Στο χώρο της Μονάδας Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Ολύμπου του ΟΦΥΠΕΚΑ στο Λιτόχωρο πραγματοποιήθηκε η επίσημη τελετή για την ένταξη του Ολύμπου στον κατάλογο των μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, την Παρασκευή 2 Οκτωβρίου 2026.
Στην τελετή παρευρέθησαν ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, καθώς την επιμέλεια του φακέλου υποψηφιότητας του Ολύμπου στην UNESCO είχαν τα δύο αντίστοιχα υπουργεία.
Η τελετή σφραγίστηκε με την παράδοση του πιστοποιητικού εγγραφής του Ολύμπου στον κατάλογο της UNESCO από τον μόνιμο αντιπρόσωπο της Ελλάδας στην UNESCO Γιώργο Κουμουτσάκο στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης υπογράφηκε η προγραμματική σύμβαση ύψους 5.000.000 ευρώ μεταξύ του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, του ΟΦΥΠΕΚΑ, της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και του Δήμου Δίου-Ολύμπου. Η προγραμματική σύμβαση προβλέπει εργασίες σε υποδομές του κεντρικού άξονα που οδηγεί στα Πριόνια. Δύο ακόμα προγραμματικές έχουν ήδη υπογραφεί, μια μεταξύ της Διεύθυνσης Δασών Πιερίας και του ΟΦΥΠΕΚΑ ύψους 7.300.000 ευρώ και μια μεταξύ του Δήμου Δίου-Ολύμπου και του ΟΦΥΠΕΚΑ ύψους 700.000 ευρώ, που είναι ήδη στο στάδιο της δημοπράτησης, που φέρνει τη συγκεκριμένη στιγμή το σύνολο των παρεμβάσεων στο ύψος των 13.000.000 ευρώ.
Αναφερόμενος στη σημασία της ένταξης του Ολύμπου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε την επίσημη ένταξη «μια στιγμή δικαίωσης για το εμβληματικό βουνό», ενώ σημείωσε ότι η αναγνώριση της UNESCO δεν αποτελεί «τρόπαιο», αλλά υπενθύμιση της ευθύνης της Πολιτείας για την προστασία του οικοσυστήματος και τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Υπογράμμισε επίσης ότι τίθεται πλέον ως προτεραιότητα η ενίσχυση της τοπικής οικονομίας, με στόχο τη δημιουργία ενός νέου αναπτυξιακού κύκλου που θα φέρει περισσότερη απασχόληση και οικονομική δραστηριότητα στην περιοχή.
Από την πλευρά του ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρος, τόνισε ότι οι παρεμβάσεις που δρομολογούνται θα συγκροτήσουν ένα συνεκτικό πλαίσιο για την προστασία των οικοσυστημάτων, την ασφάλεια των επισκεπτών και τη βιώσιμη ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής. Αναφέρθηκε επίσης στην υπογραφή της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης, βάσει της οποίας το 58% του διευρυμένου Εθνικού Πάρκου εντάσσεται σε ζώνες αυστηρής προστασίας. Σημειώνεται ότι το διευρυμένο Εθνικό Πάρκο Ολύμπου, που καλύπτεται από την Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης (ΕΠΜ) 3Β για τις περιοχές του Δικτύου Natura 2000 μέρους των Περιφερειών Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας που αφορά στην Περιοχή GR1250001 «Όρος Όλυμπος», επεκτείνεται από 23.561 εκτάρια που είναι σήμερα σε 37.544 εκτάρια, ενσωματώνοντας σε μια λειτουργική ενότητα και τα 13.841 εκτάρια της περιφερειακής ζώνης του υφιστάμενου Εθνικού Πάρκου.
Ως διαχρονικό σύμβολο του ελληνικού πολιτισμού χαρακτήρισε τον Όλυμπο στο χαιρετισμό της η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, σημειώνοντας ότι «η εγγραφή του Ολύμπου στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO επιβεβαιώνει αυτό που ο ελληνικός κόσμος γνωρίζει και αισθάνεται εδώ και χιλιετίες. Ότι ο Όλυμπος είναι ένα τοπίο στο οποίο η φύση, ο μύθος, η ιστορία και η ανθρώπινη δημιουργία συνδέονται αδιάρρηκτα», υπογραμμίζοντας ότι η αναγνώριση αυτή αποτελεί την απαρχή μιας νέας παγκόσμιας ευθύνης.
Στο χαιρετισμό του ο δήμαρχος Δίου-Ολύμπου Βαγγέλης Γερολιόλιος σημείωσε, μεταξύ άλλων: «Η ομόφωνη απόφαση ένταξης της ευρύτερης περιοχής του Ολύμπου ως μικτού αγαθού Παγκόσμιας Κληρονομιάς, αντικατοπτρίζει τη βούληση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη προς το στόχο αυτό, υπογραμμίζει την αρτιότητα του φακέλου των υπουργείων Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, πιστοποιεί την πολύ σημαντική προσπάθεια του μόνιμου αντιπροσώπου της Ελλάδας στην UNESCO, αναδεικνύει τη συνδρομή του ΟΦΥΠΕΚΑ και όλων των άλλων φορέων για το τελικό αποτέλεσμα.
Είναι όμως και η ευκαιρία που μας δίνεται με αφορμή αυτό το γεγονός, να δημιουργήσουμε μια νέα αρχή στην προσέγγιση και διαχείριση του μυθικού βουνού.
Να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για ακόμα καλύτερη προστασία του τόπου και του μύθου, αλλά και ταυτόχρονα να παράσχουμε ποιοτικές υπηρεσίες στους επισκέπτες όλου του πλανήτη, μέσω της ανταποδοτικότητας.
Είναι αναγκαιότερη παρά ποτέ, η σύνταξη μιας ολοκληρωμένης χωρικής επένδυσης για όλο τον Όλυμπο, σε Μακεδονία και Θεσσαλία, που θα φανερώσει μια σύμμετρη και ισόρροπη ανάπτυξη των περιοχών αυτών».
Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ Θανάσης Κοντογεώργης, ο υφυπουργός Εσωτερικών (Μακεδονίας και Θράκης) Κώστας Γκιουλέκας, ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Εσωτερικών Σάββας Χιονίδης, βουλευτές Πιερίας και Λάρισας, αντιπεριφερειάρχες της Κεντρικής Μακεδονίας, δήμαρχοι και εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης, των ενόπλων δυνάμεων και σωμάτων ασφαλείας καθώς και φορέων.
Σημειώνεται ότι με την ένταξη του Ολύμπου στον κατάλογο μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO η Ελλάδα αποκτά, μαζί με τα Μετέωρα και το Άγιο Όρος, τρία μικτά μνημεία που αναγνωρίζονται για την σημασία τους ως φυσικά και πολιτιστικά μνημεία, σε σύνολο 21 εγγραφών.
Παρακολουθήστε το video που παρουσιάστηκε κατά τη συζήτηση του φακέλου της υποψηφιότητας του Ολύμπου που κατέθεσαν τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Πολιτισμού στη σύσκεψη της Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO στην 48η Σύνοδο της Επιτροπής, την Κυριακή 26 Ιουλίου στη Μπουσάν της Νότιας Κορέας:
Όχι άλλες χαμένες ευκαιρίες στην πλάτη της κοινωνίας. Τις επόμενες μέρες το ΠΑΣΟΚ καταθέτει με πρόταση νόμου στη Βουλή το πρόγραμμά του για το ιδιωτικό χρέος και οι πολίτες θα έχουν την ευκαιρία να αξιολογήσουν και να συγκρίνουν.
Δήλωση Κώστα Τσουκαλά, Εκπροσώπου Τύπου ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής
σχετικά με την κυριακάτικη ανάρτηση του Πρωθυπουργού
Ο Πρωθυπουργός παρέλειψε στην κυριακάτικη ανάρτηση του να εξηγήσει για ποιο λόγο στη ρύθμιση των 120 δόσεων το επιτόκιο είναι 5,8%, γιατί δεν προχωρά στη διαγραφή τόκων, γιατί η ρύθμιση των 120 δόσεων εξαιρεί οφειλές που “γεννήθηκαν” το 2025-2026 και γιατί απαγορεύει την υπαγωγή όσων έχουν ενεργή ρύθμιση πέραν των 72 δόσεων.
Η αδυναμία της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας να απαντήσει στο πρόβλημα του ιδιωτικού χρέους είναι προφανής.
Και τα σημερινά ημίμετρα έναν στόχο έχουν: να γίνει μια υποτυπώδης επικοινωνιακή διαχείριση.
Μόνο που οι πολίτες έχουν ήδη βγάλει τα συμπεράσματα τους για την αναξιοπιστία της Νέας Δημοκρατίας.
Στα τέλη του καλοκαιριού όταν το ΠΑΣΟΚ παρουσίασε το σχέδιο του για το ιδιωτικό χρέος, ο κ. Γεωργιάδης σχολίασε με το γνωστό ύφος ότι οι 120 δόσεις είναι μνημείο ανοησίας. Ο αρμόδιος υπουργός, κ. Πιερρακάκης, υποστήριζε ότι είναι λαϊκισμός και ο κ. Μαρινάκης πως το ΠΑΣΟΚ μοιράζει τα λεφτά από τη monopoly.
Τον Ιούλιο η κυβέρνηση θεσμοθέτησε τις 72 δόσεις και τρεις μήνες μετά εξήγγειλε τις 120 δόσεις ομολογώντας την παταγώδη αποτυχία της.
Όχι άλλες χαμένες ευκαιρίες στην πλάτη της κοινωνίας.
Τις επόμενες μέρες το ΠΑΣΟΚ καταθέτει με πρόταση νόμου στη Βουλή το πρόγραμμά του για το ιδιωτικό χρέος και οι πολίτες θα έχουν την ευκαιρία να αξιολογήσουν και να συγκρίνουν.
Σημεία συνέντευξης του Υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικού Εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη στην εκπομπή«Καλημέρα» του ΣΚΑΪ με την δημοσιογράφο Φαίη Μαυραγάνη
Σχετικά με τα μέτρα για τα καύσιμα
Να πούμε, καταρχάς, επειδή δικαιολογημένα ο κόσμος ζητάει όσο το δυνατόν περισσότερη στήριξη και τα καλύτερα δυνατά μέτρα, ότι αυτό το οποίο πολλές φορές δεν αντιλαμβάνεται το υπόλοιπο μέρος του πολιτικού συστήματος είναι ότι ζούμε σε μια πρωτοφανή περίοδο κρίσεων, αλλεπάλληλων πολέμων και όλα αυτά τα οποία συζητάμε προφανώς δεν είναι κανονικά. Δηλαδή, είναι παρεμβάσεις, οι οποίες αντιμετωπίζουν κατά το δυνατόν περισσότερο μια έκτακτη κατάσταση. Και το λέω αυτό γιατί, ξέρετε, τα λεφτά είναι τα χρήματα των Ελλήνων φορολογουμένων και το γεγονός ότι μπορούμε να μιλάμε για ανάσες- όσο γίνεται παραπάνω, εγώ δεν λέω ότι λύνουν αυτές οι ανάσες το πρόβλημα- προς την κοινωνία, είναι αποτέλεσμα μιας πολιτικής αυτής της Κυβέρνησης, που μια οικονομία που ήταν στο ναδίρ έχει καταφέρει και την έχει ανεβάσει σε ένα αξιοπρεπές σημείο. Έχει καταφέρει και δημιουργεί συνθήκες, ούτως ώστε να ανεβαίνουν τα έσοδα χωρίς να ανεβαίνουν οι φόροι, με το να μειώνονται οι φόροι, με την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Και όλο αυτό μας επιτρέπει να μπορούμε να κοιτάμε τον κόσμο στα μάτια και, όσο μπορούμε -το ξαναλέω, δεν πανηγυρίζω- να δίνουμε πίσω κάποια τα οποία θα μειώσουν τις συνέπειες.
Για το αν η οικονομία έχει αντοχές για περαιτέρω στήριξη των πολιτών
Καταρχάς, να πούμε ότι αυτή τη στιγμή που μιλάμε, ως προς την αντιμετώπιση της έκτακτης κατάστασης από την άνοιξη και μετά, λόγω των γεγονότων στη Μέση Ανατολή, η Ελλάδα είναι η τρίτη χώρα στην Ευρώπη, ως προς το ΑΕΠ της, σχετικά με το μέγεθος, το εύρος της στήριξης που έχει παράσχει στους πολίτες. Είναι πρώτη η Ισπανία, μετά είναι η Σουηδία και μετά είναι η Ελλάδα. Είναι η τρίτη χώρα στην Ευρώπη. Αυτό δεν σημαίνει ότι λύθηκαν τα προβλήματα των πολιτών. Όμως, επειδή όταν μιλάμε για τη διαχείριση μιας κρίσης πρέπει να βλέπουμε το τι συμβαίνει συγκριτικά, η ισοπέδωση, η ισοπεδωτική λογική της Αντιπολίτευσης δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Η Ελλάδα αυτή τη στιγμή έχει εφεδρείες και θα κινηθεί στο πλαίσιο που έχει περιγράψει από τη συνέντευξή του προ εβδομάδων στην ΕΡΤ ο Πρωθυπουργός και όπως στη συνέχεια επικαιροποιήθηκε από το οικονομικό επιτελείο. Το πετρέλαιο θέρμανσης έκλεισε πέρυσι στο 1,75 ευρώ/λίτρο. Ο στόχος είναι να ανοίξει χαμηλότερα από το 1,75 με τη διπλή στήριξη. Δεν θα άνοιγε χαμηλότερα από το 1,75 αν δεν προβαίναμε στη στήριξη, δηλαδή στην τόνωση, στην αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, σε συνδυασμό με τη στήριξη που θα δώσουν τα διυλιστήρια. Να πω εδώ ότι, όχι φέτος, από τα προηγούμενα χρόνια έχουμε κάνει μια σειρά από παρεμβάσεις τόνωσης, ενίσχυσης του επιδόματος θέρμανσης, όχι μόνο για τους συμπολίτες μας οι οποίοι θερμαίνονται με πετρέλαιο, αλλά και για εκείνους οι οποίοι θερμαίνονται με ηλεκτρικό ρεύμα, για εκείνους οι οποίοι θερμαίνονται με καυσόξυλα, με φυσικό αέριο, ούτως ώστε να καλύψει η περίμετρος αυτή όσο το δυνατόν περισσότερους συμπολίτες μας και με στόχευση, με έμφαση γεωγραφικά κριτήρια. Άλλες ανάγκες έχει η Βόρεια Ελλάδα, ορεινές περιοχές, η Δυτική Μακεδονία και άλλες περιοχές στη χώρα και, βέβαια, με έμφαση στις οικογένειες με παιδιά. Δηλαδή, δόθηκε μεγάλη έμφαση στα εισοδηματικά κριτήρια των οικογενειών, όσων έχουν παραπάνω παιδιά. Άρα ο στόχος ποιος είναι; Να ανοίξει όσο το δυνατόν χαμηλότερα, με τη στήριξη -όχι χωρίς τη στήριξη προφανώς- από ό,τι έκλεισε. Καθ’ όλη τη διάρκεια (σ.σ. στήριξη) του χειμώνα και των μηνών που χρειάζεται στήριξη στη θέρμανση, όσο παραπάνω μπορούμε και αντέχουν τα οικονομικά μας. Για αυτό και οι ανακοινώσεις θα γίνονται κάθε μήνα και, αν όχι κάθε μήνα, πολλές φορές κάθε 15 ημέρες. Θα επικαιροποιείται. Γιατί θα επικαιροποιείται; Γιατί μπορεί να είναι μεγαλύτερη η ανάγκη.
