Αρχική Blog Σελίδα 3

Υπουργείο Εργασίας: Ο «χάρτης» των πληρωμών από τον e-ΕΦΚΑ και τη ΔΥΠΑ έως τις 28 Αυγούστου

Συνολικά 2.483.783.697,78 ευρώ θα καταβληθούν σε 4.325.802 δικαιούχους, από τις 24 έως τις 28 Αυγούστου 2026, στο πλαίσιο των προγραμματισμένων καταβολών του e-ΕΦΚΑ και της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ).

Ειδικότερα, όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση:

Από τον e-ΕΦΚΑ:

– στις 26 Αυγούστου, θα καταβληθούν 1.319.958.516,21 ευρώ σε 2.628.753 δικαιούχους για την πληρωμή κύριων και επικουρικών συντάξεων μηνός Σεπτεμβρίου 2026,

– στις 28 Αυγούστου, θα καταβληθούν 1.113.745.181,57 ευρώ σε 1.652.849 δικαιούχους για την πληρωμή κύριων και επικουρικών συντάξεων μηνός Σεπτεμβρίου 2026 και

– από τις 24 έως και τις 28 Αυγούστου, θα καταβληθούν 17.500.000 ευρώ σε 800 δικαιούχους σε συνέχεια έκδοσης αποφάσεων για εφάπαξ.

Από τη ΔΥΠΑ θα καταβληθούν:

– 17.000.000 ευρώ σε 28.000 δικαιούχους για επιδόματα ανεργίας και λοιπά επιδόματα,

– 1.500.000 ευρώ σε 2.200 μητέρες για επιδοτούμενη άδεια μητρότητας,

– 14.000.000 ευρώ σε 13.000 δικαιούχους στο πλαίσιο επιδοτούμενων προγραμμάτων απασχόλησης και

– 80.000 σε 200 δικαιούχους προγραμμάτων κοινωφελούς χαρακτήρα.

Η περιορισμένη χωρητικότητα κρατά ψηλά τους ναύλους των containers

Σε καθεστώς αβεβαιότητας παραμένει η αγορά μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων μεταξύ Ανατολής και Δύσης, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι περιορισμοί στη διαθέσιμη χωρητικότητα και η συμφόρηση φορτίων κυρίως στα μεγάλα κινεζικά λιμάνια εξακολουθούν να επηρεάζουν τις θαλάσσιες μεταφορές και, τελικά, το κόστος διακίνησης των εμπορευμάτων.

Παρά τη σταδιακή επανεμφάνιση ορισμένων containerships στην Ερυθρά Θάλασσα και στη Διώρυγα του Σουέζ, μετά τη βελτίωση των εκτιμήσεων ασφαλείας, η επιστροφή στις παραδοσιακές διαδρομές δεν έχει ακόμη γενικευθεί.

Την ίδια στιγμή, το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για το Στενό του Ορμούζ έχει λήξει χωρίς να οδηγήσει σε μόνιμη λύση, διατηρώντας αυξημένο το γεωπολιτικό ρίσκο σε μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι ναύλοι μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων επέστρεψαν σε ανοδική τροχιά, κυρίως στις γραμμές που συνδέουν την Ασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

-Άνοδος 4% στον δείκτη της Drewry-

Ο Drewry World Container Index (WCI), ένας από τους βασικούς διεθνείς δείκτες παρακολούθησης των τιμών μεταφοράς containers, αυξήθηκε κατά 4% και διαμορφώθηκε στα 4.526 δολάρια ανά εμπορευματοκιβώτιο 40 ποδών.

Την άνοδο τροφοδότησαν κυρίως οι υψηλότερες τιμές στις γραμμές του Ειρηνικού. Η μεταφορά ενός container 40 ποδών από τη Σαγκάη προς τη Νέα Υόρκη αυξήθηκε κατά 9%, στα 9.507 δολάρια, ενώ αντίστοιχη άνοδο 9% κατέγραψε και η γραμμή Σαγκάη-Λος Άντζελες, φθάνοντας στα 6.802 δολάρια.

Η εξέλιξη δεν συνδέεται μόνο με τη ζήτηση. Οι εταιρείες τακτικών γραμμών περιορίζουν την προσφερόμενη χωρητικότητα, ακυρώνοντας δρομολόγια ή μειώνοντας τον διαθέσιμο χώρο στα πλοία, κίνηση που λειτουργεί υποστηρικτικά για τους ναύλους.

Σύμφωνα με το «Container Capacity Insight» της Drewry, επτά ακυρώσεις δρομολογίων έχουν ήδη ανακοινωθεί για την επόμενη εβδομάδα. Παράλληλα, τον Αύγουστο η προσφερόμενη χωρητικότητα από την Ασία προς την Ανατολική Ακτή των ΗΠΑ μειώθηκε κατά 9% σε σύγκριση με τον Ιούλιο, ενώ προς τη Δυτική Ακτή περιορίστηκε κατά 0,4%.

Με απλά λόγια, λιγότερος διαθέσιμος χώρος στα πλοία, σε συνδυασμό με σταθερή ζήτηση για μεταφορά φορτίων, περιορίζει τις επιλογές των φορτωτών και δημιουργεί συνθήκες που ευνοούν τη διατήρηση των ναύλων σε υψηλά επίπεδα.

Πρόσθετη πίεση ενδέχεται να ασκήσουν από τον Σεπτέμβριο και οι νέες επιβαρύνσεις που έχουν ανακοινώσει ορισμένοι μεταφορείς για τη διέλευση από τη Διώρυγα του Παναμά στις γραμμές Ασία-Ανατολική Ακτή των ΗΠΑ και Ασία-Ακτή του Κόλπου.

Εφόσον οι χρεώσεις αυτές περάσουν στο συνολικό μεταφορικό κόστος, μπορεί να αποτελέσουν έναν ακόμη παράγοντα στήριξης των τιμών.

-Πιο ήπια εικόνα στην Ευρώπη-

Διαφορετική ήταν αυτή την εβδομάδα η εικόνα στις γραμμές Ασίας-Ευρώπης, όπου οι spot ναύλοι σημείωσαν μικρή υποχώρηση.

Η τιμή από τη Σαγκάη προς τη Γένοβα μειώθηκε κατά 2%, στα 4.955 δολάρια ανά container 40 ποδών, ενώ στη γραμμή Σαγκάη-Ρότερνταμ υποχώρησε κατά 1%, στα 4.401 δολάρια.

Ωστόσο, και στην ευρωπαϊκή αγορά οι εταιρείες συνεχίζουν να προσαρμόζουν την προσφορά. Για την επόμενη εβδομάδα έχουν ανακοινωθεί δύο ακυρώσεις δρομολογίων, περιορίζοντας τη διαθέσιμη χωρητικότητα και αποτρέποντας προς το παρόν μια εντονότερη πτώση των τιμών.

Παράλληλα, η κατάσταση στα μεγάλα λιμάνια παρουσιάζει μεν κάποια βελτίωση, χωρίς όμως να έχει επιστρέψει πλήρως στην κανονικότητα. Κατά την 33η εβδομάδα του έτους, ο μέσος χρόνος αναμονής των πλοίων στη Σαγκάη διαμορφώθηκε στις 32,3 ώρες και στο Ρότερνταμ στις 25 ώρες.

-Η συμφόρηση «δεσμεύει» 1,7 εκατ. TEU-

Οι καθυστερήσεις δεν μειώνουν τον αριθμό των πλοίων που βρίσκονται τυπικά στην αγορά, περιορίζουν όμως σημαντικά τη μεταφορική ικανότητα που είναι πραγματικά διαθέσιμη για την εξυπηρέτηση νέων φορτίων.

