομο; Όταν έχει δώσει η Ιταλία σχεδόν 12%, η Ισπανία 4%, η Ρουμανία 13%. Εσείς, μετά τα Τέμπη, 0,9%, στο πιο φθηνό και ασφαλές και οικολογικό μέσο. 0,9%. 

Και μάλιστα από τα 324 εκατομμύρια ευρώ που προβλέπονται, τα 188 δεν είναι ακριβώς για τον σιδηρόδρομο, είναι για την αποκατάσταση των ζημιών που έπαθε ο σιδηρόδρομος από τον Daniel, κύριε Παπαθανάση. Άρα, ακόμα λιγότερα από αυτά που προανέφερα. 

Λειψυδρία: Διαχείριση υδάτων. Κορυφαίο ζήτημα ανθεκτικότητας. Πληγώνει τον πρωτογενή τομέα, πληγώνει τον τουρισμό, τα νησιά μας. Τι κάνατε; 21 έργα που είχατε στο σχέδιο απεντάχθηκαν, κύριε Παπαθανάση. 21 έργα κρίσιμα για τη διαχείριση υδάτων. 

Πολιτική Προστασία: Είμαστε στον πυρήνα της κλιματικής κρίσης, με τεράστιες φυσικές καταστροφές. Τι καταφέρατε; Αφαιρέθηκαν και τα 13 Περιφερειακά Κέντρα Επιχειρήσεων 

Πολιτικής Προστασίας από το σχέδιο σας στο Ταμείο Ανάκαμψης. 

Συμπέρασμα; Μια τεράστια, χαμένη ευκαιρία ήταν η διαχείριση του Ταμείου Ανάκαμψης από τη Νέα Δημοκρατία. 

Τρίτον. Η στρέβλωση που αφορά τα δάνεια. 

Επιλέξατε να μην κάνετε ενιαίο χρηματοδοτικό φορέα, όπως έκανε η Πορτογαλία που έδωσε μέρος των δανείων στις τράπεζες και άλλο κομμάτι μεγάλο σε έναν άλλον φορέα για να δώσει τα χρήματα στους μικρομεσαίους, πέρα από τα κριτήρια της αγοράς. 

Εσείς, όλα στις τράπεζες. Με ποιο πλάνο; Το 20-30-50. Τι σημαίνει αυτό; 20% χρηματοδότηση από τον ιδιώτη, 30% από το τραπεζικό ίδρυμα, 50% από το κράτος. 

Όμως, την αξιολόγηση την έκανε μόνο η τράπεζα. Το κράτος πουθενά. 

Το αποτέλεσμα; 

Κι εδώ πολύ μεγάλες στρεβλώσεις. Οι πολύ ισχυροί – που ήδη δανείζονταν φθηνά – ακόμη πιο φθηνά και χιλιάδες μικρομεσαίες στο περιθώριο. 

Τι θα κάναμε εμείς; 

Εμείς θα ακολουθούσαμε την αντίστροφη πορεία. Και θα κάναμε και ειδικό χρηματοδοτικό φορέα. Πρώτα θα καθορίζαμε τις στρατηγικές ανάγκες της ελληνικής οικονομίας με στόχο την ανθεκτικότητα και στη συνέχεια, θα απευθύναμε ανοικτή πρόσκληση για την υποβολή επενδυτικών προτάσεων. 

Και στο τέλος, θα ορίζαμε μια επιτροπή παραλαβής με έγκριτους εμπειρογνώμονες από την Ελλάδα και το εξωτερικό υπό την εποπτεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ώστε να γνωρίζουν οι πολίτες και να μάθουν πώς πετύχαμε καλύτερες υποδομές, υψηλότερη παραγωγικότητα, περισσότερη ανθεκτικότητα απέναντι στις επερχόμενες κρίσεις. 

Πού, λοιπόν, κατευθύνθηκαν τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης; 

Πόσες μικρομεσαίες επιχειρήσεις ωφελήθηκαν; 

Γνωρίζετε πάρα πολύ καλά και γι’ αυτό τώρα κάνετε το εξής:  

Ανακοινώσατε ότι 2 δισεκατομμύρια ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης θα μεταφερθούν, όπως επιτρέπει με ανακοίνωσή της η Επιτροπή, στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα για τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα.