Για όσα προτείνει η Αντιπολίτευση περί μείωσης του ΦΠΑ
Όταν ακούω την Αντιπολίτευση, τις τελευταίες μέρες τον κ. Ανδρουλάκη, που ειρωνεύτηκε την επιστολή του Πρωθυπουργού στην Ευρώπη. Να θυμίσω ότι με παρεμβάσεις, είτε επιστολές είτε ομιλίες είτε κινήσεις του Πρωθυπουργού είτε κατά μόνας είτε μαζί με άλλους Ευρωπαίους ηγέτες στην Ευρώπη, δόθηκαν λύσεις στα πιο μεγάλα προβλήματα, πάνω στις πιο μεγάλες κρίσεις. Το πιστοποιητικό για τον COVID, το Ταμείο Ανάκαμψης, όπου η Ελλάδα πήρε τα περισσότερα χρήματα από οποιαδήποτε άλλη χώρα της Ευρώπης συναρτήσει του ΑΕΠ της και αυτά τα χρήματα είναι καλύτερα νοσοκομεία, καλύτερα κέντρα υγείας, προληπτικές εξετάσεις, τα drones και συνολικά το πρόγραμμα ΑΙΓΙΣ, μην τα πούμε όλα, που συνέβαλαν στη δημιουργία θέσεων εργασίας. Η Αντιπολίτευση συμπεριφέρεται όπως οι «προπονητές της εξέδρας». Φαντάζομαι έχετε ακούσει- είχατε πριν και ένα αφιέρωμα στην Εθνική Ελλάδας- υπάρχουν οι προπονητές της εξέδρας, οι οποίοι, ό,τι και να βλέπουν στο γήπεδο, θεωρούν ότι αν ήταν εκείνοι στον πάγκο θα τα κάνανε καλύτερα τα πράγματα, χωρίς ποτέ να αιτιολογούν αυτό το οποίο λένε στους πολίτες. Ο κόσμος όταν είναι σε μια δύσκολη κατάσταση, δεν χρειάζεται ψεύτικες ελπίδες. Ούτε μαγικές συνταγές. Επειδή προτιμώ να μιλώ με πράξεις και όχι με λόγια του αέρα, όπως κάνουν τα υπόλοιπα κόμματα, η Κυβέρνηση αυτή έχει μειώσει ή καταργήσει -έχει προβεί εν πάση περιπτώσει- σε 91 μειώσεις φόρων, αν συμπεριλάβει κανείς και αυτές τις οποίες θα έχουμε το 2027. 83 είναι μέχρι τώρα, 91 είναι συνολικά. Κάποιες εξ’ αυτών πάνω από 20, 23 αν δεν κάνω λάθος, που θα φτάσουν τις 25 και οι μειώσεις έμμεσων φόρων, ΦΠΑ. Άρα επί της αρχής και είμαστε υπέρ και προβαίνουμε σε μειώσεις φόρων. Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να το κάνουμε αυτό, είτε μιλάμε για τον φόρο εισοδήματος που μειώθηκε από πέρυσι περισσότερο από ποτέ είτε μιλάμε… Για αυτό το συγκεκριμένο, οι προϋποθέσεις είναι δύο. Πρώτον, αυτό το οποίο θα κάνουμε να φτάσει στον καταναλωτή και δεύτερη προϋπόθεση είναι να βγαίνει ο λογαριασμός. Πρώτον να υπάρχουν τα χρήματα. Εμείς πρώτα βρίσκουμε τα χρήματα και μετά βάζουμε τα μέτρα, η Αντιπολίτευση μιλάει μόνο για μέτρα και όταν βρίσκουμε εμείς τα χρήματα μιλάνε για υπερφορολόγηση. Τι έλεγαν στον προϋπολογισμό του Δεκεμβρίου; Έχει σημασία να το πούμε αυτό. «Υπερφορολογείτε τον κόσμο, γιατί αυξάνονται τα φορολογικά έσοδα». Εμείς αυξάναμε τα φορολογικά έσοδα επειδή δημιουργούσαμε με την πολιτική μας δουλειές -έχουν βρει δουλειά 600.000 άνθρωποι όλα αυτά τα χρόνια- και επειδή αντιμετωπίζαμε την φοροδιαφυγή.
Για τη μείωση του ΦΠΑ και του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης
Για να γίνει -και εδώ είναι το πολύ μεγάλο λάθος στρατηγικά που κάνει εν προκειμένω το ΠΑΣΟΚ με την επιστολή του Πρωθυπουργού- πρέπει η Ελλάδα, όχι μόνο η Ελλάδα, αυτή η άδεια πρέπει να δοθεί συνολικά σε ευρωπαϊκό επίπεδο, να μπορεί να πάρει άδεια για κάποιες έκτακτες δαπάνες να εξαιρεθούν του υπολογισμού των οροφών δαπανών. Τι λένε οι νέοι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες; Με βάση τα έσοδα που έχεις, μπορείς να δώσεις πίσω σε παροχές με μόνιμο τρόπο, μέχρι ένα σημείο ή με κάποια έκτακτα μέτρα, που δεν υπερβαίνει τις οροφές δαπανών. Η Ελλάδα αυτή τη στιγμή, επειδή έχει ανακοινώσει και έχει εφαρμόσει και για το 2026 και έχει ανακοινώσει και για το 2027 και θα νομοθετηθούν τώρα πολύ σημαντικές παρεμβάσεις για τον κόσμο -εγώ δεν λέω ότι έλυσαν όλα τα προβλήματα- είναι στα όρια των οροφών δαπανών. Έχει κάποια εκατομμύρια περιθώριο να δώσει ακόμα, είναι τα μέτρα που ανακοινώνονται μήνα-μήνα. Για να καταφέρουμε, λοιπόν, αυτό το οποίο και εμείς θέλουμε, πρέπει να πάρουμε την ειδική άδεια. Γιατί κυρία Μαυραγάνη; Γιατί με αυτόν τον τρόπο θα μπορέσουμε να πάρουμε επιπλέον μέτρα. Έχει σταλεί η επιστολή και αναμένουμε και εμείς και τα υπόλοιπα κράτη την απάντηση της Ευρώπης. Αλλά προσέξτε. Αυτοί οι οποίοι λένε, για παράδειγμα στο ντίζελ, ότι η λύση είναι ο ΦΠΑ ή ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης. Πάμε στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης. Η επιδότηση που δίνουμε στην αντλία, που πάει από τα 15 στα 20 λεπτά, αλλά ακόμα και όταν ήταν στα 15, είναι μεγαλύτερη από το κέρδος που θα είχε ο κόσμος αν πηγαίναμε στο κατώτερο όριο μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Τώρα είναι στα 41 λεπτά, έχει σημασία να το πούμε και στην Ευρώπη το κατώτερο όριο είναι 33 λεπτά. Άρα το κέρδος που θα είχαμε στο ντίζελ, που είναι το καύσιμο της εφοδιαστικής αλυσίδας και είναι η δεύτερη προτεραιότητά μας μετά το επίδομα θέρμανσης, θα ήταν μικρότερο. Αλλά, το ξαναλέω, προσέξτε. Τους πολίτες τούς νοιάζει το μέγιστο δυνατό κέρδος, δηλαδή το μικρότερο δυνατό κόστος σε αυτή την κρίση.
Για τις τιμές στα πρατήρια καυσίμων και τις δηλώσεις περί ευημερίας
Πολλές φορές απομονώνονται και φράσεις. Αν ακούσετε τη συνολική συνέντευξη του ανθρώπου αυτού, αναφέρεστε στον κύριο Κουλκουδίνα. Ή στον κύριο Τσιάρα. Αν ακούσετε τη συνολική τοποθέτηση των ανθρώπων αυτών, κάθε άλλο παρά έλλειψη κατανόησης της πραγματικότητας έχουν. Οι Έλληνες πολίτες—δεν θα μιλήσω για την υπόλοιπη Ευρώπη, γιατί όλες αυτές οι κρίσεις δεν είναι μόνο ελληνικές—βιώνουν μια πρωτοφανή κατάσταση αλλεπάλληλων κρίσεων. Άρα το πρόβλημα προφανώς υπάρχει. Είναι μεγάλο πρόβλημα κατά καιρούς και η βενζίνη, είναι και το σούπερ μάρκετ. Βέβαια, κανείς δεν λέει, και δεν αναφέρομαι στον κόσμο, ακόμα υπάρχει ακρίβεια, ότι η Ελλάδα είναι μια από τις τέσσερις χώρες που έχουν αρνητικό πληθωρισμό τροφίμων, πάντοτε τίτλο παράγουν οι αρνητικές ειδήσεις. Με πληθωρισμό τροφίμων στο 1,5% στην Ευρώπη, η Ελλάδα έχει -0,2%, άρα αρνητικό πληθωρισμό τροφίμων. Το ξαναλέω: δεν εξαφανίστηκε η ακρίβεια. Προφανώς και υπάρχει πρόβλημα. Προφανώς και ζούμε την πιο παρατεταμένη περίοδο πληθωριστικών πιέσεων. Αλλά θα σας πω κάτι: οι πολιτικές που εφαρμόζουμε, και εφαρμόζει κάθε φορά η κάθε κυβέρνηση, έχουν αποτύπωμα και σε μια κρίση. Σκεφτείτε να αντιμετωπίζαμε αυτή την πρωτοφανή περίοδο κρίσεων, οικονομικές συνέπειες της πανδημίας, εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία με τεράστιες πιέσεις στις τιμές, τώρα η νέα κρίση στη Μέση Ανατολή, με μια οικονομία τελευταία σε ρυθμούς ανάπτυξης όπως αυτή που παραλάβαμε στην Ευρώπη, όταν «έβρεχε» ανάπτυξη στην Ευρώπη, με 600.000 λιγότερες θέσεις εργασίας, με τις επενδύσεις να είναι στο χειρότερο δυνατό σημείο και τις εξαγωγές—έχουμε αυξήσεις στις επενδύσεις κατά 95%—το γεγονός ότι δημιουργήσαμε τις συνθήκες η Ελλάδα να έχει έσοδα παραπάνω και να μπορεί να δώσει πίσω στον κόσμο: Δύο ενοίκια για τις δασκάλες, τους γιατρούς, τους νοσηλευτές που είναι στην επαρχία. Ένα ενοίκιο για το 80% των ενοικιαστών, με μόνιμα χαρακτηριστικά. Ένα 400άρι, που δεν λέω ότι είναι πολλά λεφτά, αλλά πλέον είναι για όλους τους συνταξιούχους κάθε χρόνο. Να μειώνει τους φόρους, κυρίως αυτό κάνουμε, για όλους. Τώρα οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα δούνε στα εκκαθαριστικά τους, έναν φόρο εισοδήματος που θα είναι σε κάποιες περιπτώσεις ο μισός από ό,τι ήταν όταν αναλάβαμε τη διακυβέρνηση του τόπου. Θα σας πω κάτι. Σκεφτείτε την ενεργειακή κρίση να την αντιμετωπίζαμε σε μια χώρα που είχε μια διαλυμένη ΔΕΗ. Σκεφτείτε όλες αυτές τις δύσκολες ημέρες φυσικών καταστροφών να τις αντιμετωπίζαμε με μια πολιτική προστασία, ημιδιαλυμένη. Γιατί τα λέω αυτά; Για να πω μπράβο στην κυβέρνηση; Όχι. Γιατί ξέρετε, θα σας πω κάτι: ο κόσμος ούτε πανηγυρίζει. Ξέρουμε ότι περνάει δύσκολα. Πολλοί συμπολίτες μας θέλουν παραπάνω στήριξη. Και προσπαθούμε όμως εμείς—τι προσπαθούμε να κάνουμε; Και το κάνουμε, νομίζω, όσο δυνατόν καλύτερα μπορούμε, διορθώνοντας και λάθη. Ο κόσμος θέλει σοβαρότητα, λύσεις οι οποίες να είναι κοστολογημένες, όχι ευχολόγια και παρωχημένα συνθήματα. Εμείς, όσα παραπάνω μπορούμε και παράγονται από την πολιτική μας, θα τα δίνουμε πίσω στον κόσμο.