Η κατάσταση επιδεινώθηκε στην Κίνα μετά το πέρασμα του τυφώνα Dolphin  στα τέλη Ιουλίου, ο οποίος προκάλεσε προσωρινές διακοπές στις λιμενικές εργασίες και συσσώρευση containerships έξω από βασικούς τερματικούς σταθμούς.

Σύμφωνα με στοιχεία της Sea-Intelligence, περίπου 1,7 εκατ. TEU χωρητικότητας βρίσκονται σήμερα ουσιαστικά «εγκλωβισμένα» εξαιτίας των καθυστερήσεων.

Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί περίπου στο 5% της συνολικής μεταφορικής ικανότητας του παγκόσμιου στόλου containerships, όταν ο μακροχρόνιος μέσος όρος της χωρητικότητας που επηρεάζεται από αντίστοιχες καθυστερήσεις κινείται κοντά στο 2,2%.

Η επίπτωση στην αγορά είναι σημαντική. Ένα πλοίο που χρειάζεται περισσότερες ημέρες για να ολοκληρώσει ένα ταξίδι δεν μπορεί να επιστρέψει εγκαίρως για το επόμενο δρομολόγιο. Έτσι, χωρίς να αποσύρεται ούτε ένα containership από τον στόλο, η πραγματική προσφορά μεταφορικής ικανότητας μειώνεται.

Ενδεικτικό του μεγέθους της απώλειας είναι ότι τα 1,7 εκατ. TEU, εάν αποτελούσαν τον στόλο μιας ξεχωριστής εταιρείας, θα ήταν αρκετά για να την κατατάξουν μεταξύ των μεγαλύτερων liner operators στον κόσμο.

Οι περιορισμοί στις εργασίες κατά τη διάρκεια της κακοκαιρίας και η μαζική άφιξη πλοίων αμέσως μετά την επαναλειτουργία των terminals δημιούργησαν νέο κύμα συμφόρησης.

Επίσης συμφόρηση φορτίων έχει δημιουργηθεί από  τις διαταραχές που προκαλούν οι απεργιακές κινητοποιήσεις στα γερμανικά λιμάνια,επηρεάζοντας τα προγράμματα και  μεταφέροντας προβλήματα από το ένα σκέλος της εφοδιαστικής αλυσίδας στο επόμενο.

Η Drewry εκτιμά ότι οι ναύλοι θα παραμείνουν σε γενικές γραμμές σταθεροί την επόμενη εβδομάδα.

Το βασικό στοιχείο που θα καθορίσει την πορεία της αγοράς παραμένει η χωρητικότητα: όσο οι ναυτιλιακές περιορίζουν τον διαθέσιμο χώρο μέσω ακυρώσεων δρομολογίων και προσαρμογών των υπηρεσιών τους, τόσο δυσκολότερο γίνεται να εκδηλωθεί ουσιαστική αποκλιμάκωση των τιμών.

Για τους φορτωτές, αυτό σημαίνει ότι η έγκαιρη κράτηση χώρου αποκτά μεγαλύτερη σημασία, καθώς οι καθυστερήσεις και η μεταφορά φορτίων σε επόμενα δρομολόγια παραμένουν υπαρκτός κίνδυνος σε μια αγορά που εξακολουθεί να λειτουργεί χωρίς μεγάλη επιχειρησιακή «ανάσα»

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ουάσινγκτον και Τεχεράνη συνεχίζουν να ανταλλάσσουν σκληρά μηνύματα ενόψει της ανακοίνωσης τη Δευτέρα των νέων αμερικανικών οικονομικών κυρώσεων

Οι ΗΠΑ και το Ιράν αντάλλαξαν σκληρά μηνύματα ενόψει της προγραμματισμένης για τη Δευτέρα ανακοίνωσης των νέων αμερικανικών οικονομικών κυρώσεων εις βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας που ενδέχεται να επηρεάσουν τους εμπορικούς της εταίρους, περιλαμβανομένης της Κίνας.

Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ θα παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου στις 14:00 (τοπική ώρα, 21:00 ώρα Ελλάδας) τη Δευτέρα, εν μέσω προειδοποιήσεων για την αποκάλυψη «των σκληρότερων κυρώσεων στην Ιστορία» εις βάρος του Ιράν. Παράλληλα κάλεσε την Κίνα να συνεργαστεί με τις ΗΠΑ.

Από την πλευρά του ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν Ισμαΐλ Μπαγαΐ εκτίμησε σήμερα ότι ο σχεδιαζόμενος «οικονομικός πόλεμος» των ΗΠΑ εναντίον της Τεχεράνης παραβιάζει το διεθνές δίκαιο.

Οι τράπεζες, οι εταιρείες ή τα αεροδρόμια που εμπίπτουν στην αποκλειστική δικαιοδοσία μιας χώρας δεν πρέπει να εξαναγκάζονται από άλλα κράτη «να αποκηρύξουν το νόμιμο εμπόριο με τρίτο κράτος», έγραψε ο Μπαγαΐ στο X.

«Ο οικονομικός εξαναγκασμός που έχει σχεδιαστεί για να αναγκάσει ένα κυρίαρχο κράτος να τροποποιήσει τις νόμιμες πολιτικές του επιλογές συνιστά μια εντελώς διεθνώς παράνομη πράξη», τόνισε.

Παράλληλα ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών εκτίμησε ότι τέτοιες «δευτερεύουσες κυρώσεις» παραβιάζουν τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, που έχει προειδοποιήσει για οικονομικές επιπτώσεις εις βάρος των χωρών που προσφέρουν «οποιουδήποτε είδους γραμμή ζωής στο Ιράν», δήλωσε χθες ότι η Ουάσινγκτον παρακολουθεί «τι συμβαίνει» στη σύγκρουση.

«Έχουμε τον πλήρη έλεγχο ολόκληρης της περιοχής που σχετίζεται με τα Στενά του Ορμούζ, συμπεριλαμβανομένων δηλαδή των χερσαίων ζωνών. Επομένως, θα ήθελαν πολύ να συνάψουν συμφωνία, αλλά δεν είναι έτοιμοι να καταλήξουν στη σωστή συμφωνία, κατά τη γνώμη μου», είπε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους.

Απειλές και οικονομικές επιπτώσεις

Ο επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων του Ιράν, ο στρατηγός Αλί Αμπντολαχί, δεσμεύθηκε χθες ότι το Ιράν θα απαντήσει στις απειλές του εχθρού στρατιωτικά με «συντριπτικές, τιμωρητικές και καταστροφικές απαντήσεις».

Ωστόσο ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε χθες Παρασκευή ότι είναι καιρός να τεθεί τέλος στον πόλεμο με τις Ηνωμένες Πολιτείες, όσο η Τεχεράνη βρίσκεται «σε θέση ισχύος» απέναντι στην Ουάσινγκτον.

«Θα ήταν καλύτερο να τερματίσουμε τον πόλεμο σήμερα, όταν είμαστε ισχυροί και έχουμε αξιοπρέπεια, και όλος ο κόσμος αναγνωρίζει τη νίκη μας και τονίζει ότι η Αμερική, παρά όλους τους κανονισμούς, επιτέθηκε στα σχολεία, τα νοσοκομεία και τις υποδομές μας και είναι μισητή στον κόσμο», δήλωσε ο Πεζεσκιάν, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων ISNA.

Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και βασικός διαπραγματευτής της χώρας Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ παραδέχθηκε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η οικονομία του Ιράν σε ομιλία του ενώπιον Ιρανών και Ιρακινών επιχειρηματιών την Πέμπτη.