Η Επιτροπή δίνει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να ενισχύσουν κεφαλαιακά τις Εθνικές Αναπτυξιακές Τράπεζες με πόρους από το Ταμείο.

Εδώ λοιπόν μπαίνει ένα ερώτημα: Γιατί δεν κάνετε αυτό που λέμε εμείς, που αφορά ένα τεράστιο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας; Και κυρίως τη νέα γενιά που βλέπει ότι τα ενοίκια έχουν αυξηθεί 50% και 60%. Δεν υπάρχει προσφορά κατοικιών. Δεν μπορούν να σπουδάσουν σε μέρη που είναι τουριστικοί προορισμοί όλο τον χρόνο. 

Και λέμε τώρα την ύστατη στιγμή. Γιατί δεν προτίθεστε να αξιοποιήσετε αυτή την ευκαιρία, ώστε να κατευθυνθούν χρήματα, μέρος των χρημάτων στην Αναπτυξιακή Τράπεζα, να μοχλευθούν και να έχουμε ένα πρόγραμμα κατασκευής με χιλιάδες νέες κοινωνικές κατοικίες, όπως έχουμε προτείνει επανειλημμένως, κι εσείς μας περιφρονείτε λέγοντας «μα το κόστος είναι δεκάδες εκατοντάδες εκατομμύρια». Να, λοιπόν η ευκαιρία. Σας επιτρέπει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. 

Δώστε, λοιπόν, μέρος των χρημάτων με στόχο την κοινωνική κατοικία για να δώσουμε την ευκαιρία σε χιλιάδες νέα ζευγάρια να έχουν αυτή την επιλογή ελπίδας και αξιοπρέπειας. Να ξεκινήσουν τη ζωή τους με καλύτερους όρους από αυτούς που τους έχετε εσείς οδηγήσει. 

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Ο απολογισμός του Ταμείου δεν θα κριθεί μόνο από την απορροφητικότητα, όπως απαντά συνεχώς η Νέα Δημοκρατία.  

Θα κριθεί κυρίως, αν βελτίωσε το επίπεδο διαβίωσης του ελληνικού λαού. Αν η παραγωγική μας βάση είναι ανθεκτική, ανταγωνιστική και εξωστρεφής. 

Η Πορτογαλία, με τις ανάλογες περιπέτειες, και αξιοποιώντας σωστά το Ταμείο Ανάκαμψης έχει πια κατά κεφαλήν ΑΕΠ μεγαλύτερο από τον ελληνικό λαό, ενώ είχε λιγότερο πριν από τα μνημόνια. Οι εξαγωγές της είναι διπλάσιες από αυτές της Ελλάδας. 

Δείτε, λοιπόν, τι καλό έκαναν αυτοί και σκεφτείτε: 

Πετύχαμε καλύτερες υποδομές;

Ισχυρότερους θεσμούς; Καλύτερη παιδεία; Καλύτερη υγεία; 

Τίποτα από αυτά δεν πετύχατε.

Γι’ αυτό είναι ευθύνη σας και η κρίση των πολιτών θα είναι αυστηρή. Στις επόμενες εθνικές εκλογές θα πληρώσετε και τη διαφθορά και την αναξιοκρατία και τα παιχνίδια που κάνατε.

Ο Βουλευτής Αργολίδας και Υπεύθυνος του Κοινοβουλευτικού Τομέα Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Ανδρέας Πουλάς, κατά την τοποθέτησή του στην Ολομέλεια της Βουλής, στη συζήτηση της επίκαιρης επερώτησης του ΠΑΣΟΚ για το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, υποστήριξε ότι η κυβέρνηση απέτυχε να αξιοποιήσει τη μεγαλύτερη αναπτυξιακή ευκαιρία που είχε ποτέ η χώρα, μετατρέποντας ένα ιστορικό ευρωπαϊκό εργαλείο σε μια πολιτική διαχείρισης κονδυλίων και επικοινωνιακών εντυπώσεων.