Για τις 120 δόσεις
Να πούμε καταρχάς ότι οι παρεμβάσεις αυτές που ανακοινώθηκαν από τον πρωθυπουργό στο υπουργικό συμβούλιο δεν ήταν οι πρώτες παρεμβάσεις. Έχουμε κάνει μια σειρά από παρεμβάσεις τα προηγούμενα χρόνια, και επί υπουργίας Κωστή Χατζηδάκη και επί υπουργίας Κυριάκου Πιερρακάκη, για την ενίσχυση του εξωδικαστικού μηχανισμού. Απόδειξη είναι ότι πάνω από 60.000 συμπολίτες μας έχουν πάρει ανάσα τα τελευταία χρόνια και έχει μειωθεί κατά πολύ το ποσό από τα 90, σχεδόν 100 δισ., στα 70 δισ. των μη εξυπηρετούμενων δανείων συνολικά σε τράπεζες, services, ακίνητα. Αυτές, λοιπόν, οι παρεμβάσεις δεν είναι—γιατί ακούω μια κριτική και θα τα απαντάω ένα-ένα—ότι «ξυπνήσατε ξαφνικά, ακούσατε, λέει, την αντιπολίτευση». (δημοσιογράφος: Τους κλέψατε την ιδέα, λέει το ΠΑΣΟΚ). Εντάξει. Όπως είπα και το χαλασμένο ρολόι δυο φορές τη μέρα λέει τη σωστή ώρα. Δεν το έχω πει εγώ πρώτος, δεν διεκδικώ την πατρότητα. Η αντιπολίτευση, λοιπόν, πετάει ό,τι ιδέα μπορεί να ακουστεί, χωρίς ούτε να την κοστολογεί, ούτε αυτό να έχει αρχή, μέση και τέλος. Γιατί το ΠΑΣΟΚ που λέτε ανακοίνωσε ένα πρόγραμμα που ο εκπρόσωπός του είπε ότι κοστίζει στην τετραετία 4 δισ. Ο πρόεδρός του, λίγες μέρες μετά, το κοστολόγησε πολύ παραπάνω. Μόνο η 13η σύνταξη, έτσι όπως την είπε, δηλαδή μισή τα δύο πρώτα χρόνια και ολόκληρη τα επόμενα χρόνια, είναι 5 δισ. τα δύο τελευταία χρόνια και 2,5 δισ. τα δύο πρώτα—7,5 δισ. μόνο ένα μέτρο. Και ο εκπρόσωπος είχε πει 4 δισ. Άρα η αξιοπιστία των κομμάτων αυτών καταρρίπτεται μόνο από μια ανακοίνωση.
Για την κριτική της αντιπολίτευσης στα πρόσφατα μέτρα
Οι 120 δόσεις έρχονται στη συνέχεια των 72 δόσεων. Και προστίθενται και τα χρέη του 2024. Γιατί παραμένει σταθερό το επιτόκιο; Γιατί πρέπει να είναι ίδιο το επιτόκιο με τις 24 δόσεις, τις οποίες κάποιος μπορεί να χρησιμοποιήσει για τα υπόλοιπα χρόνια, ενώ παράλληλα υπάρχει και ο εξωδικαστικός μηχανισμός -τον αναλύσατε το πρωί, άκουσα μια πάρα πολύ ωραία συζήτηση που είχατε- όπου έχει χαμηλότερο επιτόκιο, έχει άλλα χαρακτηριστικά, και μπορεί κάποιος να βρει και πολλές περισσότερες δόσεις, μέχρι και 240 δόσεις για το Δημόσιο και περισσότερες για τις τράπεζες, με 3% επιτόκιο. Ήταν πολύ κατατοπιστικός ο πίνακας αυτός. Επιτόκιο: Για ποιο λόγο το επιτόκιο μένει σταθερό; Αυτό είναι μια προσπάθεια που κάνει η Κυβέρνηση -παρά το γεγονός ότι ανεβαίνουν τα επιτόκια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας- να κρατήσει σταθερό το επιτόκιο. Δίνουμε όσο το δυνατόν περισσότερες ανάσες σε αυτούς που θέλουν να είναι συνεπείς, γιατί δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην θέλει να μπει σε κάτι τέτοιο για να έχει μια υγιώς λειτουργούσα επιχείρηση. Οι άνθρωποι αυτοί δεν μπαίνουν στις δόσεις επειδή είναι μπαταχτσήδες. Οι άνθρωποι αυτοί μπαίνουν στις δόσεις επειδή δυσκολεύτηκαν, επειδή πρέπει να πληρώσουν ένα αυξημένο ρεύμα και γι’ αυτό είναι καθήκον της πολιτείας, τις επιχειρήσεις, όλους αυτούς οι οποίοι δίνουν δουλειές στον κόσμο, όταν πανηγυρίζουμε για τις δουλειές και λέμε «μειώνεται η ανεργία», οι θέσεις εργασίας αυτές δημιουργούνται από τις επιχειρήσεις. Άρα πρέπει να δίνουμε ανάσες στον κόσμο αυτόν. Προσέξτε όμως: Πρέπει να υπάρξει και μια ισορροπία και με τους συνεπείς. Γιατί ακούω πολλές φορές το ΠΑΣΟΚ και «ρίχνει τα βέλη του», ή άλλες φορές τον κύριο Τσίπρα, τα κόμματα της αντιπολίτευσης, πολλές φορές είναι σαν να μιλάνε σε μια χώρα που δεν υπάρχουν άνθρωποι που, χωρίς να είναι πολύ άνετοι οικονομικά, κάθε μήνα πληρώνουν φόρους, κάθε μήνα πληρώνουν εισφορές, κάθε μήνα πληρώνουν τις υποχρεώσεις τους. Άρα, καταρχάς, οι παρεμβάσεις που κάναμε για τους servicers κυρίως δίνουν παραπάνω «όπλα» και δύναμη στους συνεπείς και είναι σε συνέχεια προηγούμενων παρεμβάσεων. Άρα η απάντηση που σας δίνω ακαριαία, η πρώτη, είναι αυτή. Η δεύτερη, είναι ότι όλες αυτές οι παρεμβάσεις που κάνουμε στην οικονομία, οι μειώσεις φόρων, όλα αυτά που σας είπα για τους μισθωτούς -ο φόρος εισοδήματος που μειώθηκε από 29% στο 20%, 18% αν έχεις ένα παιδί, 16% αν έχεις δύο παιδιά, αφορολόγητο πλέον για τους τρίτεκνους- είναι για τους πολίτες οι οποίοι εργάζονται, τους συνταξιούχους, τους μισθωτούς του δημόσιου τομέα, του ιδιωτικού τομέα. Άρα ποιο είναι το δια ταύτα σε αυτό: Μια σειρά από παρεμβάσεις κοιτάνε όλους τους πολίτες. Και τους συνεπείς και εκείνους που θέλουν να είναι συνεπείς, για να μπορέσουν να συνεχίσουν να λειτουργούν την επιχείρησή τους, για να μπορέσει η οικονομία αυτή, ενώ το κράτος μειώνει τους φόρους, να έχει περισσότερα έσοδα και να γυρίσει πίσω στον κόσμο αυτά που στερήθηκε τα προηγούμενα χρόνια… Και θα κρίνει (σ.σ. ο κόσμος) ρεαλιστικές λύσεις και όχι ακοστολόγητες υποσχέσεις.
Για την επίσκεψη του ΥΠΕΞ των ΗΠΑ M. Ρούμπιο
Όλες οι λεπτομέρειες του προγράμματος και των συναντήσεων θα ανακοινωθούν ενόψει της επίσκεψης. Είναι μια σημαντική επίσκεψη, χωρίς καμία αμφιβολία. Έρχεται να επανεπιβεβαιώσει το γεγονός ότι οι σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο. Είναι στρατηγικός μας σύμμαχος οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Όλα όσα έχουν προχωρήσει, η έλευση δύο κολοσσών ενεργειακών στη χώρα, η Chevron και η ExxonMobil, ο κάθετος διάδρομος, όλα αυτά, πέραν του ότι ενισχύουν το ενεργειακό αποτύπωμα της χώρας και αλλάζουν εντελώς ως προς το πώς η Ελλάδα κινείται και ενεργειακά, αλλά και συνολικά στην περιοχή, δημιουργούν θέσεις εργασίας και στέλνουν ένα πολύ δυνατό μήνυμα σε μια πάρα, πάρα πολύ δύσκολη περίοδο. (Δημοσιογράφος: Ο κύριος Τραμπ χθες είπε ότι είναι κολλητός του φίλος και θα τον στηρίξει ο κύριος Ερντογάν, κόντρα σε όλα αυτά που συζητάμε).
Εγώ, όταν μιλάμε ειδικά για θέματα εξωτερικής πολιτικής, αμυντικής θωράκισης, εκεί ειδικά πρέπει να προσέχουμε πολύ παραπάνω το εξής: Πού ήταν η Ελλάδα και πού είναι. Η Ελλάδα και σε επίπεδο εξοπλισμών, από εκεί που ήταν εκτός οποιασδήποτε συζήτησης, τώρα προχωράει: Rafale, Belharra, F-16, F-35. Η Ελλάδα μέσα σε λίγα χρόνια -και χρόνια, τι χρόνια; τα πιο δύσκολα χρόνια- έχει καταφέρει και έχει συνάψει τις πιο δύσκολες και ιστορικές συμφωνίες. Η επέκταση στο Ιόνιο στα 12 ναυτικά μίλια, ΑΟΖ με την Ιταλία, ΑΟΖ με την Αίγυπτο, ο υποθαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός.
(Δημοσιογράφος έρχονται καινούριες αμυντικές συμφωνίες😉 Κοιτάξτε, αυτά θα τα δούμε τις ημέρες που έρχονται. Εγώ θα σας πω κάτι: Και ο χρόνος της επίσκεψης έχει σημασία. Και από ένα σημείο και μετά… Το καλώδιο θα προχωρήσει, όσο κι αν ακούμε διάφορα, με βάση τον προγραμματισμό. Είναι ένα ευρωπαϊκής σημασίας έργο, γιατί πέραν του ότι είμαστε στην ίδια σελίδα, Ελλάδα, Κύπρος, Γαλλία πλέον, αίρει την ενεργειακή απομόνωση ενός κράτους μέλους της Ευρώπης, που είναι η Κύπρος. Άρα είναι έργο που θα προχωρήσει, όπως ακριβώς έχει ειπωθεί στον σχεδιασμό, και θα το δούμε και αυτό. (Δημοσιογράφος: Χωρίς εντάσεις, λέτε;) Μα δεν νομίζω, κοιτάξτε να δείτε, θέλω να πιστεύω πως όχι. Αλλά είναι ένα έργο, όπως και άλλα έργα που έχουν συμβεί στο παρελθόν, ενεργειακά, που δεν πρέπει να μπει σε αυτή τη συζήτηση, ούτε των εντάσεων, ούτε των αδειών. Δεν χρειάζεται κάποια άδεια για να προχωρήσει αυτό το έργο. Είναι ένα έργο πολύ σημαντικό, το οποίο έχει αγκαλιάσει η Ευρώπη. Πλέον μέρος του έργου είναι μια από τις μεγαλύτερες εταιρείες στον τομέα αυτό και θα προχωρήσει με βάση τον προγραμματισμό, όπως έχουμε αποδείξει εμείς μιλάμε με πράξεις και όχι με λόγια.
Για τις νέες δηλώσεις του Αντώνη Σαμαρά
Καταρχάς, επειδή είπε ο κύριος Σαμαράς ότι «100 χρόνια η επιστροφή των οστών του Σαμουήλ αποτελεί», βλέπω εδώ τη δήλωση, «τον πόθο των Βουλγάρων», να πούμε ότι τα οστά ανακαλύφθηκαν το 1965. Άρα δεν μπορούμε να μιλάμε για 100 χρόνια. Η καλύτερη απάντηση σε οποιαδήποτε κατηγορία για αυτήν την ιστορική ημέρα, που ήταν η χθεσινή, είναι η ανακοίνωση της Ιεράς Συνόδου. Ξέρετε, πολλές φορές δεν χρειάζονται πολλές λέξεις για να δει κανείς την εικόνα. Από εκεί και πέρα, από τα μοναστήρια, μιλάμε τώρα για αυτά τα οποία θα μπορούσαμε να διεκδικήσουμε ή παίρνουμε εμείς, εκλάπησαν κειμήλια και χειρόγραφα. Είναι δύο διαφορετικές περιπτώσεις. Εμείς παίρνουμε πίσω όλα τα κειμήλια, αυτή είναι η πρώτη φάση κιόλας της διαπραγμάτευσης, όλα τα κειμήλια που φυλάσσονταν στο Εθνικό Μουσείο της Σόφιας. Τα πάντα, όλα. Ως προς τα υπόλοιπα, όσα θα μπορούσαν να αναζητηθούν, ήδη έδωσε μια αναλυτική ενημέρωση χθες το Υπουργείο Πολιτισμού, βρίσκεται σε μια συνεχή διαδικασία διαπραγμάτευσης και κάποια ήδη έχουν επιστραφεί. Αλλά για να μην κουράζουμε τον κόσμο, επειδή ειδικά ο κόσμος που είναι κοντά στην εκκλησία… (Δημοσιογράφος: Λέτε είναι μια καλή συμφωνία.) Προσέξτε. Και δεν αναφέρομαι μόνο στον κύριο Σαμαρά. Αναφέρομαι συνολικά. Είναι προτιμότερο να παίρνουμε πίσω μηδέν κειμήλια, τα οποία έχουν τεράστια σημασία για τους πιστούς, έχουν τεράστια σημασία για την Εκκλησία μας, όπως φάνηκε από την Ιερά Σύνοδο ή όσα παραπάνω μπορούμε και όλα τα οποία αυτή τη στιγμή είναι διαθέσιμα, έναντι ενός ανταλλάγματος, όπως είναι τα οστά, που δεν σημαίνουν τίποτα για τους Έλληνες;
Για το αν ανησυχεί η Κυβέρνηση από τις εκτιμήσεις που κάνουν λόγο για προσπάθεια του Α. Τσίπρα να διεμβολίσει το κέντρο
Ο κύριος Τσίπρας κάνει τις επιλογές του. Εγώ θα σας πω ότι οι πολίτες είτε είναι στο κέντρο, είτε τοποθετούνται δεξιά, είτε οπουδήποτε επιλέγει ο καθένας να τοποθετηθεί, εκτός προφανώς των άκρων και των ακραίων λύσεων και φωνών, αυτό που θέλουν είναι λύσεις και σοβαρότητα. Επειδή μιλήσαμε πριν για κάποια θέματα που έβαλε ο κύριος Σαμαράς, δεν πρόλαβα να πω και αυτό έχει να κάνει και με τον κύριο Τσίπρα και νομίζω είναι η καλύτερη απάντηση, για όλα όσα συνέβησαν σε σχέση με τα Σκόπια, τη Βόρεια Μακεδονία. Έκατσα και είδα, επειδή θέλω όταν μιλάω, να μιλάω με αυτά τα οποία συμβαίνουν στην πραγματικότητα, την ομιλία του Πρωθυπουργού όταν ήταν αρχηγός της αντιπολίτευσης, όπως δηλαδή έχει υπάρξει και ο κύριος Τσίπρας, για τη Συμφωνία των Πρεσπών. Αξίζει ο κόσμος να δει, είναι τον Ιανουάριο του 2019… Αξίζει ο κόσμος να δει με τι σοβαρότητα, αλλά και αντίληψη του εθνικού καθήκοντος, αντιμετώπισε το θέμα ο τότε αρχηγός της αντιπολίτευσης, Κυριάκος Μητσοτάκης. Πέραν του ότι είπε ότι είναι μια κακή συμφωνία, την οποία καταψήφισε και ο ίδιος και η παράταξή μας, η Νέα Δημοκρατία, που σήμερα γιορτάζει 52 χρόνια ζωής—ακριβώς γι’ αυτό είμαστε περήφανοι για τις μεγάλες εθνικές επιλογές-, είχε πει ότι αν ψηφιστεί και κυρωθεί, τότε δεν θα μπορεί να ακυρωθεί. Αλλά δεν είπε μόνο αυτό. Επεσήμανε την ανάγκη να μην απεμπολήσει ποτέ η χώρα μας όλα της τα διαπραγματευτικά όπλα, ούτως ώστε η όποια συζήτηση για την ευρωπαϊκή πορεία της Βόρειας Μακεδονίας να περάσει μέσα από την Ελλάδα., -και πιστέψτε με, δεν πρόκειται να τα απεμπολήσουμε ποτέ και όποτε χρειαστεί θα κάνουμε όποια ενέργεια χρειαστεί, εφόσον δεν τηρούνται τα συμφωνηθέντα-. Είχε μιλήσει για τη διάσταση της Βουλγαρίας για το θέμα και είχε πει πόσο επιζήμια ήταν η επιλογή της τότε κυβέρνησης Τσίπρα να παραχωρήσει γλώσσα και εθνότητα. Αν δείτε λοιπόν αυτά για τα οποία συζητάμε αυτές τις ημέρες… (Δημοσιογράφος: πολλοί ψηφοφόροι και δικοί σας, σας ψέγουν ότι δεν κάνατε κάτι διαφορετικό, ότι δεν προσπαθήσατε να το αλλάξετε όλο αυτό.)