«Όση στρατιωτική ισχύ κι αν έχουμε, δεν θα επιβιώσουμε αν οι άνθρωποι πεινάνε και δεν έχουμε οικονομικό κύκλο εργασιών, οικονομική ανάπτυξη και εθνική παραγωγή», δήλωσε ο Γαλιμπάφ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τι σπουδάζουν στην Ευρώπη – Το χάσμα των φύλων μεταξύ αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης

Στην κορυφή του βάθρου των προτιμήσεων για σπουδές στην ΕΕ βρίσκονται ο κλάδος των επιχειρήσεων, η διοίκηση και η νομική, με εκατομμύρια νέους να φοιτούν στις αντίστοιχες σχολές, και το γυναικείο φύλο να υπερτερεί, αφού, ούτε λίγο ούτε πολύ, το 58% όλων των αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ήταν γυναίκες. Αντίστοιχη εικόνα συναντά κανείς και στην Ελλάδα τόσο ως προς τις επιλογές των γνωστικών αντικειμένων όσο και στο σαφές προβάδισμα των γυναικών έναντι των ανδρών αποφοίτων.

Πόσοι σπουδάζουν

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat στην ΕΕ, υπήρχαν 19,1 εκατομμύρια φοιτητές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης το 2024, εκ των οποίων το 59% σπούδαζε για πτυχίο πανεπιστημίου, το 29,4% για μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών και ένα 3,8% για διδακτορικό.

Οι φοιτητές πτυχίου και μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών, λοιπόν, αντιπροσώπευαν το 88,4% του συνολικού αριθμού φοιτητών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, με τα υψηλότερα ποσοστά για αυτά τα δύο επίπεδα εκπαίδευσης να απαντώνται στην Πολωνία (98,5%), τη Βουλγαρία, τη Λιθουανία (και οι δύο με 97,4%), την Κροατία (96,9%), την Ιταλία (96,3%), την Ελλάδα (96,1%) και τη Ρουμανία (96,0%).

Τι σπουδάζουν

Σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση περισσότερο από το ένα πέμπτο (22%) όλων των φοιτητών της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σπούδαζαν στον τομέα των επιχειρήσεων, τη διοίκηση και νομικά.

Οι άλλοι πιο συνηθισμένοι τομείς είναι εκπαίδευση, υγεία-πρόνοια, μηχανική και κατασκευές, ενώ ο μόνος άλλος κλάδος σπουδών που αντιπροσώπευε διψήφιο αριθμό φοιτητών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ήταν οι τέχνες και οι ανθρωπιστικές επιστήμες.

Άλλωστε, τα πιο συχνά απονεμόμενα πτυχία στην ΕΕ αφορούσαν τον τομέα των επιχειρήσεων, της διοίκησης και του δικαίου, αντιπροσωπεύοντας το ένα τέταρτο του συνόλου.

Grafima

Το χάσμα των δύο φύλων στα.. πτυχία

Κατά το 2024, με βάση πάντα τα στοιχεία της Eurostat, περίπου 4,5 εκατομμύρια φοιτητές αποφοίτησαν από την τριτοβάθμια εκπαίδευση στην ΕΕ, με την Γαλλία να καταλαμβάνει τη μερίδα του λέοντος, αρκετά μπροστά από την Γερμανία και την Ισπανία.

Σε όλες μα όλες τις χώρες, φυσικά συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, οι γυναίκες που αποφοίτησαν από τριτοβάθμια εκπαίδευση υπερείχαν αριθμητικά σε σχέση με τους άνδρες.

Ειδικότερα, τη χρονιά αυτή οι απόφοιτοι τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ανέρχονταν σε 4,5 εκατ., εκ των οποίων τα 2,6 εκατ. ήταν γυναίκες έναντι 1,9 εκατ. ανδρών αποφοίτων.

Στην Ελλάδα, οι γυναίκες απόφοιτοι τριτοβάθμιας εκπαίδευσης αποτελούσαν περί το 60%.

Πού υπερέχουν οι γυναίκες

Το μοτίβο αυτό, δηλαδή η υπεροχή των γυναικών έναντι των ανδρών μεταξύ των αποφοίτων, παρατηρήθηκε στην πλειονότητα των γνωστικών αντικειμένων σπουδών.

Περίπου το 14,5% όλων των αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ήταν γυναίκες που αποφοίτησαν από σχολές που συνδέονται με την επιχειρηματικότητα, διοίκηση επιχειρήσεων και νομική, ενώ το 10,6% ήταν άνδρες από τον ίδιο τομέα.

Περίπου το ένα δέκατο όλων των αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ήταν γυναίκες που αποφοίτησαν από σχολές υγείας και κοινωνικής πρόνοιας (11,1%), ενώ παρόμοιο ποσοστό αφορούσε άνδρες που αποφοίτησαν από σχολές μηχανικής, μεταποίησης και κατασκευών (10,0%).

Παρόμοιος αριθμός ανδρών και γυναικών αποφοίτων καταγράφηκε στους τομείς της γεωργίας, της δασοκομίας, της αλιείας και της κτηνιατρικής, καθώς και στον τομέα των υπηρεσιών.

Αντιθέτως, μεταξύ των αποφοίτων που είχαν σπουδάσει τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών, ο αριθμός των ανδρών ήταν 3,7 φορές μεγαλύτερος από τον αριθμό των γυναικών.

ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΓΡΑΦΗΜΑΤΟΣ: Key figures on Europe- 2026 edition
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Νέο χωροταξικό για τις ΑΠΕ: Πού μπαίνουν τα όρια σε φωτοβολταϊκά και αιολικά – Οι νέοι κανόνες έως το 2050

«Στόχος μας είναι να παράγουμε περισσότερη ελληνική ενέργεια από τον ήλιο και τον άνεμο, ενισχύοντας την ενεργειακή μας αυτονομία και εξασφαλίζοντας πιο προσιτές τιμές για νοικοκυριά και επιχειρήσεις». Με αυτή την πολιτική στόχευση ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου περιγράφει τη φιλοσοφία του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, το οποίο επιχειρεί να απαντήσει σε μία από τις δυσκολότερες εξισώσεις της ενεργειακής μετάβασης: περισσότερες ΑΠΕ, αλλά με σαφέστερα όρια για το πού και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορούν να εγκαθίστανται, με ταυτόχρονη ουσιαστική προστασία του περιβάλλοντος.

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ, που εγκρίθηκε με υπουργική απόφαση και δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 19 Αυγούστου 2026, αντικαθιστά ουσιαστικά το πλαίσιο που είχε θεσπιστεί το 2008, όταν η παρουσία των ανανεώσιμων πηγών στο ελληνικό ενεργειακό σύστημα ήταν πολύ μικρότερη.

Δεκαοκτώ χρόνια αργότερα, τα δεδομένα έχουν αλλάξει ριζικά. Η ανάπτυξη αιολικών και φωτοβολταϊκών έχει επιταχυνθεί, η αποθήκευση ενέργειας έχει αποκτήσει κεντρικό ρόλο, ενώ η χώρα καλείται ταυτόχρονα να πετύχει τους φιλόδοξους στόχους του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα. Το ΕΣΕΚ προβλέπει για το 2030 συμμετοχή των ΑΠΕ τουλάχιστον κατά 43% στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας και 75,7% στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.

Το νέο πλαίσιο επιχειρεί έτσι να περάσει την ανάπτυξη των ΑΠΕ σε μια διαφορετική φάση: από τη γρήγορη διείσδυση στην οργανωμένη χωρική ανάπτυξη.

Όπως επισημαίνει ο κ. Παπασταύρου, «η αξιοποίηση» του ήλιου και του ανέμου «απαιτεί σχέδιο, κανόνες και σεβασμό στον χώρο και το περιβάλλον», ενώ βασική επιδίωξη είναι να καθορίζονται με μεγαλύτερη σαφήνεια τόσο οι περιοχές στις οποίες μπορούν να αναπτύσσονται έργα όσο και εκείνες που πρέπει να προστατεύονται.