Ο Ανδρέας Πουλάς τόνισε ότι η επιτυχία του Ταμείου Ανάκαμψης δεν μπορεί να μετριέται μόνο από τα ποσοστά απορρόφησης ή την ολοκλήρωση οροσήμων, αλλά από το αν άφησε πίσω του μια οικονομία πιο παραγωγική, μια χώρα πιο ασφαλή και μια κοινωνία πιο ανθεκτική. Όπως επισήμανε, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες πρόσβασης στη χρηματοδότηση, κρίσιμες υποδομές καθυστερούν, ενώ το ίδιο το Εθνικό Σχέδιο χρειάστηκε επανειλημμένες αναθεωρήσεις και απεντάξεις έργων.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον τομέα της Πολιτικής Προστασίας, υπογραμμίζοντας ότι η κυβέρνηση περιόρισε την έννοια της ανθεκτικότητας κυρίως σε προμήθειες εξοπλισμού, εγκαταλείποντας κρίσιμες παρεμβάσεις πρόληψης, ενίσχυσης των επιχειρησιακών δομών και αποκέντρωσης του συστήματος Πολιτικής Προστασίας.

Ο Βουλευτής ανέδειξε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την αναθεώρηση του αρχικού σχεδιασμού του Ταμείου Ανάκαμψης, επισημαίνοντας ότι έργα όπως τα Περιφερειακά Κέντρα Επιχειρήσεων Πολιτικής Προστασίας, το Εθνικό Κέντρο Διαχείρισης Κινδύνων Καταστροφών, δράσεις πρόληψης και μέρος των παρεμβάσεων για τα εναέρια μέσα είτε περιορίστηκαν είτε αφαιρέθηκαν από τα ορόσημα του προγράμματος.

Παράλληλα, άσκησε έντονη κριτική για την έλλειψη διαφάνειας σχετικά με την υλοποίηση του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ», σημειώνοντας ότι, παρά το γεγονός πως πρόκειται για τη μεγαλύτερη επένδυση που πραγματοποιήθηκε ποτέ στην Πολιτική Προστασία, η κυβέρνηση δεν έχει δημοσιοποιήσει έναν επικαιροποιημένο απολογισμό με στοιχεία για την πρόοδο των έργων, τις συμβάσεις που ολοκληρώθηκαν, το φυσικό αντικείμενο που έχει υλοποιηθεί και τις δράσεις που αναθεωρήθηκαν ή μετατέθηκαν.

Αναφερόμενος στο πρόγραμμα AntiNERO, υπογράμμισε ότι όσο μεγαλύτεροι είναι οι διαθέσιμοι πόροι, τόσο μεγαλύτερη είναι και η υποχρέωση λογοδοσίας, ζητώντας επίσημα στοιχεία και ανεξάρτητη αξιολόγηση για την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων πρόληψης στα ελληνικά δάση.

Ο Ανδρέας Πουλάς επισήμανε ακόμη ότι η Πολιτική Προστασία δεν αρχίζει με την αποστολή του «112» ή την απογείωση των πυροσβεστικών αεροσκαφών, αλλά με τον χωροταξικό σχεδιασμό, τα αντιπλημμυρικά έργα, τη διαχείριση των δασών, την προστασία των υδάτινων πόρων, τη συντήρηση των υποδομών και την ουσιαστική ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Κλείνοντας την ομιλία του, τόνισε ότι για την Αργολίδα, όπως και για ολόκληρη την ελληνική περιφέρεια, η επάρκεια των υδάτινων πόρων, τα αρδευτικά έργα και η αντιπυρική και αντιπλημμυρική προστασία αποτελούν προϋποθέσεις επιβίωσης του πρωτογενούς τομέα και της τοπικής οικονομίας.

«Το ΠΑΣΟΚ δεν μηδενίζει το Ταμείο Ανάκαμψης. Αντίθετα, αναγνωρίζει ότι πρόκειται για μια ιστορική ευρωπαϊκή πρωτοβουλία. Ακριβώς γι’ αυτό ασκούμε αυστηρή κριτική. Γιατί μια ιστορική ευκαιρία δεν έπρεπε να περιοριστεί σε μια λογική απορρόφησης πόρων και επικοινωνιακής διαχείρισης. Η τελική αποτίμηση θα γίνει στην καθημερινότητα των πολιτών. Και εκεί, δυστυχώς, η κυβέρνηση δεν μπορεί να ισχυριστεί πειστικά ότι πέτυχε τους στόχους που η ίδια είχε θέσει», κατέληξε ο Ανδρέας Πουλάς.