Όχι κ. Μαυραγάνη. Όταν ο Πρωθυπουργός είχε μιλήσει τότε και είχε κάνει αν θυμάστε, την πρόταση δυσπιστίας και είχαν γίνει όσα είχαν γίνει στη Βουλή, είχε πει ότι αν ψηφιστεί και κυρωθεί, δεν θα μπορεί να ακυρωθεί. Δεν είχε κοροϊδέψει τον κόσμο. Δεν είχε πάει προεκλογικά. Γι’ αυτό απαντάω γι’ αυτό που μου είπατε για τον κύριο Τσίπρα. Ο κύριος Τσίπρας προεκλογικά έλεγε ότι θα καταργήσει τον ΕΝΦΙΑ και στη συνέχεια τον αύξησε.
Συνελήφθησαν 2 ημεδαπές γυναίκες στη Βέροια για διακίνηση ναρκωτικών ουσιών
Κατασχέθηκαν 68 συσκευασίες με κοκαΐνη συνολικού βάρους 31,52 γραμμαρίων
Συνελήφθησαν προχθές (2 Οκτωβρίου 2026) το βράδυ στη Βέροια, από αστυνομικούς της Ομάδας Δίωξης Ναρκωτικών του Τμήματος Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Βέροιας, 2 ημεδαπές γυναίκες, για διακίνηση ναρκωτικών ουσιών.
Ειδικότερα, σε ερευνά που έγινε σε οικία που χρησιμοποιούσαν οι προαναφερόμενες γυναίκες στη Βέροια, βρέθηκαν και κατασχέθηκαν:
68 συσκευασίες με κοκαΐνη, συνολικού βάρους 31,52 γραμμαρίων,
1 ηλεκτρονική ζυγαριά ακριβείας,
3 κινητά τηλέφωνα και
το χρηματικό ποσό των 555 ευρώ.
Επίσης συνελήφθησαν και άλλοι 2 ημεδαποί άνδρες, καθώς στην κατοχή του ενός βρέθηκε και κατασχέθηκε 1 συσκευασία με κοκαΐνη βάρους 0,2 γραμμαρίων, την οποία προμηθεύτηκε νωρίτερα από τον άλλο ημεδαπό άνδρα ο οποίος, με τη σειρά του την είχε προμηθευτεί από μία εκ των ημεδαπών γυναικών.
Οι συλληφθέντες, με τη δικογραφία που σχηματίστηκε σε βάρος τους, οδηγήθηκαν στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Βέροιας.
Πάνω από 300.000 συνταξιούχοι εργάζονται σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ για τον Σεπτέμβριο 2026, καταγράφοντας σημαντική αύξηση σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Αρμόδια στελέχη του φορέα συνδέουν την εξέλιξη αυτή με το νέο πλαίσιο για την απασχόληση των συνταξιούχων, το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2024.
Με το άρθρο 114 του ν. 5078/2023 καταργήθηκε η περικοπή του 30% στη σύνταξη για όσους επιλέγουν να συνεχίσουν να εργάζονται και θεσπίστηκε πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ, με τις προβλεπόμενες εξαιρέσεις.
Η αλλαγή αυτή διαμόρφωσε ένα ευνοϊκότερο πλαίσιο για τους συνταξιούχους που επιθυμούν να παραμείνουν ενεργοί στην αγορά εργασίας, καθώς μπορούν πλέον να συνδυάζουν τη σύνταξή τους με το εισόδημα από την εργασία τους, χωρίς την προηγούμενη περικοπή της σύνταξης.
Η ανταπόκριση στο νέο σύστημα αποτυπώνεται και στην αύξηση του αριθμού των συνταξιούχων που δηλώνουν την απασχόλησή τους.
Μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2023, η συνέχιση της εργασίας μετά τη συνταξιοδότηση συνεπαγόταν περικοπή 30% στη σύνταξη, με αποτέλεσμα περίπου 36.000 συνταξιούχοι να έχουν δηλώσει ότι εργάζονται. Από την εφαρμογή της νέας ρύθμισης και μετά, η εικόνα άλλαξε σημαντικά, με τους συνταξιούχους που έχουν δηλώσει την απασχόλησή τους να ξεπερνούν πλέον τους 300.000.
Όπως αναφέρουν αρμόδια στελέχη του e-ΕΦΚΑ, η παραμονή περισσότερων από 300.000 συνταξιούχων στην αγορά εργασίας σημαίνει ότι ένα σημαντικό απόθεμα επαγγελματικής εμπειρίας εξακολουθεί να αξιοποιείται. Επιχειρήσεις και αγορά εργασίας μπορούν να επωφελούνται από την τεχνογνωσία ανθρώπων που, παρότι έχουν συνταξιοδοτηθεί, επιθυμούν να συνεχίσουν την επαγγελματική τους δραστηριότητα.
Παράλληλα, η δηλωμένη απασχόληση ενισχύει τα έσοδα του ασφαλιστικού συστήματος και συμβάλλει στον περιορισμό της αδήλωτης εργασίας.
Τι δείχνουν τα στοιχεία
Με βάση τα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ για τον Σεπτέμβριο 2026, έχουν υποβληθεί συνολικά 354.131 δηλώσεις απασχόλησης συνταξιούχων. Σημειώνεται ότι ένας συνταξιούχος μπορεί να έχει περισσότερες από μία δηλώσεις απασχόλησης.
Ειδικότερα, ανά κατηγορία απασχόλησης, καταγράφονται:
– 99.179 συνταξιούχοι ως μισθωτοί.
– 76.130 ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοτελώς απασχολούμενοι.
– 139.321 αγρότες.
– 1.146 μισθωτοί μηχανικοί και έμμισθοι δικηγόροι.
– 1.745 αμειβόμενοι με Παραστατικά Παρεχόμενων Υπηρεσιών (ΠΠΥ).
– 1.184 αμειβόμενοι με εργόσημο του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.
– 247 αμειβόμενοι με εργόσημο του πρώην ΟΓΑ.
– 721 απασχολούμενοι σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης κάτω των 62 ετών.
Ως προς το φύλο, οι άνδρες ανέρχονται σε 191.919 και οι γυναίκες σε 120.800.
Σε ό,τι αφορά την κατηγορία σύνταξης, 287.360 είναι συνταξιούχοι γήρατος, ενώ 23.687 λαμβάνουν σύνταξη αναπηρίας από κοινή νόσο, εργατικό ατύχημα, ατύχημα εκτός εργασίας ή επαγγελματική νόσο. Επιπλέον, 1.194 είναι συνταξιούχοι γήρατος λόγω αναπηρίας του ν. 612/1977 και των νόμων που παραπέμπουν σε αυτόν.
Πόσοι οδηγοί έχουν ένα φαρμακείο στο αυτοκίνητό τους, αλλά δεν γνωρίζουν τι ακριβώς περιέχει ή αν τα υλικά του εξακολουθούν να είναι κατάλληλα για χρήση; Από την 1η Ιανουαρίου 2027, το κιτ πρώτων βοηθειών στα αυτοκίνητα αποκτά συγκεκριμένες προδιαγραφές και οι οδηγοί θα πρέπει να ελέγξουν τι έχουν ήδη στο όχημά τους ή να προμηθευτούν ένα νέο, πλήρες κιτ. Για τις αλλαγές που έρχονται, αλλά και για το υγειονομικό υλικό που περιλαμβάνει και μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμο σε ένα τροχαίο ή έναν τραυματισμό, μέχρι να φτάσει το ΕΚΑΒ, μίλησε στην εκπομπή «104,9 Μυστικά Υγείας» της Τάνιας Μαντουβάλου ο γενικός γραμματέας του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου, Μανόλης Κατσαράκης.
16 διαφορετικά είδη και όχι «ό,τι να ’ναι»
Το νέο κιτ πρώτων βοηθειών δεν μπορεί πλέον να είναι ένα οποιοδήποτε φαρμακείο που έχει ξεχαστεί για χρόνια στο πορτμπαγκάζ. Όπως εξήγησε ο κ. Κατσαράκης, η υπουργική απόφαση που έχει ήδη δημοσιευθεί καθορίζει συγκεκριμένο περιεχόμενο, με 16 διαφορετικά ιατροτεχνολογικά είδη, σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα σε περισσότερα από ένα τεμάχια. «Στο κιτ περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ελαστικοί επίδεσμοι διαφόρων μεγεθών, επιθέματα για πληγές και εγκαύματα, επίδεσμοι στερέωσης, υλικά συγκράτησης, ισοθερμική κουβέρτα, μαντηλάκια καθαρισμού, μάσκες και οδηγίες πρώτων βοηθειών. Δεν αρκεί, επομένως, να υπάρχει «μια γάζα και ένα οινόπνευμα». Η προβλεπόμενη λίστα έχει συγκεκριμένες ποσότητες, καθώς, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο γενικός γραμματέας του ΠΦΣ, μπορεί να απαιτούνται έξι επιθέματα πληγών και όχι ένα, ώστε το κιτ να μπορεί πράγματι να χρησιμοποιηθεί σε μια επείγουσα κατάσταση.
Η σήμανση που πρέπει να ψάξει ο καταναλωτής
Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δίνουν οι οδηγοί στην εξωτερική συσκευασία. Σύμφωνα με τον κ. Κατσαράκη, το κιτ θα πρέπει να φέρει τη σήμανση DIN 13164:2022, ενώ τα επιμέρους ιατροτεχνολογικά προϊόντα, όπως οι αποστειρωμένες γάζες, θα πρέπει να φέρουν τη σήμανση CE.«Η συσκευασία θα πρέπει επίσης, να είναι κατάλληλη για τις συνθήκες στις οποίες μπορεί να βρεθεί μέσα στο αυτοκίνητο και να προστατεύει τα υλικά από τη σκόνη και τις εξωτερικές συνθήκες».
Ο κ. Κατσαράκης συνέστησε στους καταναλωτές να είναι προσεκτικοί ως προς το σημείο αγοράς, επισημαίνοντας ότι δεν διαθέτουν όλα τα καταστήματα την απαραίτητη άδεια για τη διάθεση ιατροτεχνολογικών προϊόντων. «Για τον λόγο αυτό, ασφαλέστερη επιλογή είναι η προμήθεια του κιτ από φαρμακείο, ή εξειδικευμένο κατάστημα ιατροτεχνολογικών ειδών».
Το παλιό φαρμακείο μπορεί να μην κάνει πλέον
Για όσους έχουν ήδη φαρμακείο στο αυτοκίνητο, ο πρώτος έλεγχος θα πρέπει να αφορά το περιεχόμενό του. «Δεν αρκεί να υπάρχει το κουτί: πρέπει να διαπιστωθεί ότι περιέχει όλα τα προβλεπόμενα είδη και στις απαιτούμενες ποσότητες, αλλά και ότι τα υλικά δεν έχουν λήξει ή υποστεί φθορά. Καλό είναι να επιλέγονται κιτ με προϊόντα που έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής, περίπου τέσσερα έως πέντε χρόνια, ώστε να μην απαιτείται σύντομα η αντικατάστασή τους».
Γιατί δεν πρέπει να βάζουμε φάρμακα στο κιτ
Ένα ακόμη σημείο που χρειάζεται προσοχή είναι η θερμοκρασία. Το εσωτερικό ενός αυτοκινήτου, ιδιαίτερα τους θερινούς μήνες, μπορεί να αναπτύξει πολύ υψηλές θερμοκρασίες, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει την καταλληλότητα ορισμένων προϊόντων. Όπως εξήγησε ο κ. Κατσαράκης, το προβλεπόμενο κιτ πρώτων βοηθειών δεν περιλαμβάνει φάρμακα. Όσα φάρμακα μπορεί να χρειαστεί ένας επιβάτης κατά τη διάρκεια μιας μετακίνησης δεν θα πρέπει να μπαίνουν στο κιτ και να παραμένουν μόνιμα στο αυτοκίνητο. «Το κιτ θα πρέπει να βρίσκεται σε σημείο εύκολα προσβάσιμο, αλλά όσο γίνεται προστατευμένο από την άμεση έκθεση στη ζέστη, όπως στο ντουλαπάκι ή κάτω από το κάθισμα. Παράλληλα, λόγω θερμοκρασιών,θα πρέπει να ελέγχεται τουλάχιστον ανά δύο χρόνια η κατάσταση των υλικών του».