Νέα «κόκκινη γραμμή» για τα φωτοβολταϊκά

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τα φωτοβολταϊκά, για τα οποία δημιουργείται ένα ενιαίο πλαίσιο περιορισμών σε ολόκληρη την επικράτεια.

Νέοι φωτοβολταϊκοί σταθμοί δεν επιτρέπεται να εγκαθίστανται, μεταξύ άλλων, σε προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura 2000, δάση και δασικές εκτάσεις, υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους, εθνικούς δρυμούς, κηρυγμένα μνημεία της φύσης και αισθητικά δάση, Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, προστατευόμενες περιοχές πολιτιστικής κληρονομιάς, Περιοχές Άνευ Δρόμων και ακτές κολύμβησης.

Στον κατάλογο προστίθενται, μετά και τη δημόσια διαβούλευση, ιστορικοί τόποι, αρχαία και άλλα προστατευόμενα μνημεία, καθώς και περιοχές όπου βρίσκονται πηγές υδροληψίας νερού ανθρώπινης κατανάλωσης. Για τα πλωτά φωτοβολταϊκά λαμβάνονται επιπλέον υπόψη καταδυτικά πάρκα, νεότερα ναυάγια, περιοχές αγκυροβολίας και τεχνητά υποβρύχια αξιοθέατα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει όμως η καθιέρωση ορίου στη συνολική κάλυψη γης. Η «φέρουσα ικανότητα» των φωτοβολταϊκών υπολογίζεται πλέον σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας ως ποσοστό της συνολικής έκτασής της, με στόχο να ελέγχεται η συγκέντρωση εγκαταστάσεων και η πίεση στις χρήσεις γης. Το ανώτατο όριο για νέες εγκαταστάσεις καθορίζεται στο «1,5% της έκτασης κάθε Περιφερειακής Ενότητας».

Η επιλογή αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για περιοχές όπου τα προηγούμενα χρόνια αναπτύχθηκαν μεγάλες συγκεντρώσεις φωτοβολταϊκών και καταγράφηκαν αντιδράσεις για την πίεση στην αγροτική γη και στο τοπίο.

Οι νέοι κανόνες για τα αιολικά

Αντίστοιχα αυστηρότερο είναι το πλαίσιο για τους νέους αιολικούς σταθμούς. Μεταξύ των περιοχών όπου αποκλείεται η εγκατάστασή τους περιλαμβάνονται η Αττική και η Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης, περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων, υγρότοποι Ραμσάρ και μικροί νησιωτικοί υγρότοποι, Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, πυρήνες εθνικών δρυμών και συγκεκριμένες ζώνες προστασίας της φύσης.

Περιορισμοί προβλέπονται ακόμη για νησιά έκτασης μικρότερης των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων -με συγκεκριμένες εξαιρέσεις-, για εκτός σχεδίου περιοχές στις οποίες σχεδιάζονται χρήσεις τουρισμού και αναψυχής, για Περιοχές Άνευ Δρόμων και ακτές κολύμβησης.

Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για τις Ζώνες Ειδικής Προστασίας Natura 2000 που αφορούν την ορνιθοπανίδα. Εκεί η ανάπτυξη αιολικών μπορεί να γίνει μόνο κατ’ εξαίρεση, εφόσον προβλέπεται ρητά στην εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη και το αιολικό δυναμικό ξεπερνά τα 7,5 μέτρα ανά δευτερόλεπτο.

Μετά τη διαβούλευση ενισχύθηκε επίσης η σύνδεση του χωροταξικού των ΑΠΕ με το νέο Ειδικό Χωροταξικό για τον Τουρισμό: προβλέπεται απαγόρευση νέων αιολικών στις περιοχές των κατηγοριών Α και Β του ΕΧΠ Τουρισμού.

Ειδική μέριμνα για τα νησιά

Το νησιωτικό τοπίο αποτελεί ξεχωριστό κεφάλαιο. Για νέους αιολικούς σταθμούς προβλέπεται ειδική μελέτη τοπίου στο στάδιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, ώστε να εξετάζονται το μέγεθος της εγκατάστασης, ο χαρακτήρας του τοπίου και οι επιπτώσεις στις θέες.

Στις ορεινές περιοχές των νησιών η αξιολόγηση θα γίνεται κατά περίπτωση, με βάση τα μορφολογικά, οικολογικά και τοπιακά χαρακτηριστικά, ενώ το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης εδάφους από αιολικούς σταθμούς παραμένει στο «4% ανά Δημοτική Ενότητα».

Παράλληλα εισάγεται μία «βαλβίδα» για περιοχές όπου ο μέσος άνεμος είναι χαμηλός αλλά υπάρχουν συγκεκριμένες θέσεις με υψηλό αιολικό δυναμικό. Σε Δημοτικές Ενότητες με μέσο δυναμικό κάτω από 4 m/s μπορεί να επιτραπεί κατ’ εξαίρεση αιολικός σταθμός, εφόσον πιστοποιείται στη συγκεκριμένη θέση δυναμικό άνω των 7,5 m/s και οι εγκαταστάσεις δεν ξεπερνούν το 1% της φέρουσας ικανότητας της Δημοτικής Ενότητας.

Αποθήκευση και νέες τεχνολογίες

Το νέο χωροταξικό δεν περιορίζεται στις δύο κυρίαρχες τεχνολογίες. Εντάσσει στον σχεδιασμό το βιοαέριο, το βιομεθάνιο, τη βιομάζα, τη γεωθερμία και τα μικρά υδροηλεκτρικά, ενώ αναγνωρίζει τον κομβικό πλέον ρόλο της αποθήκευσης.

Στο ίδιο το ΦΕΚ επισημαίνεται ότι η ανάπτυξη μονάδων αποθήκευσης είναι αναγκαία για να εξισορροπηθεί η μεταβλητότητα της παραγωγής αιολικών και φωτοβολταϊκών, να περιοριστούν οι απορρίψεις πλεονάζουσας πράσινης ενέργειας και να μειώνονται οι τιμές στις ώρες χαμηλής παραγωγής ΑΠΕ.

Παράλληλα, ο σχεδιασμός στρέφεται προς νέες μορφές παραγωγής, συμπεριλαμβανομένης της υπεράκτιας ενέργειας και των υπεράκτιων αιολικών, σε συντονισμό με τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό.

Από την «πράσινη ανάπτυξη» στην κοινωνική αποδοχή

Το μεγάλο στοίχημα του νέου πλαισίου, ωστόσο, δεν είναι μόνο ενεργειακό. Είναι και κοινωνικό. Η ταχεία εξάπλωση των ΑΠΕ την προηγούμενη δεκαετία συνοδεύθηκε σε αρκετές περιοχές από συγκρούσεις για τη χρήση γης, το τοπίο, τον τουρισμό και την προστασία της φύσης.

Γι’ αυτό και το ΕΧΠ επιχειρεί να δώσει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα τόσο στις τοπικές κοινωνίες όσο και στους επενδυτές. Το ίδιο το κείμενο θέτει ως στόχο έν«σαφές και διαφανές πλαίσιο» για τις αδειοδοτούσες αρχές και τις επιχειρήσεις, ώστε οι επενδύσεις να κατευθύνονται εξαρχής σε χωροταξικά κατάλληλες περιοχές, περιορίζοντας την αβεβαιότητα και ενισχύοντας ταυτόχρονα την αποδοχή των ΑΠΕ από τις τοπικές κοινωνίες.

Και οι περιοχές αποκλεισμού αποτελούν πλέον ισχυρή «κόκκινη γραμμή»: τα Περιφερειακά και τα Θαλάσσια Χωροταξικά Πλαίσια μπορούν να εξειδικεύουν τις περιοχές προτεραιότητας, όχι όμως να τροποποιούν τις περιοχές αποκλεισμού που θεσπίζει το ΕΧΠ-ΑΠΕ.

Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, η νέα περίοδος για τις ΑΠΕ επιχειρεί να στηριχθεί σε μια διαφορετική ισορροπία. Όχι στο δίλημμα «ενέργεια ή περιβάλλον», αλλά στην προσπάθεια να προσδιοριστεί εκ των προτέρων «πού μπορεί να αναπτυχθεί η πράσινη ενέργεια και πού η προστασία του χώρου», η οποία πρέπει να υπερισχύσει.

Όπως συνοψίζει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η επιδίωξη είναι «ανάπτυξη με σχέδιο, ουσιαστική προστασία του περιβάλλοντος και σαφείς κανόνες για όλους».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σε τροχιά καύσωνα η Ελλάδα – Πού θα καταγραφούν οι υψηλότερες θερμοκρασίες – Ποιες περιοχές θα έχουν θερμική επιβάρυνση

Σε τροχιά καύσωνα έχει μπει η Ελλάδα, με υψηλές θερμοκρασίες που τοπικά θα ξεπεράσουν τους 40 βαθμούς Κελσίου.

«Ουσιαστικά είναι ο πρώτος καύσωνας του φετινού καλοκαιριού που θα έχει μεγάλη διάρκεια», εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών κι επικεφαλής της μονάδας ΜΕΤΕΟ/ ΕΑΑ, Κώστας Λαγουβάρδος, προσθέτοντας ότι οι περιοχές όπου θα σημειωθούν οι υψηλότερες τιμές εκτιμάται ότι θα είναι η Θεσσαλία, η Δυτική Ελλάδα και η Κεντρική Μακεδονία.

Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία, οι δυσκολότερες ημέρες θα είναι σήμερα Σάββατο, και αύριο, ενώ συνθήκες καύσωνα θα επικρατήσουν σε πολλές περιοχές μέχρι τα μέσα της νέας εβδομάδας. Ενδεικτικά, οι μέγιστες θερμοκρασίες θα ανέρχονται στους 38-40 βαθμούς, ενώ τοπικά ενδέχεται να αγγίξουν τους 41-42 βαθμούς Κελσίου.

Παράλληλα, σύμφωνα με το ΜΕΤΕΟ/ΕΑΑ οι αέριες μάζες στη χώρα μας θα είναι 6 με 8 βαθμούς θερμότερες από τις κανονικές για την εποχή.

Όπως τονίζει ο κ. Λαγουβάρδος, δεν πρόκειται για έναν ακραίο καύσωνα ως προς την ένταση των θερμοκρασιών, ωστόσο, οι υψηλές θερμοκρασίες αναμένεται να διαρκέσουν 6 με 7 ημέρες, ενώ η λήξη του καύσωνα θα επανεκτιμηθεί με βάση τα νέα προγνωστικά στοιχεία, στην αρχή της ερχόμενης εβδομάδας.

«Το Σαββατοκύριακο θα είναι το πιο ζεστό. Δευτέρα και Τρίτη θα υποχωρήσει η θερμοκρασία στα ανατολικά και στα νότια της χώρας, ωστόσο αυτό δεν θα ισχύσει στις υπόλοιπες περιοχές, σε Δυτική Ελλάδα, Κεντρική Μακεδονία και Θεσσαλία, όπου θα συνεχιστούν οι υψηλές θερμοκρασίες. Από τη Δευτέρα ενισχύονται και τα μελτέμια, κάτι που θα βοηθήσει περιοχές όπως η Αττική, οι Κυκλάδες και η Βόρεια Κρήτη. Οι άνεμοι που θα πνέουν θα είναι εντάσεως μέχρι 5 μποφόρ, τοπικά στα νότια και νοτιοανατολικά στα 6 έως 7», αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Λαγουβάρδος, ενώ προσθέτει ότι αυξημένος θα είναι και ο κίνδυνος για πυρκαγιές, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες θα συμβάλουν στην περαιτέρω ξήρανση της καύσιμης ύλης.

«Επομένως, οι πυρομετεωρολογικοί δείκτες χειροτερεύουν μέρα με την ημέρα, ειδικά όταν θα ενισχυθούν και αρκετά οι άνεμοι από τη Δευτέρα και μετά», σημειώνει και τονίζει πως τέτοιες τιμές, δεν είθισται να καταγράφονται προς το τέλος του Αυγούστου,.

Σε ποιες περιοχές αναμένεται θερμική επιβάρυνση

Έντονη θα είναι και η θερμική επιβάρυνση στις περιοχές όπου θα επικρατήσουν παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες. Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο επίκουρος καθηγητής Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας στο τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Χρήστος Γιάνναρος, η αυριανή ημέρα αναμένεται να είναι η δυσκολότερη, ενώ υψηλή θερμική επιβάρυνση θα έχουν περιοχές της Δυτικής Ελλάδας, της Θεσσαλίας και της Κεντρικής Μακεδονίας.

«Την Κυριακή φαίνεται ότι το σύνολο σχεδόν της χώρας, εκτός από τα πολύ ορεινά, θα χαρακτηρίζονται από υψηλές θερμοκρασίες και άρα από υψηλή επιβάρυνση. Οι συνήθεις …ύποπτοι, είναι η Θεσσαλία, που εκεί μπορεί το θερμόμετρο να φτάσει μέχρι και 40 βαθμούς Κελσίου, ενώ η Κεντρική Μακεδονία, αλλά και η Δυτική Ελλάδα ενδεχομένως να επηρεαστούν στη συγκεκριμένη περίπτωση», αναφέρει και τονίζει ότι και στην Αττική, όπου η θερμοκρασία θα κυμανθεί στους 38 και 39 βαθμούς Κελσίου, θα καταγραφεί αυξημένη θερμική επιβάρυνση.

Παράλληλα, όπως σημειώνει ο κ. Λαγουβάρδος, και κατά τις βραδινές ώρες στο λεκανοπέδιο της Αττικής οι θερμοκρασίες θα φτάνουν τους 30 βαθμούς Κελσίου σε κάποιες περιοχές, κάτι που θα ενισχύει το αίσθημα δυσφορίας.

«Μέχρι αργά το βράδυ, η θερμοκρασία θα κυμαίνεται στους 29-30 βαθμούς» τονίζει, ενώ απ’ την πλευρά του ο κ. Γιάνναρος επισημαίνει ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση, φαίνεται ότι οι νυχτερινές θερμοκρασίες θα είναι υψηλότερες των αναμενόμενων για την εποχή, επιπέδων. «Οπότε και αυτός είναι ένας παράγοντας, όντως, που συμβάλλει στο να χρειάζεται λίγο περισσότερη προσοχή – ιδιαίτερα από τις ευπαθείς ομάδες – σχετικά με την έκθεσή τους, καθώς και με τη λήψη όλων των απαραίτητων μέτρων ώστε να μην έρθουν σε δύσκολη θέση», υπογραμμίζει ο κ. Γιάνναρος. Όπως εξηγεί, στο ζήτημα της θερμικής επιβάρυνσης χρειάζεται να λαμβάνονται υπόψιν και οι παράμετροι της υγρασίας, του ανέμου, αλλά και της ηλιακής ακτινοβολίας: «Κυρίως, θα έλεγα, την ηλιακή ακτινοβολία. Όταν βγαίνουμε τις θερμότερες ώρες της ημέρας, τις ώρες της ημέρας που έχει η ηλιακή ακτινοβολία, αυτό επιβαρύνει ακόμα περισσότερο. Από εκεί πέρα, αν είμαστε και σε κάποια παραλιακή περιοχή που ενδεχομένως να έχει υψηλότερα ποσά υγρασίας, αντίστοιχα αυτή η συνθήκη μπορεί να δυσχεραίνει το θερμικό στρες, ενώ ο άνεμος βοηθάει. Γι’ αυτό και οι περιοχές, κυρίως του Αιγαίου συνήθως, ευνοούνται από τους ανέμους που πνέουν στα νησιά, οπότε είναι κάπως καλύτερα», σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Γιάνναρος.