Τα υλικά που μπορούν να βοηθήσουν μέχρι να φτάσει το ΕΚΑΒ
Σε ένα σοβαρό τροχαίο ή έναν τραυματισμό, ορισμένα από τα υλικά του κιτ μπορεί να αποδειχθούν ιδιαίτερα χρήσιμα μέχρι να φτάσει η επείγουσα βοήθεια. Όπως ανέφερε ο γενικός γραμματέας του ΠΦΣ, σημαντικό ρόλο έχουν τα υλικά για την άσκηση πίεσης και τον περιορισμό μιας αιμορραγίας, οι ελαστικοί επίδεσμοι στερέωσης και τα υλικά συγκράτησης, ενώ χρήσιμος μπορεί να είναι και ο κατάλληλος επίδεσμος για την υποστήριξη ενός τραυματισμένου άκρου. «Το πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι πολλοί οδηγοί δεν γνωρίζουν καν τι έχουν μέσα στο φαρμακείο τους. Ένα από τα συχνότερα λάθη στην παροχή πρώτων βοηθειών είναι ότι ο πολίτης καλείται να χρησιμοποιήσει υλικά που δεν γνωρίζει. Η ύπαρξη διαφορετικών τύπων γάζας και επιθεμάτων μπορεί να δημιουργήσει σύγχυση σε μια κρίσιμη στιγμή. Για τον λόγο αυτό, οι οδηγοί θα πρέπει να έχουν διαβάσει από πριν τις οδηγίες και να γνωρίζουν ποιο υλικό χρησιμοποιείται σε μια αιμορραγία, ένα έγκαυμα, ένα τραύμα ή ένα διάστρεμμα». Οι οδηγίες που περιλαμβάνονται στο κιτ θα πρέπει να είναι στην ελληνική γλώσσα, επισήμανε ο κ. Κατσαράκης, τονίζοντας ότι προϊόντα που διατίθενται στην Ελλάδα πρέπει να φέρουν την προβλεπόμενη ελληνική σήμανση.
Έως τον Ιανουάριο ο έλεγχος του παλιού κιτ
Με την έναρξη της υποχρεωτικής εφαρμογής του νέου πλαισίου την 1η Ιανουαρίου 2027, οι οδηγοί θα πρέπει να έχουν προμηθευτεί το προβλεπόμενο κιτ πρώτων βοηθειών. Μέχρι τότε, όπως προκύπτει και από τις συστάσεις του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου, είναι μια καλή ευκαιρία να ανοίξουν το παλιό φαρμακείο του αυτοκινήτου και να ελέγξουν τι πραγματικά περιέχει, αν τα υλικά έχουν λήξει και αν ανταποκρίνεται στις νέες προδιαγραφές. Γιατί ένα φαρμακείο αυτοκινήτου δεν έχει αξία απλώς και μόνο επειδή βρίσκεται μέσα στο αυτοκίνητο. Η αξία του φαίνεται όταν, σε μια κρίσιμη στιγμή, χρειάζεται να χρησιμοποιηθεί.
«Δείτε τον κόσμο μέσα από τα μάτια τους». Το μήνυμα της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας των Ζώων, που τιμάται σήμερα 4 Οκτωβρίου, καλεί να εξετάσουμε τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής και της ανθρώπινης δραστηριότητας από τη σκοπιά των ζώων που τις υφίστανται. Για την άγρια ζωή, οι αλλαγές αυτές επηρεάζουν την εύρεση τροφής, τις μετακινήσεις και την αναπαραγωγή, ακόμη και τη δυνατότητα επιβίωσης στις περιοχές όπου τα είδη ζούσαν επί χιλιάδες χρόνια.
«Η σημερινή κλιματική αλλαγή πραγματοποιείται υπερβολικά γρήγορα και δεν είναι εύκολο για όλα τα είδη να προλάβουν να αλλάξουν στον ίδιο ρυθμό», επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Τριαντάφυλλος Ακριώτης, καθηγητής στο Εργαστήριο Διαχείρισης Βιοποικιλότητας του Τμήματος Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου.
Όπως εξηγεί, η θερμοκρασία, η βροχόπτωση και η κατανομή τους στη διάρκεια του έτους καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τη μορφή των οικοσυστημάτων. Από αυτές εξαρτάται η βλάστηση και, άμεσα ή έμμεσα, η ζωή των ζώων. Η μεταβολή του κλίματος μπορεί, επομένως, να επηρεάσει ολόκληρο το περιβάλλον από το οποίο εξαρτάται η επιβίωση ενός είδους.
Η απώλεια τροφής και ο ανταγωνισμός με άλλα είδη
Στην Αρκτική, η υποχώρηση του θαλάσσιου πάγου στερεί από τις πολικές αρκούδες την επιφάνεια, πάνω στην οποία βρίσκουν την τροφή τους. Για τις αρκτικές αλεπούδες, το πρόβλημα είναι διαφορετικό: ενώ βρίσκουν τροφή, αντιμετωπίζουν τον ανταγωνισμό της κοινής αλεπούς, η οποία έχει επεκταθεί σε περιοχές όπου παλαιότερα δεν μπορούσε να ζήσει.
Τα δύο παραδείγματα δείχνουν, σύμφωνα με τον κ. Ακριώτη, ότι οι επιπτώσεις μπορεί να είναι άμεσες, όπως η μείωση του διαστήματος κατά το οποίο υπάρχει πάγος, ή έμμεσες, όπως ο ανταγωνισμός με είδη που προηγουμένως απουσίαζαν από μια περιοχή.
Αλλαγές στην εξάπλωση των ειδών παρατηρούνται και στις ελληνικές θάλασσες. Ψάρια προερχόμενα από τα θερμά νερά της Ερυθράς Θάλασσας εξαπλώνονται βορειότερα στη Μεσόγειο και η παρουσία τους στα ελληνικά νερά δεν αποτελεί πλέον σπάνιο θέαμα, αναφέρει ο καθηγητής.
Η δυνατότητα μετακίνησης ή προσαρμογής, όμως, δεν είναι ίδια για όλα τα ζώα. Για είδη που ζουν σε ψυχρές περιοχές ή περιορίζονται σε μεγάλα υψόμετρα, η άνοδος της θερμοκρασίας δημιουργεί ιδιαίτερες δυσκολίες.
Τα ευάλωτα οικοσυστήματα της βόρειας Ελλάδας
Περισσότερο ευαίσθητα στις υψηλές θερμοκρασίες και στην καλοκαιρινή ξηρασία είναι, γενικά, τα είδη που εξαπλώνονται κυρίως στη βόρεια Ελλάδα, εξηγεί ο κ. Ακριώτης. Ορισμένα φυτά και ζώα ζουν μόνο σε μεγάλα υψόμετρα και δεν μπορούν να επιβιώσουν σε θερμότερες περιοχές.
Οι διαθέσιμες εκτάσεις σε βουνοκορφές είναι μικρές και οι πληθυσμοί τους συχνά ολιγάριθμοι και απομονωμένοι από γειτονικούς πληθυσμούς του ίδιου είδους. Αυτό τους καθιστά περισσότερο ευάλωτους στην εξαφάνιση. Πολλά από αυτά τα είδη πιστεύεται ότι είχαν ευρύτερη εξάπλωση κατά τις εποχές των παγετώνων. Με την υποχώρηση των πάγων και την άνοδο της θερμοκρασίας, επιβίωσαν είτε σε βουνά στην Ελλάδα, είτε βορειότερα.
Χαρακτηριστική περίπτωση είναι η Ροδόπη, όπου η ερυθρελάτη και άλλα ψυχρόφιλα είδη σχηματίζουν δάση στα οποία ζουν ζώα συνδεδεμένα με ψυχρότερα περιβάλλοντα. Ανάμεσά τους βρίσκονται πουλιά όπως ο αγριόκουρκος και η σπουργιτόγλαυκα, για τα οποία η περιοχή αποτελεί το νοτιότερο σημείο της φυσικής τους κατανομής.
«Είναι ένα ολόκληρο οικοσύστημα, σαν ένα κομμάτι από τη βόρεια Ευρώπη πάνω στη Ροδόπη», αναφέρει ο καθηγητής, εκφράζοντας την ανησυχία του για τις συνέπειες που μπορεί να υποστεί όσο η κλιματική αλλαγή συνεχίζεται και εντείνεται.
Η γενικότερη τάση που αναμένεται για μια περιοχή όπως η Ελλάδα είναι η σταδιακή απώλεια ειδών βόρειας κατανομής και η εύνοια ειδών προσαρμοσμένων σε θερμότερες και ξηρότερες συνθήκες. Ωστόσο, η εξάπλωση χερσαίων ειδών από τη Βόρεια Αφρική συναντά τον φραγμό της Μεσογείου.
«Δηλαδή μπορεί να χάσουμε περισσότερα είδη απ’ αυτά που θα κερδίσουμε», προειδοποιεί.
Όταν αποσυντονίζεται ο κύκλος της ζωής
Οι επιπτώσεις αφορούν επίσης τον χρονισμό βασικών λειτουργιών των ζώων, όπως η αναπαραγωγή, η μετανάστευση και η χειμέρια νάρκη. Οι οργανισμοί διαθέτουν μηχανισμούς που τους επιτρέπουν να ανταποκρίνονται στα εποχικά ερεθίσματα του περιβάλλοντος. Ο χρονισμός αυτών των λειτουργιών, που μελετάται από τη φαινολογία, έχει διαμορφωθεί μέσα από μακρόχρονες εξελικτικές διαδικασίες.
Ένα ζώο, για παράδειγμα, δεν επιλέγει συνειδητά πότε θα πέσει σε χειμέρια νάρκη. Ορμονικές μεταβολές, που ανταποκρίνονται σε ερεθίσματα όπως η αλλαγή στη διάρκεια της ημέρας, το οδηγούν να προετοιμαστεί, αυξάνοντας τα αποθέματά του, φτιάχνοντας φωλιά ή αποθηκεύοντας τροφή.
Αν πέσει σε νάρκη πολύ νωρίς, τα αποθέματα μπορεί να εξαντληθούν πριν τελειώσει ο χειμώνας. Αν καθυστερήσει, μπορεί να μην προλάβει να ολοκληρώσει την προετοιμασία του. Η επιβίωσή του εξαρτάται, επομένως, από τη σχέση ανάμεσα στον δικό του βιολογικό κύκλο και στις συνθήκες που θα συναντήσει.
Η φυσική επιλογή έχει διαμορφώσει αυτούς τους μηχανισμούς σε μεγάλες χρονικές κλίμακες, με σταδιακές αλλαγές. Η ταχύτητα της σημερινής κλιματικής αλλαγής δυσκολεύει την προσαρμογή. Μικροοργανισμοί και μικρά είδη, όπως τα έντομα, ενδέχεται να ανταποκριθούν γρηγορότερα, επισημαίνει ο καθηγητής. Για τα μεγαλύτερα ζώα, αυτό είναι πολύ δυσκολότερο.
Στον αποσυντονισμό συμβάλλουν και οι ασυνήθιστες καιρικές συνθήκες που εμφανίζονται σε μια εποχή κατά την οποία τα ζώα θα συναντούσαν κανονικά διαφορετικό περιβάλλον. Ο κ. Ακριώτης ανακαλεί ένα περιστατικό πριν από μερικά χρόνια, όταν παρατεταμένο κρύο και βροχή στις αρχές Μαρτίου καθήλωσαν χιλιάδες χελιδόνια στο έδαφος, σε περιοχές όπως η Πελοπόννησος. Είχαν επιστρέψει από την Αφρική, αλλά για πολλές συνεχόμενες ημέρες δεν μπορούσαν να βρουν τα ιπτάμενα έντομα με τα οποία τρέφονται.
Η καθυστέρηση στην άφιξη θα μπορούσε να ευνοήσει την επιβίωσή τους, εξηγεί, αλλά αυτό αναγκαστικά θα μεταθέσει και την αναπαραγωγή. Τότε, ένας πρώιμος καύσωνας θα μπορούσε να μειώσει τη διαθέσιμη τροφή και να δημιουργήσει νέο κίνδυνο για τους νεοσσούς. Η προσαρμογή σε έναν κίνδυνο δεν εξασφαλίζει, συνεπώς, προστασία από τον επόμενο.
«Είμαστε ακόμα στην αρχή και δεν μπορούμε να δούμε ακόμη τις πολύπλευρες επιπτώσεις σε όλη τους την ένταση», υπογραμμίζει ο κ. Ακριώτης. Οι επιπτώσεις αυτές, προσθέτει, αναμένεται να λειτουργήσουν επιβαρυντικά, σε συνδυασμό με τις άλλες απειλές που ήδη αντιμετωπίζουν τα ζώα.
Η ανθρώπινη ευθύνη
Οι αλληλεξαρτήσεις μέσα στα οικοσυστήματα συνδέουν τις συνέπειες για τα ζώα με εκείνες για τον άνθρωπο. Σε αυτή τη σχέση στέκεται ο Ευάγγελος Δ. Πρωτοπαπαδάκης, καθηγητής Εφαρμοσμένης Ηθικής και Βιοηθικής του ΕΚΠΑ και διευθυντής του ΔΠΜΣ «Ζώα: Ηθική, Δίκαιο, Ευζωία».
«Η κλιματική αλλαγή έχει αλυσιδωτές επιπτώσεις στην ευζωία ημών των ανθρώπων και των ζώων», αναφέρει, χρησιμοποιώντας το παράδειγμα της ανθοφορίας και των μελισσών. Η διατάραξη της διαδοχής των εποχών επηρεάζει την ανθοφορία και, στη συνέχεια, τις μέλισσες και την επικονίαση. Οι επιπτώσεις μπορούν να φτάσουν έως τη διαθεσιμότητα φυτών από τα οποία τρέφονται τα ζώα.
Για τον ίδιο, η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής αποτελεί ηθική υποχρέωση, αν και αναγνωρίζει τη δυσκολία αλλαγής των δραστηριοτήτων και των συνηθειών που συμβάλλουν σε αυτή.