Πώς μπορούμε να προστατευτούμε

Ιδιαίτερη έμφαση για τη λήψη μέτρων προστασίας χρειάζεται να δοθεί στις ευπαθείς ομάδες, όπως ηλικιωμένοι, μικρά παιδιά, πολίτες με χρόνια νοσήματα. Όπως εξηγεί ο κ. Γιάνναρος, οι ομάδες αυτές θα πρέπει να αποφύγουν την έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία κατά τη διάρκεια της ημέρας, καθώς και έντονες δραστηριότητες ή εργασίες.

Επιπλέον, για να διατηρηθούν οι χαμηλές θερμοκρασίες στο σπίτι, όπως τονίζει, συνιστάται κατά τη διάρκεια της ημέρας, τα παράθυρα να παραμείνουν κλειστά, καθώς και οι κουρτίνες «για να μη μπαίνει μέσα η ηλιακή ακτινοβολία», ενώ «ο δροσισμός να γίνεται το πρωί και το βράδυ αντίστοιχα, όταν πέφτουν λίγο οι θερμοκρασίες και μειώνεται το θερμικό φορτίο εξωτερικά».

«Ελέγχουμε πάντα αυτούς που ανήκουν σε πιο ευπαθείς ομάδες, ιδιαίτερα τους ηλικιωμένους. Καλό είναι δηλαδή να υπάρχει ένας τακτικός έλεγχος, ώστε να βλέπουμε ότι είναι καλά και ανταπεξέρχονται και να τους υπενθυμίζουμε να πίνουν νερό. Στο πλαίσιο των παθητικών μέτρων, επίσης, να βάζουμε τα πόδια μας σε νερό, καθώς αυτό συμβάλλει στη μείωση της θερμοκρασίας του σώματος. Ακόμη όσον αφορά στα μικρά παιδιά, καλό είναι να μη βγαίνουν το μεσημέρι έξω», καταλήγει.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τετράμηνο θετικών εξελίξεων στην οικονομία: Το πακέτο ΔΕΘ, η ταχύτερη μείωση του χρέους και οι αξιολογήσεις των ξένων οίκων

Με αφετηρία το πακέτο ελαφρύνσεων-ενισχύσεων της ΔΕΘ, η ελληνική οικονομία εισέρχεται από τον επόμενο μήνα σε ένα τετράμηνο πυκνών εξελίξεων στις οποίες περιλαμβάνεται, η μεγαλύτερη μείωση του δημοσίου χρέους φέτος και τα επόμενα χρόνια μέσω των πρόωρων αποπληρωμών και η προοπτική περαιτέρω αναβαθμίσεων στον νέο κύκλο αξιολογήσεων που θα ολοκληρωθεί το Νοέμβριο.

Το πρώτο Σαββατοκύριακο του Σεπτεμβρίου ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να ανακοινώσει από το βήμα της ΔΕΘ τους βασικούς άξονες της οικονομικής πολιτικής για τους επόμενους μήνες έως τις εκλογές του 2027, αλλά και ένα στρατηγικό σχέδιο με στόχους έως το 2030 και παρεμβάσεις σε βασικούς τομείς της οικονομίας και της κοινωνίας. Στην κυβέρνηση, αυτή την περίοδο, εντείνονται οι διεργασίες για την οριστικοποίηση των ανακοινώσεων αυτών που, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, θα δίνουν έμφαση στη μείωση των φορολογικών και ασφαλιστικών βαρών, στην προστασία των μικρομεσαίων και των συνταξιούχων. Η στήριξη της μεσαίας τάξης και των ευάλωτων με μόνιμες παροχές θα αποτελούν βασικό άξονα του πακέτου της ΔΕΘ. Πρόκειται για παρεμβάσεις, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, οι οποίες θα ακολουθούν τη λογική των εξαγγελιών που έγιναν στις τρεις προηγούμενες ΔΕΘ της δεύτερης τετραετίας της κυβέρνησης. Για παράδειγμα αναφέρουν, τα μέτρα για το στεγαστικό τα οποία περιελήφθησαν και στα πακέτα και των τριών προηγούμενων ΔΕΘ. Το ίδιο συνέβη και με τις μειώσεις φόρων με έμφαση τις οικογένειες.

Κεντρικό μήνυμα των εξαγγελιών του πρωθυπουργού θα είναι η συνέχιση της πολιτικής στήριξης της κοινωνίας παράλληλα με την διασφάλιση της δημοσιονομικής σταθερότητας της χώρας. Πρόκειται για το δίπολο της οικονομικής πολιτικής, όπως αναφέρουν αρμόδιοι παράγοντες, το οποίο στηρίζεται στην ισχυρή ανάπτυξη της οικονομίας και στη μείωση της φοροδιαφυγής με αποτέλεσμα να δημιουργούνται πρωτογενή πλεονάσματα που επιστρέφουν ως μέρισμα στην κοινωνία ή αξιοποιούνται για την περαιτέρω μείωση του δημοσίου χρέους. Στη λογική αυτή η κυβέρνηση ανακοίνωσε ήδη ότι φέτος θα αυξηθεί περαιτέρω το ποσό πρόωρης αποπληρωμής δημοσίου χρέους. Σε ετήσια βάση θα φτάσει τα 13 δισ. ευρώ από 8,790 δισ. ευρώ που προβλέπονταν αρχικά. Αυτό κατέστη εφικτό, ακριβώς λόγω της υψηλής δημοσιονομικής απόδοσης της οικονομίας. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται 6,94 δισ. ευρώ που αποπληρώθηκαν τον Ιούνιο και αφορούν διμερή δάνεια του GLF που είχε λάβει η χώρα. Επίσης δάνεια του EFSF ύψους 2,5 δισ. ευρώ, μείωση κατά 1,2 δισ. ευρώ των εντόκων γραμματίων καθώς και πρόωρη εξόφληση ομολογιακού δανείου 2,2 δισ. ευρώ λήξης Δεκεμβρίου 2027. Το όφελος από τις κινήσεις αυτές υπολογίζεται σε 2,6 εκατ. ευρώ τα επόμενα επτά χρόνια.

Τα δεδομένα αυτά θα ληφθούν υπόψη στο νέο γύρο αξιολογήσεων της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας που ξεκινά το επόμενο δεκαπενθήμερο. Την αρχή θα κάνει ο καναδικός οίκος αξιολόγησης DBRS με τη δημοσιοποίηση της έκθεσής του στις 4 Σεπτεμβρίου, θα ακολουθήσουν στις 18 Σεπτεμβρίου ο οίκος Moody’s μαζί με τον γερμανικό οίκο SCOPE. Σημειώνεται ότι DBRS και SCOPE έχουν κατατάξει την χώρα μας στην επενδυτική βαθμίδα ΒΒΒ. Η κατάταξη της Mody’s είναι μία βαθμίδα χαμηλότερα στο Baa3. Στις 23 Οκτωβρίου θα είναι η σειρά της Standard & Poor’s και στις 6 Νοεμβρίου της Fitch. Και οι δύο οίκοι έχουν κατατάξει την Ελλάδα στη βαθμίδα ΒΒΒ. Οικονομικοί αναλυτές και παράγοντες της οικονομίας θεωρούν πιθανή αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας λαμβάνοντας υπόψη και την μεγαλύτερη μείωση του χρέους που φέρνουν οι πρόωρες αποπληρωμές. Με βάση και τη μεγαλύτερη πρόωρη αποπληρωμή φέτος, το δημόσιο χρέος θα μειωθεί κάτω από το 110% του ΑΕΠ με ορίζοντα το 2031, ένα χρόνο νωρίτερα από ότι προβλεπόταν αρχικά. Στόχος στα μέσα της δεκαετίας του 2030 να σπάσει το φράγμα του 100% του ΑΕΠ. Σημειώνεται ότι φέτος το δημόσιο χρέος εκτιμάται ότι θα ανέλθει στο 136,8% του ΑΕΠ για να υποχωρήσει κάτω από το 120% του ΑΕΠ το 2019.