«Η δική μας υποχρέωση είναι να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να σταματήσει αυτή η διαδικασία, που έχει ξεκινήσει με δική μας υπαιτιότητα», τονίζει. Εκτιμά, ωστόσο, ότι οι άνθρωποι δεν είναι έτοιμοι να εγκαταλείψουν τις ανέσεις που συνδέονται με αυτές τις δραστηριότητες.
Η κατεύθυνση στην οποία πρέπει να στραφεί η προσπάθεια, κατά τον κ. Πρωτοπαπαδάκη, είναι η ανάπτυξη τρόπων παραγωγής ενέργειας που δεν επιβαρύνουν το περιβάλλον προκαλώντας κλιματική αλλαγή.
Η υποχρέωση αυτή αφορά τόσο τους ανθρώπους που ζουν σήμερα, όσο και τις επόμενες γενιές. «Πιο πολύ το οφείλουμε στα παιδιά μας», σημειώνει, κάνοντας λόγο για «διαγενεακή δικαιοσύνη»: «Όπως εμείς παραλάβαμε ένα βιώσιμο περιβάλλον από τους προγόνους μας, οφείλουμε κι εμείς να αφήσουμε στους επιγόνους μας ένα εξίσου βιώσιμο περιβάλλον. Αν όχι καλύτερο, τουλάχιστον όχι χειρότερο».
Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς έφτασε σήμερα στο Κίεβο συνοδευόμενος από επικεφαλής γερμανικών εταιρειών της αμυντικής βιομηχανίας σε μια ένδειξη υποστήριξης προς τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι εν μέσω των κλιμακούμενων επιθέσεων της Ρωσίας εναντίον ουκρανικών πόλεων.
Ο Μερτς πρόκειται να ανακοινώσει μια σειρά μέτρων, στα οποία θα περιλαμβάνονται η αποδέσμευση 1 δισεκ. ευρώ στρατιωτική βοήθεια και 350 εκατ. ευρώ για επισκευές στις ενεργειακές υποδομές, δήλωσαν Γερμανοί αξιωματούχοι.
Στη διάρκεια της επίσκεψης αναμένεται επίσης να οριστικοποιηθεί μια συμφωνία για την κοινή παραγωγή διάφορων ειδών drones.
«Ταξίδεψα στο Κίεβο σήμερα διότι η Ουκρανία έχει ανάγκη όλη την υποστήριξή μας τις επόμενες εβδομάδες», δήλωσε ο Μερτς, σημειώνοντας ότι οι ρωσικές δυνάμεις βομβαρδίζουν πόλεις, κτίρια κατοικιών και εργοστάσια παραγωγής ενέργειας.
«Αν δεν σταματήσουμε τη Ρωσία, αργά ή γρήγορα η πολεμική της μηχανή θα στραφεί εναντίον μας», υπογράμμισε.
«Θα πω στον πρόεδρο Ζελένσκι σήμερα: ‘μπορείτε να εξακολουθήσετε να βασίζεστε στη βοήθειά μας’», πρόσθεσε ο Μερτς.
Τον Γερμανό καγκελάριο συνοδεύει η υπουργός Οικονομίας Κατερίνα Ράιχε και στελέχη των εταιρειών Siemens Energy, Hensoldt, Diehl Defence, Quantum Systems.
Ο Μερτς αναμένεται εξάλλου να ασκήσει πιέσεις στην ουκρανική κυβέρνηση προκειμένου να σημειώσει πρόοδο στις μεταρρυθμίσεις που ζητούν οι Ευρωπαίοι εταίροι της, περιλαμβανομένης της αντιμετώπισης της διαφθοράς.
Έπειτα από τηλεφωνική συνομιλία που είχε την Τετάρτη με τον Μερτς, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία σύντομα θα οριστικοποιήσει μια συμφωνία με τη Γερμανία για την παραγωγή drones, πυραύλων και σχετικού λογισμικού.
Η συμφωνία περιλαμβάνει την κοινή ανάπτυξη και παραγωγή όπλων βεληνεκούς μεγαλύτερου των 1.000 χιλιομέτρων, τα οποία το Κίεβο θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει για να πλήξει στόχους βαθιά στο έδαφος της Ρωσίας.
Η Νέα Δημοκρατία συμπληρώνει 52 χρόνια και η διαδρομή της σχεδόν συμπίπτει με τη ζωή της Γ΄ Ελληνικής Δημοκρατίας.
Τρεις είναι οι ημερομηνίες – κλειδιά που σηματοδότησαν την ίδρυσή της:
28 Σεπτεμβρίου 1974: ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ανακοινώνει δημόσια την ίδρυση της «Νέας Δημοκρατίας» και δημοσιοποιεί την Ιδρυτική Διακήρυξη.
29 Σεπτεμβρίου 1974: δημοσιοποιείται το πρώτο σχέδιο καταστατικού του κόμματος.
4 Οκτωβρίου 1974: ο Κωνσταντίνος Καραμανλής καταθέτει στον Άρειο Πάγο τη δήλωση σύστασης της Νέας Δημοκρατίας, βάσει του Νομοθετικού Διατάγματος 59/1974. Με αυτή την πράξη ολοκληρώνεται η τυπική διαδικασία ίδρυσης του κόμματος.
Τι έλεγε η ιδρυτική διακήρυξη
Το κείμενο του Κωνσταντίνου Καραμανλή δεν παρουσιάζει τη Νέα Δημοκρατία απλώς ως ανασύσταση της παλιάς ΕΡΕ αλλά αναφέρεται σε μια ευρύτερη μεταδικτατορική πολιτική παράταξη.
Κεντρική φράση της διακήρυξης είναι: «Η Νέα Δημοκρατία είναι η πολιτική παράταξη που ταυτίζει το έθνος με τον λαό, την πατρίδα με τους ανθρώπους της, την Πολιτεία με τους πολίτες της, την εθνική ανεξαρτησία με τη λαϊκή κυριαρχία, την πρόοδο με το κοινό αγαθό, την πολιτική ελευθερία με την έννομη τάξη και την κοινωνική δικαιοσύνη». Επίσης αναφέρει ότι: η Νέα Δημοκρατία «αγνοεί τις διενέξεις και τους διχασμούς του παρελθόντος» και προσανατολίζεται προς «τα ευρύτερα δυνατά σχήματα εθνικής ενότητος».
Το Ίδρυμα Κωνσταντίνος Γ. Καραμανλής επισημαίνει ακριβώς αυτή την πρόθεση υπέρβασης των παραδοσιακών ορίων της παράταξης και δημιουργίας νέων πολιτικών ισορροπιών.
Πολιτικό Πλαίσιο
Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής επέστρεψε στην Ελλάδα τον Ιούλιο του 1974, μετά την κατάρρευση της δικτατορίας, σε μια χώρα με πολύ ισχυρό αντιδικτατορικό και δημοκρατικό αίσθημα. Η προσπάθειά του δεν ήταν να ανασυστήσει απλώς την ΕΡΕ. Η Νέα Δημοκρατία σχεδιάστηκε ως νέο κόμμα, με διαφορετική πολιτική γλώσσα και με σαφή προσπάθεια να διευρύνει την απήχησή της προς το Κέντρο.
«Το μέγα θέμα της εποχής μας είναι η δημοκρατία», αναφέρεται στην ιδρυτική διακήρυξη.
Ο «ριζοσπαστικός φιλελευθερισμός» έγινε ο χαρακτηριστικός ιδεολογικός όρος της ΝΔ, αλλά η πλήρης συστηματοποίηση της ιδεολογίας δεν έγινε την περίοδο της ίδρυσης. Η ιδεολογική πλατφόρμα άρχισε να συστηματοποιείται στα προσυνέδρια του 1977 και ο όρος αποκρυσταλλώθηκε στο συνέδριο της Χαλκιδικής το 1979.
Σύμφωνα με αναλυτές, ο «ριζοσπαστικός φιλελευθερισμός» του Κωνσταντίνου Καραμανλή δεν ταυτιζόταν με τον μεταγενέστερο οικονομικό νεοφιλελευθερισμό.
Η ιστορική βιβλιογραφία περιγράφει τη ΝΔ της περιόδου ως προσκολλημένη στη μικτή οικονομία, με σημαντικό ρόλο του κράτους και έμφαση στην κοινωνική δικαιοσύνη.
Η στρατηγική διεύρυνσης ήταν εμφανής στην επιλογή των προσώπων που ξεπερνούσε το παλιό στελεχιακό δυναμικό της ΕΡΕ. Υπήρξε σημαντική ανανέωση και, σύμφωνα με ιστορικό υλικό της Βουλής, αποκλείστηκαν πρόσωπα που είχαν συνεργαστεί με τη δικτατορία.
Μεγάλος στόχος ήταν η Ευρώπη
Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής θεωρούσε ότι η δημοκρατική σταθεροποίηση της Ελλάδας έπρεπε να συνδεθεί με την ευρωπαϊκή της πορεία. Γι’ αυτό η ιστορική αποτίμηση της πρώτης ΝΔ συνδέει δύο βασικούς στόχους: σταθεροποίηση των φιλελεύθερων δημοκρατικών θεσμών και ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
Οι έξι μεγάλοι ιστορικοί σταθμοί
1. 1974 — Η Νέα Δημοκρατία και η θεμελίωση της Μεταπολίτευσης
Η ΝΔ ιδρύεται μέσα στην εξαιρετικά κρίσιμη συγκυρία της κατάρρευσης της δικτατορίας και της Κυπριακής τραγωδίας. Η εκλογική νίκη της 17ης Νοεμβρίου 1974, με 54,37% και 220 έδρες, με πλήρη ελευθερία συμμετοχής όλων των κομμάτων (και του ΚΚΕ) δίνει στον Κ. Καραμανλή την πολιτική δύναμη να προχωρήσει στη θεσμική ανασυγκρότηση. Ακολουθούν η οριστική λύση του πολιτειακού με το δημοψήφισμα και η ψήφιση του νέου Συντάγματος.
2. 1979-1981 — Η ευρωπαϊκή επιλογή
Η δεύτερη μεγάλη τομή είναι η επιλογή της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Στις 28 Μαΐου 1979 υπογράφεται η Συνθήκη Προσχώρησης της Ελλάδας στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες και η Ελλάδα γίνεται το 1981 το δέκατο μέλος. Η επιλογή είχε προηγηθεί πολιτικά από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή και αποτέλεσε στρατηγικό προσανατολισμό που ξεπερνούσε τα στενά όρια της κομματικής πολιτικής.
3. 1990-1993 — Η ΝΔ απέναντι στην οικονομική και ευρωπαϊκή μετάβαση
Η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη είναι ένας διαφορετικού τύπου ιστορικός σταθμός. Η ΝΔ επιστρέφει στην εξουσία το 1990, ύστερα από μια εξαιρετικά ταραχώδη περίοδο, με οριακή κοινοβουλευτική βάση. Η περίοδος συνδέεται με προσπάθειες δημοσιονομικής προσαρμογής, αποκρατικοποιήσεων και διαρθρωτικών αλλαγών, αλλά και με μεγάλες πολιτικές συγκρούσεις, κυρίως γύρω από το Μακεδονικό. Η κυβέρνηση τελικά πέφτει το 1993.
4. 2004-2009 — Η «επανίδρυση του κράτους» και η πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική
Η ΝΔ υπό τον Κώστα Καραμανλή κέρδισε τις εκλογές της 7ης Μαρτίου 2004 και επανήλθε στην κυβέρνηση ύστερα από έντεκα χρόνια. Το βασικό πολιτικό σύνθημα ήταν η «επανίδρυση του κράτους». Κατά την περίοδο αυτή υπήρξε προσπάθεια για μια περισσότερο πολυδιάστατη εξωτερική και ενεργειακή πολιτική, με ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου και στην ενίσχυση των ελληνορωσικών σχέσεων. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η στάση της κυβέρνησης στο Βουκουρέστι το 2008, όπου η Ελλάδα συνέδεσε την ένταξη της τότε ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ με την επίλυση του ζητήματος της ονομασίας. Παράλληλα, η κυβέρνηση Καραμανλή συνδέθηκε με την ολοκλήρωση σημαντικών έργων υποδομής και με την αξιοποίηση της κληρονομιάς των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας.
5. 2012 — Η ΝΔ σχηματίζει κυβέρνηση συνεργασίας, ενώ η παραμονή της Ελλάδας στην ευρωζώνη και η εφαρμογή των συμφωνημένων οικονομικών προγραμμάτων αποτελούν κεντρικά διακυβεύματα.
6. 2019 — Ο Κυριάκος Μητσοτάκης κερδίζει τις εκλογές της 7ης Ιουλίου με 39,85% και 158 έδρες, επιστρέφοντας τη ΝΔ στην αυτοδύναμη κυβέρνηση και προβάλλοντας ως κεντρικούς άξονες τη μεταρρύθμιση του κράτους, την οικονομική ανάπτυξη και έναν περισσότερο τεχνοκρατικό φιλελευθερισμό. Η πρώτη περίοδος διακυβέρνησης συμπίπτει στη συνέχεια με την πανδημία, την ελληνοτουρκική ένταση και τον πόλεμο στην Ουκρανία, ενώ η δεύτερη εκλογική νίκη του 2023 έδωσε στη ΝΔ 40,56% και 158 έδρες.
Οι κάλπες
Η εκλογική πορεία της ΝΔ έχει μεγάλες εναλλαγές. Το 1974 το κόμμα έλαβε 54,37% και 220 έδρες, το υψηλότερο ποσοστό που έχει καταγραφεί σε βουλευτικές εκλογές και σχημάτισε αυτοδύναμη κυβέρνηση. Το 1977 έμεινε πρώτο με 41,84% και 171 έδρες. Το 1981 υπέστη την πρώτη μεγάλη ήττα από το ΠΑΣΟΚ (35,88%, 115 έδρες) και το κόμμα πέρασε στην αντιπολίτευση. Το 1985 έχασε ξανά από το ΠΑΣΟΚ, με 40,85% και 126 έδρες.