Η ΔΕΘ του 2026 και οι τρεις προηγούμενες

Μια συνοπτική αναδρομή στις ΔΕΘ των προηγούμενων ετών δείχνει ότι:

– Το 2025 ανακοινώθηκε η μεγαλύτερη αλλαγή των τελευταίων δεκαετιών στη φορολογία. Κύριο άξονα των αλλαγών αποτελούν τα οφέλη για τις οικογένειες και τους νέους εργαζόμενους μέσω της μείωσης κατά 2 μονάδες όλων των φορολογικών συντελεστών για εισοδήματα έως 40.000 ευρώ και την καθιέρωση ενδιάμεσου συντελεστή 39% για εισοδήματα από 40.000 έως 60.000 ευρώ. Πρόσθετες μειώσεις συντελεστών ανακοινώθηκαν για οικογένειες με παιδιά, ενώ μηδενίστηκε ο φόρος εισοδήματος για νέους έως 25 ετών με εισόδημα έως 20.000 ευρώ και περικόπηκε κατά 50% ο ΕΝΦΙΑ σε χιλιάδες μικρούς οικισμούς με έως 1.500 κατοίκους ο οποίος θα καταργηθεί  το 2027

– Το 2024 ανακοινώθηκαν 45 μέτρα μεταξύ των οποίων η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες, η κατάργηση της μείωσης της σύνταξης για εργαζόμενους συνταξιούχους. Κεντρική θέση είχαν και οι παρεμβάσεις για το στεγαστικό με το «Σπίτι μου 2» και την τριετή απαλλαγή από τον φόρο στα ενοίκια για τους ιδιοκτήτες που τα διέθεσαν για μακροχρόνια μίσθωση

– Το 2023, μεταξύ άλλων, εξαγγέλθηκε το «ξεπάγωμα» των τριετιών στους μισθούς των εργαζόμενων μετά από 12 χρόνια μνημονιακής απαγόρευσης. Αυξήθηκε επίσης κατά 1.000 ευρώ το αφορολόγητο για τις οικογένειες με παιδιά  ενώ ελήφθησαν σειρά μέτρων για την υποχρεωτική χρήση POS σε όλους σχεδόν τους κλάδους της λιανικής αγοράς και των υπηρεσιών καθώς και μέτρα στήριξης από τις καταστροφές του «Daniel».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το Ελ Νίνιο μπορεί να είναι «το πιο έντονο εδώ και πάνω από έναν αιώνα», σύμφωνα με τη βρετανική μετεωρολογική υπηρεσία

Το κλιματικό φαινόμενο Ελ Νίνιο αναμένεται ότι θα είναι «το πιο έντονο» που έχει παρατηρηθεί εδώ και πάνω από έναν αιώνα, προειδοποίησε σήμερα ένας ειδικός της βρετανικής μετεωρολογικής υπηρεσίας (Met Office), επιβεβαιώνοντας τις προβλέψεις των περισσότερων εμπειρογνωμόνων.

Το Ελ Νίνιο είναι ένα προσωρινό φυσικό φαινόμενο, που ενισχύεται από την οφειλόμενη στον άνθρωπο αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη, επανέρχεται κάθε δύο ως επτά χρόνια και μεταφράζεται σε πιο θερμό και ξηρό κλίμα σε ορισμένες περιοχές και πιο δροσερό και υγρό σε άλλες, προκαλώντας ακραία καιρικά φαινόμενα. «Ουδέποτε έχω δει να διαγράφεται ένα τέτοιο φαινόμενο στις προβλέψεις μας (…) περιμένουμε το πιο έντονο επεισόδιο Ελ Νίνιο εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα, στην κορύφωσή του θα ξεπεράσει τους τρεις βαθμούς (ανόδου της θερμοκρασίας στην επιφάνεια της θάλασσας σε μια ζώνη αναφοράς του Ειρηνικού), κάτι που είναι πρωτοφανές στα σύγχρονα κλιματικά δεδομένα», δήλωσε στο BBC ο Έινταμ Σκέιφ, αρμόδιος για τις μακροπρόθεσμες προβλέψεις της βρετανικής Met Office.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι οι συνέπειες θα είναι «ιδιαίτερα ισχυρές γύρω από τους Τροπικούς», με ακραίες ξηρασίες στη Νότια Αμερική και στον δυτικό Ειρηνικό, προσθέτοντας ότι οι αναταράξεις θα γίνουν ωστόσο αισθητές μέχρι και στο Ηνωμένο Βασίλειο. «Διακρίνουμε εξάλλου ήδη ενδείξεις που προαναγγέλλουν ενίσχυση των βροχοπτώσεων και των καταιγίδων εδώ, στο Ηνωμένο Βασίλειο, προς τον Νοέμβριο», όπως και σε όλη τη βορειοδυτική Ευρώπη, δήλωσε ο ειδικός. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Met Office και άλλων εμπειρογνωμόνων, η έκταση του φαινομένου Ελ Νίνιο μπορεί να καταστήσει το 2027 την πιο ζεστή χρονιά που έχει καταγραφεί ποτέ, με τις συνέπειές του να είναι κυρίως αισθητές την επόμενη χρονιά.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Καρδίτσα: Όταν τα ανθρώπινα χέρια στον κάμπο αντικαθιστούσαν τις μηχανές σε όργωμα, θερισμό και παραγωγή αλευριού από το σιτάρι

Το κύριο προϊόν που φρόντιζαν να εξασφαλίζουν οι άνθρωποι του θεσσαλικού κάμπου στο παρελθόν, ήταν το σιτάρι, αφού αποτελούσε τη βάση των περισσότερων συνταγών και κύρια του ψωμιού, που ήταν τροφή σύμβολο κάθε πολιτισμού από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.

Αυτό τονίζει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, η Βασιλική Κοζιού-Κολοφωτιά, ερευνήτρια Τοπικής Ιστορίας και Λαογραφίας και πρόεδρος του Κέντρου Ιστορικής και Λαογραφικής Έρευνας «Ο ΑΠΟΛΛΩΝ» Καρδίτσας, μέσα από δική της έρευνα που πραγματοποίησε και δημοσιεύεται στο βιβλίο που έχει τίτλο «Καταγραφή και ανάδειξη της αγροτικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Καρδίτσας». «Σε κάποιες δύσκολες εποχές για τον τόπο μας», συνεχίζει, «έσωσε τις ζωές πολλών συνανθρώπων μας, για αυτό υμνήθηκε όσο κανένα άλλο από τη λαϊκή μούσα». Η ίδια έχει καταγράψει και διασώσει πολλά ιστορικά και λαογραφικά στοιχεία της ευρύτερης περιοχής της Δυτικής Θεσσαλίας. Το σιτάρι, συνεχίζει, «το έσπερναν οι άνθρωποι του κάμπου τον Νοέμβριο στο χωράφι, που ήταν ήδη οργωμένο από την άνοιξη. Μετά το ξαναόργωναν για να σκεπαστεί από κάτω ο σπόρος.

Μόλις έμπαινε ο Ιούνιος (θεριστής), οι γεωργοί ετοιμάζονταν για τον θερισμό των σιταριών. Επειδή το σιτάρι έπρεπε να θεριστεί στην ώρα του, δημιουργούσαν κολιγιές με άλλους συγγενείς ή φίλους για να τελειώνουν γρήγορα, πριν πιάσει κάποια μπόρα και χάσουν τη σοδειά τους». Στο χωράφι κατά τον θερισμό, σύμφωνα με την ερευνήτρια, ο καθένας είχε το ρόλο του. Οι κόφτες θέριζαν με τα δρεπάνια και άφηναν πίσω τις χεριές του σιταριού. Οι δεματοποιοί μάζευαν τις χεριές και τις έκαναν δεμάτια δένοντάς τα με βρεγμένα από πριν σιτάρια ή με χωρίδια (βάλτο) που κι αυτά τα είχαν από πριν έτοιμα. Πολλές φορές, αν οι κόφτες, σύμφωνα με τα στοιχεία της εργασίας, δεν άφηναν πίσω προσεκτικά τις χεριές, οι δεματοποιοί αντιδρούσαν, γιατί δυσκολεύονταν στο δεμάτισμα. Από εκεί έμεινε και το «κι αυτός κακό χειρόβολο και εγώ κακά δεμάτια», μια παροιμία που λέγεται και στις μέρες μας. Κάποιοι άλλοι έβαζαν τα δεμάτια κατά τριάδες ή εξάδες ή σε μεγαλύτερους σωρούς, για να είναι έτοιμα για το φόρτωμα και το κουβάλημα. Το κουβάλημα γινόταν με κάρα που έφεραν δεξιά και αριστερά παραπέτα και χάλπια, για να φορτώνονται όσο το δυνατόν περισσότερα δεμάτια. Επάνω στο κάρο ήταν αυτός που έπαιρνε τα δεμάτια και τα τοποθετούσε σταυρωτά και προπαντός προσεκτικά. Τα δεμάτια τα κάρφωναν καλά με τα δικούλια οι εργάτες και τα σήκωναν ψηλά, για να διευκολύνουν αυτόν που τα παραλάμβανε. Μόλις τελείωνε το φόρτωμα, έδεναν με τριχιές το φορτίο και το μετέφεραν στα αλώνια, ειδική τοποθεσία που διέθετε κάθε χωριό για το θημώνιασμα.

Οι κάτοικοι κάθε χωριού, με δύστρες (αξάλες) ετοίμαζαν το αλώνι τους, ώστε να είναι καθαρό. Στη συνέχεια άπλωναν τα δεμάτια και αφού έκοβαν τα σχοινιά, των δεματιών, έβαζαν σε κυκλική κίνηση τα ζώα γύρω από έναν σιδερένιο άξονα, που ήταν μπηγμένος στο κέντρο του κυκλικού αλωνιού πάνω στα δεμάτια του σιταριού (τσιατμάς). Παλαιότερα, σύμφωνα με την κ. Κοζιού, χρησιμοποιούσαν τα βόδια και αργότερα τα άλογα και τα γαϊδούρια. Οι πολύωρες κυκλικές κινήσεις των ζώων και ιδίως των γαϊδουριών, πολλές φορές ευθύνονταν για την ακράτεια των ούρων και πρόσθεταν μεγάλο μπελά. Μόλις οι καλαμιές τρίβονταν καλά, έμπαιναν οι αδοκάνες, οι οποίες ήταν ξύλινες και έφεραν από το κάτω μέρος σφηνωμένα στο ξύλο μικρά, οδοντωτά, σιδερένια κομματάκια ή μικρές και σκληρές κοφτερές πέτρες (τσιακμακόπετρες). Με το συνεχές γύρισμα της αδοκάνης τα στάχυα τρίβονταν τελείως και γίνονταν άχυρο. Τότε με τα ξύλινα φτυάρια, τα καρπολόια και τα θκούλια (δικούλια) τα μάζευαν σε λαμιά (σωρός), και περίμεναν να φυσήξει ο αέρας, ιδίως λίβας για να το λυχνίσουν και να ξεχωρίσει ο καρπός τους. Ακολουθούσε το δερμόνισμα με μεγάλα δερμόνια και καθαρό πλέον το σιτάρι το έβαζαν σε σακιά, ή το τύλιγαν στα τσιώλια.

Το καθαρό σιτάρι, τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Βασιλική Κοζιού-Κολοφωτιά, το κουβαλούσαν στο σπίτι προς αποθήκευση σε πανύψηλες κόφες ή σε ξύλινα αμπάρια. Καθώς το αποθήκευαν το μετρούσαν με τις βιδούρες, που ήταν ξύλινα στρόγγυλα δοχεία, τα οποία χρησίμευαν ως μονάδα μέτρησης σε σταμπόλια, (1 βιδούρα ήταν 12 σταμπόλια). Από το αποθηκευμένο σιτάρι έπαιρναν το παρασπόρι για την επόμενη χρονιά και το υπόλοιπο το τσουβάλιαζαν, το φόρτωναν στα ζώα και το πήγαιναν στους μύλους για άλεσμα. Φεύγοντας από το μύλο έπαιρναν το αλεύρι, το πολύτιμο για τη διατροφή της οικογένειας, αλλά και τα πίτουρα για τα ζώα που εξέτρεφαν σχεδόν όλες τις οικογένειες.

* Τη φωτογραφία παραχώρησε η Βασιλική Κοζιού-Κολοφωτιά για χρήση από το ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αποστόλης Ζώης / ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ελβετία: Δεύτερη δημοσκόπηση δείχνει ότι οι ψηφοφόροι είναι πιθανό να απορρίψουν σε δημοψήφισμα μια πιο αυστηρή μορφή ουδετερότητας

Οι Ελβετοί ψηφοφόροι φαίνεται πιθανό να απορρίψουν μια πιο περιοριστική μορφή της ουδετερότητας, η οποία θα εμπόδιζε τη χώρα να συνεργαστεί με το ΝΑΤΟ ή να επιβάλλει κυρώσεις, σύμφωνα με δεύτερη δημοσκόπηση για το θέμα αυτό που δημοσιοποιήθηκε σήμερα.

Περίπου το 54% των ψηφοφόρων είναι αντίθετοι με την κατοχύρωση πιο στενής έννοιας της ουδετερότητας στο Σύνταγμα, σύμφωνα με τη δημοσκόπηση που διενήργησε η GFS Bern για λογαριασμό της δημόσιας ελβετικής τηλεόρασης SRG, με το 42% να τάσσεται υπέρ. Η δημοσκόπηση αυτή ακολουθεί άλλη που δημοσιοποιήθηκε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα και έδειξε και αυτή ότι η πρόταση, που υποστηρίχθηκε από το δεξιό Ελβετικό Λαϊκό Κόμμα (SVP) δεν φαίνεται πιθανό να εξασφαλίσει πλειοψηφία στο δημοψήφισμα που θα διεξαχθεί στις 27 Σεπτεμβρίου.

Η ελβετική κυβέρνηση είναι εναντίον της πρότασης, με τον υπουργό Εξωτερικών Ινιάτσιο Κασίς να δηλώνει νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι θα μπορούσε να απομονώσει την Ελβετία, να καταστήσει τη χώρα λιγότερο ασφαλή και να δημιουργήσει προβλήματα με γειτονικές χώρες. Η ουδετερότητα είναι ένα χαρακτηριστικό που προσδιορίζει την Ελβετία, αλλά δεν χρειάζεται να είναι τόσο αυστηρά ορισμένη ώστε η κυβέρνηση και το κοινοβούλιο να μην μπορούν να αποφασίζουν πώς να την εφαρμόσουν, δήλωσε ο ίδιος στους δημοσιογράφους προχθές, Τετάρτη.

ΑΠΕ-ΜΠΕ