Το 1989 έγιναν δύο εκλογές. Τον Ιούνιο η ΝΔ αναδείχθηκε πρώτη με 44,28% και 145 έδρες, χωρίς όμως να φτάσει στην αυτοδυναμία, και τον Νοέμβριο πρώτη ξανά, με 46,19% και 148 έδρες, πάλι χωρίς πλειοψηφία. Το 1990, με αρχηγό τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, εξασφάλισε 46,89% και 150 έδρες και σχημάτισε κυβέρνηση με οριακή πλειοψηφία. Το 1993 ηττήθηκε (39,30%, 111 έδρες), το 1996 έχασε ξανά από το ΠΑΣΟΚ (38,12%, 108 έδρες) και το 2000 η ήττα ήταν οριακή (42,73%, 125 έδρες).
Το 2004, με τον Κώστα Καραμανλή, η ΝΔ επέστρεψε στην εξουσία με 45,36% και 165 έδρες, και το 2007 επανεξελέγη με 41,84% και 152 έδρες. Το 2009 υπέστη βαριά ήττα (33,47%, 91 έδρες) μέσα στο κλίμα της οικονομικής κρίσης.
Η περίοδος της κρίσης έφερε τρεις εκλογικές αναμετρήσεις μέσα σε τρία χρόνια. Τον Μάιο του 2012 το κόμμα βγήκε πρώτο με μόλις 18,85% και 108 έδρες και δεν μπόρεσε να σχηματιστεί κυβέρνηση. Τον Ιούνιο έλαβε 29,66% και 129 έδρες και σχημάτισε κυβέρνηση συνεργασίας υπό τον Αντώνη Σαμαρά. Τον Ιανουάριο του 2015 έχασε από τον ΣΥΡΙΖΑ (27,81%, 76 έδρες) και τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους έμεινε δεύτερο, με 28,10% και 75 έδρες, ως αξιωματική αντιπολίτευση.
Το 2019, με αρχηγό τον Κυριάκο Μητσοτάκη, η ΝΔ επανήλθε αυτοδύναμη (39,85%, 158 έδρες). Τον Μάιο του 2023 αναδείχθηκε πρώτη με 40,79% και 146 έδρες, χωρίς αυτοδυναμία και τον Ιούνιο κέρδισε ξανά, με 40,56% και 158 έδρες.
Οι αρχηγοί
Στο τιμόνι του κόμματος βρέθηκαν οι: Κωνσταντίνος Καραμανλής (1974-1980), Γεώργιος Ράλλης (1980-1981), Ευάγγελος Αβέρωφ (1981-1984), Κωνσταντίνος Μητσοτάκης (1984-1993), Μιλτιάδης Έβερτ (1993-1997), Κώστας Καραμανλής (1997-2009, ο μακροβιότερος), Αντώνης Σαμαράς (2009-2015) και, από το 2016, ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Το 2015, ανάμεσα σε Σαμαρά και Μητσοτάκη, μεσολάβησαν μεταβατικά ο Βαγγέλης Μεϊμαράκης και ο Γιάννης Πλακιωτάκης.
Οργάνωση και τοπόσημα
Η ΟΝΝΕΔ και η ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ήταν πάντα από τις πολυπληθέστερες νεολαίες στη χώρα τροφοδοτώντας με στελέχη το κόμμα. Τα ιστορικά της γραφεία βρίσκονταν για χρόνια στη συμβολή της Εμ. Μπενάκη και Νικηταρά 2-4. Για τη ΝΔ, το νεοκλασικό της Ρηγίλλης 18 στην Αθήνα έμεινε για δεκαετίες συνδεδεμένο με την πορεία του κόμματος, ενώ (μετά από 5,5 χρόνια παραμονής στο κτίριο της Λεωφ. Συγγρού 340) η μεταστέγαση στην Πειραιώς 62, στο Μοσχάτο, σηματοδότησε μια πιο σύγχρονη εποχή για τον μηχανισμό.
Σήμερα
Μετά από πάνω από μισό αιώνα, η ΝΔ παραμένει κόμμα εξουσίας και ο βασικός πόλος του κεντροδεξιού χώρου με ζητούμενο για το μέλλον -όπως υπογραμμίζουν στελέχη της- να κρατήσει την ισορροπία ανάμεσα στις ιδεολογικές της καταβολές και στις ανάγκες των μεταρρυθμίσεων.
Πώς θα λειτουργήσει η επαλήθευση ηλικίας, τι προβλέπεται για τις ηλικίες 13-15 και ποια ευθύνη έχουν πλατφόρμες – γονείς
Η Ελλάδα είχε ανοίξει τη συζήτηση για την «ψηφιακή ενηλικίωση» πριν το ζήτημα της προστασίας των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης λάβει τη σημερινή ευρωπαϊκή διάσταση. Από την πρώτη πολιτική παρέμβαση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών πριν από περίπου δύο χρόνια, μέχρι την ανάπτυξη του Kids Wallet και την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το EU Kids Act, η συζήτηση μετακινήθηκε από το αν χρειάζεται να υπάρξει ηλικιακό όριο, στο πώς αυτό μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη χωρίς να δημιουργούνται νέοι κίνδυνοι για τα προσωπικά δεδομένα των χρηστών.
Το νέο βήμα είναι πλέον η εθνική νομοθέτηση με την κυβέρνηση να προωθεί την εφαρμογή του ορίου των 15 ετών από την 1η Ιανουαρίου 2027. Την ίδια ώρα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, διαμορφώνεται ένα πλαίσιο που προβλέπει διαφορετική προσέγγιση για τις ηλικίες 13 έως 15 ετών με πρόσβαση σε ειδικά διαμορφωμένα περιβάλλοντα κοινωνικής δικτύωσης και αυξημένους περιορισμούς ως προς τον τρόπο λειτουργίας τους.
Σε συνέντευξή του στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων με αφορμή την παρουσίαση -μαζί με τον υπουργό επικρατείας ‘Ακη Σκέρτσο- του νέου πλαισίου στο Υπουργικό Συμβούλιο, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου περιγράφει τη διαδρομή από τις πρώτες ελληνικές πρωτοβουλίες μέχρι το ευρωπαϊκό πλαίσιο και εξηγεί γιατί η Ελλάδα επιλέγει να προχωρήσει τώρα χωρίς να περιμένει την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής νομοθετικής διαδικασίας.
Ο κ. Παπαστεργίου αναφέρεται αναλυτικά στον τρόπο με τον οποίο θα γίνεται η επαλήθευση ηλικίας επισημαίνοντας ότι το Kids Wallet δεν επιστρέφει την ημερομηνία γέννησης ή άλλα στοιχεία ταυτότητας αλλά μόνο μια ένδειξη για το αν ο χρήστης βρίσκεται πάνω ή κάτω από το εκάστοτε ηλικιακό όριο. Παράλληλα, εξηγεί γιατί θεωρεί ότι η ευθύνη δεν μπορεί να είναι ισομερώς κατανεμημένη μεταξύ πλατφορμών και γονέων. Μιλά για την ανάγκη ενημέρωσης των οικογενειών και περιγράφει τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η εθιστική σχεδίαση των ψηφιακών υπηρεσιών στα παιδιά, ενώ αναφέρεται και στην ευρωπαϊκή διαδικασία επιβολής των κανόνων μέσω του Digital Services Act στον ρόλο της ΕΕΤΤ.
Η συνέντευξη του Δημήτρη Παπαστεργίου στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και τον Γιάννη Χατζηδοπαυλάκη:
ΕΡ.: Η Ελλάδα είχε ανοίξει τη συζήτηση για την «ψηφιακή ενηλικίωση» πριν αυτή αποκτήσει τη σημερινή ευρωπαϊκή διάσταση. Ποια ήταν η διαδρομή από τις ελληνικές πρωτοβουλίες μέχρι το EU KIDS Act και σε ποια σημεία υπάρχει σήμερα σύγκλιση;
ΑΠ.: Η Ελλάδα άνοιξε αυτή τη συζήτηση πολύ νωρίς ακριβώς πριν από δύο χρόνια. Ήταν τότε που ο πρωθυπουργός από το βήμα των Ηνωμένων Εθνών μίλησε για την ανάγκη κοινής δράσης και κοινής λήψης μέτρων.
Δεν ήταν εύκολη αυτή η διαδρομή. Χρειάστηκε στη συνέχεια να βγούμε στην Ευρώπη να συζητήσουμε και να παρουσιάσουμε τον τρόπο με τον οποίο εμείς φανταζόμασταν αυτά τα μέτρα. Αρκετά νωρίς, εδώ και περίπου ενάμιση χρόνο, παρουσιάσαμε τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να λειτουργήσει ένας μηχανισμός επιβεβαίωσης ηλικίας γιατί αυτό ήταν ο «ελέφαντας στο δωμάτιο»: ο ισχυρισμός των πλατφορμών ότι δεν μπορούσαν να είναι βέβαιες για την ηλικία ενός χρήστη.
Το Kids Wallet τόσο στην πρώτη του μορφή όσο και στην πιο πρόσφατη ήταν αυτή η απάντηση. Γι’ αυτό και χαιρόμαστε γιατί σε όλο αυτό το διάστημα συνεργαζόμενοι και με άλλα κράτη καταφέραμε να ωθήσουμε και να πιέσουμε την Ευρώπη προς αυτό το κείμενο το οποίο παρουσιάστηκε πριν από μερικές ημέρες με τις βασικές αρχές του EU KIDS Act.
Βέβαια από εδώ και πέρα, μένει για μεν την Ευρώπη να το οριστικοποιήσει και για δε την Ελλάδα να προχωρήσει στη νομοθέτηση όπως ακριβώς είχαμε πει.
ΕΡ.: Ποια στοιχεία της ελληνικής προσέγγισης θεωρείτε ότι επηρέασαν περισσότερο την ευρωπαϊκή συζήτηση;
ΑΠ.: Θεωρώ ότι ήταν δύο τα βασικά σημεία. Το ένα ήταν η ηλικία της ψηφιακής ενηλικίωσης όπου προσδιορίστηκαν τα 15 χρόνια. Θέλω στη συνέχεια να εξηγήσω λίγο και το 13-15 που προτείνει η Ευρώπη.
Το δεύτερο και πάρα πολύ σημαντικό ήταν η προσέγγιση για την επιβεβαίωση ηλικίας. Το Kids Wallet δεν επιστρέφει κανένα στοιχείο παρά μόνο αν ένας χρήστης ή ένα παιδί είναι πάνω ή κάτω από τα 12 τα 13 ή τα 15 ανάλογα με τα όρια που τελικά θα τεθούν. Αυτή τη στιγμή φαίνεται ότι το όριο είναι τα 15, με μια ενδιάμεση κλίμακα για τις ηλικίες 13 έως 15.
Και τι σημαίνει αυτό το 13-15; Κάποιος θα μπορούσε να πει: «Μα εσείς λέγατε αποκλεισμό κάτω από τα 15 και η Ευρώπη το θέτει λίγο διαφορετικά». Η Ευρώπη δεν το θέτει διαφορετικά. Τι λέει; Ότι από τα 13 μέχρι τα 15 μπορούν τα παιδιά να έχουν μια πρώτη επαφή με κάποια μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Με αυτά που έχουμε σήμερα; Σε καμία περίπτωση. Δεν δέχεται ούτε η Ευρώπη σε αυτή την πολύ ευαίσθητη ηλικία των παιδιών στο γυμνάσιο στην ουσία, να υπάρχουν social media, τα οποία θα έχουν εθιστικό περιεχόμενο, θα επιτρέπουν το συνεχές scrolling και θα λειτουργούν για άπειρες ώρες εκτός εάν κάποιος γονέας ρυθμίσει το κινητό του παιδιού του σε λιγότερες ώρες.
Αυτό λοιπόν, που λέει η Ευρώπη για τις ηλικίες 13 έως 15 είναι ότι ναι μπορούν να υπάρχουν κάποια social media χωρίς όμως, προσωπικούς λογαριασμούς των παιδιών με κλειδώματα για το βράδυ, με μέγιστη χρήση μία ώρα την ημέρα και χωρίς ατελείωτο scrolling.
‘Αρα ναι νομίζω πως η προσέγγισή μας στα δύο αυτά σημεία, επηρέασε σε μεγάλο βαθμό και την ευρωπαϊκή λύση, την πρόταση για τη νομοθέτηση του EU KIDS Act.
ΕΡ.: Γιατί επιλέξατε να προχωρήσετε τώρα στη νομοθέτηση του ορίου των 15 ετών από τη στιγμή που έχει ήδη ανακοινωθεί η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία;
ΑΠ.: Είναι αναγκαίο διότι η Ευρώπη ναι μεν ανακοίνωσε τι προτίθεται να κάνει όμως, από την πρόθεση μέχρι την ευρωπαϊκή νομοθέτηση θα περάσουν αρκετοί μήνες. Εμείς, θα πρέπει και μπορούμε -αυτό δεν απαγορεύεται από την Ευρώπη- να νομοθετήσουμε και μάλιστα να νομοθετήσουμε συμβατά με αυτά τα οποία η Ευρώπη είπε.
‘Αρα, θα πρέπει εμείς να πάρουμε τα μέτρα μας. Προφανώς, στην πορεία πιθανώς, θα τροποποιήσουμε σημειακά τη νομοθεσία. Όμως, το πρώτο και πολύ σημαντικό βήμα είναι μπροστά μας. Θα γίνει το επόμενο διάστημα.
Είχαμε πει ότι θα το φέρουμε τον Αύγουστο στη Βουλή. Μεσολάβησαν όμως, όλες αυτές οι πληροφορίες για την επερχόμενη πλέον ευρωπαϊκή πρωτοβουλία οπότε οφείλαμε να περιμένουμε αυτούς τους δύο μήνες.
Από την 1η Ιανουαρίου του 2027 ξεκινάμε και παράλληλα συμμετέχουμε πολύ πιο ενεργά πλέον γιατί υπάρχει και ένα κείμενο στο τραπέζι για την ευρωπαϊκή νομοθέτηση έτσι ώστε πραγματικά το EU KIDS Act να πιάσει και τα social media αλλά και το κομμάτι της τεχνητής νοημοσύνης.
Γιατί και αυτό το κομμάτι θέλει ρύθμιση. Εκεί είναι πολύ επικίνδυνο, ένα παιδί να ρωτάει οτιδήποτε σε ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης και να παίρνει προφανώς οποιεσδήποτε απαντήσεις.
ΕΡ.: Πώς θα μετρήσετε αν αυτή η πολιτική πέτυχε; Τι θα πρέπει να έχει αλλάξει στην καθημερινότητα των παιδιών σε ένα ή δύο χρόνια για να πείτε ότι το μέτρο έχει αποτέλεσμα;
ΑΠ.: Έχει πραγματικά ενδιαφέρον να δούμε τι πέτυχε και τι δεν πέτυχε. Να δούμε το λεγόμενο παράδειγμα της Αυστραλίας, γιατί εκεί δεν πήγε καλά. Δεν είναι όμως, η απόλυτα σωστή βάση.
Επιτυχία είναι να βγούμε με έναν νόμο, ο οποίος θα περάσει το μήνυμα: «Ξέρεις παιδί μου το να μπαίνεις στα social media σε έναν λογαριασμό που προοριζόταν για έναν ενήλικο ενώ εσύ είσαι 13 ετών, απαγορεύεται».
‘Αρα θα πρέπει να βγούμε όντως με ενημέρωση με στήριξη των γονέων. Οι γονείς δεν μπορούν με όσα καθημερινά βιώνουν -ή βιώνουμε και εγώ γονέας είμαι- να είναι συνεχώς πάνω από το κεφάλι του παιδιού. Οφείλουν όμως, να κάνουν κάποια βασικά πολύ πρώτα βήματα.
Αν δηλαδή ένας γονέας όταν μια πλατφόρμα ζητήσει επιβεβαίωση ηλικίας βάζει το δικό του κινητό ή τη δική του ταυτότητα τότε προφανώς έχουμε αποτύχει. Αυτό όμως, πρέπει να το εξηγήσουμε στους γονείς.
Συνεπώς, επιτυχία θα είναι πρώτον, να υπάρξει αυτή η νομοθέτηση. Δεύτερον, να βάλουμε κάποια επιπλέον τεχνικά μέτρα σε σχέση με το τι νομοθετήθηκε στην Αυστραλία. Γιατί όντως όλοι αυτοί οι τρόποι κλειδώματος θα μπορούσαν τεχνικά να παρακαμφθούν αλλά υπάρχουν και επιπλέον διαδικασίες που μπορούμε να προτείνουμε και αυτό θα κάνουμε στις πλατφόρμες και στην Ευρώπη.
Συνεπώς, για μένα επιτυχία θα είναι πρώτον η νομοθέτηση. Δεύτερον, η ενημέρωση των γονέων. Και τρίτον, το να μπορέσουμε να βοηθήσουμε τα παιδιά να δουν τον πραγματικό κόσμο και όχι τον κόσμο μέσα από τα γυαλιά του ψηφιακού κόσμου και των social media.
ΕΡ.: Υπάρχει σχεδιασμός για μια οργανωμένη καμπάνια ενημέρωσης των γονέων και των κηδεμόνων;
ΑΠ.: Ναι. Και στο Υπουργικό Συμβούλιο επίσης, επισημάνθηκε πόσο σημαντικό είναι να πάμε στα σχολεία να μιλήσουμε με δασκάλους και εκπαιδευτικούς και κυρίως, να μιλήσουμε με συλλόγους γονέων και κηδεμόνων αλλά και ομάδες γονέων.
Ως υπουργός έχω κάνει τις πιο ενδιαφέρουσες συζητήσεις για το θέμα αυτό στα δύο χρόνια που πέρασαν από τότε που «πατήσαμε το κουμπί» και μάλιστα, μίλησε και ο πρωθυπουργός σε συζητήσεις που κάναμε σε ομάδες γονέων. Εκεί, ελεύθερα και χωρίς να μας κυνηγάει ο χρόνος μιας σχολικής ώρας συζητήσαμε για το τι διακυβεύεται, τι μέτρα μπορούν να παρθούν και πώς μπορούν πραγματικά οι γονείς να ρυθμίσουν διάφορες διαδικασίες γονικού ελέγχου και τέλος, πώς τελικά τα παιδιά μπορούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στον ψηφιακό και τον αληθινό κόσμο.
Δεν είμαστε τεχνοφοβικοί. Υπάρχουν πολύ ενδιαφέροντα πράγματα τα οποία ένα παιδί μπορεί να δει και να μάθει στο διαδίκτυο αλλά υπάρχει και ένας φυσικός κόσμος, ο φυσικός τρόπος με τον οποίο τα παιδιά μας οφείλουν να μεγαλώσουν. Οφείλουμε εμείς να τους επιτρέψουμε να μεγαλώσουν.
ΕΡ.: Γιατί θεωρείτε ότι πρέπει να υπάρξει εθνική ρύθμιση τώρα και να μην περιμένουμε την ολοκλήρωση του EU KIDS Act;
ΑΠ.: Με δεδομένο ότι το ευρωπαϊκό πλαίσιο θα κάνει κατ’ εκτίμηση περίπου 20 μήνες για να ψηφιστεί, μεριμνούμε και για την επόμενη γενιά παιδιών του δημοτικού και του γυμνασίου τα οποία θα είναι αβοήθητα μέσα σε ένα ψηφιακό τοπίο χωρίς ρύθμιση χωρίς καθοδήγηση.
Αφού λοιπόν, πλέον ξέρουμε τις βασικές αρχές δεν έχουμε κανένα λόγο να περιμένουμε και να χάσουμε 20 μήνες.
ΕΡ.: Η ελληνική ρύθμιση είναι σε ένα σημείο αυστηρότερη από την ευρωπαϊκή πρόταση. Υπάρχει περίπτωση να αλλάξει στην πορεία και γιατί επιλέχθηκε αυτή η προσέγγιση;
ΑΠ.: Όχι και η ελληνική νομοθεσία θα προσαρμοστεί σε αυτά που περίπου το EU KIDS Act λέει αλλά δεν λέει κάτι συγκλονιστικά διαφορετικό.
Η Ευρώπη δεν λέει ότι στα 13 ένα παιδί θα μπει στο Instagram όπως είναι το Instagram σήμερα. Λέει πως θα μπορούν τα παιδιά να έχουν πρόσβαση, βέβαια με γονική συναίνεση σε ειδικά διαμορφωμένα περιβάλλοντα social media, χωρίς συνεχές scrolling, όπου δεν θα επιτρέπεται σε έναν ξένο να στέλνει μηνύματα και δεν θα λειτουργεί το βράδυ. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, λέει η Ευρώπη ότι θα μπορούσαν τα παιδιά να αρχίσουν να μπαίνουν.
Θεωρώ, λοιπόν ότι η δική μας αυστηρή στάση βοήθησε και την Ευρώπη αλλά και τις πλατφόρμες να έρθουν λίγο πιο κοντά σε αυτά που θέλουμε.
ΕΡ.: Πώς μπορεί μια πλατφόρμα να γνωρίζει ότι ένας χρήστης είναι κάτω των 15 ετών χωρίς να συλλέγει ή να ζητά προσωπικά δεδομένα και στοιχεία ταυτότητας;
ΑΠ.: Οι πλατφόρμες έχουν το βάρος της αναζήτησης της πραγματικής ηλικίας. Θα πρέπει λοιπόν να χρησιμοποιήσουν τους ούτως ή άλλως έξυπνους αλγορίθμους που έχουν και οι οποίοι στις περισσότερες περιπτώσεις μπορούν να καταλάβουν ότι το δικό σας και το δικό μου προφίλ δεν είναι προφίλ ενός δεκαπεντάχρονου. Και επίσης, νομίζω πως μπορούν να κατανοήσουν αν ένα προφίλ ανήκει σε ένα μικρότερο παιδί.
Στις περιπτώσεις όμως, που δεν έχουν αυτή την εύλογη βεβαιότητα αυτό που μπορούν να κάνουν είναι να χρησιμοποιήσουν το εργαλείο το οποίο η Ευρώπη προτείνει και εμείς ήδη έχουμε υλοποιήσει το Kids Wallet.
Το Kids Wallet ακολουθεί τις τεχνικές προδιαγραφές που έβγαλε η Ευρώπη και δεν επιστρέφει κανένα στοιχείο. Αυτό ήταν το προαπαιτούμενο της λύσης που η Ευρώπη σχεδίασε και εμείς τελικά υλοποιήσαμε: να επιστρέφει μόνο ένα flag, ένα σήμα, δηλαδή, ότι αυτός ο χρήστης είναι πάνω ή κάτω από τα 15. Δεν επιστρέφει καν την ημερομηνία γέννησης.
ΕΡ.: Πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη το μέτρο απέναντι σε πλατφόρμες που δεν έχουν έδρα στην Ελλάδα;
ΑΠ.: Για τον λόγο αυτό η ευρωπαϊκή νομοθεσία και η ελληνική νομοθεσία πατούν στο DSA στο Digital Services Act το οποίο προβλέπει ήδη ποινές για διάφορες τέτοιου είδους παραβάσεις και παραβιάσεις.
Στο πλαίσιο των περαιτέρω συζητήσεων με την Ευρώπη με προβληματίζει το πώς μπορούμε να φέρουμε όλη αυτή τη διαδικασία των προστίμων λίγο πιο κοντά μας. Αυτό όμως,, είναι κάτι υπό διερεύνηση. Μέχρι τότε ακολουθούμε όλη τη διαδικασία που προβλέπει το DSA. Δηλαδή τι; Η ελληνική αρμόδια αρχή που είναι η ΕΕΤΤ αναφέρει το ζήτημα παραδείγματος χάριν της πρόσβασης ενός δεκατετράχρονου σε κάποιο μέσο κοινωνικής δικτύωσης στην Ιρλανδία και η Ιρλανδία πλέον -γιατί εκεί είναι η έδρα των περισσότερων από αυτές τις εταιρείες- κινεί από εκεί και πέρα τις διαδικασίες που προβλέπει το DSA.
ΕΡ.: Μπορεί από μόνο του το όριο ηλικίας να αντιμετωπίσει το ζήτημα του ψηφιακού εθισμού και των σχεδιαστικών πρακτικών των πλατφορμών που ενισχύουν τη χρήση;
ΑΠ.: Όχι προφανώς. Το ίδιο πρόβλημα νομίζω αντιμετωπίζουμε και εμείς οι μεγαλύτεροι που χρησιμοποιούμε social media. Απλώς θεωρητικά εμείς έχουμε τη δυνατότητα να αναπτύξουμε μηχανισμούς αυτοάμυνας και αυτορρύθμισης προκειμένου όταν πλέον αρχίζουμε να «καιγόμαστε» να το αφήσουμε. Έτσι θεωρητικά πρέπει να γίνει.
Για τα παιδιά αυτό δεν είναι δεδομένο. Είναι πολύ πιο εύπλαστοι αυτοί οι μηχανισμοί στο παιδικό μυαλό. Είναι πολύ πιο επικίνδυνες αυτές οι ηλικίες όταν ο εγκέφαλος αναπτύσσεται και όταν οι μαθησιακές δυνατότητες είναι στο πικ τους να δημιουργηθούν προβλήματα λόγω του «κολλήματος».
Και όχι μόνο προβλήματα μαθησιακά ή αναπτυξιακά αλλά και προβλήματα αυτοεκτίμησης. Το fear of missing out (FOMO) ή το να μην θέλεις να βγεις από το δωμάτιό σου γιατί είσαι εγκλωβισμένος σε έναν ψηφιακό κόσμο. Όλα αυτά είναι φαινόμενα τα οποία εμφανίζονται κυρίως σε παιδιά αυτής της ηλικίας.
‘Αρα γι’ αυτό, δεν θέλουμε εθιστικά μοτίβα σε αυτές τις ηλικίες.
Και οι μεγαλύτεροι βέβαια, πρέπει να έχουμε τον νου μας γιατί τα παιδιά μας, στην ουσία, εμάς βλέπουν και κάνουν αυτά τα οποία κάνουμε. ‘Αρα θα πρέπει πρώτα, νομίζω, εμείς να κοιταχτούμε στον καθρέφτη και μετά να πάμε στα παιδιά μας να πούμε οτιδήποτε.
Το έζησα και εγώ. Τα παιδιά μου πλέον, έχουν φύγει από την ηλικία αυτή αλλά όταν τους έλεγα «μην ασχολείσαι τόσο με το κινητό» μου έλεγαν: «Ναι αλλά εσύ γιατί είσαι συνέχεια με το κινητό;».
Ένα παιδί δεν μπορεί να καταλάβει αν τελικά το κινητό είναι εργαλείο δουλειάς για έναν ενήλικο. Θεωρεί ότι και εμείς μπορούμε να παίζουμε στα social media όπως κάνει και αυτό.
ΕΡ.: Είναι τελικά ίδια η ευθύνη των πλατφορμών και των γονέων για την προστασία των παιδιών από τους κινδύνους των social media;
ΑΠ.: Δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να είναι ίσο. Δεν πρέπει οι γονείς να τρέχουν πίσω από τις πλατφόρμες προσπαθώντας να ασφαλίσουν τα κινητά των παιδιών τους απέναντι στις πλατφόρμες.
Οι πλατφόρμες δεν πρέπει να έχουν το βάρος της απόδειξης ότι είναι ασφαλείς για τα παιδιά. Ο σχεδιασμός τους πρέπει να είναι ασφαλής για τα παιδιά.
Οι γονείς βέβαια όπως και νωρίτερα λέγαμε, έχουν και αυτοί ένα μερίδιο ευθύνης. Αυτό αφορά το σημείο εκείνο όπου η πλατφόρμα θα ζητήσει να επιβεβαιώσει ή να επαναεπιβεβαιώσει την ηλικία ενός χρήστη ή του παιδιού τους.
Αν για παράδειγμα το παιδί τους πει «μπαμπά δώσε μου λίγο το κινητό για να ανοίξω το e-wallet να κάνω κάτι» και τελικά, το παιδί δείξει την ταυτότητα του πατέρα το παιχνίδι έχει χαθεί.
‘Αρα, οι γονείς θα έχουν κατά την άποψή μου μία και μόνη ευθύνη -ίσως και λίγο παραπάνω. Πρώτον, να κάνουν μαζί την επιβεβαίωση ηλικίας όταν έρθει εκείνη η ώρα. Και βέβαια, κυρίως, να εξηγήσουν στα παιδιά τους ότι η πραγματική ζωή είναι πιο όμορφη και μεγαλύτερη από ό,τι χωράει ένα smartphone.
Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία στη σελίδα μας. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε τη σελίδα, θα υποθέσουμε πως είστε ικανοποιημένοι με αυτό.
